Kinh Chư Phật Yếu Tập (kinh về cuộc hội họp cốt yếu của các đức Phật), quyển hạ
Do Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi, đời Tây Tấn dịch.
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi (vị bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; bồ-tát là người tu hành phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) khao khát giáo pháp như người đói, không hề biết chán. Ngài đi một mình, không có bạn đồng hành, vì thần lực của Phật ngăn giữ nên trong hội chúng không một ai đi theo. Trong khoảnh khắc như người duỗi cánh tay, Văn-thù-sư-lợi bỗng biến mất khỏi Nhẫn giới (cõi Nhẫn, tức cõi Ta-bà, thế giới chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ não), đến chỗ đức Phật Thiên Vương ở cõi Phổ Quang. Lúc ấy Văn-thù đi vòng quanh khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới gộp thành một cõi lớn, do một đức Phật giáo hóa) đủ bảy vòng, cúi đầu lạy các đức Phật rồi lui đứng sang một bên.
Khi ấy, bên phải đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như, tức chân lý như thật, mà đến) Thiên Vương có một người nữ tên là Ly Ý. Cô ngồi kiết-già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân gác lên hai đùi), nhập tam-muội chánh thọ (trạng thái thiền định sâu, tâm chuyên nhất vào một chỗ, không tán loạn) tên là Phổ Nguyệt Ly Cấu Quang Minh (ánh trăng soi khắp, sáng trong, lìa mọi nhơ bẩn).
Lúc ấy đức Phật Thiên Vương tự nghĩ: "Văn-thù-sư-lợi được chư Phật khen ngợi, thực hành sâu xa hạnh nhẫn nhục và trí tuệ về tánh không (hiểu rằng mọi sự vật đều không có tự thể cố định), không ai theo kịp, lấy sự rỗng lặng làm công đức. Thế mà nay từ cõi Nhẫn khởi ý nghĩ mà đến đây, ông đã rơi vào điên đảo lớn (cái thấy trái ngược với sự thật), chấp chặt vào cái 'ta' mà có chỗ nhắm tới. Ta sẽ đẩy ông ra đứng trên đỉnh núi Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh rìa thế giới). Nhờ vậy sẽ khiến giáo pháp sâu nhiệm vô cùng được giảng ra, mở ánh sáng lớn cho các chúng bồ-tát đời sau. Vì sao? Pháp của chư Phật không thể nghĩ bàn, cao vời vô lượng, sâu xa không thể với tới. Văn-thù-sư-lợi nghe nhiều bậc nhất, trí tuệ về đạo vượt trội, rộng như hư không mười phương, vậy mà vẫn bị đặt ra đỉnh núi Thiết Vi; như thế mới có thể khơi dậy tất cả chúng sinh."
Đức Như Lai Thiên Vương bảo Văn-thù: "Ông đến đây muốn xem gì?" Văn-thù thưa: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật). Con ở cõi Nhẫn tự nghĩ: chư Phật ra đời rất khó gặp, được nghe giảng kinh điển cũng khó gặp. Chư Phật mười phương nhiều không kể xiết, đến hàng trăm nghìn ức tải (tải: một đơn vị số cực lớn), đều đến họp ở thế giới Phổ Quang để giảng pháp Yếu Tập. Con nên đến đó yết kiến các đức Như Lai, nghe pháp các ngài giảng. Vì pháp mà con đến cõi Phật này."
Đức Như Lai Thiên Vương liền nhập tam-muội tương ứng, hiện thần túc (năng lực thần thông đi lại, biến hóa tự tại), dời Văn-thù-sư-lợi, khiến ngài tự nhiên đứng trên đỉnh núi Thiết Vi. Văn-thù không tự biết ai đã nhấc mình đặt lên đỉnh núi này. Ở đó ngài tự nghĩ: "Nay là biến lạ gì đây? Ta đang ở giữa đại chúng uy nghiêm khó lường, oai thần vượt bậc, ở nơi đạo tràng (nơi tu tập, giảng đạo) trang nghiêm thanh tịnh của các bậc đại thánh, bỗng nhiên lại đến đây đứng trên đỉnh Thiết Vi. Ai đã làm việc này?" Ngay đó ngài liền biết: đây là biến hóa do đức Như Lai Thiên Vương làm ra.
