Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni (kinh "Đuốc Pháp Lớn"; đà-la-ni là pháp môn giúp ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp, cũng chỉ những câu chú có sức thần), phẩm Duyên Sinh Pháp (các pháp do nhân duyên mà sinh ra, tức mọi sự vật đều do nhiều điều kiện hợp lại mà có), thứ bốn mươi sáu.
Bấy giờ các vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) lại bạch với đức Phật Phóng Quang rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), thế nào gọi là khiến sự sinh không dứt, mà cũng không dứt hẳn (?)?"
Phật nói: "Nếu được như thế thì trong lời nói đúng như thật về tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng và giáo lý), không còn chỗ nào để nghi ngờ. Vì không còn chỗ nghi ngờ nên chứng biết được như thế. Ngay lúc ấy, khiến sự sinh không dứt mà cũng chẳng phải là không dứt. Giữ pháp này mà tu hành thì được qua tới bờ bên kia (tức thoát khỏi khổ đau sống chết, đạt giải thoát). Nay ta nói về sự không dứt như vậy mà các chúng sinh còn chưa thể hiểu, huống chi lại có người tiếp nhận và giữ gìn pháp ấy.
Này Ma-na-bà (tiếng Phạn, nghĩa là người thanh niên; ở đây là tiếng Phật gọi các vị Bồ-tát đang nghe), ví như biển lớn thường chứa nhận được mọi con sông lớn, cùng với hàng trăm nghìn ức dòng nước, tất cả đều đổ về biển lớn, vậy mà biển lớn ấy không bao giờ đầy. Cũng như thế, tất cả các chúng sinh mang đủ ba thứ: tham lam, dối trá dua nịnh và các điều ác (?). Các đức Phật Thế Tôn luôn luôn vì họ mà giảng nói Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn) của Phật cùng mọi pháp môn (cánh cửa đi vào đạo, tức các phương pháp tu tập và giáo lý), chưa từng ngừng nghỉ, mà họ còn không tiếp nhận được, huống chi có lúc ngừng mà không nói.
Này Ma-na-bà, vì nhân duyên ấy mà các đức Phật Thế Tôn tuôn mưa pháp lớn chưa từng dứt. Vì sao vậy? Vì không muốn để cho những chúng sinh đời sau ngu mê, mù tối, không có mắt kia rơi vào đường sai trái.
Này Ma-na-bà, ví như nhờ vầng sáng của mặt trời, mặt trăng mà cả thế gian biết có ngày có đêm; mọi bánh xe pháp (giáo pháp của Phật lan truyền như bánh xe lăn đi) cũng như vậy. Nếu các vị pháp sư (người thuyết giảng giáo pháp) giảng pháp cho người khác, người ấy tìm cầu pháp, đọc tụng thông suốt, lại có thể giảng nói khắp nơi, làm ngọn đèn sáng cho đời; vì những chúng sinh mê ngủ, mù tối, không cắt đứt được lưới và vòng quay sống chết, mà giảng nói để họ cắt đứt. Lại vì những chúng sinh ganh ghét, không tin, thường bị ba điều (có lẽ là tham, giận, si mê) (?) che lấp quấn trói, rơi vào ác thú (những cõi khổ xấu ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), bị chướng ngại, mà thắp lên ngọn đuốc pháp lớn. Nhờ ánh sáng ấy mà chúng sinh thấy được pháp. Nếu các chúng sinh rơi vào đường ác thì liền được mau ra khỏi. Khi đã lìa bỏ được đường hiểm ác rồi, họ cùng nhau tìm con đường ngay thẳng bằng phẳng.
