Thiên 1 — Phẩm 1 – Nhân duyên khởi đầu

 # Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (Kinh "Ngọn Đuốc Pháp Lớn" về đà-la-ni. Đà-la-ni là phiên âm tiếng Phạn dhāraṇī, nghĩa là "tổng trì": nắm giữ trọn vẹn, ghi nhớ không quên mọi lời dạy cùng nghĩa lý; từ này cũng dùng để chỉ những câu thần chú.)

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni

 Đời Tùy, Xà-na-quật-đa dịch (Tùy là triều đại Trung Hoa, năm 581–618).

 Kinh Đại Pháp Cự Đà-tát-ni (?, có lẽ chép nhầm từ "Đà-la-ni"), quyển thứ nhất

 Do Tam tạng pháp sư người Thiên Trúc đời Tùy là Xà-na-quật-đa cùng những người khác dịch (Thiên Trúc là tên cũ của Ấn Độ; Tam tạng pháp sư là vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh là lời Phật dạy, Luật là giới luật, Luận là các bài giảng giải). · Phẩm Duyên Khởi, thứ nhất (phẩm là chương; duyên khởi là nguyên do và hoàn cảnh mở đầu bài kinh)

 · Phẩm Hàng Phục Ma, thứ hai

 Phẩm Duyên Khởi, thứ nhất

 Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Bà-già-bà (phiên âm tiếng Phạn Bhagavat, tức Đức Thế Tôn: bậc được cả thế gian tôn kính, chỉ Đức Phật) ở trong núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu, "núi Kên Kên") thuộc thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Ngài ở cùng chúng đại tỳ-kheo (tỳ-kheo: người nam xuất gia đã thọ đủ giới) gồm một nghìn hai trăm năm mươi vị. Tất cả đều là A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử).

 Các vị ấy đã dứt hết các lậu (lậu: phiền não, ví như dòng nước rỉ chảy, làm tâm ô nhiễm và trói buộc vào sinh tử), không còn phiền não (những trạng thái như tham lam, giận dữ, si mê khiến tâm bức rức, khổ đau). Ai nấy đều được tự tại, tâm khéo giải thoát, trí tuệ khéo giải thoát (giải thoát: thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử). Các vị đều chế ngự được bản thân như con voi chúa lớn đã thuần (hình ảnh ví bậc có sức mạnh lớn mà hiền hòa, thuần thục). Việc cần làm đã làm xong, gánh nặng của thân tâm và phiền não đã bỏ xuống. Các vị đã được lợi ích cho chính mình, dứt hết các hữu kết (những mối dây trói buộc vào sự tồn tại trong các cõi). Các vị thuận theo lời dạy chân chính, giải thoát đầy đủ, có thể vào mọi cảnh giới tự tại.

 Tên các vị ấy là Tuệ mạng Tu-bồ-đề (tuệ mạng: cách gọi tôn kính các vị tỳ-kheo, ý nói người lấy trí tuệ làm sinh mạng), Tuệ mạng Đại Ca-diếp, Tuệ mạng Xá-lợi-phất, Tuệ mạng Đại Mục-kiền-liên. Những bậc Thanh văn có uy đức lớn và có thần thông như vậy đứng đầu đại chúng (Thanh văn: người nghe tiếng Phật dạy mà tu hành, chứng quả).

 Bấy giờ, vị chủ của thế giới Ta-bà là Đại Phạm Thiên vương cũng đến nhóm họp (Ta-bà: thế giới chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải "chịu đựng" nhiều khổ; Đại Phạm Thiên vương: vua cõi trời Phạm Thiên, một cõi trời của các vị đã lìa ham muốn). Ngài đi cùng mười ức chúng Phạm thiên và vô lượng chư thiên ở cõi Phạm (ức: một con số rất lớn). Mỗi vị đều đem theo quyến thuộc (người thân và tùy tùng).

 Lúc ấy lại có chúng chư thiên cõi Quang Âm, chúng trời Thiểu Quang, chúng trời Đại Quang (?), chúng trời Vô Lượng Quang, chúng trời Đoan Chánh (?), cho đến chúng chư thiên cõi Tịnh Cư. Đây là các tầng trời cao, xếp theo các tầng thiền định; Tịnh Cư là nơi ở của các bậc thánh không còn trở lại cõi ham muốn. Vô lượng ức chúng chư thiên như vậy, mỗi vị đem theo quyến thuộc, cũng đều đến nhóm họp.

 Lúc ấy lại có chúng trời Thương Chủ (lời chú trong bản gốc: vị trời Thương Chủ này là người lớn nhất trong năm trăm người con là bồ-tát của ma vương; kinh khác gọi là Đạo Sư. Ma vương là vua loài ma, tức các thế lực xấu ác chuyên ngăn trở người tu hành). Lại có chúng trời Đâu-suất-đà (cõi trời nơi vị Bồ-tát sắp thành Phật cư ngụ). Lại có chúng trời Đao-lợi do Thích-đề-hoàn-nhân đứng đầu (Thích-đề-hoàn-nhân tức trời Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi trên đỉnh núi Tu-di). Cho đến chúng trời Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương). Vô lượng chúng chư thiên như vậy, mỗi vị đem theo quyến thuộc, cũng đều đến nhóm họp.

