ẨN DIỆN VÀ HIỂN DIỆN (MẶT ẨN VÀ MẶT HIỆN)
Ẩn diện tức là tinh thần chính thể (ngọn núi giữ đúng hình thể sao cơ bản, thân tròn đầy, không xòe chân tay rõ rệt): sự tách ra thì ẩn mà mạch (long mạch, đường khí của đất) cũng ẩn, nên gọi là ẩn diện; vì nó được đúng hình chính của thể sao gốc, nên gọi là chính thể; như các dạng nồi úp, chuông (?), bút, hốt (thẻ ngọc quan cầm khi chầu), bình phong bày hàng, ghế kỷ. Hiển diện tức là tinh thần khai cước (ngọn núi xòe chân tay ra rõ ràng): sự tách ra thì rõ mà mạch cũng rõ, nên gọi là hiển diện; vì chữ bát lớn nhỏ của nó (hai dải xòe ra như chữ "八") và mạch rơi xuống ngay ngắn có thứ lớp, nên gọi là khai cước; như người dang tay, như chim xòe cánh, như lá rau bọc lấy ngồng.
Hai loại tuy ẩn hiện khác nhau, nhưng trước đỉnh đều phải có hóa sinh não (khối gò tròn ngay dưới đỉnh, nơi mạch bắt đầu sinh ra để đi xuống), có đốt bọc, có tách ẩn, tách rõ; chữ bát có góc cạnh sau lưng không được bên có bên không; tinh thần không được bên lồi bên lõm. Như quyển trước đã bàn, các điều nên và kỵ của tách, thu, ngửa, úp, hướng, quay lưng, hợp, cắt thì hai loại giống nhau.
Nhưng tinh thần chính thể kỵ nhất là sống mạch xuyên đỉnh, thành nước giới quán đỉnh (nước làm ranh giới chảy xuyên qua đỉnh), xuyên mặt thành phá diện (vỡ mặt). Còn tinh thần khai cước thì có chỗ kỵ, có chỗ không: nếu hóa sinh não trước đỉnh có nước giới thiền dực (thiền dực: hai dải gò mỏng như cánh ve ôm hai bên mạch) tách ra ở ngoài thiền dực, mà mạch không đập sườn, không xuyên đỉnh, mềm như dây kéo chùng, thì không kỵ; nếu không có nước giới thiền dực, mạch đập sườn xuyên đỉnh, căng như dây kéo thẳng, thì là quán đỉnh phá diện.
Bởi mạch của hiển diện phải như dây kéo chùng, mềm lơi mà xuống, có đại tỏa (đoạn mạch hạ thấp xuống rõ rệt), đại bình (đoạn phẳng lớn sau chỗ hạ) mới đẹp, hoặc có đột bào (gò nổi như bọt nước) rõ ràng nhấp nhô thì càng tuyệt. Mạch của ẩn diện (?) phải như con ba ba ẩn trong bùn, như sợi dây kéo trong tro: trước đỉnh hơi tỏa, trước chỗ tỏa hơi bình, trước chỗ bình hơi lõm, ẩn ẩn hiện hiện; mạch ra từ ngã ba của chữ bát ẩn, ở tâm tách của chữ bát ẩn (tức chính giữa của mạch), từng cặp đối nhau mà đến mới thật. Nếu không có tỏa, bình mà một dải thẳng xuống (nói về mạch hiển diện), hoặc mờ nhòe đầy cứng (nói về mạch ẩn diện), đều không kết tụ.
Tinh thần chính thể, ngoài chữ bát lớn tách rõ ra, chỉ có cơ lý (thớ, vân của mặt đất) tách ẩn, không cần có thiền dực đi kèm hộ vệ, dù có cũng chỉ lờ mờ (tinh thần chính thể mạch rơi xuống ẩn kín nhỏ nhặt, nên chỉ có cơ lý tách ẩn). Còn tinh thần khai cước thì nhờ có thiền dực đi kèm hộ vệ, rõ ràng thấy được; dù không có lớp hộ vệ kèm theo thì cũng phải có thiền dực. Đó là chỗ khác nhau.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video