Này Ma-na-bà, đường ngay thẳng bằng phẳng là gì? Nếu ai lìa xa được đường hiểm ác, thì đó chính là đường ngay thẳng bằng phẳng. Này Ma-na-bà, đối với lời giảng như thế này, nếu các ông không tin và không thực hành thì khó được giải thoát. Ai tin và thực hành được thì người ấy sẽ mở ra cánh cửa lợi ích lớn cho cả thế gian. Họ được pháp rồi lại truyền dạy cho nhau, chúng sinh nào nghe được đều làm chứng, và các chúng sinh ấy nói với nhau rằng: "Như Lai đã vì chúng ta mà nói pháp chân thật, lại chỉ cho chúng ta lời nói không điên đảo (không sai lệch, không trái ngược với sự thật)."
Này Ma-na-bà, ông nên chuyên cần không lười biếng như vậy để thành tựu chánh nghiệp (việc làm đúng đắn). Nhờ chánh nghiệp thành tựu nên xa lìa bụi nhơ (phiền não), không còn dính mắc. Vì không dính mắc nên được cái thấy trong sạch. Vì cái thấy trong sạch nên không còn bị nóng lạnh bức bách (?). Mọi việc trong thế gian đều được thành tựu, vì đã thành tựu nghiệp chân chánh và lành. Còn những chúng sinh khác lại nói những điều khác lạ, làm các tà pháp (giáo pháp sai lầm) và các nghiệp bất thiện; đối với những người ấy, nên khởi tâm xả (buông bỏ, không oán ghét cũng không vướng bận), và nên tự suy nghĩ để tu pháp đối trị (phương pháp chữa trị, khắc phục phiền não). Nếu tu học được pháp như thế rồi thì đối với sáu mươi hai thứ tà kiến xấu ác (sáu mươi hai loại quan điểm sai lầm về cái "ta" và thế giới mà các phái ngoài đạo Phật chấp giữ), sẽ có được sự hiểu biết và thấy biết chân thật, thành tựu pháp chân thật, dứt trừ mọi chướng ngại đối với sự thật."
"Lại nữa, này Ma-na-bà, nếu có vị pháp sư thường vì hàng trăm nghìn ức chúng sinh đã có tín căn (gốc rễ lòng tin vững chắc đối với Phật pháp) như thế mà giảng đầy đủ những điều cốt yếu của pháp; lại có người chỉ vì một hai chúng sinh phá giới, tà kiến, ác nặng mà giảng pháp trong khoảng thời gian ngắn ngủi bằng một cái búng tay, mặc cho kẻ ác kia có nhận hay không, thì công đức của vị pháp sư sau này hơn khối phước của người trước vô lượng vô biên. Nhờ căn lành ấy, ở đời sau, sinh ra nơi nào cũng thường được chuyên cần dũng mãnh cúng dường các đức Phật. Lúc ấy, dù có nhiều loại chúng sinh, hoặc người hoặc phi nhân (các loài không phải người như trời, rồng, quỷ thần), nghe chánh pháp rồi trong lòng sinh sợ hãi, các ông vẫn cứ giảng nói chánh pháp cho họ.
Này Ma-na-bà, ông nên quan sát các chúng sinh luôn có vô lượng ham muốn xấu, dối trá, ngạo mạn như thế, bị bóng tối vô minh (sự mê muội, không thấy biết sự thật) che lấp quấn trói. Vì bị quấn trói che lấp nên ở trong pháp này sinh sợ hãi lớn. Vì tự mình sợ hãi nên không thể thực hành pháp; dù có giảng nói cũng không thể khiến người khác tiếp nhận và thực hành. Có lúc họ tự biết phiền não đang gây chướng ngại, bèn nói với nhau rằng: "Chúng ta nay có nhiều điều ác như vậy, tuy nghe chánh pháp mà vẫn không dứt được các kiến chấp. Những kiến chấp ấy ta phải dứt trừ. Phải dứt bằng cách nào? Nay ta tự biết cần phải dứt các kiến chấp. Nếu nhận lấy các kiến chấp mà không dứt bỏ thì sẽ đi vào rừng rậm tà kiến tối tăm. Vì tà kiến nên thường bị sống chết giam cầm trói buộc. Nếu ta dứt được gốc rễ các kiến chấp thì tự nhiên thoát khỏi sự trói buộc của sống chết."