 Bấy giờ chúng chư thiên đều nghĩ rằng: "Mong được Đức Thế Tôn tùy duyên vì chúng ta nói một pháp môn (một cánh cửa giáo pháp, một con đường tu học) cho chúng ta được nghe. Như thế há chẳng phải điều tốt lành sao!" Nghĩ vậy rồi, họ tiến đến chỗ Phật, cúi đầu lễ sát chân Phật, rồi lui đứng một bên.

 Bấy giờ, thiên tử Thiện Uy Quang (thiên tử: một vị trời) ở trước Phật sửa sang y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp mười ngón tay, cúi đầu lễ chân Phật, rồi thưa: "Bạch Thế Tôn, vì thương xót các chúng sinh, nay con muốn thưa hỏi Đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ cõi chân như mà đến), Ứng Cúng (bậc đáng được trời và người cúng dường), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn), Thế Tôn. Làm sao để chúng sinh biết được pháp và luật (giáo pháp và giới luật của Phật)? Làm sao để họ thuận theo công đức của Phật mà tu học, nương lời Thế Tôn dạy mà vâng làm đúng như pháp?

 Bạch Thế Tôn, làm sao để chúng sinh không lười biếng, siêng tu kinh điển, ghi nhớ trọn vẹn cả văn lẫn nghĩa? Làm sao để họ thuận theo ý nghĩa mà suy nghĩ đúng pháp, đọc tụng mau chóng, và nhờ pháp mà có được sức mạnh?

 Bạch Thế Tôn, làm sao để chúng sinh vào được pháp môn trí tuệ về gốc rễ của các chữ? Khi đã đứng vững trong pháp môn ấy, họ có thể phân biệt mà biết. Nhờ biết như thế, họ vào được cửa suy niệm ban đầu và hiểu được nghĩa của các pháp. Rồi họ vào đến pháp Mười hai nhân duyên rất sâu và thảy đều giác ngộ biết rõ (Mười hai nhân duyên: mười hai khâu nối nhau làm nguyên nhân và điều kiện khiến chúng sinh xoay vòng sinh tử, gồm vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, già chết).

 Bạch Thế Tôn, làm sao để chúng sinh không sinh lòng mỏi mệt, không khởi tâm tán loạn? Làm sao để họ hiểu được những cảnh mà tâm mình bám víu, khéo biết pháp cao quý và có thể thuận theo mà đi vào?

 Bạch Thế Tôn, nay con muốn cho chúng sinh giác ngộ Như Lai tạng (kho tính Phật vốn có sẵn trong mỗi chúng sinh) và được trí tuệ của Như Lai. Vì thế con mạo muội xin Như Lai tuyên nói bộ kinh rất sâu về pháp môn đà-la-ni như thế.

 Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, được thân người là khó. Dù được thân người, tuổi thọ lại ngắn ngủi. Trong đời ngắn ngủi ấy lại còn có ba điều xấu. Ba điều ấy là gì? Một là tâm tính ngang ngạnh, xấu xa, không nhận lời hay. Hai là luôn ôm lòng keo kiệt, ganh ghét, sợ người khác hơn mình. Ba là dẫu biết người khác hơn mình nhưng xấu hổ không chịu đến hỏi. Đó gọi là ba điều xấu. Vì lẽ ấy, nay con thưa hỏi Như Lai Thế Tôn về kinh đà-la-ni.

 Bạch Thế Tôn, trước đây Như Lai đã nói vô lượng ức bộ kinh, có bộ vì có người hỏi mà nói, có bộ không ai hỏi mà tự nói. Bạch Thế Tôn, nay chúng con thấy có chín na-do-tha đại chúng chư thiên đều đã tụ họp trước Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Giác (na-do-tha: đơn vị số cực lớn trong kinh Phật; Chánh Biến Giác: bậc giác ngộ chân chính, biết khắp mọi sự). Vì thế nay con thưa hỏi kinh điển thuộc pháp rốt ráo là đà-la-ni của Như Lai. Bạch Thế Tôn, nếu có người học được pháp môn đà-la-ni tối thượng này, thì các phần Phật pháp khác tự nhiên tăng trưởng, không phải tốn nhiều công sức."

 Đức Thế Tôn nghe thiên tử Thiện Uy Quang hỏi như thế, liền bảo Tuệ mạng A-nan (A-nan: em họ và thị giả của Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ giỏi): "A-nan, ông có thấy chăng? Thiên tử Thiện Uy Quang đã dùng tài biện luận về nghĩa lý của pháp để thưa hỏi về việc Như Lai ra đời và nhân duyên thành Như Lai, và lần đầu tiên hỏi đến kinh pháp môn đà-la-ni này. A-nan, trong quá khứ, thiên tử Thiện Uy Quang đã từng hỏi kinh đà-la-ni này ở chỗ mười bốn ức đức Như Lai. A-nan, nay ta sẽ vì ông nói về đức Phật mà thiên tử Thiện Uy Quang đã hỏi đầu tiên, và về tên của đà-la-ni ấy. Ông hãy lắng nghe kỹ.

