Già và non
Thân long (mạch núi chạy như rồng) già hay non, lấy cây làm ví dụ là giống nhất. Bởi trong núi cao hang sâu, muôn núi từ đây khởi tổ, mọi nước từ đây phát nguồn, long già (?) mà không kết đất, như chỗ gốc rễ của cây không có hoa không có quả. Đến khi đi dần dần xa, tới khoảng nửa đồng nửa hang, một bên nước lớn còn chảy, một bên nước nhỏ đã hợp, thân long dần non mà đất cũng dần kết, như chỗ cây chia cành dần có hoa quả. Chỗ chia cành có già non khác nhau, nặng nhẹ không như nhau, chỉ lấy khai diện (mở mặt — sườn núi mở ra quay về phía trước) lớn nhỏ, phạm vi đất rộng hẹp mà cân nhắc.
Đến khi càng đi càng xa, tới bên sông lớn, hồ lớn, biển lớn, muôn dòng nước cùng về đây, long chính đến đây hết hẳn; khoảng sắp hết mà chưa hết ấy là chỗ long non nhất, vượng nhất, kết tạo nhiều mà sức lực lớn, như thân chính cành chính của cây, hoa quả cực thịnh.
Bởi núi già khởi tổ thì khai diện mới bắt đầu, chưa từng thoát tá (trút bỏ phần thô cứng, chuyển thành nhỏ mềm); nước mới phát nguồn, ít có hội hợp; dù có chia ra cành non, sức lực cũng mỏng. Đến khi đi tới lưng chừng, khai diện dần nhiều, thoát tá dần sạch, có nước nhỏ để thu, dần kết được đất. Còn khoảng long lớn sắp hết mà chưa hết, đã trải qua mấy trăm, mấy chục trướng và hiệp (trướng: dãy núi xòe như màn trướng; hiệp: chỗ eo thắt của mạch núi), qua nghìn trăm lần khai diện, thoát tá cực sạch, các nước đều tụ, mỗi chỗ mở mặt đẹp mà kết đất, đó là cái gọi là "cành cành kết quả, đốt đốt nở hoa".
Nhưng chỗ kết đất vẫn lấy sa (núi đồi xung quanh) và nước nhiều làm hơn. Vì thế trong khoảng núi hang, ắt phải có long đến mấy chục dặm, mấy chục đốt khai diện, có đài, bình, trướng, cái (đài: núi bằng đầu như cái đài; bình: núi như bình phong; cái: núi tròn như cái lọng), quấn giữ nhiều mà phạm vi đất rộng, mới kết đất lớn. Còn ở chỗ long lớn sắp hết mà chưa hết, chỉ có hơn một dặm, thân long vài đốt khai diện, hoặc một hai đốt khai diện, có một hai tòa đài, bình, cái, trướng, cũng thành đất lớn. Ấy là một đốt hơn kia trăm đốt, mặt nhỏ hơn kia mặt lớn, một dải núi quấn hơn kia mấy lớp quan tỏa (núi khóa chặn cửa nước), một núi nhỏ đứng như cột trụ giữa dòng hơn kia mấy lớp núi lớn chặn ở thủy khẩu (chỗ nước chảy ra khỏi khu vực huyệt).
Còn như chỗ chi long (mạch nhánh) ra đồng bằng đã hết, cùng khí dư sau khi can long (mạch chính) kết huyệt chính, tuy khác với lệ trong khoảng núi hang, nhưng nếu thân mình không khai diện ra mạch (dải đất mang sinh khí) mà không có thực tình của huyệt (chỗ đất tụ khí, nơi đặt mộ), thì không thể cho là đã thoát tá hết, tấc tấc là ngọc mà đặt mộ vào.
Thế nhưng thân long trong núi hang mà đốt đốt khai diện, đứt gãy nhiều, cũng gọi là non; thể sao ra đồng bằng mà không khai diện, hoặc ngẫu nhiên có khai diện mà không có đứt gãy, cũng gọi là già (ở đồng bằng đột khởi núi cao lớn thô vụng, dù khai diện mà không ra mạch, là vật dụng cho núi khác, như loại bắc thần — khối núi đá lớn kỳ lạ đứng chắn nơi cửa nước — hay "cửa đồng bằng" (?)). Cho nên núi hang cũng có đất đại quý, mà ra đồng bằng phần nhiều là long hạ tiện.
Có loại long lớn đi dọc đường, bỗng biến thành tinh thần (khối núi gọi theo hình sao) thấp nhỏ, khai diện mà lên xuống, mà ra cành non; không được mấy dặm bỗng biến thành cao lớn thô vụng, không khai diện lên xuống mà thành núi già; đến mấy chục dặm lại biến già thành non, non lại biến thành già. Tóm lại, chỗ già chia kết ít, chỗ non chia kết nhiều; chỗ già chia kết, không đến mấy chục đốt thì không thành đất; chỗ non chia kết, vài đốt đã thành đất tốt.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video