Này Ma-na-bà, khi đức Phật Thế Tôn giảng nói cho người khác, người nào nghe nhận thì không bao giờ sinh sợ hãi. Vì sao vậy? Vì Như Lai Thế Tôn tự mình không sợ hãi, đối với các pháp của Phật không thiếu sót điều gì; khi giảng nói cho người khác thì khiến người nghe tăng trưởng nghiệp lành. Này Ma-na-bà, khi nghe pháp, các ông chớ chấp giữ vào pháp này, chỉ nên một lòng, đừng khởi ý nghĩ nào khác. Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác (các danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân như mà đến; Ứng Cúng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Biến Giác là bậc giác ngộ đúng đắn và trọn khắp) chính vì việc này mà ra đời.
Này Ma-na-bà, các đức Phật Thế Tôn chỉ có việc này, đó là vì lợi ích cho cả thế gian, làm sạch con mắt của thế gian, dứt trừ những đường sai trái che chắn ngăn trở. Này Ma-na-bà, các đức Phật Thế Tôn chỉ nói bằng một âm thanh mà các chúng sinh tùy theo loài của mình đều hiểu được. Đó là nhờ sức thần của Như Lai gia trì (ban thêm sức mạnh và che chở) nên mới được như vậy. Như Lai dùng một âm thanh diễn giảng ý nghĩa của mọi pháp, có thể từ một ý nghĩa mà được vô lượng trí tuệ. Chỉ một trí tuệ thôi cũng phá trừ được gốc rễ của sáu mươi hai thứ tà kiến, khiến các chúng sinh đều xa lìa mọi bụi nhơ.
Nếu có nơi xấu ác, đáng sợ nhất, nơi chúng sinh mang thân chịu quả của những nghiệp đã làm, Như Lai ở trong đó giảng pháp giáo hóa, cứu vớt chúng sinh, răn dạy chúng sinh không ngừng nghỉ: "Nếu các ngươi không tạo nghiệp ác như thế thì không bao giờ sinh vào nơi này." Như Lai Thế Tôn không có ý gì khác, chỉ dạy bảo họ dứt bỏ việc tạo nghiệp. Ấm, nhập, giới (năm uẩn là năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức; mười hai nhập là sáu giác quan cùng sáu đối tượng của chúng; mười tám giới là mười hai nhập cộng thêm sáu thức) đều là các hành (những gì do tạo tác mà thành, luôn biến đổi), sự thọ sinh (nhận lấy thân mới) cũng vậy. Tất cả các hành trong thế gian cùng với sự thọ thân, ta đều dạy bảo để không làm theo những điều ấy. Vì những việc ấy mà ta thường giảng nói rằng: không có trời, không có người, cho đến không có thọ mạng, của cải; mọi sự nghiệp ở thế gian đều không có. Nếu có kẻ tạo tác thì có thọ sinh. Thế nào là kẻ tạo tác? Các hành đã tạo ra chính là thọ sinh. Nếu nhận lấy đời sau thì nên biết trong đó không có chúng sinh nào là không thọ sinh. Các ông nên biết, kẻ tạo ra các hành tức là kẻ thọ sinh.
Lại nữa, này Ma-na-bà, như vị đại long vương (vua loài rồng, loài thần có thể làm mưa) nổi mây lớn che phủ khắp nơi, tuôn mưa lớn thấm nhuần mặt đất, khiến mọi cây cối, rừng rậm đều sum suê tươi tốt, trăm thứ lúa và hoa quả đều được thành tựu; các chúng sinh nhờ đó mà sống, cho đến các loài súc vật cũng đều được lớn mạnh. Này Ma-na-bà, như những con bò cái ăn cỏ béo ngon, uống nước trong, luôn được no đủ, sau đó mới cho sữa; từ sữa ra lạc (váng sữa), từ lạc ra sinh tô (bơ sống), từ sinh tô ra thục tô (bơ chín), từ thục tô ra đề hồ (tinh chất tột bậc của sữa, ngon và quý nhất). Cũng như thế, này Ma-na-bà, ông đối với mọi pháp do duyên sinh không nên sinh sợ hãi, cũng không nên nói: "Làm sao mà nói là có chúng sinh hay không có chúng sinh?" Chỉ nên khéo quán xét các hành do nhân duyên.