 A-nan, thuở xưa thiên tử Thiện Uy Quang này sinh vào một gia đình Bà-la-môn lớn (Bà-la-môn: giai cấp tăng lữ đứng đầu bốn giai cấp ở Ấn Độ xưa, chuyên lo tế lễ và học kinh Vệ-đà), làm con của người Bà-la-môn ấy. Người ấy đầy đủ uy đức, nhà cửa giàu có, thường được chư thiên vây quanh hộ vệ. Người ấy thông minh, nhiều trí, học rộng và thông suốt các học thuyết ngoài Phật giáo, hiểu rõ cả văn lẫn nghĩa của bốn bộ Vệ-đà (bốn bộ kinh thánh cổ của đạo Bà-la-môn). Người ấy tự mình đọc tụng, lại còn dạy được người khác.

 Người ấy là người đầu tiên hỏi đức Phật kia về đà-la-ni này. Người ấy khéo thông suốt pháp môn luận thuyết ban đầu và hàng phục được các học thuyết ngoại đạo. Người ấy lại có thể dựng lập gốc rễ của các chữ và khéo giảng nghĩa khác nhau của từng chữ."

 Bấy giờ A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con mong được nghe danh hiệu của đức Phật ấy. Trong đời quá khứ, thiên tử Thiện Uy Quang lần đầu nghe kinh đà-la-ni từ ai? Công đức của chúng thánh đệ tử của đức Phật ấy và những việc lợi ích các vị làm khi ra đời ra sao? Chúng con đều mong được nghe."

 Bấy giờ Đức Thế Tôn liền nhập Tam-muội Đại Lực Trang Nghiêm (tam-muội: trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một chỗ, không tán loạn). Khi Ngài nhập tam-muội rồi, tất cả cảnh giới trong quá khứ đều hiện ra trước mắt.

 Bấy giờ Tuệ mạng A-nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa sang y phục, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật thưa: "Bạch Thế Tôn, từ trước đến nay con chưa từng thấy Đức Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Giác nhập tam-muội này."

 Phật bảo A-nan: "Đúng vậy, đúng vậy. Ta chưa từng nhập tam-muội như thế này. Vì sao? A-nan, những bậc ở địa vị thấp hơn không thể nhập được tam-muội này. Ta cũng không nhập tam-muội này vì các kinh khác. Vì cớ gì? A-nan, chư Như Lai đời quá khứ không ai là không nhập tam-muội này trước, rồi sau đó mới nói kinh đà-la-ni này. Đó cũng là đức Phật mà thiên tử Thiện Uy Quang đã hỏi đầu tiên. Vì thế, A-nan, ông hãy lắng nghe kỹ. Nay ta vì ông nói cả hai điều: đức Phật ấy và tên kinh ấy."

 A-nan bạch Phật: "Lành thay Thế Tôn, nay chính là lúc. Cúi mong Thế Tôn vì chúng con nói danh hiệu đức Phật mà thiên tử Thiện Uy Quang đã hỏi và bộ kinh Ngài đã nói. Xin Ngài cũng nói về tài biện luận và công đức của vị trời này cho chúng con được nghe. Bạch Thế Tôn, nay tất cả đại chúng trời và người ở đây đều vui mừng, ưa muốn lắng nghe. Các chúng Phạm thiên cùng các thiên tử đây đều một lòng ưa nghe và khéo lắng nghe như thế."

 Phật lại bảo A-nan: "Hãy lắng nghe kỹ, nhận lấy kỹ, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Nay ta sẽ giải nói." A-nan lại thưa: "Lành thay Thế Tôn, cúi mong Ngài nói cho, con sẽ lắng nghe và tiếp nhận."

 Phật bảo A-nan: "Ta nhớ về quá khứ, cách đây vô lượng vô biên thời gian, có một kiếp tên là Hiền Thiên (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài). Trong kiếp ấy có vị Chuyển luân vương hiệu là Tế Hỏa Quang (Chuyển luân vương: vị vua lý tưởng cai trị thế gian bằng chánh pháp, có bánh xe báu tự lăn đi chinh phục bốn phương). Vua cai trị cả bốn châu thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di theo quan niệm Ấn Độ xưa), giữ giới hạnh đầy đủ, cai trị đúng theo pháp. Đại phu nhân của vua sinh một người con tên là Phóng Quang.

 A-nan, đồng tử Phóng Quang lúc ấy chính là vị Bồ-tát ở thân cuối cùng (Bồ-tát: người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; thân cuối cùng là đời sau chót trước khi thành Phật). Sinh ra đã hơn hai nghìn năm, người ấy mới bắt đầu xuất gia tu hành. Dần dần người ấy đến đạo tràng (nơi thành đạo) dưới cội cây Bồ-đề (cây mà dưới đó vị Phật thành đạo) và thành bậc Đẳng Chánh Giác. Thành Phật rồi, Ngài vẫn có hiệu là Phóng Quang. Đệ tử của đức Phật ấy có chín mươi ức na-do-tha chúng Thanh văn, tất cả đều là đại A-la-hán. Ngoài ra còn có một ức chúng đại Bồ-tát.

