Phẩm Bốn Đồng Tử Hiện Sinh, thứ hai
Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả đời tôn kính, danh hiệu của Phật) từ chỗ ngồi đứng dậy, vào giữa hai cây, nằm nghiêng bên hông phải trên giường sư tử (chỗ nằm của Phật; Phật được ví như sư tử giữa loài người). Ngài vừa nằm xong, liền lúc ấy, ở phương Đông cách đây trăm ức vạn cõi Phật (thế giới do một đức Phật giáo hóa), có đức Phật hiệu là Sư Tử Hướng Tác Như Lai (Như Lai: danh hiệu của Phật, bậc đến từ chân lý như thật), hiện đang thuyết pháp. Thế giới ấy tên là Giải Thoát Hoa.
Phật bảo A-nan (người em họ, đồng thời là đệ tử thị giả của Phật): "Thế giới ấy vì sao gọi là Giải Thoát Hoa? Vì nơi ấy luôn có hoa bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não) trải đầy mặt đất, không chỗ nào trống. Hoa ấy mềm mại, màu sắc rất tươi đẹp, tỏa ra đủ mọi hương thơm. Có cây bằng bảy báu, do các thứ báu hợp thành; có cây chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) do các thứ chiên-đàn cùng trang trí, màu sắc tuyệt đẹp, đủ loại vô số. Có cây thường phát ra tiếng nhạc, âm điệu hài hòa thanh nhã, vô lượng khúc hòa hợp. Có cây thường sinh ra đồ dùng bằng bảy báu, đủ mọi loại. Có cây thường sinh ra chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo làm trang sức) bằng các thứ báu, vô lượng đồ trang sức.
Cõi nước ấy có vô số vườn báu, do các thứ bảy báu xen nhau làm thành. Như cung điện chỗ ở của chư thiên, được chạm khắc bằng các ngọc ma-ni như ý (ngọc quý có thể đáp ứng mọi điều mong muốn), ngọc trời và vàng tử ma (vàng ròng ánh tím, loại vàng tốt nhất), ví như cung điện ở tầng trời thứ sáu (tầng trời cao nhất của cõi dục).
Các Bồ-tát đại sĩ (người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ tất cả chúng sinh) sinh vào cõi Phật ấy đều lìa xa những cuộc tụ họp thế tục, chỉ chuộng việc bàn giảng Pháp (lời dạy của Phật); là bậc đại thánh có thần thông, đạt độ vô cực (ba-la-mật: các hạnh tu đưa người qua bờ giải thoát), được trí tuệ cao sáng của Phật pháp, ai hỏi gì cũng đáp được, và đã lìa thế gian. Điều nói điều nghĩ luôn để chí vào việc Pháp; dùng phương tiện khéo léo mà hiện ra sự sáng suốt bên trong; xa mọi dua nịnh, được dự pháp hội; lìa các vọng tưởng, đạt trí tuệ độ vô cực. Đã qua bờ bên kia rồi, lại học đầy đủ thiện quyền phương tiện (cách khéo léo tùy cơ để giáo hóa chúng sinh). Họ thường cúng dường chư Phật, lìa xa chuyện đời, chỉ nói việc Pháp của Bồ-tát bất thoái chuyển (không bao giờ lùi bước trên đường thành Phật).
Các Bồ-tát ấy không ưa chuyện khác, chỉ bàn về đà-lân-ni (tổng trì: năng lực ghi nhớ, gìn giữ trọn vẹn giáo pháp), về pháp hạnh kim cương, ba bậc thanh tịnh (?), về sức công đức của Phật và vô sở úy (sự không sợ hãi khi thuyết pháp của Phật). Vì thế cõi ấy gọi là Giải Thoát Hoa."
Ở đó có một Bồ-tát tên là Thiện Tư Nghĩa, bỗng bỏ thân ở cõi ấy, sinh vào nước La-duyệt-kỳ (Rājagṛha, tức thành Vương Xá) ở cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người đang sống), làm con của vua A-xà-thế. Vừa sinh ra, đứa bé liền ngồi kết già phu (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) và nói kệ (bài văn vần) rằng:
Nay ta sở dĩ từ cõi của Phật Sư Tử Hướng đến đây,
Là muốn gặp Thích Sư Tử (Phật Thích-ca, ví như sư tử giữa loài người); Đấng Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính) còn ở đời không?
