# Uất Liêu Tử
Uất Liêu Tử
Quyển một
Lương Huệ vương (tức Ngụy Huệ vương, vua nước Ngụy thời Chiến Quốc, đóng đô ở Đại Lương) hỏi Uất Liêu Tử: "Nghe nói phép hình đức (một phép xem điềm lành dữ trong việc binh, dựa vào sự vận hành của trời đất, ngày giờ để đoán thắng bại) của Hoàng Đế có thể giúp đánh trăm trận trăm thắng, có thật vậy không?"
Uất Liêu Tử đáp: "Hình là dùng hình phạt, dùng sức mạnh để đánh dẹp; đức là dùng ân đức để giữ gìn. Đó không phải là cái mà người ta gọi là thiên quan (thuật xem các vì sao, hiện tượng trên trời để đoán việc người), thời nhật (thuật chọn ngày giờ tốt xấu), âm dương (hai mặt đối lập trong trời đất, ở đây chỉ thuật bói toán dựa trên sự vận hành của âm và dương) hay hướng bối (thuật xem nên quay mặt về hướng nào, quay lưng về hướng nào cho có lợi). Cái mà Hoàng Đế dựa vào chỉ là việc người mà thôi.
"Nay có một thành, đánh từ phía đông, phía tây không lấy được; đánh từ phía nam, phía bắc cũng không lấy được. Trong bốn phía, lẽ nào không có phía nào đánh đúng lúc thuận theo thời trời? Thế mà vẫn không lấy được, là vì tường thành cao, hào sâu, binh khí đầy đủ, tiền của lương thực tích trữ nhiều, các bậc anh hào đồng lòng chung một mưu kế. Nếu tường thành thấp, hào cạn, sức phòng thủ yếu, thì đã lấy được rồi. Xét theo đó mà nói, thiên quan và thời nhật không bằng việc người.
"Theo sách thiên quan nói: 'Bày trận quay lưng ra sông gọi là tuyệt địa (đất chết, không có đường lui); bày trận quay mặt vào sườn dốc gọi là phế quân (đạo quân hỏng, chắc chắn thất bại).' Thế mà khi Vũ Vương (vua sáng lập nhà Chu) đánh vua Trụ (vị vua cuối cùng, tàn bạo, của nhà Thương), lại bày trận quay lưng ra sông Tế, quay mặt vào sườn núi, chỉ dùng hai vạn hai nghìn năm trăm người mà đánh bại hàng chục vạn quân của Trụ, diệt được nhà Thương. Chẳng lẽ vua Trụ lại không có được thế trận hợp với thiên quan hay sao!
"Tướng nước Sở là công tử Tâm giao chiến với người nước Tề. Lúc ấy có sao chổi xuất hiện, cán (phần đuôi) của nó chĩa về phía Tề. Theo thuật xem sao, cán sao chổi hướng về bên nào thì bên ấy thắng, không thể đánh được. Công tử Tâm nói: 'Sao chổi thì biết gì? Đánh nhau bằng cây chổi thì vốn phải trở ngược chổi lại mới thắng được.' (Chữ "sao chổi" cũng có nghĩa là cây chổi; ý ông là cầm chổi đánh thì phải quay đầu cán về phía mình, nên cán chĩa về phía Tề chẳng có nghĩa gì.) Hôm sau giao chiến với Tề, đánh tan quân Tề.
"Hoàng Đế nói: 'Hỏi thần trước, hỏi quỷ trước, chẳng bằng trước hết xét đến trí tuệ của mình.' Ý nói rằng cái gọi là thiên quan, rốt cuộc chỉ là việc người mà thôi. ……"
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video