 A-nan, bấy giờ đức Như Lai Phóng Quang ở giữa đại chúng, vì các Bồ-tát và Thanh văn mà nói kinh rất sâu về đà-la-ni này. Pháp môn đà-la-ni này có thể thâu tóm tất cả các kinh khác. Nếu có ai thọ trì đà-la-ni này (thọ trì: nhận lấy, ghi nhớ, giữ gìn và thực hành), thì mọi việc về sự giác ngộ của Phật, dù chưa từng nghe thấy, người ấy cũng tự nhiên hiểu rõ, và được gọi là Pháp sư (người giảng giải, truyền bá giáo pháp).

 A-nan, bấy giờ các chúng Bồ-tát Ma-ha-tát (Ma-ha-tát: "bậc đại sĩ", tiếng tôn xưng các vị Bồ-tát lớn) thưa với đức Phật Phóng Quang: "Bạch Thế Tôn, nói 'pháp môn đà-la-ni' là nghĩa thế nào? Cái gì là đà-la-ni? Vì nghĩa gì lại gọi là 'môn' (cửa)?"

 Bấy giờ đức Phật Phóng Quang bảo các Bồ-tát: "Các ma-na-bà (phiên âm tiếng Phạn māṇava, nghĩa là người thanh niên; ở đây Phật dùng để gọi các Bồ-tát), hãy lắng nghe, lắng nghe, ta sẽ vì các ông mà nói. Ví như mặt đất lớn này. Đất sinh ra mọi thứ báu và nâng đỡ, giữ gìn được chúng. Đất lại sinh ra mọi loại cỏ thuốc, cây cỏ, rừng cây, hoa trái, và đều nâng đỡ, giữ gìn chúng. Đất lại sinh ra mọi núi nhỏ, núi lớn, ao hồ, sông ngòi, cho đến biển lớn, và đều nâng đỡ, giữ gìn được. Đất lại nâng đỡ, giữ gìn mọi loài thuộc bốn cách sinh (sinh từ thai, sinh từ trứng, sinh từ chỗ ẩm ướt, và tự nhiên hóa sinh), dù là loài hai chân hay bốn chân, người, nai, chim hay thú. Đà-la-ni này cũng như vậy.

 Các ma-na-bà, 'môn' tức là Như Lai. Từ cửa Như Lai tạng sinh ra mọi kho báu pháp, không thể nghĩ bàn. Cũng vậy, ma-na-bà, trong pháp môn vi diệu đà-la-ni này sinh ra tất cả các tu-đa-la (kinh điển, lời Phật dạy), tất cả chương và câu, tất cả những nghĩa được phân tích, và tất cả các ba-la-mật (các pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ). Vì thế gọi là 'môn'. Ma-na-bà, đà-la-ni lại có thể nâng đỡ, giữ gìn tất cả các pháp, nên cũng gọi là 'đất'."

 Phật bảo A-nan: Khi đức Như Lai Phóng Quang, Ứng Cúng, Chánh Biến Giác nói pháp này, tiếng vang chấn động thế giới, lên suốt đến cung trời Phạm Thiên. Bấy giờ ở cõi của Diêm-ma (vua cõi chết, cai quản nơi xét tội người chết) và ở các nơi khổ não như địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh, chúng sinh nghe tiếng chấn động ấy đều kêu la thảm thiết. Tiếng kêu vọng đến tận cung Phạm Thiên. A-nan, Đại Phạm Thiên vương cùng các chúng Phạm thiên nghe tiếng kêu ấy, đều đến chỗ đức Phật Phóng Quang hỏi nguyên do: "Bạch Thế Tôn, tiếng kêu vừa rồi từ đâu phát ra?"

 A-nan, lúc ấy đức Như Lai kia sắp nói nên mỉm cười. Trước hết Ngài dùng sức thần thông khiến các Phạm thiên đều thấy những chúng sinh đang chịu khổ trong địa ngục và các đường ác. Sau đó Ngài mới nói: "Này các Phạm thiên, chính những chúng sinh trong địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh này bị đói khát bức bách nên khổ não vô cùng. Vì bị khổ bức bách nên họ phát ra tiếng kêu ấy." Phạm thiên lại bạch Phật: "Lành thay Thế Tôn! Xin nhờ sức Phật khiến những chúng sinh này tạm thoát các khổ, được an vui trong chốc lát."