Khi ấy có một vị trời khác nói kệ với đồng tử:
Hôm nay đấng tôn quý trong loài người, Thích Sư Tử, đã nằm buông áo (?),
Sẽ ở giữa hai cây, lặng lẽ nhập định mà nê-viết (tức bát-nê-hoàn: nhập Niết-bàn, dứt hẳn sinh tử).
Bấy giờ đồng tử dùng kệ đáp vị trời:
Ta từ phương Đông đến, đi qua trăm ức vạn cõi,
Đến chỗ Thích Sư Tử, muốn được nghe Pháp tối thượng.
Hôm nay đấng tôn quý trong loài người sẽ lặng lẽ vào nê-viết.
Ta đến được đây là có duyên, không phải không duyên mà đến.
Hôm nay ta đến nơi, thì Phật sắp bát-nê-viết.
Trên trời và thế gian đều sẽ buồn, huống gì là ta.
Chỉ trong khoảnh khắc khởi ý, ta không dừng lại, liền muốn đi gặp Phật.
Ta đến đây là có ích, không phải chuyện làm suông.
Phật ra đời khó gặp được, nên ta thưa với đại vương:
Chớ có buông lung, hãy đến chỗ Đa-đà-kiệt (tức Như Lai).
Trong trăm nghìn ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài), mới có một đức Phật ra đời.
Về đức giáo hóa, nên biết rằng Phật đã hạ mình vì dân chúng.
Hôm nay đối với đại vương, ta can gián cho bậc tôn quý của nước tỉnh ngộ:
Vì buông thả lòng theo dục vọng, sao vua lại dứt mạng cha mình?
Vua gần gũi bạn xấu, mà Điều-đạt (tức Đề-bà-đạt-đa, người em họ phản nghịch Phật) chính là giặc lớn.
Vua nghe theo lời dạy kẻ ấy, mà dứt mạng của cha.
Khởi lên ý tưởng "ta và của ta", vì si mê ham muốn mà gây tội nghịch hại.
Vua cha sống theo Pháp, chính là con cháu của Phật.
Vua đã mắc tội, vì phạm việc đại nghịch.
Vì thế sẽ đọa vào chốn tối tăm, nơi địa ngục A-tỳ-ma (tức A-tỳ, địa ngục khổ nhất, khổ không lúc nào ngừng).
Nếu vui lòng tin Phật một cách trong sạch, thì sẽ được giải thoát.
Rồi sau làm bậc tôn quý trong loài người, có thể đạt Chính Giác.
Khi Phật đã nê-viết rồi, dù muốn thấy lại Đấng Chính Giác,
Cũng chỉ có thể cúng dường xá-lợi (di cốt còn lại sau khi hỏa táng) của bậc vô ngã.
Ta không vì ham muốn mà đến nước này.
Xin đại vương chấp thuận, ta muốn đi gặp Phật.
Nửa đêm hôm nay, Thế Tôn sẽ nê-viết.
Ta nghe Phật Sư Tử Hướng nói như thế.
Vì muốn gặp Phật nên ta mới đến cõi Nhẫn này (cõi Sa-bà, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu khổ đau).
Kính từ biệt thân thích trong ngoài, các nhà hãy tự yên lòng.
Ta sẽ đi bái kiến Phật, đấng có thần thông đã dứt sạch sinh tử.
Ai muốn gặp Phật thì cùng đi, đến hầu đấng Tôn quý lúc nê-viết.
Khi ấy vua A-xà-thế dùng kệ bảo con:
Con hãy chờ qua đêm nay, ta sẽ tìm người mạnh khỏe, cùng góp sức đi.
Đất của dòng Lực sĩ (tộc Malla, nơi Phật nhập diệt) cách đây xa lắm, không thể đi xe mà đến ngay được.
Bấy giờ đồng tử dùng kệ đáp vua cha A-xà-thế:
Sức tinh tấn của con rất lớn, chỉ trong khoảnh khắc khởi ý là đến được.
Đêm nay con có thể vượt qua vô số kiếp (?); con không biếng nhác như đại vương.
Con từ nơi đến đây trong đêm nay, cũng xa không thể tính xiết.