Này Ma-na-bà, như người đang ngủ, trong mộng thấy mình làm hay không làm việc gì, những điều ấy đều là việc đã từng trải qua lúc thức. Lại như hạt giống không có hình tướng cố định; xét về hình chất của nó thì không thể nói là hư hoại, cũng không phải là không hư hoại. Vì sao vậy? Nếu nói nó nhất định hư hoại thì mầm không mọc; nếu nhất định không hư hoại thì mầm cũng không nảy ra. Tất cả các pháp hữu vi (các pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) do nhân duyên sinh ra cũng như vậy: do suy nghĩ phân biệt sai lầm mà sinh. Trong đó thật ra không có ai tạo thành, cũng không có ai thấy.
Như thế, này Ma-na-bà, Như Lai không nói nhất định có chúng sinh, cũng không nói nhất định không có chúng sinh. Như Lai chỉ nói tất cả các pháp do nhân duyên mà sinh, do nhân duyên mà diệt. Thế nào là các pháp do nhân duyên mà sinh diệt? Đó là: vì có cái kia nên có cái này; cái kia sinh thì cái này sinh; cái kia không có thì cái này không có; cái kia diệt thì cái này diệt. Nếu tất cả các pháp đều do duyên mà sinh, thì làm sao nói chắc chắn là có phú-già-la (tiếng Phạn "pudgala", chỉ cái "người", cái "ta" được xem là chủ thể đi lại trong luân hồi)? Vì nhân duyên ấy, Như Lai không nói nhất định có chúng sinh; đối với chư thiên, loài người và các đường khác cũng không nói là diệt mất. Chỉ nói rằng kẻ nào không buông bỏ được sự chấp giữ, phân biệt điên đảo, cho rằng có chúng sinh, thì sẽ rơi vào chỗ tối tăm sâu thẳm của vô minh. Chỉ khiến họ buông bỏ, chỉ cho họ con đường chân chánh, đừng ưa thích cái phú-già-la ấy nữa.
Này Ma-na-bà, pháp chân thật kia không thể phá hoại. Các đức Phật Như Lai đến một cọng cỏ nhỏ còn không muốn làm hư hoại, huống chi lại làm cho phú-già-la diệt mất. Nếu nói là diệt mất, hư hoại thì không có lẽ ấy. Vì nhân duyên ấy, các đức Phật Thế Tôn thường nói như thế này: không có một pháp nào có thể thành tựu, nhưng cũng không phải không có pháp do nhân duyên sinh, và cũng không phải không có sự chấp giữ điên đảo. Này Ma-na-bà, không có một pháp nào lìa nhân duyên. Vì có nhân duyên nên nói có tướng phú-già-la, và có sự vật để chỉ bày cho thế gian, khuyên họ biết pháp lành và pháp ác."
"Lại nữa, này Ma-na-bà, trong đây, tưởng về sự vật tức là tưởng về tấm ván (?). Do tưởng về tấm ván mà biết được tưởng về sự vật. Thế nào là sự vật? Thế nào là tấm ván? Gọi là sự vật, là do phân biệt sai lầm mà trụ vào tưởng về sự vật, tạo ra mọi hành ở tương lai. Này Ma-na-bà, vì nghĩa gì lại gọi là sự vật? Vì dùng những tưởng như thế mà làm nhiều việc, nên gọi là sự vật. Vì điểm đầu và điểm cuối của nó không thể biết được, giống như vòng gió (luồng gió xoáy chuyển không ngừng). Nếu có người cưỡi lên tưởng về vòng gió, thì những người ấy là đang trụ trong tưởng về tấm ván, nên biết như vậy.