 Bấy giờ đức Phật Phóng Quang liền từ bạch hào phóng ra một luồng ánh sáng (bạch hào: sợi lông trắng xoắn giữa hai chân mày, một trong các tướng tốt của Phật). Ánh sáng chiếu khắp các chúng sinh xấu ác trong các cõi địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và cõi Diêm-ma, diệt trừ khổ não của họ. Tất cả địa ngục biến thành vườn ao. Các ao ấy đầy nước đẹp. Trong ao có các loài hoa: hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa ba-đầu-ma (sen hồng), hoa câu-vật-đầu (một loài sen súng), hoa phân-đà-lợi (sen trắng). Nước ao thơm ngon, trong mát, nhẹ nhàng. Sau khi đức Như Lai Phóng Quang nhập Niết-bàn (tắt hẳn mọi phiền não và khổ sinh tử; ở đây chỉ việc Phật qua đời), pháp của Ngài còn lưu lại ở đời nửa kiếp, và vườn ao ấy cũng còn suốt thời gian đó.

 A-nan, bấy giờ Phạm thiên hỏi đức Phật kia: "Bạch Thế Tôn, do nhân duyên gì mà Như Lai mỉm cười rồi lại phóng ánh sáng bạch hào này?" Phật bảo Phạm thiên: "Ta nghĩ đến những chúng sinh trong địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và cõi Diêm-ma do nghiệp duyên quá khứ mà phải chịu quả báo này (nghiệp: những việc làm thiện hay ác bằng thân, miệng, ý, đưa đến quả báo). Lại vì bản nguyện của ta (lời nguyện gốc từ khi mới phát tâm), nên ta mỉm cười. Ta lại biết những chúng sinh này do nhân duyên nghiệp quá khứ mà rơi vào ba đường ác, cũng biết nghiệp nhân của họ nhiều hay ít và bao giờ khổ hết. Vì vậy ta phóng ánh sáng làm phương tiện cứu giúp họ (phương tiện: cách khéo léo, thích hợp để giúp đỡ, giáo hóa).

 Khi ta phóng ánh sáng này, những chúng sinh chịu khổ kia được ánh sáng chiếu vào thân, tâm được yên ổn. Ai nấy đều nghĩ: 'Đây là ánh sáng của Phật.' Nhờ nhớ nghĩ đến Như Lai mà nghiệp ác của họ được diệt. Lại nhờ sức từ bi của Thế Tôn mà họ bỏ được các khổ não, liền mạng chung, rồi sinh vào cõi người hoặc lên cõi trời. Vì nhân duyên ấy mà địa ngục lớn biến thành vườn ao, nước trong mát, hoa đẹp khắp nơi."

 Bấy giờ đức Phật kia bảo Phạm thiên: "Phạm thiên, ông nên khéo suy nghĩ. Phương tiện của Như Lai không thể nghĩ bàn: Ngài dùng sức thần thông phóng ánh sáng hiếm có, diệt được hết khổ của ba đường ác. Phạm thiên, lời của Như Lai Thế Tôn rộng lớn, khắp cùng. Vì do Như Lai nói ra, nên gọi là Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Giác."

 Phật bảo A-nan: Bấy giờ các chúng Bồ-tát Ma-ha-tát kia lại bạch đức Phật Phóng Quang: "Bạch Thế Tôn, trước đây Như Lai có nói đến đà-la-ni. Trong pháp môn đà-la-ni có các câu và các nghĩa mà Như Lai chưa nói. Nay chúng con thưa hỏi, cúi mong Ngài tuyên nói cho chúng con hiểu." A-nan, bấy giờ đức Phật ấy bảo các Bồ-tát: "Ma-na-bà, các ông muốn nghe các câu và các nghĩa trong pháp môn đà-la-ni chăng?" Các Bồ-tát thưa: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn, chúng con muốn nghe." Phật nói: "Ma-na-bà, hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ, ta sẽ vì các ông mà nói." Các Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, nay chúng con một lòng, cúi mong Ngài khéo nói."

 Phật bảo các Bồ-tát: "Ma-na-bà, trong một câu pháp của đà-la-ni này thâu tóm vô lượng ức bộ tu-đa-la. Đó là nghĩa quyết định. Nên biết, chỉ một phần sức của Như Lai nói ra đã không có bờ bến, và các ông cũng được nhiều loại pháp môn. Nếu nay các ông tùy sức mà kham nhận được, ta cũng có thể vì các ông nói nhiều. Lại nữa, ma-na-bà, nếu Như Lai dùng hết sức mà nói, thì người ít trí còn không nhận nổi, huống gì các chúng sinh khác mà có thể tuyên nói lại. Vì sao? Vì chư Phật Thế Tôn có sức uy đức vô lượng và có hạnh tinh tấn vô lượng.

 Ma-na-bà, ví như có người bắn giỏi, trong lòng tự nghĩ: 'Nếu nay ta bắn, ắt mũi tên xuyên thủng cung Phạm Thiên.' Nghĩ vậy rồi, người ấy cầm cung giương tên bắn lên hư không. Nhưng mũi tên ấy còn không tới được tầng gió trên mặt đất (?), huống gì vươn xa đến cung Phạm Thiên ở cõi trên! Vì sao? Vì người không có trí ấy không biết lường sức mình. Ma-na-bà, tất cả chúng sinh cũng như thế. Họ còn không biết được dù một phần nhỏ trí lực của Như Lai, làm sao đo lường được cảnh giới của Như Lai? Vì sao? Vì A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề của chư Phật Như Lai (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật) có sức dụng vô lượng, khó mà đo lường. Cho nên các ông chỉ nghe phần Như Lai nói bằng một phần sức thôi.

