Thiên 52 — Phẩm 47 – Tin hiểu

 Phẩm Tín Giải (tin hiểu) thứ bốn mươi bảy.

 Bấy giờ các vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật), khi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có địa vị cao) sắp giảng giải pháp cho người khác, thì nên thưa hỏi Phật trước. Nếu người khác đến hỏi về vô biên pháp môn (các cánh cửa vào đạo, tức các giáo lý và phương pháp tu), con phải giảng cho chúng sinh thế nào? Lại nữa, dù chúng sinh có hỏi hay không hỏi, thì phải giảng thế nào, và phải giảng cho họ nhiều hay ít? Nay con xin thưa hỏi, cúi mong Như Lai giải thích cho con.

 Bạch Thế Tôn, nếu có người bước lên tòa sư tử (tòa cao dành cho người giảng pháp, ví với sư tử là chúa muôn thú) muốn giảng pháp, thì trong lúc ấy nên dùng phương tiện gì để chắc chắn có được tài ăn nói vô lượng của kho nghiệp Như Lai (?)? Người ấy chưa từng vào ba ngôn giáo (ba thứ lời dạy được nói trong kinh này) (?), cũng không có ai giảng giải cho, lại không đọc tụng, tu tập, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), thì làm sao tự nhiên hiện ra đầy đủ tài biện thuyết?"

 Bấy giờ đức Phật Phóng Quang bảo các vị Bồ-tát: "Này Ma-na-bà (tiếng Phạn, nghĩa là người thanh niên; ở đây là tiếng Phật gọi các vị Bồ-tát), thế gian không có phương tiện nào như thế. Chỉ có trở về đọc tụng, thọ trì trong tu-đa-la (kinh điển) thuộc pháp môn đà-la-ni (pháp môn giúp ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn giáo pháp) của kho nghiệp ba ngôn giáo này thì mới có được mà thôi. Hoặc có khi có người được đức Phật Thế Tôn gia trì (ban thêm sức mạnh che chở) bằng oai lực và pháp lực mà có được. Này Ma-na-bà, nếu có pháp môn đà-la-ni như thế, thì cũng là nhờ giảng nói tu-đa-la này mà được thành tựu, chứ không phải xa lìa nó mà có.

 Nếu nghe từ người khác thì vừa nghe liền hiểu ngay mà không quên mất; mọi lời nói và những điều khác đã được giảng, chỉ một lần lọt vào tai thì cho đến hết đời cũng không bao giờ quên. Nếu người nào từ trước chưa từng nghe, thì lần đầu nghe nói cũng không thể hiểu, nên giải thích đầy đủ cho họ. Này Ma-na-bà, nếu người nào không giữ ba ngôn giáo, kho nghiệp Như Lai này, không thọ trì đúng như lời dạy, mà lại có đủ mọi tài biện thuyết, thì không có lẽ ấy. Này Ma-na-bà, nếu các chúng sinh thọ trì đầy đủ pháp môn này thì tự nhiên sẽ được tài ăn nói vô lượng. Nay ông nên biết đây là kho công đức.

 Này Ma-na-bà, nếu có người được tự thân nghe Phật nói, hoặc được sức gia trì, hoặc tự mình có sức của gốc tin và trí tuệ, đích thân đến chỗ pháp sư (người thuyết giảng giáo pháp) để hỏi cầu pháp, thì này Ma-na-bà, nên biết những người ấy đều đã tích chứa dày căn lành của ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn là người nghe lời Phật mà giác ngộ; Duyên giác là người tự quán nhân duyên mà giác ngộ; Bồ-tát là người cầu thành Phật để độ mọi loài). Nếu có người hướng theo từng thừa một, lúc ấy pháp sư cũng nên vì họ mà sắp đặt Phật pháp, huống chi đối với người đầy đủ cả ba thừa.

 Này Ma-na-bà, có khi lại có trăm nghìn vạn ức chúng sinh thuộc những loài khác nhau cùng lúc tụ họp đến chỗ pháp sư ấy, mỗi người hỏi những pháp môn khác nhau, những câu nghĩa khác nhau, những văn tự khác nhau. Khi ấy, pháp sư đối với vô lượng chúng sinh khác loài kia, không có lòng nghi ngờ, cũng không sợ hãi, dùng tài biện thuyết vô ngại (không bị ngăn trở) mà tùy câu hỏi đáp lại, giải thích pháp môn không chút trở ngại.

