Thiên 8 — Thu và phóng (thế núi)

 THU VÀ PHÓNG

 Thế nào là thu và phóng? Thu là ngã đứt mà quá hiệp (long đổ thấp xuống, thắt nhỏ lại để đi qua; quá hiệp là chỗ eo thắt của long mạch). Phóng là buông mở chân nhánh ra (lớn đến cùng thì thu nhỏ lại, nhỏ đến cùng thì phóng lớn ra, đó là lẽ âm dương biến hóa, chuyển đổi). Triền hộ (núi quấn quanh bảo vệ), nghênh tống (núi đón và tiễn hai bên chỗ hiệp), khai trướng (núi xòe rộng như bức màn) đều là chuyện thuộc về "phóng". Gối hạc, lưng ong của lũng long (long đi trên vùng núi), nén bạc, thắt khí của chi long (long đi trên vùng đất bằng) đều là tên khác của chữ "thu" (?). Thiền dực (dải gò mỏng như cánh ve) bên lưng ong, âm sa (gò nhỏ hơi nổi) bên nén bạc là cái nhỏ nhất trong "phóng".

 Bởi không thu thì khí tản mà không trong mạnh; không phóng thì khí cô độc mà không sinh trưởng. Như ống thổi lửa và ống bễ, phải thu nhỏ lỗ thì sức gió mới mạnh. Lại như cây cỏ phải buông cành lá ra thì hoa quả mới thành. Cho nên người khéo xem địa bộ (phạm vi, tầm vóc đất mà long chiếm giữ) ắt phải xem ở chỗ hiệp.

 Lý thị nói: "Ngã đứt chưa phải là hiệp", ý là kẹp giữa hai núi mà không có sa đón tiễn thì dù ngã đứt cũng không thành hiệp (long đi mà ngã đứt nhiều thì phía trước kết huyệt ắt thật; nhưng nếu ngã đứt mà không khai diện — không "mở mặt" — ở giữa không có sống mạch hơi cao, thì đi tới ắt không có kết tụ, chẳng những không được kể là hiệp mà thôi). Tạ thị nói: "Không có quan thì không thành hiệp", ý là bên hiệp không có thủy khẩu (cửa nước, chỗ nước chảy ra khỏi vùng), lại không có sa đón tiễn khóa nhau để chặn giữ nước của hiệp. Hà Tiềm Trai nói: "Địa lý thần tiên chẳng mấy bí quyết, chưa tìm long trước hãy xem hiệp; trong hiệp phải có minh đường, trong có hiệp ngoài có quan thì khí minh đường kết lại; kết được sâu thì khí viên cục thật, kết được nông thì khí viên cục tiết ra." (Minh đường: khoảng đất bằng nơi khí và nước tụ lại; viên cục: cả vùng thế đất có núi sông vây quanh như bức thành.) Ý nói hiệp có sa đón tiễn, khóa giữ, mà bên cạnh tự có minh đường tụ khí, mới là hiệp tốt. Kết sâu hay nông là nói sa đón tiễn khóa giữ nhiều hay ít, dày hay thưa. Xem vậy thì địa bộ trong chỗ hiệp có thể thấy được.

 Hình xem ở trang sau.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video