Thiên 1 — Phẩm 1: Hỏi về các pháp bốn việc
# Kinh Phật nói về Thiên tử Tu Chân (thiên tử: một vị trời, chúng sinh sống ở các cõi trời; Tu Chân là tên của vị ấy) Kinh Phật nói về Thiên tử Tu Chân Đời Tây Tấn (triều đại Trung Hoa, năm 265–316), Trúc Pháp Hộ dịch. Kinh Phật nói về Thiên tử Tu Chân, quyển thứ nhất. (Kinh còn gọi là "Lời pháp do Văn-thù-sư-lợi đáp"; một tên khác là "Pháp dứt mọi ngờ vực về các pháp"; một tên khác nữa là "Phép giữ gìn trí tuệ phương tiện, soi sáng và phân biệt, đi vào khắp giáo pháp của chư Phật".) Đời Tây Tấn, Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Nguyệt Chi (một tộc người ở vùng Trung Á) là Trúc Pháp Hộ dịch. Phẩm thứ nhất: Hỏi về bốn việc Tôi nghe như thế này. Một thời, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ở nước Xá-vệ (kinh đô nước Kiều-tát-la thuộc Ấn Độ cổ), tại tinh xá Cấp Cô Độc trong vườn cây Kỳ-đà (khu vườn của thái tử Kỳ-đà, được trưởng giả Cấp Cô Độc — người hay cấp cơm cho kẻ mồ côi, không nơi nương tựa — mua lại, dựng tinh xá, tức nơi ở và tu hành của các vị tu sĩ, để dâng Phật). Ngài cùng ở với đại chúng: một nghìn hai trăm năm mươi vị tỳ-kheo (tu sĩ nam đã xuất gia, thọ đủ giới), mười nghìn vị Bồ-tát (người phát tâm tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh), cùng các thiên tử cõi Dục (các vị trời ở cõi còn lòng ham muốn), các thiên tử cõi Sắc (các vị trời ở cõi đã lìa dục vọng thô nhưng vẫn còn thân hình), các thiên tử cõi trời Biến Tịnh (một tầng trời cao trong cõi Sắc, nơi tâm hoàn toàn trong sạch an vui), cùng các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ đã xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia, giữ giới) và ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia, giữ giới). Bấy giờ Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật) được vô số trăm nghìn người vây quanh, họp lại, và Ngài thuyết pháp cho họ. Lúc ấy đồng tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; "đồng tử" chỉ người giữ hạnh trong sạch như trẻ thơ) và thiên tử Tu Chân đang ngồi trong hội. Thiên tử Tu Chân thấy đại chúng đã ngồi yên, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, chắp tay, quỳ thẳng người, bạch Phật rằng: "Con muốn có điều xin hỏi, kính mong Phật phân biệt, giảng giải cho rõ." Phật nói: "Lành thay, lành thay, thiên tử! Vì mọi người trong đời mà tìm nghĩa lý cao nhất, nên đem ý ấy để hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật). Có điều gì nghi ngờ thì cứ nói, muốn hỏi gì tùy ý." Thiên tử Tu Chân hớn hở vui mừng, liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ-tát có được lòng tin không hời hợt và để chí vào Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hướng đến thành Phật và cứu độ tất cả chúng sinh)? Thế nào là Bồ-tát làm việc gì cũng bền chắc, mạnh mẽ, không nhút nhát yếu hèn? Thế nào là Bồ-tát được phúc đức cao nhất, không ai sánh kịp? Thế nào là Bồ-tát biết được lối hành trì không vướng mắc, không ngăn ngại? Thế nào là Bồ-tát lìa bỏ được bụi tối (sự mê muội che lấp tâm) mà được trí tuệ? Thế nào là Bồ-tát vào giữa đại chúng mà biện luận mạnh mẽ, không chút sợ hãi? Thế nào là Bồ-tát đối với nghĩa lý đã nghe thì có chỗ nương tựa và được che chở? Thế nào là Bồ-tát nương vào chỗ sâu kín của Pháp (giáo lý của Phật, cũng là chân lý) mà vượt hẳn khỏi thế tục? Thế nào là Bồ-tát cung kính, thuận theo mà làm đúng lời dạy của Phật Thế Tôn? Thế nào là Bồ-tát nhận lãnh giáo pháp để dẫn dắt và làm lợi cho tất cả? Thế nào là Bồ-tát được trí tuệ thần thông (những năng lực siêu phàm do tu tập mà có) không ai theo kịp? Thế nào là Bồ-tát khi ma (kẻ ác chuyên phá hoại người tu hành) hiện ra điều quái lạ mà tâm không nghiêng ngả, lay động? Thế nào là Bồ-tát được trí sâu xa không ai với tới? Thế nào là Bồ-tát không bị các pháp thế tục làm ô nhiễm? Thế nào là Bồ-tát vào được hạnh sâu xa, vượt trội, không ai sánh cặp? Thế nào là Bồ-tát biết được căn cơ (khả năng và tính khí tiếp nhận giáo pháp của mỗi người) bằng phương tiện khéo léo để nói pháp cho mọi người? Thế nào là Bồ-tát vào được cửa giải thoát, dù ở trong vòng sinh tử mà không hòa hợp với sắc dục? Thế nào là Bồ-tát có phương tiện đặc biệt lạ lùng để hàng phục thói kiêu căng? Thế nào là Bồ-tát có phương tiện về nhân duyên (lẽ mọi sự đều do nguyên nhân và điều kiện hợp lại mà thành) để biết rõ mọi việc làm? Thế nào là Bồ-tát có phương tiện về khuôn phép để lìa bỏ mọi kiến chấp (những quan niệm sai lầm bám chặt)? Thế nào là Bồ-tát có thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt tùy hoàn cảnh để giáo hóa chúng sinh) mà nuôi lớn tất cả? Thế nào là Bồ-tát có được lời nguyện tốt lành, thân và ý trong sạch? Thế nào là Bồ-tát có được sức nhẫn nhục, lòng không giận dữ? Thế nào là Bồ-tát được ba-la-mật (phép tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) mà sang được bờ bên kia? Thế nào là Bồ-tát đáp ứng chỗ thiếu thốn của