 Lại nữa, này Ma-na-bà, ví như có người từ khi sinh ra đã làm giặc, có lòng gan dạ lớn và mưu mẹo của giặc, dù ở giữa trăm nghìn người cũng chẳng hề lo sợ. Vì sao vậy? Vì đã từ lâu thành thạo trí khôn của kẻ giặc. Này Ma-na-bà, vị pháp sư kia cũng như vậy. Khi giảng pháp, dù ở giữa đại chúng vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha (một đơn vị số đếm rất lớn của Ấn Độ xưa, khoảng hàng tỉ), vẫn giải thích được nghĩa sâu, tùy câu hỏi mà đáp, không bị vướng mắc, khiến ai cũng vui mừng, cho đến không khởi một niệm sợ hãi. Vì sao vậy? Vì trước đã thành tựu tài biện thuyết vô ngại.

 Lại nữa, này Ma-na-bà, ví như vua rồng A-na-bà-đạt-đa (vua rồng ở hồ A-nậu-đạt, tức hồ Vô Nhiệt, theo truyền thuyết là nguồn của bốn con sông lớn) có thể làm mưa thành các dòng nước, đổ đầy bốn biển lớn. Cũng như thế, này Ma-na-bà, vị pháp sư kia thành tựu ba kho lời dạy, làm đầy đủ cho tất cả, cũng như vậy. Này Ma-na-bà, lại như vua rồng A-nậu-đạt-đa có phương tiện lớn, có thể cho ra nước sông, thuận theo ý nguyện của mọi chúng sinh. Cũng như thế, này Ma-na-bà, vị pháp sư kia vì trước đã thành tựu kho ba ngôn giáo, nên có thể dùng phương tiện chỉ dạy cho tất cả, khiến các chúng sinh dứt bỏ lòng nghi, đều thông suốt cả, làm đầy biển ước nguyện của họ, cũng như vậy."

 Bấy giờ các vị Bồ-tát lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, kho nghiệp phương tiện của ba ngôn giáo này là chỉ có đầy đủ trong tu-đa-la của pháp môn đà-la-ni này thôi, hay ở các pháp môn trong những tu-đa-la khác cũng có được? Nay chúng con thưa hỏi Thế Tôn là vì muốn hiểu rõ nghĩa quyết định này. Bạch Thế Tôn, chúng con đều cùng nghĩ rằng: Như Lai Thế Tôn có phương tiện lớn, hôm nay e rằng lại nói nghĩa khác mà khiến chúng con nghi ngờ không hiểu. Vì sao vậy? Vì cảnh giới trí tuệ lớn của Như Lai sâu xa, nên chúng con sinh sợ hãi trước.

 Bạch Thế Tôn, ví như có người muốn dùng hai cánh tay bơi qua biển lớn để lên bờ bên kia, nên biết người ấy chắc chắn mất mạng. Vì sao vậy? Vì trên đời không có ai chỉ dùng sức tay mà vượt qua được biển lớn. Bạch Thế Tôn, chúng con cũng vậy, như kẻ ngu kia, không thể thuận theo mà ngưỡng tin Như Lai, lại muốn dùng tâm mình để đo lường trí tuệ của Phật."

 Bấy giờ đức Như Lai Phóng Quang bảo các vị Bồ-tát: "Đúng thế, đúng thế. Này Ma-na-bà, chỉ cần siêng năng cầu tìm thì lẽ nào không được. Điều ông vừa hỏi thật đúng lúc. Trong việc này, ông chớ nghĩ đến mệt mỏi lười nhác, chớ sinh sợ hãi. Hãy dùng trí tuệ và tài biện thuyết vô ngại, phân minh nghĩa lý, biện bạch đúng văn tự, khéo tu ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói của miệng và suy nghĩ của ý) để ra khỏi thế gian, giữ giới cấm trong sạch, một lòng suy nghĩ, tích chứa trí tuệ chân thật, dũng mãnh tinh tấn, không bỏ gánh nặng, chớ lui sụt tâm ban đầu, cầu nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật). Đối với các pháp môn, hãy dứt bỏ lưới nghi ngờ.