Đã vượt qua vô số nước ở giữa, thì chỗ dòng Lực sĩ có đáng gì.
Bấy giờ đồng tử từ chỗ ngồi xuống, bước đi ra khỏi thành lớn La-duyệt-kỳ, rồi nói kệ:
Ai muốn sinh lên trời, lìa khỏi địa ngục, muốn có tiếng tăm, làm bậc anh hùng,
Hãy mau theo sau ta, đến trước Phật lúc Ngài nê-viết lần cuối.
Đồng tử vừa ra khỏi thành lớn La-duyệt-kỳ và nói xong bài kệ này, liền lúc ấy có hai vạn người trong thành, cùng vô số ức trời, rồng, quỷ thần, Kiền-thát-hòa (thần âm nhạc cõi trời), A-tu-luân (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), Ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), Chân-đà-la (thần ca múa, hình nửa người nửa thú), Ma-hầu-lặc (thần rắn lớn) đến tụ hội nơi đó. Cùng với đông đảo chúng ấy vây quanh, đồng tử đến giữa hai cây ở đất quê dòng Lực sĩ, tới chỗ Phật.
Bấy giờ Phật nằm nghiêng bên hông phải trên giường sư tử. Lúc ấy ở phương Nam, cách đây năm mươi vạn cõi Phật, có đức Phật hiệu là Bảo Tích Thị Hiện Như Lai, hiện đang thuyết pháp; thế giới ấy tên là Bảo Chủng. Ở đó có Bồ-tát tên là Hỷ Tín Tịnh, bỗng bỏ thân ở cõi ấy, sinh vào thành lớn Xá-vệ (Śrāvastī, kinh đô nước Câu-tát-la) ở cõi Diêm-phù-đề, làm con của trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) Sư Tử. Vừa sinh ra, đứa bé liền ngồi kết già phu và nói kệ:
Đấng đã từng bố thí tay chân, cả tai lẫn mũi,
Trải qua ức đời, cam lòng đem đầu mình ban cho người,
Dũng mãnh bố thí không sợ hãi, cả vợ và con trai con gái,
Vì muốn cứu độ hết thảy; đức Thích Tôn còn ở đời không?
Đấng đã từng trong ức kiếp, đem da thịt mình cho người,
Vì muốn cứu độ chúng sinh; Con mắt của đời (chỉ Phật) còn ở đời không?
Khi ấy trưởng giả Sư Tử sợ hãi đến dựng tóc gáy, dùng kệ hỏi con:
Con là trời, là Kiền-thát-hòa, là quỷ thần hay Chân-đà-la?
Trẻ sơ sinh mà biết khen ngợi, có tài biện luận, nói lời mầu nhiệm.
Người trong nhà ngoài ngõ đều kinh sợ, lớn nhỏ chạy tán ra bốn phía.
Ta vì nghe tiếng nhắc đến Phật, nên riêng mình không bỏ chạy.
Bấy giờ đồng tử dùng kệ đáp cha:
Con là trời, cũng là rồng, cũng là quỷ, là Chân-đà-la.
Con là Trời trong các trời, cũng là bậc trưởng giả trong loài người.
Khi ấy trưởng giả Sư Tử dùng kệ hỏi con:
Vì nghe lời ấy, con càng làm ta thêm nghi.
Con tự xưng như thế, khiến ta càng thêm sợ hãi.
Sao lại là trời, là rồng, là quỷ gì, là Kiền-thát-hòa?
Thế nào gọi là Trời trong các trời, thế nào gọi con là người?
Bấy giờ đồng tử dùng kệ đáp cha:
Phương Nam có đức Phật hiệu là Bảo Tích Như Lai Tôn.
Con từ cõi ấy đến, nay tới cõi Phật này.
Với kẻ giận dữ hại người, con làm Đế Thích (vua trời Đao-lợi); làm chủ sáu tầng trời (sáu tầng trời của cõi dục) cũng vậy.
Với người khổ não, con làm Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm), cũng làm Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chính pháp).
Ở nơi kia, con đều hiện hình rồng, làm thần mà đến đây.
Hiện hình quỷ, hình Kiền-thát-hòa; trưởng giả nên hiểu như vậy.
Con vì hết thảy chúng sinh mà thương xót, che chở.
