Quyển thứ hai
Mục 9 · Đàn bà
Hễ khám nghiệm xác đàn bà thì không được ngại ngùng, né tránh.
Nếu là gái chưa chồng thì ghi chép xong bốn phía xung quanh chỗ xác nằm (tứ chí: các mốc ranh giới ở bốn phía, dùng để xác định đúng vị trí xác), rồi khiêng (?) xác ra chỗ sáng sủa, bằng phẳng. Trước hết cho bà đỡ cắt bỏ móng ngón tay giữa, rồi lấy bông quấn lại. Trước đó phải buộc mẹ của người chết, họ hàng ruột thịt cùng hai ba người đàn bà hàng xóm cùng đứng xem, để khám xem có đúng là gái chưa chồng hay không. Sai bà đỡ đưa đầu ngón tay đã cắt móng vào trong cửa mình: nếu có máu thâm chảy ra thì đúng là gái chưa chồng, không có thì không phải.
Nếu đàn bà chết mà không rõ có mang thai hay không, thì buộc bà đỡ khám xem trong bụng thực sự có thai hay không. Nếu có thai thì lấy tay vỗ từ dưới vùng tim xuống đến rốn sẽ thấy cứng như sắt đá; không có thai thì mềm.
Nếu không có thai, lại không có vết thương tổn, thì buộc bà đỡ khám kỹ bên trong cửa mình, vì e rằng có vật gì khác nhét vào.
Có trường hợp đàn bà mang thai bị giết, hoặc vì đẻ con không ra mà chết, xác đã chôn trong hầm đất, đến lúc khám nghiệm lại thấy có xác đứa trẻ. Xét kỹ nguyên do là vì xác chôn trong hầm đất, do các yếu tố đất, nước, lửa, gió (địa thủy hỏa phong: theo quan niệm nhà Phật, bốn yếu tố cấu thành thân người và vạn vật) tác động lên người chết, làm thi thể trương phình, các khe khớp xương mở ra, nên đẩy thai trong bụng ra ngoài. Đứa trẻ cũng còn dây rốn và những thứ đi kèm, đều nằm ở phía dưới chân xác. Ở cửa mình có nước máu và sản dịch hôi bẩn chảy ra.
Nếu là đầy tớ gái nhà giàu thì trước hết đo đạc xong bốn phía xung quanh chỗ chết, rồi khiêng ra đường lớn mà khám xem có vết thương tổn hay không, để cho mọi người cùng thấy, nhằm tránh bị nghi ngờ thiên vị.
Quyển thứ hai — Mục 9 · Đàn bà
Phụ lục · Xác trẻ nhỏ và bào thai
Có kẻ vì tranh chấp, đánh nhau mà giết chính con mình để vu hại người khác: nắm chặt tay chân đứa con, dùng gót chân giẫm vào dưới cổ họng cho chết. Chỉ cần sai ngỗ tác (người chuyên khám nghiệm tử thi của quan phủ) và hành nhân (người phụ việc khám nghiệm) lấy tay ấn vào cổ họng đứa trẻ, nếu bị giẫm chết thì chỗ đó ắt lún xẹp xuống, nhờ vậy có thể xét được thật giả.
Hễ xác định hài cốt trẻ nhỏ thì chỉ nói: "Đứa trẻ chừng mười hai, mười ba tuổi." Nếu bị vặn hỏi: "Sao không xác định là trai hay gái?" thì giải thích rằng: "Tôi lúc đầu chỉ xác định là đứa trẻ mười hai, mười ba tuổi, chưa hề nói là trai hay gái, vì trong luật gọi là 'trẻ' thì không phân định trẻ ấy là trai hay gái."
Về tội làm sẩy thai, theo luật: thai chưa thành hình người thì xử trượng (đánh bằng gậy) một trăm; thai đã thành hình mà làm sẩy thì xử đồ (hình phạt bắt đi lao dịch khổ sai) ba năm. Luật nói: "Đọa" nghĩa là đánh cho rơi ra. Nói về thai rơi ra thì theo sách "Ngũ tạng thần luận": mang thai tháng thứ nhất như giọt sương trắng; tháng thứ hai như hoa đào; tháng thứ ba đã phân trai gái; tháng thứ tư đã đủ hình dạng; tháng thứ năm có gân xương (?)…, đến tháng thứ mười thì đầy đủ.
Nếu khám thấy thai chưa thành hình người thì chỉ ghi nhận cái thai bị sẩy là một mảng hoặc một cục máu thịt. Nếu đã qua nhiều ngày thối rữa thì phần nhiều đã tan thành nước. Nếu cái thai bị sẩy đã thành hình người, tức là đầu, miệng, mắt, tai, mũi, tay, chân, móng tay… đều đủ, thì cũng có dây rốn và những thứ đi kèm. Sai bà đỡ khám xác định số tháng của thai, xác định đã thành hình người hay chưa, rồi bắt làm tờ khai lưu vào hồ sơ vụ án.
Thai nhi bị sẩy mà chết trong bụng mẹ sau khi bị kinh động rồi mới ra ngoài thì nhau thai có màu tím đen, chỗ máu bầm mềm nhũn; còn nếu đẻ ra rồi mới chết ở ngoài bụng mẹ thì xác có màu đỏ nhạt, không có màu tím đen, và nhau thai màu trắng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video