 Ma-na-bà, Như Lai có sức vô lượng. Nếu Như Lai dùng hết sức mà nói, thì tất cả chúng sinh không thể nhận, cũng không thể giữ. Vì sao? Ma-na-bà, vì các chúng sinh ngu mê, không có trí, còn sức của chư Như Lai thì vô lượng vô số như hư không; họ không thể thực hành theo pháp ấy. Lại nữa, ma-na-bà, nay ta dùng thí dụ để làm rõ nghĩa này. Như mặt đất lớn này, đông tây nam bắc không thể đo lường. Cũng vậy, ma-na-bà, các sức của Như Lai được hun đúc bởi vô lượng công đức và căn lành (gốc rễ của điều thiện) trong vô lượng kiếp. Vì lẽ ấy nên không thể biết, không thể đo lường. Các ông nên biết, trong một câu của bộ tu-đa-la này có thể thâu tóm nghĩa của vô lượng câu tu-đa-la."

 Bấy giờ các Bồ-tát kia lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao vô lượng tu-đa-la lại có thể vào trong nghĩa của một câu này?" Phật nói: "Ma-na-bà, nghĩa một câu ấy là câu Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt đưa đến bờ giác ngộ, thấy rõ thực tướng của mọi sự vật). Nếu vào được Bát-nhã ba-la-mật và nó hiện ra trước mắt, thì gọi là 'vào tất cả'. Đó là pháp không hư dối của chư Phật Thế Tôn, đầy đủ, không thiếu. Nếu một lòng suy nghĩ, nhớ niệm không gián đoạn, thì chỉ trong khoảnh khắc giơ một cánh tay, liền được nghĩa của vô lượng vô biên ba-la-mật.

 Câu trí tuệ này chính là câu gốc của đà-la-ni. Nay ta muốn nói đến bờ bến cuối cùng, tức bờ bên kia của đà-la-ni, để các ông vào được pháp môn đà-la-ni này. Đây là chỗ vào đầu tiên, không làm đứt gốc rễ. Các ông hãy kính cẩn, chớ khởi tâm tán loạn. Hãy một lòng nghe kỹ, giữ ý ngay thẳng mà suy nghĩ, dứt các lưới nghi. Ta sẽ vì các ông nói."

 A-nan, đức Phật kia nói như vậy rồi, trong chúng có một vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Đăng Minh, vốn thuộc dòng Bà-la-môn, và cũng thường theo hầu đức Như Lai Phóng Quang. Vị Bồ-tát ấy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, trước đây Ngài nói rằng từ một câu gốc của đà-la-ni có thể sinh ra vô lượng ức bộ tu-đa-la. Nghĩa ấy mới được bày ra sơ lược. Bạch Thế Tôn, con chưa biết thế nào là cửa một câu. Cúi mong Ngài vì con phân tích, giải thích."

 Bấy giờ đức Phật Phóng Quang bảo Bồ-tát Đăng Minh: "Ma-na-bà, các ông nên biết, nay ta lại dùng thí dụ để làm rõ nghĩa đà-la-ni. Vì sao? Bờ bến cuối cùng của pháp môn đà-la-ni này chỉ có trí tuệ tối thượng, cao quý, vi diệu, không thể nghĩ bàn của chư Phật mới chứng biết được. Hạng phàm phu vô minh (tối tăm, không thấy rõ chân lý), ít trí không thể biết. Nếu nói phàm phu biết được thì không có lẽ ấy.

 Như người phàm chỉ biết lúc ban ngày là ngày, lúc ban đêm là đêm. Vì sao? Vì họ thấy ánh sáng mặt trời, mặt trăng: thấy ánh mặt trời thì biết là ngày, thấy ánh mặt trăng thì biết là đêm. Ma-na-bà, ý ông thế nào? Cái biết của người phàm ấy có thể gọi là chân thật chăng?" Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Vì sao? Vì mắt thấy không phải là trí." Phật nói: "Đúng vậy, ma-na-bà. Vì có ánh sáng bên ngoài chiếu soi, nên các phàm phu cho cái thấy là trí. Trí của chư Như Lai thì không như thế, phải nhờ quán sát rồi sau mới gọi là trí. Ma-na-bà, vì thế chư Như Lai dùng trí tự chứng, biết rõ pháp chân thật như dấu vết giữa hư không, sau đó mới thu nhận người khác, dạy dỗ cho họ biết.

