Phẩm Hội Tông (phẩm "Quy về một mối") thứ hai mươi bốn.
Bấy giờ Huệ mạng (danh xưng tôn kính dành cho vị tăng, nghĩa là người lấy trí tuệ làm mạng sống) Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng giỏi thuyết pháp) bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn (đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Phật bảo Tu-bồ-đề (một trong các đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu lý không) giảng Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ trọn vẹn đưa người sang bờ giác ngộ, tức trí tuệ thấy suốt rằng mọi sự vật đều không có thực thể cố định) cho các Bồ-tát ma-ha-tát (các bậc Bồ-tát lớn, tức những người có tâm nguyện và công hạnh lớn, cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), sao nay lại giảng về Ma-ha-diễn (Đại thừa, nghĩa là cỗ xe lớn: con đường tu đưa mình và vô số chúng sinh cùng đến giác ngộ trọn vẹn)?"
Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn! Con giảng về Ma-ha-diễn, phải chăng là đã rời xa Bát-nhã ba-la-mật?"
Phật nói: "Không phải vậy, Tu-bồ-đề! Ông giảng về Ma-ha-diễn là thuận theo Bát-nhã ba-la-mật, không rời xa. Vì sao? Vì tất cả mọi pháp thiện, pháp trợ đạo (các phép tu hỗ trợ cho việc đi đến giác ngộ), dù là pháp của hàng Thanh văn (những người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), pháp của hàng Bích-chi Phật (những người tự mình giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên, không cần thầy dạy), pháp của Bồ-tát hay pháp của Phật, tất cả các pháp ấy đều được thâu nhiếp vào trong Bát-nhã ba-la-mật."
Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn! Những pháp thiện, pháp trợ đạo, pháp Thanh văn, pháp Bích-chi Phật, pháp Bồ-tát, pháp Phật nào đều được thâu nhiếp vào trong Bát-nhã ba-la-mật?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Đó là Đàn-na ba-la-mật (sự bố thí trọn vẹn), Thi-la ba-la-mật (sự giữ giới trọn vẹn), Sằn-đề ba-la-mật (sự nhẫn nhục trọn vẹn), Tỳ-lê-da ba-la-mật (sự tinh tấn trọn vẹn), Thiền-na ba-la-mật (sự thiền định trọn vẹn), Bát-nhã ba-la-mật; tứ niệm xứ (bốn chỗ đặt tâm quán sát: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), tứ chánh cần (bốn sự siêng năng chân chánh: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh được tăng trưởng), tứ như ý túc (bốn nền tảng của thần thông và thiền định: ý muốn, sự tinh tấn, tâm chuyên nhất, sự quán xét), ngũ căn (năm gốc rễ của việc tu: lòng tin, tinh tấn, chánh niệm, thiền định, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm căn ấy lớn mạnh mà thành), thất giác phần (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo phần (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng); ba cửa giải thoát là không (thấy mọi pháp trống rỗng, không có thực thể), vô tướng (không bám vào dáng vẻ, đặc điểm nào), vô tác (không tạo tác, không mong cầu); thập lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi của Phật khi thuyết pháp), tứ vô ngại trí (bốn trí tuệ thông suốt không ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn ngữ, về tài biện luận), đại từ đại bi (lòng thương lớn muốn ban vui và cứu khổ cho chúng sinh), thập bát bất cộng pháp (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật mới có, không chung với các hàng khác), tướng không sai lầm (không bao giờ quên sót, lầm lẫn), hạnh thường xả (luôn giữ tâm buông xả, bình thản). Tu-bồ-đề! Những pháp thiện, pháp trợ đạo khác ấy, dù là pháp Thanh văn, pháp Bích-chi Phật, pháp Bồ-tát hay pháp Phật, đều được thâu nhiếp vào trong Bát-nhã ba-la-mật.
Tu-bồ-đề! Dù là Ma-ha-diễn của Bồ-tát ma-ha-tát, dù là Bát-nhã ba-la-mật, Thiền-na ba-la-mật, Tỳ-lê-da ba-la-mật, Sằn-đề ba-la-mật, Thi-la ba-la-mật, Đàn-na ba-la-mật; dù là sắc (thân xác, vật chất), thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tâm ý, ý muốn tạo tác), thức (sự nhận biết phân biệt); mắt, hình sắc, nhãn thức (sự nhận biết của mắt), nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và nhãn thức), các cảm thọ sinh ra do duyên nhãn xúc, cho đến ý, pháp (đối tượng của ý), ý thức, ý xúc, các cảm thọ sinh ra do duyên ý xúc; địa chủng (yếu tố đất) cho đến thức chủng (yếu tố tâm thức); tứ niệm xứ cho đến bát thánh đạo phần; ba cửa giải thoát không, vô tướng, vô tác, cùng các pháp thiện; dù là hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn trong vòng sinh tử) hay vô lậu (đã hết phiền não), hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) hay vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt); dù là khổ đế (chân lý về khổ), tập đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt đế (chân lý về sự dứt hết khổ), đạo đế (chân lý về con đường dứt khổ); dù là Dục giới (cõi của những loài còn ham muốn ăn uống, dâm dục), Sắc giới (cõi của những vị trời đã lìa ham muốn nhưng còn thân hình vật chất vi tế), Vô sắc giới (cõi của những vị trời không còn thân hình vật chất); dù là nội không (tính trống rỗng, không có thực thể của các giác quan bên trong, là cái "không" đầu tiên trong mười tám cái "không") cho đến vô pháp hữu pháp không (tính trống rỗng của cả cái không có lẫn cái có, là cái "không" cuối cùng trong mười tám cái "không"); các cửa tam-muội (các trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất), các cửa đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn giáo pháp không quên); thập lực của Phật cho đến thập bát bất cộng pháp; dù là pháp Phật, pháp tánh (bản tính chân thật của các pháp), như (chân như: tính chân thật vốn như vậy, không thay đổi), thật tế (chỗ tột cùng của sự chân thật), tánh bất khả tư nghị (tính chất không thể suy nghĩ, bàn luận được), Niết-bàn (cảnh giới tịch lặng khi mọi phiền não và sinh tử đã dứt hẳn) — tất cả các pháp ấy đều chẳng hợp chẳng tan, không hình sắc, không hình dáng, không đối ngại, không ngăn che, không có gì để so bằng (?), chỉ một tướng, tức là vô tướng.
Tu-bồ-đề! Vì lý do ấy, Ma-ha-diễn mà ông giảng là thuận theo Bát-nhã ba-la-mật. Vì sao? Tu-bồ-đề! Ma-ha-diễn không khác Bát-nhã ba-la-mật, Bát-nhã ba-la-mật không khác Ma-ha-diễn; Bát-nhã ba-la-mật và Ma-ha-diễn không hai, không khác. Đàn-na ba-la-mật không khác Ma-ha-diễn, Ma-ha-diễn không khác Đàn-na ba-la-mật; Đàn-na ba-la-mật và Ma-ha-diễn không hai, không khác. Cho đến Thiền-na ba-la-mật cũng như vậy. Tu-bồ-đề! Tứ niệm xứ không khác Ma-ha-diễn, Ma-ha-diễn không khác tứ niệm xứ; tứ niệm xứ và Ma-ha-diễn không hai, không khác. Cho đến thập bát bất cộng pháp không khác Ma-ha-diễn, Ma-ha-diễn không khác thập bát bất cộng pháp; thập bát bất cộng pháp và Ma-ha-diễn không hai, không khác. Vì lý do ấy, Tu-bồ-đề, ông giảng Ma-ha-diễn tức là giảng Bát-nhã ba-la-mật."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video