Đạt đến làm bậc tôn quý của trời và người; giác ngộ chính là sự cứu độ tối thượng.
Con giáo hóa đã lâu, từ một kiếp đến ức kiếp,
Không bao giờ có lúc dừng; thưa trưởng giả, con muốn đi.
Đồng tử thưa cha: "Điều Bảo Tích Thị Hiện Như Lai dạy thì nên học; không nên tập theo các việc của các nhập (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng của nó). Điều tu hành nên nghĩ đến là làm việc rộng lớn. Bồ-tát có ba pháp hạnh giúp mau đạt địa vị A-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui) trên đường vô thượng chính chân đạo (đạo giác ngộ cao tột, chân chính, tức quả vị Phật). Ba pháp ấy là gì? Một là sự giác ngộ sâu xa đủ mọi loại; hai là vào được vô số tâm ý; ba là tam muội (định: trạng thái tâm tập trung, lắng yên) ghi nhớ câu cốt yếu. Đó là ba pháp hạnh giúp Bồ-tát mau đạt A-duy-việt-trí vô thượng chính chân đạo." Khi ấy trưởng giả Sư Tử bảo con: "Ta chưa biết chỗ ấy."
Đồng tử bèn dùng kệ chỉ bày chỗ ấy:
Trí tuệ sâu xa khó hiểu, cũng khó thấu rõ; thế gian đều nghi ngờ câu này.
Người biết rõ trọn vẹn nghĩa này, chỉ có Phật Đa-đà-kiệt mà thôi.
Câu Phật hiểu không tì vết; có mà không chấp tưởng, đó là trí cao tột.
Đạo thanh tịnh không còn suy niệm, không làm theo các tưởng, đó gọi là trí.
Vô số ý mà không có ý; chỗ tâm đi vào thì chí lặng yên trong định.
Không có chỗ nào để vào, đó gọi là ý; ý này thì thấy được hết thảy.
Nhờ tam muội Kim cương (định vững chắc như kim cương, phá tan mọi phiền não) mà đạt giác ngộ cao tột; trong câu này không có câu nào để vào.
Ta đứng vững nơi lòng tin, như kim cương mầu nhiệm; dấu vết của câu này gọi là cốt yếu tối thượng.
Kẻ cắt đứt điều cốt yếu ấy thì không phải là tin; Phật khen pháp tin là điều gìn giữ bậc nhất.
Tất cả các pháp đều như hư không; tu tập tam muội thì thành Phật.
Tất cả điều biết đều không có trí (để chấp), tất cả điều làm đều không có làm (để chấp),
Tất cả điều học đều không có học (để chấp), tất cả điều nói đều không có nói (để chấp).
Người vào sâu trí tuệ không có tưởng về pháp; vào định lặng yên mà không có tưởng về lặng yên.
Dù thành đạo giác ngộ mà không có tưởng về giác ngộ; cứu độ người mà không có tưởng về người.
Bậc dũng mãnh như thế lìa lưới kiến chấp, đều giác ngộ thấu suốt việc đạo sâu xa.
Đi vào khắp biển sinh tử, cứu độ quần sinh khỏi vòng sinh diệt.
Khi đồng tử nói xong bài kệ ấy, trưởng giả Sư Tử cùng hai trăm người đều phát trọn tâm cầu vô thượng chính chân đạo, liền khi ấy được bất khởi pháp nhẫn (sự an trú vững vàng trong chân lý rằng các pháp vốn không sinh khởi). Tám ức chư thiên phát tâm cầu vô thượng chính chân đạo, liền đứng vào địa vị bất thoái chuyển (không còn lùi bước), sẽ thành vô thượng chính chân đạo. Bốn na-thuật (một đơn vị số cực lớn) người xa lìa bụi nhơ, được pháp nhãn tịnh (con mắt trong sạch thấy rõ chân lý). Bấy giờ đồng tử nói kệ:
Ta không đến đây uổng công, đã khuyến khích theo giáo pháp của Thích Tôn,
Cứu độ vô số ức người, khiến họ phát tâm cầu đạo Phật.
Với pháp của Thích Sư Tử, ta đem đến tuyên bày nghĩa lành.
Đưa người đứng vào địa vị Nhẫn, ai cũng được bất thoái chuyển.
Ta đưa cha, anh em và các nhà vào đạo Phật.