 Có đủ những phương tiện khéo léo như thế rồi, hãy thường thưa hỏi Như Lai và cũng tự mình quán xét. Hãy dùng bốn cách để nhiếp thọ (thâu nhận và giữ gìn) chánh pháp (?): ở chỗ các đức Phật, lắng nghe và tiếp nhận những điều chưa từng nghe; sau khi Phật diệt độ thì hộ trì chánh pháp; ở đời mạt thế (thời kỳ cuối, khi Phật pháp suy tàn), có nhiều chúng sinh xấu ác chê bai, hủy nhục kinh điển này, các ông nên theo đúng pháp mà nghiêm khắc trị phạt; cho đến hết đời vẫn luôn phải cầu thỉnh, không được buông bỏ, biếng nhác, lười lĩnh.

 Này Ma-na-bà, các ông hãy học việc lớn này. Hoặc ở chỗ Như Lai, hoặc ở chỗ các đệ tử, hãy thường thưa hỏi chánh pháp như thế. Tự mình học xong lại giúp người khác thành tựu, nhờ đó lần lượt giáo hóa vô lượng vô biên chúng sinh đi vào pháp môn này."

 "Lại nữa, này Ma-na-bà, khi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát cầu pháp, trong thế gian không có chỗ của một chúng sinh nào mà không đến. Vì sao vậy? Vì muốn khiến tất cả chúng sinh trong pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi loài) đều đi vào Niết-bàn rốt ráo (cảnh giới tịch diệt, dứt hết khổ đau và phiền não). Vì thế, khi cầu pháp, Bồ-tát thường phát nguyện thế này: "Từ hôm nay, bất cứ nơi nào ta sinh ra, chỉ cần ta được nghe điều chưa từng nghe, dù chỉ một bài kệ, một câu, một lời, thì trong đó ta không tiếc thân mạng; đầu, mắt, tay chân, mọi phần thân thể đều đem dâng lên, huống chi là của cải ngoài thân mà lại muốn quý tiếc không bỏ."

 "Lại nữa, này Ma-na-bà, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát vì cầu pháp nên hễ nơi nào có pháp là đến tìm cầu: có khi đến nhà kẻ chiên-đà-la (giai cấp thấp nhất trong xã hội Ấn Độ xưa, làm nghề đồ tể, bị coi là hèn hạ), có khi đến chỗ ở của la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), cho đến chỗ ở của chim muông; nghe được rồi đều đến thưa hỏi cầu pháp. Có khi những kẻ ấy ra điều kiện với Bồ-tát: "Ngươi ở nhà ta đủ một nghìn năm, sau đó ta mới giảng pháp cho ngươi." Bồ-tát nghe vậy liền ở chỗ ấy đủ một nghìn năm, tùy theo những gì họ cần mà hầu hạ sai bảo, cốt được nghe pháp rồi đền đáp hậu hĩnh mới trở về.

 Lại nữa, này Ma-na-bà, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát vì cầu pháp mà tinh tấn như thế, còn có thể hầu hạ các chiên-đà-la cho đến la-sát, quỷ ác, súc sinh đủ một nghìn năm, huống chi lại không thể đến chỗ những chúng sinh có căn lành an trụ trong chánh pháp, và chỗ các bậc đại pháp sư có trí tuệ, để lắng nghe chánh pháp, dứt mê lầm, giải nghi ngờ."

 "Lại nữa, này Ma-na-bà, những vị Bồ-tát Ma-ha-tát như thế, sau khi nghe pháp rồi, trong lòng vô cùng vui mừng, nghĩ muốn đến báo đáp ơn người giảng pháp. Nên biết lúc ấy không thể dùng tiền của để báo đáp ơn người giảng pháp. Vì sao vậy? Này Ma-na-bà, vì ơn ấy quá nặng. Dù là ở chỗ các đức Phật Như Lai Chánh Biến Giác (bậc giác ngộ đúng đắn và trọn khắp), cũng không có cách nào báo đáp được. Vì sao vậy? Vì ơn ấy rất nặng. Thế nào là nặng? Đó là pháp thí (bố thí bằng giáo pháp, tức đem giáo pháp chỉ dạy cho người). Pháp thí là thứ nhất trong các cách bố thí, hơn hết, mầu nhiệm nhất, cao nhất không gì trên, là bậc trên của không gì trên, vô số vô lượng không có bờ mé, không thể đem tài thí (bố thí bằng của cải) mà so sánh. Vì sao vậy? Vì không có sự nắm giữ dính mắc.