Này Ma-na-bà, như vòng gió kia không dừng lại dù chỉ một niệm (khoảnh khắc ngắn nhất), các chúng sinh cưỡi trên gió nghiệp cũng như vậy. Các chúng sinh ấy tạo nghiệp rồi lại làm các hành, thành tựu như thế. Thành tựu rồi mà chưa từng khởi lên một niệm tỉnh giác rằng: "Từ trước đến nay chúng ta đã làm những điều không lành, do tưởng phân biệt mà xoay vòng trong chuyện rỗng không, trôi lăn trong sống chết, chưa từng dừng lại chút nào, mà ta không hay biết, không thấy bờ mé của nó, không biết rộng hẹp, không biết lớn nhỏ." Không thấy, không biết, thường ở trong vòng gió nghiệp hành như thế, qua lại xoay chuyển, không tự thoát ra được.
Giống như người mù từ lúc sinh ra chưa từng thấy màu sắc, nếu có người đến hỏi thì trả lời thế nào? Lại như người dẫn đường ngu dốt không biết đường phía trước, nếu có người đến hỏi hình dạng con đường, kẻ ấy đã không biết thì trả lời thế nào? Dù có nói ra cũng chắc chắn không có lý lẽ gì. Này Ma-na-bà, các chúng sinh cưỡi trên vòng xoay của các hành, xoay chuyển không ngừng mà không hay không biết, cũng như vậy. Khi các chúng sinh ấy cưỡi vòng gió này qua lại, không có lúc đầu, lúc giữa, lúc cuối, không tìm được bờ mé, hoàn toàn không hay biết, không thấy, không nghĩ đến."
"Lại nữa, này Ma-na-bà, khi ấy có người mù nghĩ rằng: "Nay ta nên dừng lại trong vòng gió này. Ta nghĩ rằng ở trong vòng gió này có thể dừng lại được." Nghĩ như vậy rồi, từ đầu đến cuối, ý nghĩ ấy cứ mỗi lúc một tăng thêm, không hề gián đoạn. Về sau, người mù ấy có lúc dừng lại được chốc lát, liền muốn từ vòng gió này bước xuống, nhưng rồi lại không xuống, mà nghĩ thêm: "Nay nếu ta thấy được con đường này thì sẽ có chỗ để xuống, ta liền dừng lại được. Đã dừng lại được rồi, ta sẽ tự mình được nghỉ ngơi một lúc." Sau đó người mù lại nghĩ: "Hôm nay dù ta thấy hay không thấy, chỉ cần dừng lại một chút." Nghĩ vậy rồi liền được dừng lại chốc lát. Dừng rồi suy nghĩ: "Nay ta đã dừng được." Liền sinh cảm giác vui sướng, mệt nhọc cũng tan biến. Nhưng vẫn không thấy con đường để xuống: "Làm sao từ vòng gió này mà xuống được? Nếu ta thấy được thì sẽ biết chỗ vòng gió qua lại."
Này Ma-na-bà, khi người mù ấy đang nghĩ như thế thì liền gặp một vị lương y (thầy thuốc giỏi) chữa mắt rất hay. Tuy gặp nhưng mắt anh ta không thấy. Lúc ấy vị lương y thương xót người mù, muốn chữa mắt cho anh, liền đi đến chỗ anh, hỏi người mù rằng: "Mắt anh như thế này có thấy được màu sắc không?" Người mù đáp: "Mắt tôi như vầy thì làm sao thấy được màu sắc. Nếu tôi thấy được thì đã biết con đường đúng." Lương y nói: "Hãy mở mắt anh ra, để ta thử xem. Nếu chữa được thì ta sẽ chữa cho anh." Người mù nghe vậy liền mở to mắt cho lương y xem. Lúc ấy lương y xem kỹ bệnh trong mắt người này, liền biết nguyên nhân gốc rễ của bệnh, rồi tùy theo chỗ cần mà lập cách chữa: hoặc dùng dao mổ (?), hoặc châm kim, hoặc cạo, hoặc dùng thuốc.