Tám ức trời và người đều quy hướng Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh để thành Phật).
Ta vì mọi người trừ bỏ cảnh nghèo khó.
Ta làm cho được lợi ích của Pháp, khó tính đếm, khó nghĩ bàn.
Khi đồng tử nói xong bài kệ ấy, cùng với cha mẹ và trăm nghìn ức người, vô số ức quyến thuộc trời, rồng, thần, Kiền-thát-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc vây quanh, đi đến đất quê dòng Lực sĩ, tới chỗ Phật. Lúc ấy Phật đang nằm nghiêng bên hông phải trên giường sư tử. Bấy giờ ở phương Tây, cách đây tám mươi ức vạn cõi Phật, có đức Phật hiệu là Diệu Lạc Như Lai, hiện đang thuyết pháp; thế giới ấy tên là Lạc Viên. Ở đó có Bồ-tát tên là Không Vô, bỗng bỏ thân ở cõi ấy, sinh vào cõi Diêm-phù-đề, tại thành Ba-la-nại (Vārāṇasī, nơi Phật giảng pháp lần đầu), làm con của trưởng giả Tu Phúc. Vừa sinh ra, đứa bé liền ngồi kết già phu và nói kệ:
Pháp vốn là không, muốn cho là có thì thành chấp trước.
Như thế thì không thoát được khổ nhọc, luôn đứng trong rối loạn phiền não.
Pháp là không thể nắm bắt, đó gọi là định chỉ (dừng lặng, an trú).
Cũng hết mà cũng không hết, thảy đều là không có.
Cái không thì không phải do trí tập thành, cũng không phải không có sự tập (?).
Nếu không có nhân duyên, thì từ đâu có cái được duyên?
Pháp mà Ngài có thể nói ra, sâu lặng và khó hiểu.
Thích Sư Tử, bậc tôn quý của loài người, Đấng Chính Giác còn ở đời không?
Sư tử lớn cất tiếng rống, tiếng Phạm (giọng trong trẻo, thanh tịnh như của Phạm Thiên) không sinh không diệt.
Hôm nay giữa hai cây, ánh mặt trời lặn mất không còn hiện.
Phật ở giữa chúng tăng, như trăng tròn đầy.
Mọi người không còn được thấy lúc đấng Thế Hùng (bậc anh hùng của đời, danh hiệu Phật) thuyết pháp.
Phật ở giữa chúng tăng, như ngồi trên đỉnh núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo).
Thế Tôn không còn vui đi ra đi vào trong thành.
Ngài vì trời và đời mà rống tiếng đạo, nói pháp không và vô ngã.
Hết thảy không còn được nghe và vâng theo tiếng lớn ấy nữa.
Lìa cái "ta", không có cái "ngã", Ngài xướng lên khen pháp không.
Nay Thế Tôn nê-viết, nằm bệnh giữa hai cây.
Khi đồng tử nói xong bài kệ ấy, liền lúc ấy mười vạn người trong thành lớn Ba-la-nại cùng cất tiếng khen ngợi: "Chưa từng có! Đứa trẻ nhỏ này lại có ý trí tuệ sâu xa như thế, trí tuệ thâm nhập, trí tuệ sáng suốt, trí tuệ thanh tịnh, trí tuệ cao minh, nói bài kệ cao diệu; vừa sinh ra đã đạt nhẫn, hướng về trí tuệ và có trí tuệ phương tiện. Chỗ ấy khó ai theo kịp, là điều chưa từng có. Thân chưa lớn mà đã có sức lớn, ví như tận mắt thấy Như Lai Chính Giác. Mong cho chúng tôi cũng có trí tuệ như thế."
Đồng tử nói: "Các vị ơi, nếu thật lòng mong trí tuệ, thì nên mong trí tuệ của Phật: vi diệu, không hợp với gì, lặng yên, không gì sánh bằng, lìa mọi thứ có, cao sáng không tổn giảm, đạt mọi hạnh pháp và hết thảy gốc lành, có sức mạnh và vô sở úy của tất cả chư Phật, đứng vững nơi lòng đại từ đại bi. Các vị ơi, nên mong được trí tuệ ấy. Nay ta cùng các vị hãy cùng phát tâm cầu vô thượng chính chân đạo." Liền lúc ấy đại chúng cùng phát tâm cầu vô thượng chính chân đạo. Đồng tử liền vì họ thuyết pháp, ai nấy đều đứng vào địa vị bất thoái chuyển, sẽ thành vô thượng chính chân đạo. "Các vị đã phát tâm đạo lớn rồi, hãy cùng nhau đi gặp Như Lai, bậc Vô Sở Trước (không vướng mắc vào đâu), Đẳng Chính Giác (giác ngộ chân chính, bình đẳng)."
