HOÀNH DIỆN (MẶT NGANG)
Long (dãy núi mang long mạch) đâm lưng thẳng đến (đi thẳng tới, đâm thẳng vào sau lưng huyệt) thì ai cũng biết. Nhưng long xoay mình rất nhiều: có khi đang đi thẳng mà mạch bỗng giáng ngang, có khi đang đi ngang mà mạch bỗng giáng thẳng, đều gọi là hoành diện. Chữ bát lớn (hai dải xòe ra như chữ "八") của nó lấy ngay sống núi ngang đi tới đi lui làm thành, không như loại đâm lưng thẳng đến tự tách ra chữ bát lớn. Nhưng cũng phải gần thân có đuôi chữ bát lớn rủ xuống, nhìn đối diện không biết đó là sống núi ngang mà giống chữ bát lớn thì mới thật. Nổi cánh và gò má (hai vai chữ bát lớn xòe ra như cánh chim, trên vai nổi lên như gò má) mà rủ xuống dài là có sức.
Ngoài chữ bát lớn lại có hộ đái (các nhánh núi đi kèm bảo vệ) xòe mở mà hướng vào nhau là tuyệt; hộ đái càng nhiều càng tốt (hộ đái ngoài chữ bát lớn là chỉ chân nhánh của long đến; hộ đái nhiều chứng tỏ sức long vượng). Nhưng hộ đái phía nước đến thì không lo không hướng vào, mà lo không xòe mở; một chiều thu khép là không thật (từ phía nước đến sinh thẳng ra thu khép, không có tình ôm hướng (?)). Hộ đái phía nước đi thì không lo không xòe mở, mà lo không hướng vào; một chiều quay lưng là giả (hướng theo phía nước đi, quay lưng mà đi). Sự tách của thiền dực (hai dải gò mỏng như cánh ve ôm hai bên mạch) và cơ lý (thớ, vân mặt đất) cũng vậy.
Chỗ giáng ngang mà không có hộ đái lớn nhỏ là lúc long lớn đang đi, không phải nơi đại tụ, làm sao kết đất được. Nếu là chỗ long lớn sắp hết mà chưa hết, nhánh nhánh kết quả, thì dù không có hộ đái lớn nhỏ, mà sát thân được chữ bát nhỏ tách ra, thành mặt phân kim (mặt núi tròn như kim tinh, tách đều hai bên như chữ bát), có tỏa (chỗ mạch hạ thấp xuống), có bình (chỗ phẳng) mà giáng xuống (long lớn đang đi thì thể núi thô già, chỗ giáng ngang không có hộ đái lớn nhỏ thì ắt không kết thật; nếu thân long đã thoát hóa sạch, ở giữa chỗ sa nước tụ hội, chỉ cần được tỏa nhỏ, bình nhỏ mà giáng ngang, khí mạch đã vượng, nên không cần có hộ đái lớn nhỏ), phía trước lại bóc đổi (?) ra tinh thần chữ bát lớn, thì cũng có thể thành đất, nhưng sức không lớn (hoành diện cũng có hai thể ẩn, hiện, nên xem cùng thiên "Ẩn diện hiển diện". Long lớn sắp hết, không có hộ đái lớn nhỏ mà giáng ngang, phải được hậu long — đoạn long phía sau — có tinh thần chữ bát lớn; nhưng đó là kết nhánh nên sức không lớn. Trên đây bàn giáng mạch, dưới đây bàn cách điểm huyệt).
Phàm long ngang kết huyệt (huyệt: chỗ khí tụ, nơi đặt mộ) mà có mạch giáng, thì không kể có đỉnh, không đỉnh hay đầu lõm đều không kỵ, hậu cung ngưỡng ngõa (phía sau huyệt lõm xuống như viên ngói lật ngửa) cũng không kỵ, vì khí dồn về phía trước (khí dồn về trước, có mạch giáng xuống, chỗ kết huyệt tự có hóa sinh não — khối gò tròn nơi mạch sinh ra — nên phía trên có nổi đỉnh hay không và sau lưng ngói ngửa đều không cần bàn). Chỉ có loại không có mạch giáng, áp sát sống núi mà gánh ngang kết huyệt, thì kỵ không có đỉnh (mười đỉnh là một gánh (?); áp sát sống là nằm úp ở chỗ phẳng trước sống núi; vì không có mạch giáng nên sau huyệt đều nên có đỉnh). Loại đầu lõm hoàn toàn không có mạch rơi xuống, sau lưng không ngói ngửa thì lại là giả (Nguyên Chân Tử nói: hai đầu Thiên Tài cùng đứng cao làm hộ đỡ, huyệt cao ở chỗ lõm của gánh, lấy chỗ ngói ngửa. Sách Đại Toàn nói: long ngang huyệt Thiên Tài khí thịnh ở phía trước, phần nhiều sau lưng ngói ngửa, lấy hai bên sinh ra làm quỷ hiếu thuận; nhưng phải Long Hổ, án gần, nước giải nhãn, môi, chiếu đều đủ, sau có quỷ, có lạc mới thật; nếu chỉ như nén bạc thắt lưng thì là chỗ mạch đi qua, làm sao kết tụ).