người mà làm lợi cho tất cả? Thế nào là Bồ-tát được mọi người đời yêu mến kính trọng? Thế nào là Bồ-tát được trí sáng suốt và được người đời khen ngợi? Thế nào là Bồ-tát làm công đức mà công đức không bao giờ cạn? Thế nào là Bồ-tát giữ vững lời nguyện ban đầu, rốt cuộc sẽ thành Phật? Thế nào là Bồ-tát luôn làm bậc tôn quý, nắm giữ mọi pháp mà được tự tại? Thế nào là Bồ-tát làm việc gì cũng làm thầy cho người? Thế nào là Bồ-tát nắm giữ trọn vẹn mọi việc, không điều gì không thấu suốt?" Thiên tử Tu Chân hỏi xong thì im lặng. Phật nói: "Lành thay, lành thay, thiên tử Tu Chân! Điều ông hỏi rất sâu xa, sẽ cứu độ được nhiều người trong đời. Ông ghi nhớ những việc này mà hỏi Như Lai, là đã khởi tâm Bồ-tát để cứu người thoát khỏi sinh tử. Hãy lắng nghe kỹ, nhận lãnh kỹ, Phật sẽ vì ông mà giảng giải nghĩa ấy, vượt hơn cả điều ông hỏi, khiến ông mau đạt được những điều này." Thiên tử vâng lời lắng nghe. Phật bảo thiên tử: "Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được lòng tin không hời hợt và để chí vào Đại thừa. Bốn việc ấy là gì? Một là dùng thiện quyền phương tiện mà đi vào trí tuệ, không lay động, không đổi dời. Hai là lập lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu mọi chúng sinh khỏi khổ), an trụ trong lòng từ (lòng thương, muốn đem vui đến cho chúng sinh) không gì che lấp. Ba là lập vững nghĩa lý của pháp, nên ai hỏi điều gì cũng đáp được. Bốn là đứng vững nơi đạo, đạt được thần thông, hiểu biết mọi sự. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được lòng tin không hời hợt và để chí vào Đại thừa." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Bền vững trụ nơi phương tiện khéo léo, đã thấy trí tuệ sâu không đáy; Rộng làm khắp hạnh đại bi, lòng từ che chở người, khiến họ luôn được giải thoát; Được nghĩa, được pháp, được phương tiện khéo, ai hỏi cũng đáp, không vấp váp ngăn trở; Thần thông thấu suốt đạo để giáo hóa người; đã được như vậy thì không gì phá hoại nổi. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì làm gì cũng bền chắc mạnh mẽ, không nhút nhát yếu hèn. Bốn việc ấy là gì? Một là tinh tấn (siêng năng cố gắng trên đường tu) không thoái lui. Hai là việc làm của thân thì trong sạch, lại làm cho người khác cũng trong sạch. Ba là tâm ý thuần hậu, đạt đến đạo. Bốn là không chán mỏi đối với Phật pháp mà được thành tựu. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát làm gì cũng bền chắc mạnh mẽ, không nhút nhát yếu hèn." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Được bền trụ nơi tinh tấn, đứng ở chỗ ngay chính, không rơi vào hai bên cực đoan; Luôn trong sạch, không nhơ đục; việc làm của thân, ý và miệng cũng đều như thế; Việc làm luôn thuần hậu, vì thế mà nương theo nghĩa của cỗ xe Phật; Thưa hỏi thêm không biết chán, thường suy nghĩ nhớ đến Phật pháp; Bốn pháp này là pháp cao nhất, ấy là phép giữ gìn vi diệu; Nếu ai bền vững giữ pháp này, sẽ được con đường đi của đạo; Trong ngoài đều đã thấu suốt, đều đạt được chỗ cốt yếu của đạo; Ai ở trong ba điều ấy, chẳng bao lâu sẽ làm Pháp vương (vua của chánh pháp, tức thành Phật). "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thì được phúc đức cao nhất, không ai sánh kịp. Bốn việc ấy là gì? Một là đem Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt thấy rõ thực tướng của mọi sự, đưa người sang bờ giác ngộ) rộng dạy các Bồ-tát. Hai là những người chưa phát đạo tâm (lòng quyết cầu giác ngộ) thì khuyên tất cả đều phát ý cầu đạo. Ba là luôn thực hành ba phẩm nguyện: một là giới, hai là trí tuệ, ba là bình đẳng; ai ứng hợp với việc này thì công đức làm ra không bị lòng giận làm hại. Bốn là tâm luôn nghĩ đến đạo, không lười biếng. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được phúc đức cao nhất, không ai sánh kịp." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Dùng trí tuệ độ đến vô cực (tức ba-la-mật, đưa sang bờ giác không bến bờ), dạy dỗ dẫn dắt người sáng hiểu; Liền lấy tâm bình đẳng mà trụ nơi đạo, thì luôn giữ đạo tâm ấy; Rộng khuyên gắng mọi người, đều khiến họ phát ý cầu đạo; Đối với ba phẩm nguyện không thoái chuyển; nếu ai ứng hợp với điều này, Liền hợp với nghĩa của đạo; mọi việc người ấy làm, Công đức ấy rồi sẽ thành tựu, dần dần được gần với đạo. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì biết được lối hành trì không vướng mắc ngăn ngại. Bốn việc ấy là gì? Một là làm gì cũng dùng trí tuệ, không ngoan cố tự ý. Hai là biết mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều lệ thuộc vào nhân duyên, lìa bỏ cái ta và cái của ta, nên không giận dữ. Ba là dùng pháp không (giáo lý rằng mọi sự đều do duyên hợp, không có tự thể cố định) để thu nhiếp và che chở tất cả. Bốn là xa lìa ái dục, hiểu rõ sáu tình (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý). Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được lối hành trì không vướng mắc ngăn ngại." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Làm gì cũng dùng trí tuệ, không ngang bướng, không tự theo ý mình; Tin dùng phương tiện khuôn phép, những gì thấy biết đều không chấp giữ; Pháp này lấy không làm gốc, mà trọn chẳng bỏ rời con người; Hạnh vượt qua mọi ham muốn, trong ngoài đều đã trong sạch; Pháp tối thượng như thế, do bốn việc mà lập nên; Liền được trí không ngăn ngại, tuệ đưa sang bờ vô cực. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì lìa bỏ bụi tối mà được trí tuệ. Bốn việc ấy là gì? Một là nghe pháp không biết chán đủ. Hai là tùy theo điều người ta mong muốn mà nói pháp cho họ, lòng không mong cầu gì. Ba là thấy mọi việc làm đều như huyễn hóa, đối với pháp giới (toàn thể mọi pháp, mọi thực tại) trí tuệ không bị hư hoại. Bốn là chỉ một lần phát ý cầu đạo mà vượt vào thành Pháp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát lìa bỏ bụi tối mà được trí tuệ." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Thường cầu học sâu, nghe không chán đủ, xét kỹ nghĩa pháp; Tùy chỗ người muốn mà dạy; đã được tổng trì (năng lực nhớ và giữ trọn vẹn giáo pháp, không quên mất), tự dùng ý mình mà nói; Không còn phải theo người khác để nhận lãnh điều gì; thấy việc làm như mộng, Như bóng nắng (ảo ảnh hơi nóng bốc lên giữa đồng, trông như bầy ngựa hoang chạy), như trò huyễn thuật; nhìn mọi pháp, thấy phần mê muội cũng như thế; Điều mình tu tập không làm hư hoại pháp; một lần phát ý thanh tịnh, Liền bỏ được khổ đau; phẩm pháp như vậy thật là thù thắng; Kinh này tôn quý đặc biệt, nên thường gần gũi; lìa bỏ bụi tối Mà được ánh sáng trí tuệ, đi khắp ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), ví như ánh mặt trời. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì vào giữa đại chúng biện luận mạnh mẽ, không sợ hãi. Bốn việc ấy là gì? Một là được đà-lân-ni (phiên âm, tức tổng trì: năng lực nhớ giữ trọn vẹn), nhớ giữ không quên. Hai là lời nói có thể đáp mọi câu hỏi, dứt hết mọi ngờ vực. Ba là dùng lòng đại bi dạy dỗ tất cả, khiến họ vào được lẽ không. Bốn là việc làm lìa khỏi việc ma, liền được trí thần thông. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát vào giữa đại chúng biện luận mạnh mẽ, không sợ hãi." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Đã được tổng trì, điều nghe không quên; Lời đáp vững chắc mọi câu hỏi, dứt hết mọi ngờ vực; Đại bi rộng dạy dỗ, rằng tất cả đều không có thật thể; Thần thông đã thấu suốt, ma dục không thể chế ngự; Bốn pháp như vậy, ấy là hợp với Bồ-tát; Nhờ vậy không sợ hãi, ở giữa đại chúng không run sợ. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì đối với nghĩa đã nghe có chỗ nương tựa và được che chở. Bốn việc ấy là gì? Một là những gì đã nghe đều giữ lấy hết; nhưng với điều nghe ấy thì như không có gì để nghe, cũng không có sức, cũng không có gì giữ, cũng không có chỗ đến (?). Hai là những âm thanh không phải chính hạnh thì đều xa lìa; biết mọi pháp đều giải thoát bình đẳng như nhau, như cái cân thăng bằng, nghĩa lý như tiếng vang (?). Ba là nếu nghe phương khác có kinh sâu xa thì quên thân mình mà tìm đến cầu học. Bốn là đã vào được nghĩa tịch tĩnh (vắng lặng, không xao động) thì không còn ồn ào rối loạn. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát đối với nghĩa đã nghe có chỗ nương tựa và được che chở." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Dù muốn nghe nhiều pháp, nếu không nghe để nắm lấy nghĩa, Thì nghe cũng như không, cũng chẳng có sức; nương vào nghĩa mới là cốt yếu; Mọi âm thanh trong ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc — toàn bộ thế giới sinh tử), đều không phải chính hạnh của đạo; Như tiếng vang, ví như cái cân; biết nghĩa cũng như thế (?); Nhờ vậy mà được nghe, quán xét, nhận lãnh, vâng làm theo nghĩa; Đừng để thân tự làm theo ý riêng (?); người kia nói, nghe rồi vui mừng; Nghĩa ấy là bậc nhất: pháp vắng lặng, nghĩa không ồn náo; Dùng hạnh pháp sâu xa này, nhận lãnh và kính trọng nghĩa ấy. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì nương được vào chỗ sâu kín của Pháp mà vượt hẳn thế tục. Bốn việc ấy là gì? Một là nhóm họp mọi người mà nói pháp cho họ. Hai là ở giữa đại chúng chỉ bày việc vô thường (mọi sự đều đổi thay, không bền lâu). Ba là khuyên những người làm lễ tế lớn, khiến họ phát nguyện cầu giác ngộ. Bốn là thường muốn bỏ hết những gì mình có, ở nơi vắng vẻ. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát nương được vào chỗ sâu kín của Pháp mà vượt hẳn thế tục." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Ở trong thành lớn, thường ở giữa đó, nhờ trí tuệ sáng suốt Mà nói pháp; đặt thân giữa hội lớn, gây dựng cho mọi người; Giữa chốn dâm dật buông lung, chỉ bày lẽ vô thường; đến những lễ tế lớn, Ta với người cùng giúp nhau, nhân lễ tế mà khuyên giúp, vì mình đã giác ngộ; Sống cùng cảnh không có gì, thường nghĩ đến xả bỏ; lòng thường nguyện cầu Được ở nơi vắng vẻ. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được cung kính, thuận theo mà làm đúng lời dạy của Phật Thế Tôn. Bốn việc ấy là gì? Một là tâm luôn ở nơi đạo, đến cùng không rời. Hai là điều đã nghe thì nhận lãnh, giữ gìn, nhớ mãi chưa từng quên. Ba là điều đã hứa thì làm đúng như lời, ai cầu xin thì không từ chối. Bốn là tập quen với lẽ không và vô (không có thật thể), đi vào mọi pháp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được cung kính, thuận theo mà làm đúng lời dạy của Phật Thế Tôn." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Thân dù trải qua mọi khổ đau, ý cầu đạo trọn không đổi; Được nghe và vào chỗ cốt yếu của pháp, ấy là bậc Đạo sư lớn (người thầy dẫn đường); Điều tâm và miệng đã hứa, thân làm cũng đúng như lời; Tập quen trí tuệ về không và vô, vào các pháp sáng suốt; Vâng làm đúng như lời dạy của pháp, được lìa tham dục, giận dữ và si mê; Không lười, không dừng giữa chừng, không giận, cũng không phiền muộn; Mười phương đều khen danh tiếng, ca ngợi công đức người ấy; Nếu thuận theo lời dạy này, trí tuệ về pháp không ai hơn được. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì nhận lãnh giáo pháp để dẫn dắt làm lợi cho tất cả. Bốn việc ấy là gì? Một là nhận lấy lẽ không mà an trụ nơi thân (?), có thể vì hội chúng mà rộng nói đại pháp. Hai là tự mình đã điều phục tâm, lìa bỏ dâm dục mà đạt nê-viết (cũng gọi nê-hoàn, tức niết-bàn: trạng thái dập tắt hết phiền não, giải thoát hoàn toàn khỏi sinh tử), lại khiến người trong hội điều phục tâm, dứt dục, và nói pháp nê-hoàn cho họ. Ba là tự thân việc làm đã đầy đủ, đến được đạo, lại khiến tất cả đứng vững trong Ma-ha-diễn (phiên âm, tức Đại thừa). Bốn là tự thân cầu pháp đã thông suốt mọi lẽ mầu nhiệm, lại dạy người khác tìm cầu pháp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát nhận lãnh giáo pháp để dẫn dắt làm lợi cho tất cả." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Dạy dỗ người khác, khiến họ nhận lấy chỗ cốt yếu của lẽ không; điều phục tâm, dứt dục, Được an trụ nơi niết-bàn; có đức hạnh tôn quý bậc nhất, cùng thần túc lớn (năng lực đi lại, biến hóa tự tại); Đem pháp mà bố thí, chỉ cho người cỗ xe giác ngộ; việc làm đã đầy đủ, Đến được đạo tâm; ở giữa đại chúng gây dựng cho người, khiến họ đến được Đại thừa; Thường cầu pháp, liền hợp với sức của nghĩa lý; vì mọi người nói pháp, Cũng không thêm, không bớt. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được trí tuệ thần thông không ai theo kịp. Bốn việc ấy là gì? Một là ngày ngày tu bốn hạnh thanh tịnh của Phạm thiên (tức bốn tâm vô lượng: từ — đem vui, bi — cứu khổ, hỷ — vui theo điều lành của người, xả — buông bỏ, bình đẳng). Hai là thường ngủ nghỉ ở nơi vắng vẻ. Ba là đi sâu vào pháp nhẫn (sự an nhận, thấu hiểu vững chắc chân lý). Bốn là thân và tâm bình đẳng với trí tuệ. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được trí tuệ thần thông không ai theo kịp." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Ngày ngày tu phạm hạnh (hạnh thanh tịnh), để tự gây dựng mình; thường thích nơi vắng vẻ, Ở chỗ thanh tịnh; đã vào pháp sâu, liền đến được đạo; Thân tâm bình đẳng, tự đạt được trí tuệ; đã hợp được như thế, Hạnh cũng bình đẳng như vậy; đối với năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, mắt thấy xa không ngại, tai nghe xa không ngại, biết tâm người khác, biết đời trước) đã được thông đạt; Bay đến mười phương, đứng trước chư Phật; nuôi dưỡng che chở nhiều Cho tất cả mọi người. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì khi ma hiện điều quái lạ mà tâm không nghiêng ngả lay động. Bốn việc ấy là gì? Một là những người trụ trong tứ thiền (bốn bậc thiền định từ thấp đến cao) đều khiến họ vào được lẽ không. Hai là luôn dùng lòng đại bi, không bỏ rơi ai. Ba là cúng dường Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) một cách tinh tấn không dứt, không bao giờ chán đủ. Bốn là nhờ ổ-hòa-câu-xá-la (phiên âm, nghĩa là phương tiện khéo léo) nên sáu ba-la-mật (sáu phép tu đưa sang bờ giác: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) được bền vững. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát khi ma hiện điều quái lạ mà tâm không nghiêng ngả lay động." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Trụ trong lẽ không, không còn suy tưởng, gây dựng tứ thiền của đạo; Luôn dùng lòng thương không bờ bến, khiến mọi người an ổn đi vào nghĩa lý; Đối với chuỗi báu của pháp, không cắt, cũng không đứt; Ứng hợp với các phép độ vô cực, ấy là do phương tiện dẫn dắt; Ý tôn quý không gì phá nổi, bền vững không lay động; Tất cả bốn loại ma (ma phiền não, ma năm uẩn tức thân tâm, ma chết, và thiên ma) đều bị hàng phục; Thấy khắp mọi người đều ở trong lưới ma, Chỉ cho họ con đường niết-bàn, khiến tất cả phát tâm theo cỗ xe ấy. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được trí sâu xa không ai với tới. Bốn việc ấy là gì? Một là thường suy nghĩ để đi vào pháp sâu. Hai là việc gì trái nghĩa lý thì luôn bỏ hết. Ba là luôn lo nghĩ cho tất cả, nhờ vậy lời bàn luận hợp với pháp. Bốn là có thể điều phục kẻ cứng cỏi ngang ngạnh, mở sáng cho kẻ ngu tối, được trí vô ngại (không gì ngăn trở) của Phật. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được trí sâu xa không ai với tới." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Ý thường suy nghĩ, đi vào pháp không; buông bỏ điều trái nghĩa, Luôn hợp với chính nghĩa; đã vào được ý niệm này, lo nhọc vì tất cả, Được trí sâu xa, ấy là ý tối thượng; điều phục được kẻ ngang ngạnh, Mở sáng, chế phục kẻ mờ tối, khiến họ phát ý, đứng vững trong Đại thừa; Trí thần thông đều đã thành tựu; được trí sâu xa, Không ai với tới hiểu thấu. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì không bị các pháp thế tục làm ô nhiễm. Bốn việc ấy là gì? Một là nếu được lợi, được vui, có danh tiếng, được khen ngợi thì không lấy làm mừng. Hai là nếu mất lợi, gặp khổ, không danh tiếng, bị chê bai thì cũng không lấy làm buồn. Ba là nương nhận năm ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm con người: hình sắc, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động, và nhận thức) để che chở nuôi dưỡng tất cả. Bốn là nếu có người nhận lấy năm ấm thì chỉ cho họ thấy đó chỉ là chỗ tụ họp trống rỗng. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát không bị các pháp thế tục làm ô nhiễm." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Nếu có lợi và danh tiếng, liền được mọi niềm vui; Có người khen ngợi như thế, lòng cũng không lấy làm mừng; Nếu không lợi, không danh, gặp khổ, người có trí không lấy làm buồn; Như hoa sen không bị bùn làm nhơ, sống trong đời cũng như thế; Nếu nhận lấy năm ấm là vì nghĩa ấy, để che chở nuôi dưỡng tất cả; Đã có thể diệt hết các ấm, nghĩ về chúng như trò huyễn hóa; Sống trong đời thì tùy theo phép tắc của đời, mà không bị thế tục làm nhơ; Khiến tất cả được nghĩa an vui, lấy đức trì giới làm hương xoa thân. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì vào được hạnh sâu xa, vượt trội không ai sánh cặp. Bốn việc ấy là gì? Một là thân này cũng không có người (không có cái ta thật). Hai là người này cũng chẳng phải người. Ba là mọi pháp đều vắng lặng. Bốn là trí tuệ không bám chấp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát vào được hạnh sâu xa, vượt trội không ai sánh cặp." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Thân này cũng chẳng phải thân, người này cũng chẳng phải người; Pháp vắng lặng cũng như vậy, trí tuệ cũng không ham muốn bám chấp. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì biết được căn cơ bằng phương tiện khéo léo để nói pháp cho mọi người. Bốn việc ấy là gì? Một là được thần thông. Hai là trí tuệ không vướng mắc ngăn ngại. Ba là được trí biện tài (tài ăn nói, lý luận lưu loát). Bốn là lời nguyện ban đầu đã thanh tịnh. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát biết được căn cơ bằng phương tiện khéo léo để nói pháp cho mọi người." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Thần thông đã thông đạt, trí tuệ không vướng ngại; Trí biện tài luôn như thế, nguyện ban đầu trọn thanh tịnh; Đã biết rõ căn cơ của người, tùy chỗ thích hợp mà nói pháp; Người nghe liền nghe và nhận lãnh, không còn ngờ vực kinh lạ về niết-bàn. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì vào được cửa giải thoát, ở trong sinh tử mà không hòa hợp với sắc dục. Bốn việc ấy là gì? Một là được an trụ nơi lẽ không của các tụ hợp (năm ấm), nếu thấy người bị trói buộc giam cầm thì cứu thoát cho họ. Hai là đứng vững nơi vô tưởng (không chấp vào hình tướng), những người hành trì còn chấp vào tướng thì đều cứu thoát cho họ. Ba là đạt được vô nguyện (không còn mong cầu, bám víu điều gì), an hòa, định tĩnh, yên ổn, dìu dắt nuôi dưỡng tất cả. Bốn là được phương tiện khéo léo, dùng trí tuệ mà chỉ bày các pháp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát vào được cửa giải thoát, ở trong sinh tử mà không hòa hợp với sắc dục." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Đã thấy được lẽ không nơi các tụ hợp, người bị trói buộc liền được giải thoát; Đã đứng vững nơi vô tưởng, cứu độ những người còn chấp tướng; Đã được vô nguyện, an lành, hòa nhã, định tĩnh, yên ổn; Tùy theo nơi mọi người sinh ra, dìu dắt nuôi dưỡng tất cả; Dùng phương tiện và trí tuệ mở mang giáo hóa người, ấy là trụ nơi cửa giải thoát; Đầy đủ, đúng thời mà vào, không dừng lại ở cõi Vô sắc (cõi trời chỉ còn tâm thức, không có thân hình). "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được phương tiện đặc biệt lạ lùng để hàng phục thói kiêu căng. Bốn việc ấy là gì? Một là nhìn khắp, thấy biết hết các pháp giới. Hai là hiểu rõ gốc rễ của sinh tử, dùng pháp mà cứu thoát người. Ba là biết rõ gốc rễ của thân và dục. Bốn là quen thuộc với niết-bàn, không còn ngờ vực các pháp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được phương tiện đặc biệt lạ lùng để hàng phục thói kiêu căng." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Xem xét khắp, thấy biết hết tất cả các pháp giới; Trọn không có lòng thiên lệch hay oán hận, nhìn tất cả đều bình đẳng; Đến tận gốc của thân, ở giữa dục mà vẫn tự tại; Đã biết phương tiện đặc biệt, dùng cách khéo léo mà ứng hợp nói pháp; Tất cả đều không có gì để bám tập, mọi pháp đều diệt độ (dứt sạch, vắng lặng); Không sinh, không chỗ hướng đến, mọi thứ có đều tan hết; Không ngạo mạn, không tự cao, hàng phục mọi thói kiêu căng; Dùng trí khéo léo đối với tất cả, khiến ai cũng vào niết-bàn. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được phương tiện về nhân duyên để biết rõ mọi việc làm. Bốn việc ấy là gì? Một là biết bố thí thì được giàu sang, do nhân ấy mà đạt quả ấy. Hai là biết giữ giới thì được sinh lên cõi trời, do nhân ấy mà đạt quả ấy. Ba là biết học rộng thì thành trí lớn, do nhân ấy mà đạt quả ấy. Bốn là biết tu chỉ quán (chỉ: dừng tâm cho lắng yên; quán: soi xét thấu rõ sự thật) thì lìa được sinh tử, do nhân ấy mà đạt quả ấy. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được phương tiện về nhân duyên để biết rõ mọi việc làm." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Bố thí được giàu sang, do duyên ấy mà có quả báo; Giữ giới sinh lên trời, do duyên ấy mà có quả báo; Nghe rộng, trí tuệ, không ham muốn, do duyên ấy mà có quả báo; Quán chiếu theo đạo, không bám chấp vào nhận thức, do duyên ấy mà có quả báo. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được phương tiện về khuôn phép để lìa mọi kiến chấp. Bốn việc ấy là gì? Một là ở giữa những người chấp rằng mọi thứ thường còn, tâm vẫn không bám chấp. Hai là ở giữa những người chấp rằng mọi thứ đều đứt mất, ý không khác đi. Ba là thấy rằng mọi sự sinh khởi và gốc rễ của sinh tử đều từ mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nối tiếp nhau làm thành vòng sinh tử, bắt đầu từ vô minh tức sự mê muội không thấy rõ sự thật, cho đến già và chết) hợp lại mà sinh ra; đã thấy biết rồi thì không tạo tác những việc ấy. Bốn là thấy rằng mọi sự sinh diệt và sự chấm dứt sinh tử đều từ mười hai nhân duyên tan rã mà diệt; đã thấy biết rồi thì dù ở trong ba cõi cũng không làm việc diệt (không vội vào niết-bàn riêng mình) (?). Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được phương tiện về khuôn phép để lìa mọi kiến chấp." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Thấy người chấp có thường còn, thì chỉ cho họ lẽ vô thường; Ở giữa những người chấp đứt mất, thì chỉ bày pháp trung chính; Nếu vì tất cả mọi người, rộng nói ý nghĩa của nhân duyên; Ai nghe mười hai khâu ấy, tâm đều được trong sạch; Tất cả Thế Tôn ở mười phương đều nói rằng: Si mê là gốc của sinh tử, cõi trên cõi dưới đều từ đó khởi ra; Những gì có thể sinh khởi, rốt cuộc cũng không còn diệt nữa; Nhân duyên đều đã dứt hết, không còn hợp với mười hai khâu. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được thiện quyền phương tiện để nuôi lớn tất cả. Bốn việc ấy là gì? Một là xem tất cả mọi người như người thân của mình, chỉ bày đạo cho tất cả. Hai là làm công đức không biết chán đủ. Ba là ở trong sinh tử, không cầu niết-bàn (?). Bốn là tùy theo điều người ta ưa thích mà đi vào để cứu thoát họ; dùng phương tiện mà hành nên không bị ái dục làm nhơ. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được thiện quyền phương tiện để nuôi lớn tất cả." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Bền lòng vì tất cả mọi người, khiến họ an trụ nơi đạo giác ngộ; Mọi công đức đã làm, không nghĩ muốn dừng giữa chừng; Ở trong vòng sinh tử, mà vì người cầu diệt độ; Tùy theo điều họ ưa thích, nhân đó mà cứu thoát họ; Tâm ý luôn nên nhớ nghĩ, gần gũi với pháp này; Vì có thiện quyền phương tiện, nên đều hiểu rõ, biết rõ; Luôn để chí vào việc nuôi dưỡng che chở vô số người dân; Nắm giữ nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả, trí của Phật), khiến ai cũng mau đạt được. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được lời nguyện tốt lành, thân ý trong sạch. Bốn việc ấy là gì? Một là không keo kiệt tham lam. Hai là bố thí không chọn thời mà cho. Ba là giữ giới bền chắc. Bốn là mọi việc làm của thân và ý đều nguyện hướng về đạo. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được lời nguyện tốt lành, thân ý trong sạch." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Tâm chất phác, không keo kiệt, giữ giới trong sạch không tì vết; Bền vững không lay động, ví như núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo); Mọi việc làm của thân và ý, luôn nguyện hướng về cỗ xe giác ngộ; Nay được ứng hợp điều tốt lành, như vậy chẳng bao lâu sẽ đạt. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được sức nhẫn nhục, lòng không giận dữ. Bốn việc ấy là gì? Một là đối xử với tất cả mọi người như cha mẹ thương con, cũng như thương chính mình không khác. Hai là nếu bị đau khổ, đánh đập, cắt xẻo, lột da, thì nghĩ rằng không có thân, nên không sầu muộn. Ba là đã hiểu lẽ không, lìa mọi kiến chấp. Bốn là điều ác thân mình làm thì luôn tự trách và hối lỗi; việc người khác làm sai, thấy mà không vạch ra. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được sức nhẫn nhục, lòng không giận dữ." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Xem tất cả như thân mình, như cha mẹ thương con; Luôn giữ tâm đại từ, soi sáng nuôi dưỡng muôn dân; Nếu có khởi lòng oán hận, thì liền biết và dập tắt ngay; Đã hiểu rõ lẽ không, có thể làm được sự nhẫn bậc nhất; Nếu thân mình có lỗi xấu, luôn tự trách hối thật sâu; Còn thấy lỗi nhơ của người, trọn không vạch chỗ thiếu sót của họ; Tất cả mọi người dân, ta sẽ cứu độ hết; Dù trong giấc mộng ban đêm, chưa từng khởi lòng giận. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được ba-la-mật mà sang bờ bên kia. Bốn việc ấy là gì? Một là làm phúc vô số. Hai là trí tuệ tu tập không có giới hạn. Ba là dùng một ba-la-mật mà làm đầy đủ tất cả các phép độ vô cực. Bốn là phát ý làm công đức không cầu điều gì khác, chỉ nguyện được nhất thiết trí. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được ba-la-mật mà sang bờ bên kia." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Làm phúc không biết chán đủ, như muôn dòng chảy về biển; Tu trí tuệ không hạn lượng, đã được an trụ nơi cỗ xe Phật; Giữ một phép độ vô cực, làm đầy đủ các ba-la-mật; Mọi việc phát ý làm ra, luôn nguyện cầu chính đạo; Đã được sang bờ bên kia, các phép độ vô cực cũng thế; Liền vào được thành niết-bàn, như vậy được mà chẳng khó. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì đáp ứng chỗ thiếu thốn mà làm lợi cho tất cả. Bốn việc ấy là gì? Một là có kho báu không bao giờ hết. Hai là có giáo pháp không cùng tận. Ba là thần thông đã thông đạt. Bốn là tâm bình đẳng ví như mặt đất. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát đáp ứng chỗ thiếu thốn mà làm lợi cho tất cả." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Kho phúc không bao giờ hết, giáo hóa bằng pháp cũng không cùng; Trí thần thông thấu suốt không ngăn ngại, tâm bình đẳng như mặt đất; Pháp như thế khó mà đo lường, đã được an trụ nơi đạo; Người như thế làm lợi nhiều, liền mau đến được quả Phật. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được mọi người đời kính trọng. Bốn việc ấy là gì? Một là thực hành bốn phạm hạnh (bốn tâm thanh tịnh: từ, bi, hỷ, xả). Hai là thực hành bốn ân (bốn cách thu phục và cứu giúp người: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với người) để cứu giúp và thu nhiếp tất cả. Ba là có trí tuệ về bốn đế (bốn chân lý: khổ là có thật, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ, và con đường dẫn đến chấm dứt khổ). Bốn là được bốn trí không vướng ngại: một là về nghĩa lý, hai là về pháp, ba là về lời lẽ có thứ tự mạch lạc, bốn là về đối đáp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được mọi người đời kính trọng." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Như Phạm thiên an trụ, thực hành bốn tâm thanh tịnh; luôn vui thích thi hành bốn ân; Đã có trí tuệ về bốn đế, đem ra cúng dường cho mọi người; Nhờ ân ấy mà người đã được độ, tùy chỗ thích hợp mà dạy dỗ, nói pháp; Dùng hạnh ân đức để gắn kết mọi người, vì vậy được kính yêu. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì được trí sáng suốt và được người khen ngợi. Bốn việc ấy là gì? Một là nghe nhiều đầy đủ, không phạm giới, không còn ngờ vực. Hai là đã được an vui, dừng nghỉ yên ổn, không hại ai. Ba là đã được vắng lặng, các giác quan liền định tĩnh. Bốn là tự thân đã được yên ổn, không tham đắm, việc làm không tự làm hại mình, thấy biết tất cả. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát được trí sáng suốt và được người khen ngợi." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Nghe đã đầy đủ thì nhận lãnh giữ gìn, nhờ giới của mình mà sang bờ bên kia; Người như thế không còn ngờ vực, được an vui dừng nghỉ nơi yên ổn; Đã ngủ nghỉ ở nơi vắng vẻ, thì các giác quan nhờ đó lặng yên định tĩnh; Thân đã yên ổn, không tham đắm, thấy rõ hết những điều tự làm hại mình. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì làm công đức mà công đức không bao giờ cạn. Bốn việc ấy là gì? Một là lòng tin đã dồi dào. Hai là tinh tấn đã dồi dào. Ba là lòng đại bi đã dồi dào. Bốn là công đức làm ra chỉ nguyện hướng về Đại thừa. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát làm công đức mà công đức không bao giờ cạn." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Lòng tin đã bền vững, không ai lay chuyển được; Luôn tu hạnh tinh tấn, từ đó được sức lớn; Lòng đại từ không cùng tận, cùng lòng thương không bờ bến; Luôn vì tất cả mọi người, mà đi trên con đường rộng lớn; Vì lẽ như thế, nên được công đức không cùng tận; Dần dần lại tăng thêm, cho đến không thể đo lường; Như mặt trăng lúc tròn đầy, trong sáng không chút tì vết; Luôn ở giữa các vì sao, ánh sáng không gì che lấp được. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì giữ vững lời nguyện ban đầu, rốt cuộc sẽ thành Phật. Bốn việc ấy là gì? Một là điều miệng nói ra thì thân và ý cũng không khác. Hai là đã nhận lãnh và giữ gìn lời nguyện cốt yếu. Ba là tâm đã yên ổn, được an trụ nơi đạo. Bốn là ý được bền chắc như kim cương. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát giữ vững lời nguyện ban đầu, rốt cuộc sẽ thành Phật." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Điều miệng nói ra, việc làm cũng vậy; nếu đã kính yêu, Vâng giữ lời nguyện chân chính cốt yếu, là đã an trụ nơi ý cầu đạo này; Thân người ấy bền chắc, ví như kim cương; như thế ấy là Hạnh của bốn pháp; người sáng suốt luôn tu những việc này; Ý không do dự, là đã được định; đã giữ vững lời nguyện, Rốt cuộc sẽ thành Phật. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì luôn làm bậc tôn quý, nắm giữ mọi pháp mà được tự tại. Bốn việc ấy là gì? Một là được sức của trí mà không bị sức của dục chi phối. Hai là được sức của trí tuệ sáng suốt, lìa mọi sự si tối. Ba là tâm được tự tại, không theo lời ma xúi giục. Bốn là được tổng trì, tùy chỗ người ưa thích mà nói pháp. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát luôn làm bậc tôn quý, nắm giữ mọi pháp mà được tự tại." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Đã có sức trí, được tuệ dũng mãnh, không còn theo sức của ái dục; Sức trí tuệ sáng suốt tiêu tan si tối, đã thoát khỏi mọi kiến chấp; Tâm đã tôn quý, ma đều khuất phục; được tổng trì, ứng đáp mọi câu hỏi; Dạy dỗ mọi người, không tự làm hại mình; vì thế mà mau được tôn quý. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì làm việc gì cũng làm thầy cho người. Bốn việc ấy là gì? Một là không giận dữ. Hai là luôn cung kính người khác. Ba là không dâm dật. Bốn là ý thuần hậu. Đó là bốn việc giúp Bồ-tát làm việc gì cũng làm thầy cho người." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Tâm nghĩ không dâm dục, không giận, luôn giữ lòng cung kính; Thuần hậu nên đến được đạo, làm thầy bày giảng trí tuệ cốt yếu; Như người thợ khéo tạo dựng mọi phương tiện, đứng trên hết thảy thế gian đời đời; Người đời đều quy ngưỡng, tất cả đều cúi đầu đảnh lễ. "Lại nữa, thiên tử! Bồ-tát có bốn việc thực hành thì nắm giữ trọn vẹn mọi việc, không điều gì không thấu suốt. Bốn việc ấy là gì? Một là đã thông suốt trí tuệ, dạo đi trong trí tuệ, không chỗ nào không vượt qua. Hai là điều mình nói ra, chư Phật mười phương đều nghe tiếng, và Phật liền đáp lại, khen ngợi. Ba là đã lìa hết mọi pháp không có công đức. Bốn là đã được mọi chính pháp có công đức, liền đạt được ấn của Thế Hùng (dấu ấn chứng nhận của Đấng Hùng mạnh nhất thế gian, tức Phật). Đó là bốn việc giúp Bồ-tát nắm giữ trọn vẹn mọi việc, không điều gì không thấu suốt." Lúc ấy Phật nói kệ rằng: Thần thông đã thông đạt, bay đi, làm sạch mọi bụi trần; Trí ấy rất rộng lớn, bình đẳng khắp như hư không; Tất cả chư Như Lai, đều thấy và nghe tiếng người ấy; Lời đáp đều đầy đủ, tiếng nói không thiếu hụt; Mọi nghiệp không có công đức, đều đã xa lìa hết; Được yêu mến, phúc lành, điều tốt đẹp, gây dựng mọi gốc công đức; Ai đã an trụ như thế, có thể làm sáng tỏ pháp này; Ở trong công đức ấy, không ai tự làm hại mình. Khi Phật nói xong những chương câu về bốn việc này, có mười hai nghìn người phát tâm cầu đạo vô thượng chính chân (đạo giác ngộ chân chính, cao nhất, không gì hơn — tức quả Phật). Năm nghìn Bồ-tát được vô sở tùng sinh pháp nhẫn (sự an trụ vững chắc vào chân lý rằng mọi pháp vốn không thật có sinh ra, nên cũng không diệt). Lúc ấy cõi tam thiên đại thiên (một đại thế giới gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ) chấn động sáu cách; ánh sáng lớn chiếu soi khắp nơi, không đâu không tới. Kinh Phật nói về Thiên tử Tu Chân, quyển thứ nhất. Kinh này: ở hai dòng cuối của tờ thứ mười chín, sau câu "người phát tâm cầu đạo vô thượng chính chân" và trước câu "năm nghìn Bồ-tát", bản Đan (bản Đại tạng kinh khắc in ở nước Khiết Đan) có thêm đoạn từ "vì chuyển pháp luân, giáo pháp ngọt ngào, giáo pháp từ ái..." cho đến "đi trong niết-bàn mà mãi không vào niết-bàn"..., tổng cộng ba mươi tám dòng; ở bản Tống (bản Đại tạng kinh khắc in đời Tống) thì khoảng năm mươi dòng kinh. Xét kỹ hình thức văn, thấy đầu đuôi thừa thãi, đều không ổn thỏa. Kiểm lại thì đó chính là phần cuối phẩm Phân biệt thứ tám ở đoạn sau — quyển ba của bản Tống, quyển hạ của bản Đan. Bản Đan lại đặt trùng đoạn ấy vào đây là sai. Vì vậy không thêm vào. Xin xét kỹ điều này. Kinh Phật nói về Thiên tử Tu Chân, quyển thứ hai. Đời Tây Tấn, Tam tạng người Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ dịch.