 Lại nữa, ma-na-bà, ông từng nghe chăng? Nghĩa gốc này gồm có bốn mươi câu. Câu đầu tiên tên là 'A'. Nên biết câu này thâu tóm ba mươi chín câu còn lại, tất cả đều vào trong chữ A. Ma-na-bà, khi các câu ấy đã được thâu vào chữ A, thì tất cả ngôn ngữ của thế gian cùng ý nghĩa của chúng, cỏ thuốc, rừng cây, cho đến mọi loại khẩu nghiệp (hành động bằng lời nói), lời dạy bảo, âm thanh, tên gọi, cách nói, hình tướng, đủ các loại, cũng đều vào trong đó.

 Lại có tất cả các loài chúng sinh: loài có chân, không chân, hai chân, bốn chân cho đến nhiều chân; chim bay, thú chạy; loài sinh từ thai, từ trứng; loài ở dưới nước, trên cạn; người và phi nhân (các loài không phải người như trời, rồng, quỷ thần), trong hết thảy các loài ấy (?). Khi chúng đã được thâu vào, thì mọi lời nói, ngôn ngữ, âm thanh mà chúng dùng, cùng văn tự thô hay tinh, cách nói rộng hay gọn, tất cả đều sinh ra từ chữ gốc trong kho Ma-đắc-lặc-già (phiên âm tiếng Phạn mātṛkā, nghĩa là "mẹ"; ở đây chỉ kho các chữ gốc, như người mẹ sinh ra mọi chữ và lời nói). Chữ gốc là đầu mối, tức là thuộc về kho Ma-đắc-lặc-già.

 Các ma-na-bà, ví như Long vương A-na-bà-đạt-đa (vua rồng ở hồ A-nậu-đạt, tức hồ "Không nóng bức", nguồn của bốn con sông lớn). Chỉ trong một cái búng tay, vua rồng ấy có thể làm mây che khắp bảy nghìn do-tuần (do-tuần: đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), và rưới mưa nhỏ khắp cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở). Lại như từ hồ lớn nơi vua rồng ấy ở chảy ra bốn con sông, chảy vòng bốn phương rồi đổ vào bốn biển. Còn các sông nhỏ, đầm ao, ngòi rạch khác thì tùy chỗ cần mà được thấm nhuần, làm cho đầy đủ. Cũng vậy, ma-na-bà, trong hai pháp môn (?) của đà-la-ni này có vô lượng ức bộ tu-đa-la. Nghĩa của một câu kia cũng như thế. Các ông hãy lắng nghe và tiếp nhận, nghe rồi vâng giữ, rộng vì người khác mà nói, chớ sinh lòng giấu giếm, keo kiệt.

 Các ông nên biết, trong nghĩa này, hai chữ 'Ố' và 'A' (?) phải luôn được giữ tiếp nối, thuận theo, không gián đoạn, đồng thời thường nhớ nghĩ đến Như Lai. Cũng nhờ ngôn ngữ mà giáo nghĩa được đầy đủ và các ba-la-mật được trọn vẹn. Lại nên biết, nhờ giáo nghĩa và phương tiện không gián đoạn, thuận theo, mà nghĩa càng sáng tỏ. Vì vậy, dù trong thân có bóng tối lớn, bóng tối ấy cũng tan diệt không còn. Vì phương tiện như vậy không dứt nên Phật pháp tăng trưởng, và cửa đà-la-ni được mở ra.

 Tâm chớ nghĩ việc khác, chớ làm việc khác, chỉ nhớ nghĩa này, chớ bỏ niềm tin này. Hãy ngồi một mình suy nghĩ, xem xét, phân biệt. Điều gì đúng, điều gì sai, thì cùng người học rộng nghe nhiều khéo bàn hỏi. Giáo pháp của Như Lai từ hư không sinh ra. Các ông nên thuận theo lời dạy bảo của Như Lai.

 Lại nữa, ma-na-bà, ta dẫn ra các thí dụ và phương tiện để làm rõ pháp môn một câu của đà-la-ni này. Việc ấy giống như đốt chút cỏ lấy sáng mà chưa bày ra nhiều bó đuốc, như cầm một bó đuốc mà chưa treo nghìn ngọn đèn. Vì sao? Vì ta sợ các ông sinh lòng kinh sợ. Cho nên nay ta lại đưa ra các thí dụ về cửa một câu.

 Ma-na-bà, ví như có người ra giữa biển lớn lấy một giọt nước. Ý ông thế nào? Người ít trí này có biết phần nước biển chưa vơi đi kia chăng?" Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Ma-na-bà, điều các ông nghe được giống như một giọt nước vừa rồi. Điều ta chưa nói giống như phần nước chưa lấy. Ma-na-bà, các ông nên tùy sức mà nghe, ta sẽ vì các ông nói. Nghe rồi, các ông hãy giữ tâm vững chắc như mặc áo giáp lớn, sau đó mới vào được cửa một câu, thông suốt không nghi, tâm không kinh sợ. Đó gọi là áo giáp của tâm, vững chắc, không lay động, như các căn (các giác quan) an trụ nơi bốn đại (đất, nước, lửa, gió, bốn yếu tố tạo nên thân thể và vật chất). Các ông đối với lời dạy và phương tiện của Như Lai mà lần lượt tin và vào, cũng nên như thế."