 Này Ma-na-bà, tài thí là sự bố thí còn thuộc sống chết, hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn dẫn đến tái sinh), hữu vi (do tạo tác mà có, có sinh có diệt), còn chấp giữ, nắm lấy hình tướng và phiền não. Còn pháp thí là sự bố thí trí tuệ hoàn toàn ra khỏi thế gian, vô lậu (không còn phiền não), vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), vô ngại, vô tướng (không bám vào hình tướng). Lại nữa, pháp thí không ai có thể chê bai, cũng không ai có thể khen hết. Nếu có ai chê trách hủy báng pháp thí này, nên biết người ấy là phỉ báng Tam bảo (ba ngôi quý báu: Phật, Pháp là giáo lý, và Tăng là đoàn thể người tu). Này Ma-na-bà, trong việc này ông nên suy nghĩ sâu xa, tha thiết thưa hỏi, nghe xong thì tu học; tự học xong rồi thì giảng nói khắp cho người khác. Vì giảng nói đầy đủ nên pháp được tồn tại lâu dài, cũng khiến pháp lành ở thế gian tăng trưởng."

 "Lại nữa, này Ma-na-bà, ví như nhà buôn dùng ít tiền của mua bán để cầu lời, tài sản người ấy năm tháng dần tăng lên, kho chứa đầy đủ, cứu giúp được nhiều người. Nếu không buôn bán thì của cải không tăng, về sau gặp nạn đói thì mất cả gia quyến. Này Ma-na-bà, vị pháp sư kia cũng như vậy, phải luôn giảng nói, không được nghỉ ngơi lười biếng. Vì sao vậy? Nếu luôn giảng nói thì pháp tồn tại và tăng trưởng, lợi ích cho cõi người và cõi trời, làm chín muồi căn lành, dứt trừ các điều ác. Nếu không giảng nói truyền bá thì pháp suy tàn tiêu mất, các đường ác thịnh lên, cõi người và cõi trời bị giảm sút.

 Lại nữa, này Ma-na-bà, ví như người dẫn đầu đoàn buôn đem theo nhiều bạn đồng hành, trang bị đầy đủ khí giới, mang các thứ hàng hóa đi qua những nơi hiểm nạn. Đến giữa đường lại gặp những đoàn buôn khác. Lúc ấy người dẫn đầu ra lệnh rõ ràng: kẻ mạnh người yếu che chở cho nhau, đầu đoàn cuối đoàn bảo vệ lẫn nhau, phân chia đội ngũ đúng phép. Vì thế, ở nơi hiểm nạn dù gặp giặc cướp, cũng không mất của cải, yên ổn vượt qua. Này Ma-na-bà, vị pháp sư kia cũng như vậy. Dù ở giữa vô lượng trăm nghìn đại chúng giảng nói đầy đủ pháp môn chân chánh như thế, trong đại chúng ấy có nhiều đệ tử của Như Lai Thế Tôn, thông minh, trí tuệ sắc bén, khéo hiểu nghĩa, đọc tụng thọ trì. Nhờ sức tụng trì nên không có chướng ngại. Giả sử có những người ngoại đạo (người theo các học thuyết ngoài đạo Phật) có thế trí biện thông (trí khôn và tài ăn nói khéo của người đời), với trăm nghìn luận thuyết sai lầm, đủ thứ chú thuật, đủ thứ lời biện bác, đủ thứ câu vặn hỏi, thì cũng không thi thố được gì, tự nhiên tiêu mất, làm sao gây trở ngại được.

 Này Ma-na-bà, ông nên biết, trong đại chúng hàng trăm nghìn người kia, dù có những kẻ tà kiến có thế trí biện thông, nhưng tất cả các vị tỳ-kheo (người xuất gia thọ giới đầy đủ trong đạo Phật) chớ nhận lời họ, chớ làm theo việc họ, không được cúng dường, không nên gần gũi. Vì sao vậy? Vì những kẻ ấy không có việc gì làm tăng trưởng, thành tựu, lợi ích, mà chỉ có việc làm giảm sút, phá hoại điều lành."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video