Làm xong các cách chữa mắt như thế, lương y bảo người mù: "Nay ta vì anh mà dùng phương thuốc hay, trừ bệnh mắt cho anh, khiến anh thấy được mọi màu sắc. Nếu thấy được, anh có vui mừng không?" Người mù thưa với lương y: "Tôi mù từ lúc sinh ra, e là không cứu được. Nếu được như lời thầy dạy thì còn may mắn nào bằng." Lương y lại nói: "Việc này quả thật khó, nhưng sức ta làm được. Anh chỉ cần đặt lòng tin nơi ta. Đây là nghề nhà của ta, anh không cần nghi ngờ. Nếu anh muốn có bằng chứng thì cứ hỏi mọi người xem ta chữa bệnh này hiệu quả thế nào." Người mù lại hỏi: "Thưa đại sư, thầy định làm gì ở đây?" Lương y bảo: "Anh đừng lo nhiều. Ta không làm gì quá mức đâu, chỉ cần một ít thời gian để ta pha thuốc. Việc này cần cẩn thận kỹ càng, không thể vội vàng; nếu hấp tấp thì việc có khi khó thành."
Lương y dặn dò như vậy rồi liền pha thuốc mắt cho người mù. Thuốc pha xong, nhỏ vào mắt, mắt hơi trong sáng. Khi mắt đã trong sáng, lương y liền từ biệt mà nhanh chóng trở về. Người mù ấy được chữa thuốc chẳng bao lâu thì màng che trong mắt tiêu hết. Vì màng che đã hết nên mắt sáng rõ, bỗng thấy được những điều từ lúc sinh ra chưa từng thấy. Anh cũng thấy những người mù khác đang cưỡi vòng gió kia, qua lại trôi lăn không tự dừng được. Anh mới than thở rằng: "Than ôi, thương thay! Những người mù này cũng đã ở lâu trong vòng gió, xoay vòng qua lại chưa từng ngừng nghỉ. Chưa từng có ai nói cho họ biết việc này, cũng không có ai chỉ dạy cách chữa cho người mù." Anh liền nghĩ: "Những người mù này có khác gì ta đâu. Ta may gặp được vị đại y vương (vua của các thầy thuốc) trừ được chứng mù bẩm sinh, nên mới có ngày hôm nay. Nay sao ta lại một mình hưởng phúc này? Ta nên từ đây trở về thỉnh vị y vương, để những người mù kia đều được cứu chữa."
Lúc ấy người kia lại nghĩ: "Nay ta hãy báo cho những người mù biết trước, nói rõ việc lớn này để họ hiểu trước, sau đó dẫn họ đi tìm vị đại y." Nghĩ vậy rồi liền bảo những người mù: "Các anh hãy dừng lại một chút, nay tôi có điều muốn nói với các anh." Những người mù đáp: "Chúng tôi không dừng được." Người kia lại hỏi: "Nay các anh đang ở chỗ nào?" Những người mù lại nói: "Hôm nay chúng tôi không dừng được, chẳng lẽ một mình anh lại dừng được sao?" Người kia lại nói với những người mù: "Sau này khi các anh thấy được thì tự nhiên sẽ biết ai có chỗ dừng, ai không có chỗ dừng." Những người mù lại nói: "Một mình anh biết, chẳng lẽ lại vượt hơn suy tính của tất cả chúng tôi sao?"
Người kia lại nói: "Ngày trước tôi cũng từng như các anh, vì không có mắt nên cưỡi vòng gió ấy, qua lại trôi lăn không cùng tận. Người đời phần nhiều mắc nạn này, cưỡi vòng xoay không chỗ dừng, đêm dài khổ nhọc. Còn tôi may mắn gặp được vị y vương, đại sư thương xót trừ bệnh mắt cho tôi. Vì nhân duyên ấy mà tôi thấy như vậy, tôi biết như vậy, tôi nói như vậy. Hôm nay các anh chìm trong vòng gió này, không thấy, không biết, không hay, không tin. Nếu trong các anh có một người cùng hiểu cho tôi, cho đến chỉ tạm dừng lại trong chốc lát, tôi sẽ vì các anh mà đi tìm vị y vương kia. Khi y vương rủ lòng đến, các anh tự khắc biết và tin. Làm theo lời thầy thì chắc chắn được lợi ích lớn."