 A-nan, bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Đăng Minh lại bạch đức Như Lai Phóng Quang: "Bạch Thế Tôn, 'A-ca' là hai chữ mà một nghĩa. Nghĩa đã là một thì không thể là hai. Như Lai nói nghĩa ấy ở chỗ hai chữ này không có sai khác. Vì nghĩa ấy vi diệu, khó vào, nên Ngài chỉ nói bằng phương tiện. Do Ngài đã chứng biết trước rồi sau mới nói được, mới đưa ra các thí dụ. Như Lai ở chỗ ấy chỉ nói ít thí dụ, mà căn tin (gốc rễ của niềm tin) trong đó chắc chắn vững bền."

 A-nan, khi Bồ-tát kia hỏi như vậy rồi, đức Như Lai Phóng Quang bảo Bồ-tát Đăng Minh: "Lành thay, lành thay, ma-na-bà! Ông đã khéo biết nghĩa sâu của thí dụ. Ma-na-bà, thuở xưa ông sinh trong nhà Bà-la-môn, tự mình hiểu các bộ luận và các kinh như Vệ-đà, lại có thể dạy người khác vô lượng trăm nghìn nghĩa của các câu, phân tích các bộ luận. Trong kinh luận của ông, lời dạy đầu tiên thâu tóm các nghĩa có gốc rễ từ Phạm thiên mà đến. Pháp Bà-la-môn của ông có một câu nghĩa tên là Bà-tỳ-đế-lợi (?, có lẽ là câu thần chú thiêng nhất của đạo Bà-la-môn). Tất cả Bà-la-môn đều nghĩ: 'Câu pháp này bí mật, vi diệu, không nên truyền cho người khác, không để người ngoài biết. Nếu người khác biết, chúng ta sẽ mất lợi ích lớn.' Các ông đối với năm loại câu nghĩa ấy thì lần lượt đi vào, lại còn phải dạy người và vì người khác mà diễn nói.

 Ma-na-bà, thí dụ này cũng thế. Tất cả đều từ chữ gốc mà sinh ra, rồi vào đà-la-ni. Khi nói pháp môn 'khối trí tuệ' của một câu, nhờ đó mà biết rằng các pháp khác đều bình đẳng, không hai. Đối với chữ gốc này, nên biết các pháp như mười hai nhân duyên là phương tiện để vào pháp môn đà-la-ni. Nên biết như vầy: người ta vào được từ trong nhân duyên của Nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật), lấy pháp môn trí tuệ làm đầu, tin chân chính không nghi. Như thế sẽ khiến các ông biết được nghĩa chân thật. Các ông chớ chê bai hai chữ A-ca, cũng không được bỏ phương tiện của hai chữ ấy. Khi các ông nắm lấy nghĩa A-ca, thì A-ca chính là phương tiện đưa các ông vào chánh giáo của Như Lai. Các ông nên thọ trì.

 Nếu các ông học pháp này, cần phải theo hầu thầy sáu tháng để học lời dạy. Học được lời dạy rồi lại vì người khác nói mà không có lòng nghi, thì liền đến được bờ bên kia của tài biện luận, lời bàn luận và văn cú. Lại nữa, ma-na-bà, có khi có người dùng các thí dụ để hỏi thêm về giáo pháp cao quý, hoặc đến hỏi A-xà-lê (vị thầy dạy khuôn phép cho đệ tử) và Hòa thượng (vị thầy chính truyền giới và dạy dỗ). Khi được hỏi, các vị ấy đều vì người đó mà nói. Người ấy nghe rồi suy nghĩ, từ câu nghĩa này mà thành tựu được lời dạy. Thành tựu rồi, người ấy liền có thể hỏi pháp cao hơn. Nhưng người ấy chưa mau thành tựu được ánh sáng lớn, cao quý. Còn nếu có người suy nghĩ, tìm cầu ánh sáng cao quý của trí lớn trong câu nghĩa lớn của Bát-nhã ba-la-mật, thì người ấy chỉ trong khoảng một cái búng tay có thể hiểu vô lượng ức cửa câu nghĩa, biết rõ một cách chắc chắn, không có nghi ngờ.

 Lại nữa, ma-na-bà, có thể có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia thọ đủ giới), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ năm giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ năm giới), hoặc trời, rồng, dạ-xoa (một loài quỷ thần), càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và phi nhân. Nếu họ vào phần đạo này, hợp với mười hai nhân duyên, và chuyên niệm một việc là câu pháp của pháp môn đà-la-ni, tức hai chữ A-ca giống như hư không, mà khéo giữ gìn, thì chỉ trong khoảng một cái búng tay, người ấy có thể thọ trì văn và nghĩa của hai nghìn câu đà-la-ni mà không quên mất. Ma-na-bà, nay các ông chớ nghi việc này. Quyến thuộc của ma không thể được nghe những câu nghĩa này, bè đảng của ma cũng không kham làm việc này. Nếu ai không thể tu tập mà lại ôm lòng nghi, nên biết đó là do ma biến hóa ra."

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video