Rồi đồng tử cùng cha mẹ và mười vạn người, vô số ức quyến thuộc trời, rồng, quỷ thần, Kiền-thát-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc vây quanh, đến đất quê dòng Lực sĩ, tới chỗ Phật. Lúc ấy Phật đang nằm nghiêng bên hông phải trên giường sư tử.
Bấy giờ ở phương Bắc, cách đây sáu mươi bốn vạn ức cõi Phật, có đức Phật hiệu là Giác Tích Như Lai, hiện đang thuyết pháp; thế giới ấy tên là Hoa Tích. Cõi ấy cùng cây, hoa và quả ở đó ngày đêm thường phát ra tiếng của hạnh "hoa giác ngộ". Chư thiên, rồng, quỷ thần, Kiền-thát-hòa, A-tu-luân, Ca-lưu-la, Chân-đà-la, Ma-hầu-lặc, ai nghe tiếng ấy đều đứng vững nơi đạo hạnh "dấu giác ngộ". Đức Như Lai ấy có công đức như thế: ai thấy ánh sáng của hạnh "dấu giác ngộ" đều được bất thoái chuyển trên đường vô thượng chính chân đạo. Đó là do bản nguyện (lời nguyện từ xưa) của đức Như Lai ấy mà thành.
Phật bảo A-nan: "Ở thế giới Hoa Tích của Giác Tích Như Lai, không có ai cầu hai đạo (tức đạo Thanh văn và đạo Duyên giác), cũng không dạy người cầu, cũng không theo thừa đệ tử (Thanh văn: người nghe Phật dạy rồi tu để tự giải thoát) hay thừa Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không giáo hóa rộng rãi); chỉ học Đại thừa và cũng khuyên dạy người học Đại thừa." Phật nói: "Giác Tích Như Lai từ khi thành Phật đến nay đã sáu mươi vạn bốn nghìn kiếp, không có chúng đệ tử hay Duyên giác, chỉ có chúng Bồ-tát. Ví như Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chính pháp) có nhiều con: dùng con làm quan, dùng con làm người giữ cửa, dùng con làm người hầu cận. Cõi nước của Giác Tích Như Lai cũng như vậy: chỉ dùng các Bồ-tát làm người phụ tá, dùng các Bồ-tát làm người đứng đầu, dùng các Bồ-tát làm của báu. Vì thế, cõi Phật ấy có các Bồ-tát đầy đủ, làm nên cảnh giới của Phật.
A-nan, những gì có trong thế giới của Giác Tích Như Lai đều phong phú, thịnh vượng, yên ổn, vui vẻ. Bồ-tát tụ về khắp nơi, đều thanh tịnh, không ai không có thần thông. Họ lấy kim cương làm của cải. Khi tụ họp, điều nghe được thì nghe không còn mối nghi; trong hội, điều nghe được đều tinh tấn thực hành; tụ hội bằng tâm ý hướng về Pháp thì đều siêng năng thực hành; gắng tu tâm định, tôn trọng tập luyện mọi điều; ở các cửa tổng trì (năng lực ghi nhớ, gìn giữ trọn vẹn giáo pháp) tích lũy điều cốt yếu của trí tuệ bình đẳng."
Ở đó có Bồ-tát tên là Thần Thông Hoa, bỗng bỏ thân ở cõi ấy, sinh vào thành lớn Duy-da-ly (Vaiśālī, một thành lớn ở Ấn Độ xưa) ở cõi Diêm-phù-đề, làm con của vị quan coi quân binh tên Sư Tử. Vừa sinh ra, đứa bé liền ngồi kết già phu và nói kệ:
Bậc tôn quý nhất trong dòng họ Thích, khéo nói Pháp cao diệu,
Cứu độ ức ức người; Đấng Chính Giác còn ở đời không?