Có đỉnh nổi, đỉnh bằng (tiếp ý trên, nói long ngang không có mạch giáng; đỉnh bằng là bằng như chữ nhất "一") thì lưng gù cũng được, ngói ngửa cũng được (long ngang sau huyệt có đỉnh thì không kể lưng gù hay ngói ngửa đều có thể táng; phải biết chân long kết huyệt lại càng không thể thiếu đỉnh, cái gọi là "huyệt không nổi đỉnh thì không phải huyệt thật"). Được sau lưng có hạ sa (dải núi phía dưới) quay ngược lại, lưng quay ra ngoài mặt hướng vào trong, như quỷ hiếu thuận (quỷ: gò núi nhỏ ở sau lưng huyệt chống đỡ), là bậc nhất (gánh ngang, áp sống, lưng gù, ngói ngửa tuy không cần bàn, nhưng quỷ và lạc — núi làm chỗ tựa phía sau — thì quyết không thể thiếu).
Bởi long ngang cần bốn bề phục mà không bị kéo đi (sa trước sau trái phải đều quay đầu nhìn lại mà không hướng đi chỗ khác); hạ sa sau lưng không quay lại thì đuôi lắc mà không yên (hạ sa không quay thì thế long vẫn đi, nên gọi đuôi lắc. Hám Long Kinh nói: "Hỏi anh làm sao biết ta còn đi, sao đuôi lay động chẳng từng ngừng", là vậy). Long đã dừng thì không câu nệ điều này; dù thế long còn đi mà khai diện (mở mặt) thật cũng không câu nệ điều này, nhưng không bằng sức nặng của loại sa sau lưng quay ngược lại (long ngang có hạ sa sau lưng huyệt quay ngược là kết chính; không quay là kết phụ (?)). Cái lạc đỡ sau lưng rút ra một dải quay mặt vào trong cũng tính là quỷ (núi khác nổi lên sau huyệt, có đỉnh cao đứng là lạc; thấp bằng mà không ôm trái phải là trừu; nếu núi lạc, trừu ấy sinh ra một nhánh sa ôm vòng — chỉ núi huyệt — thì chính thân cũng là thể sa).
Người nay thấy Tuyết Tâm Phú kỵ hậu cung ngưỡng ngõa, thường bỏ nhầm đất thật, mà những nhiêu trạo (nhánh núi nhỏ chìa ra như mái chèo) phía sau lại đem tính làm quỷ, nên nêu ra đây. Như long ngang có mạch giáng thì vốn không câu nệ có hay không có lạc phía sau; chỉ loại không có mạch giáng mà gánh ngang làm huyệt thì ắt phải có thác lạc (núi đỡ tựa phía sau) (huyệt gánh ngang gần sống núi phía sau, không có thác lạc thì khó tránh cô quạnh lạnh lẽo).
Có loại long ngang, chỗ giáng mạch không những không có đỉnh mà lại sinh ra đầm lõm (?) như ổ nhỏ; trên lưng gần ổ hơi kéo một sợi mạch, mờ mờ từ trong đầm lõm đi ra, rơi xuống một đoạn rồi mới nổi lên gò nhỏ làm hóa sinh não; từ dưới núi nhìn đối diện chỉ thấy não mà không thấy chỗ lõm. Ấy là dương hóa đến cùng mà sinh ra não này, phía dưới kết huyệt ắt thật; nếu cắm nhầm vào chỗ ổ phía trên thì là làm thương long (đây bàn về cách biến (?) của long ngang có mạch giáng).
Thái thị nói: "Gánh ngang, chặn ngang, chỗ không có long phải táng vào chỗ có long" (Thần Bảo Kinh nói: áp sống, đầu bằng, mạch ngắn, nên phải cắm vào, cũng là ý này). Đây là nói loại không có mạch giáng mà áp sống kết huyệt. Nếu có mạch giáng dài vài trượng thì nên xử như loại cắm thẳng, chạy thẳng, một mực mà cắt đặt, chớ đặt cao lên chạm vào sát khí (?). Loại gánh ngang kết huyệt cũng phải có hóa sinh não (áp sống hoàn toàn không có mạch giáng, gánh ngang hơi có tỏa bình, nên cắm vào luống phẳng dưới hóa sinh não, lấy não làm cầu thiềm — khối gò tròn ngay sau huyệt như mái hiên), tách ra mặt kim, có tỏa bình, môi tròn (phần đất nhô ra trước huyệt như cái môi) nâng lên; không thế thì dù trái phải có tình cũng vô ích.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video