Bấy giờ trong đám người mù có những người có trí, nghe lời ấy liền nghĩ: "Nay chúng ta nên nghe theo lời người này. Dừng lại một chút thì có thiệt hại gì? Nếu quả đúng như lời thì ta mừng biết bao. Nếu không đúng như lời thì ta cũng chẳng có hại gì. Hơn nữa ta tạm dừng lại thì được nhiều điều: vừa được kết giao với người tốt, lại tự trừ được nghi ngờ. Vì lẽ ấy, nay ta quyết dừng lại, không còn nghi ngờ nữa." Những người mù có trí nghĩ vậy rồi liền cùng mọi người mù bàn bạc việc đi hay ở, bảo họ rằng: "Chúng ta đã mệt nhọc lâu ngày, nay bỗng được nghe lời tốt đẹp, hãy tạm dừng lại, nay không đi nữa." Nói xong liền đáp với người mù có trí trước kia rằng: "Nếu ngài biết lúc thích hợp, xin tùy theo điều nên làm mà làm cho chúng tôi."
Lúc ấy người có trí trước kia, tuy vốn mù từ lúc sinh ra, nhưng nay đã được mắt sáng, đi đâu tùy ý không còn trở ngại, liền nghĩ: "Nay ta đã hứa với vô số người mù kia, nói rằng: 'Tôi sẽ vì các anh mà mở mắt sáng cho.' Nay ta nên đến dưới chân đại sư trước, hết lòng cảm tạ ơn đức trước kia, nhân đó thưa lại việc này." Người có trí vừa lên đường thì vị đại y vương đã ở ngay trên đường phía trước. Người có trí từ xa trông thấy, vô cùng vui mừng hớn hở, liền nghĩ: "Vị đại y vương này trước đã ban cho ta đôi mắt, dẫn ta đến ánh sáng, trừ khổ bệnh cho ta, cho ta niềm vui vô lượng vô biên, khiến ta vui mừng, giải hết mệt nhọc. Nay ta nên mau đến chỗ ngài, cúi đầu lễ dưới chân ngài, chịu khó nhọc thân mình để cúng dường, dùng lời hay khen ngợi, khởi tâm cho là hiếm có, tôn trọng cung kính; những gì ngài cần đều nên dâng lên."
Nghĩ như vậy rồi liền đến chỗ ngài, làm đúng như điều đã nghĩ: ghi nhớ ơn đức, cảm tạ, hết lòng cúng dường. Lại muốn vì những người mù kia mà thưa thỉnh, càng phát khởi lòng kính trọng trong sạch hiếm có, lại khởi lòng thương xót tha thiết sâu xa, bạch với đại y vương rằng: "Trước kia con đã được ơn ngài ban cho đôi mắt sáng, lại khiến con được trí khéo léo về các phương tiện. Hôm nay có vô lượng vô số chúng sinh mù bẩm sinh, cưỡi vòng xoay không ngừng mà chịu khổ không cùng. Cúi xin đại y vì họ trừ chứng mù bẩm sinh, ban cho họ thuốc mắt, để họ được vui mừng như con."
