Bàn về việc binh, thiên thứ hai
Phải đo xem đất đai màu mỡ hay cằn cỗi rồi mới lập ấp (khu dân cư, thị trấn nhỏ). Xây thành phải cân xứng với đất đai, số dân phải cân xứng với thành, lương thực phải cân xứng với số dân. Ba điều ấy cân xứng với nhau thì bên trong có thể giữ vững, bên ngoài có thể đánh thắng. Đánh thắng được ở bên ngoài là nhờ việc chuẩn bị được lo liệu ở bên trong. Chiến thắng và sự chuẩn bị nương vào nhau, khớp nhau như hai nửa phù tiết (thẻ tín vật bằng tre hoặc kim loại chẻ đôi, mỗi bên giữ một nửa, ráp lại khớp nhau mới làm bằng), không có lý do nào khác.
Người cai quản việc binh phải kín đáo như ẩn sâu dưới đất, thâm sâu như trời cao, như sinh ra từ chỗ không có gì, vì thế phải giữ kín nó (?). Quân đông thì không để lỏng lẻo, quân ít thì không dàn trải quá rộng. Phải hiểu rõ điều gì cấm, điều gì cho phép, khi nào mở, khi nào đóng. Dân phiêu tán thì vỗ về cho họ gắn bó; đất chưa được dùng thì đem ra sử dụng. Đất rộng mà được khai thác thì nước giàu; dân đông mà có phép tắc quản lý thì nước yên trị. Nước đã giàu và yên trị thì dân không phải đẩy xe ra trận, áo giáp không phải phơi ra ngoài, mà uy thế vẫn chế ngự được cả thiên hạ. Cho nên nói: "Binh thắng ngay tại triều đình." Không phải phơi giáp ra trận mà vẫn thắng, đó là cái thắng của bậc vua; phải bày trận rồi mới thắng, đó là cái thắng của tướng.
Dấy binh không thể vì giận dữ. Thấy có thể thắng thì dấy binh, không thấy có thể thắng thì thôi. Mối lo ở trong vòng trăm dặm thì không dấy binh mất đến một ngày; mối lo ở trong vòng nghìn dặm thì không dấy binh mất đến một tháng; mối lo ở trong bốn biển (khắp thiên hạ) thì không dấy binh mất đến một năm (?).
Làm tướng thì trên không bị trời chi phối, dưới không bị đất chi phối, giữa không bị người chi phối. Lòng rộng lượng thì không thể bị khích cho nổi giận; tính trong sạch thì không thể bị đút lót bằng tiền của. Lòng thì cuồng loạn, mắt thì mù, tai thì điếc, mang ba điều trái lẽ ấy mà chỉ huy người khác thì khó lắm thay.
Quân đã kéo đến đâu thì đường ngoằn ngoèo hẹp như ruột dê cũng thắng, đất lởm chởm như răng cưa cũng thắng, men theo núi cũng thắng, tiến vào hang lũng cũng thắng, bày trận vuông cũng thắng, bày trận tròn cũng thắng. Khi dùng quân nặng thì vững như núi, dày như rừng, mạnh như sông Trường Giang, sông Hoàng Hà; khi dùng quân nhẹ thì nhanh như lửa thiêu, như lửa đốt, như bức tường đổ ập xuống, như mây kéo trùm lên, khiến quân địch đang tụ lại thì không tản ra được, đang tản ra thì không tụ lại được, cánh trái không cứu được cánh phải, cánh phải không cứu được cánh trái. Quân thì gắn chặt như bó gỗ, nỏ thì bắn ra như gió lốc xoáy (?). Ai nấy đều hăng hái xông lên, gan dạ, dứt bỏ mọi nghi ngại, đường đường quả quyết mà tiến tới.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video