Tâm ý Pháp theo đó mà khởi, mà tâm ý ấy không thể nắm bắt.
Trong tam giới (ba cõi: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) không ai sánh bằng; Đấng Chính Giác còn ở đời không?
Thế Tôn không có hình sắc (?), trong loài người không ai sánh được.
Không ai ngang bằng; đấng Mắt Sáng còn ở đời không?
Tinh tấn độ vô cực (hạnh tu đưa người qua bờ giải thoát), nhất tâm trong thiền định tam muội,
Trí tuệ ví như biển cả; Đấng Chính Giác còn ở đời không?
Khi ấy Giác Tích Như Lai hóa làm một đồng tử mang hình tướng trời, nói kệ:
Đấng Chính Giác sẽ ở lại một kiếp, lại còn hơn số ấy nữa.
Đấng Chính Giác về sau vẫn còn ở đó, con cứ ở lại mà vui chơi.
Đồng tử hãy tạm hưởng thú vui dục lạc, đây là nhà của bậc đại vương.
Trống nhạc, đàn dây, khúc hát trong trẻo, sáo tiêu hòa tấu để tự vui.
Bấy giờ đồng tử, tưởng đó là vị trời, nói kệ đáp Giác Tích Như Lai:
Ai chạy theo dục vọng, người ấy là kẻ ngu si,
Không hiểu được Đấng Chính Giác và lời răn dạy của Phật.
Heo, ngựa, lạc đà, cáo, chó sói và lừa,
Bọn ấy mới đắm theo dục, không phải việc làm của con Phật.
Kẻ mù điếc không biết gì, kẻ câm không nói được,
Bọn ấy mới đắm theo dục, không phải việc làm của con Phật.
Thiêu thân, ong mật, ruồi nhặng, ngựa và súc vật không tự biết mình,
Bọn ấy mới đắm theo dục, không phải việc làm của con Phật.
Giả sử cả cõi Diêm-phù-lợi (tức Diêm-phù-đề) đầy ắp lửa,
Thà ta rơi vào trong đó, chứ không đắm theo việc dục.
Coi dục lạc là cao nhất, dục có gì đáng để đắm theo?
Ai khen ngợi dục, đó là kẻ không biết Pháp.
Không phải nhờ tham dục mà người ta được thấy biết, phân biệt (?).
Phật hóa thân đến hỏi ta, ta lại tưởng đó là vị trời.
Ta từ chỗ Phật được nghe đấng Pháp vương nói như tận mắt thấy:
Nửa đêm hôm nay, Thế Tôn sẽ nê-hoàn.
Ta sẽ đi gặp Phật, đấng thần thông không sinh không diệt.
Ai muốn đi thì cùng nhau, đến chỗ đấng Tôn quý lúc nê-hoàn.
Giác Tích, đấng Trời trong các trời, bậc tôn quý của loài người, đã nói như vậy.
Đấng đã đạt độ vô cực khéo léo, dùng ánh sáng dẫn dắt loài người.
Bao việc công đức đã gây dựng trong trăm nghìn kiếp,
Cũng không bằng sự cứu độ của Thế Tôn trong ngày nê-hoàn (?).
Đấng thương xót che chở hết thảy, là chỗ che chở cho đời.
Nay Phật sắp nê-hoàn, chúng sinh lại phải khổ nhọc.
Phật là con mắt của hết thảy, hôm nay sắp nê-hoàn.
Đời này rồi sẽ lại gặp cảnh tối tăm lớn.
Vị vua thầy thuốc diệt trừ mọi bệnh, hôm nay sắp nê-hoàn.
Đã không còn đấng tôn quý của loài người, thế gian thật khổ nhọc.
Đấng dứt trừ được mọi mối nghi, hôm nay sắp nê-hoàn.
Người đời còn hồ nghi, sẽ lại như lửa bùng càng mạnh.
Phật trừ dâm, nộ, si (tham dục, giận dữ, ngu si), hôm nay sắp nê-hoàn.
Đời này sẽ lại gặp ba ngọn lửa (tham, giận, si thiêu đốt lòng người) bùng cháy dữ dội.
Đấng được hết thảy kính trọng, được trời và người kính phụng,
Nay khuất bóng giữa hai cây, dân chúng mãi mãi không còn thấy.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video