Bấy giờ vị y vương vì thương những người mù nên liền cùng người ấy đích thân đến chỗ họ. Đến nơi rồi liền bảo họ: "Các người mù các anh sinh ra đã không có mắt, nay có thật mong được thấy sự vật không?" Những người mù bạch với y vương: "Thưa đại sư, từ trước đến nay chúng tôi chưa từng thấy sự vật, nay mong được thấy thì còn phải nói gì nữa." Y vương lại hỏi: "Từ trước đến nay các anh chưa thấy điều gì? Nay muốn thấy là thấy điều gì?" Họ lại bạch: "Thưa đại sư, từ trước đến nay, ở chỗ chúng tôi đi, chỉ cho đó là đường, nhưng thật ra không thấy đường này dài ngắn, gần xa ra sao, cho đến không thấy chỗ đầu, chỗ giữa, chỗ cuối." Y vương lại nói với những người mù: "Vậy mà con đường này không phải là đường đúng. Từ trước đến nay các anh đi không phải đường." Những người mù lại nói: "Nhưng chúng tôi đã có ý nghĩ cho đó là đường." Y vương lại nói: "Các anh không nên có ý nghĩ ấy."
Ngài liền chỉ người mù có trí kia mà nói: "Các anh biết người này ngày trước cũng giống các anh, về sau mới biết là sai và đã bỏ từ lâu." Ngài lại bảo những người mù: "Hôm nay nếu các anh tin rằng người này ngày trước giống như các anh thì ta sẽ chữa cho các anh, ta sẽ lần lượt làm việc chữa trị." Thế là những người mù bạch với y vương: "Vâng, thưa đại sư, thầy tự biết lúc thích hợp, chúng tôi đâu dám không vâng lời." Lúc ấy vị y vương lại pha thứ thuốc mắt như đã chữa trước kia, chữa cho những người mù, ai cũng đều được đôi mắt trong sạch như vậy. Vì mắt đã mở nên họ đều lớn tiếng nói: "Ôi! Nay chúng ta được niềm vui lớn. Vậy mà từ trước đến nay chúng ta ở trong vòng xoay tối tăm lớn, chạy cuồng trên những chỗ không phải đường."
Này Ma-na-bà, các ông nên biết, vị đại y vương chữa mắt trong chuyện này chính là Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác. Người mù đầu tiên được thầy thuốc chữa trước mà có mắt trong sạch, đó là các thiện nam tử (người nam có lòng lành, tiếng gọi người tu theo Phật) làm pháp sư. Những người mù còn lại được mắt trong sạch, chính là các chúng sinh thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) pháp môn của kinh này. Này Ma-na-bà, vì nhân duyên ấy mà Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác khắp vì các ông dùng thí dụ để mở bày ý nghĩa như thế.
Này Ma-na-bà, trong việc này ông nên học theo Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác. Nếu người nào muốn học theo Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác thì nên học như thế. Này Ma-na-bà, vì nhân duyên ấy mà Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Giác đã vì các ông dẫn ra thí dụ này để giải thích ý nghĩa. Này Ma-na-bà, nếu các ông học theo Như Lai Thế Tôn thì nên học những cánh cửa về tướng trạng của các pháp này, lại nên trước hết suy nghĩ thế này: "Nay ta phải dùng những phương tiện (cách thức khéo léo) nào để vì những chúng sinh mù bẩm sinh trong tối tăm kia mà làm ánh sáng lớn, mở mắt cho họ?" Này Ma-na-bà, đó là giải thích việc làm thứ nhất của đại từ đại bi (lòng thương lớn, muốn đem vui và cứu khổ cho mọi loài). Nếu ông thấy những chúng sinh mù tối kia thì cũng phải chữa trị như thế. Chữa trị như thế rồi thì họ tự thấy được pháp, không cần đi theo người khác, không còn đi vào chỗ gọi là vòng gió nữa (?). Này Ma-na-bà, đó là các chúng sinh phàm phu chưa được chánh pháp, không có chỗ dừng."
Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ mười tám.
Kinh Đại Pháp Cự Đà-la-ni, quyển thứ mười chín.
Đời Tùy, Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư tinh thông ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Xà-na-quật-đa dịch. · Phẩm Tín Giải (tin hiểu) thứ bốn mươi bảy.
· Phẩm Ly Ác Hữu (lìa xa bạn xấu) thứ bốn mươi tám.
· Phẩm Biện Điền Tán Thí (phân biệt ruộng phước và khen ngợi việc bố thí) thứ bốn mươi chín.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video