Văn-thù-sư-lợi lại tự nghĩ: "Đây là điềm gì mà có sự biến đổi này, khiến ta từ giữa đại hội tự nhiên ở chỗ này? Người nữ Ly Ý ngồi bên phải đức Như Lai Thiên Vương, không dời cô ấy mà chỉ dời thân ta. Lại nữa, người nữ ấy há chẳng phải có cội gốc công đức thuần hậu không ai sánh, thâm nhập pháp nhẫn (sự an trú vững vàng nơi chân lý), tổng trì (khả năng ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp) sâu không đáy, vượt hơn ta sao? Vì sao vậy? Vì không đuổi cô ấy mà lại dời ta."
Văn-thù lại nói: "Nay ta hãy hiện thần túc, oai thần biến hóa, trí tuệ thánh vô cùng, để tỏ sức đạo của mình mà trở về hội chúng." Liền nhập tam-muội tương ứng mà hiện thần túc. Trong khoảnh khắc khởi ý, ngài vượt qua các cõi Phật ở phương đông nhiều như cát sông Hằng, nhưng không thể đi xa được; cõi Phật kia dù chỉ lớn bằng đầu sợi lông (?) mà còn không vào được, huống gì vào được pháp hội của Phật. Lúc ấy Văn-thù lại đến vô lượng thế giới ở mười phương, dùng oai thế và sức đạo làm phép biến hóa, mà vẫn không thể trở về, vào lại pháp hội của chư Phật. Vì sao? Vì oai thần của chư Phật đã an bày như vậy.
Văn-thù-sư-lợi đi khắp mười phương, qua vô số trăm nghìn ức cai (cai: một đơn vị số cực lớn) cõi nước, rồi lại trở về đứng trên đỉnh núi Thiết Vi, tự suy nghĩ: "Thánh ý mà chư Phật Thế Tôn đã định, oai thần vô lượng, trí tuệ về đạo cao xa, không thể vin tới, không thể ví được; thần túc của ta không thể theo kịp, không thể dùng sức mà đọ thần túc với các ngài. Vì sao? Pháp chư Phật nói rốt cuộc không hư dối, các ngài một mình đi khắp mười phương không ai sánh. Tất cả là do thân ta không theo kịp mà thôi, đến nỗi không được nghe pháp. Pháp của các đức Như Lai chưa từng làm oan uổng ai; chư Phật đối với chúng sinh đều có tâm bình đẳng. Vậy ta hãy ở trên đỉnh núi Thiết Vi này tu tứ ý chỉ (bốn pháp quán để giữ tâm, tức bốn niệm xứ: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), nhập định chánh thọ."
Văn-thù-sư-lợi lại nghĩ: "Thế nào gọi là ý chỉ? Nghĩa là không có ý, không nghĩ đến các pháp (mọi sự vật, hiện tượng). Các pháp không có chỗ ở, nhưng cũng chẳng phải không trụ. Vì sao gọi là không trụ? Vì không có chỗ ở. Ai là người thấu suốt gốc ngọn mà sai khiến các pháp? Chỗ có thể trụ cũng không có gì để trụ, ấy gọi là chỗ trụ. Bốn ý chỉ này là trụ mà không có chỗ trụ, nghĩa là không có ý, cũng không có điều gì để nghĩ."
Khi Văn-thù-sư-lợi đang tu bốn ý chỉ ấy, bốn vạn hai nghìn thiên tử (các vị con trời, tức chúng sinh ở cõi trời) đến chỗ ngài, cúi đầu lễ dưới chân, rưới hoa trời, hương trời cúng dường Văn-thù rồi lui đứng một bên. Khi ấy có vị thiên tử tên Quang Minh Tràng hỏi Văn-thù: "Vừa rồi ngài nhập định gì, tu đạo hạnh gì mà nay mới xuất định?" Văn-thù đáp: "Nay thiên tử hỏi lại ta rằng ta tu theo định nào mà nay mới xuất định. Định ta tu là chỗ mà chư Phật đại thánh không đạt được, hàng thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình) cũng vậy. Ta tu theo định ấy. Hạnh mà mọi chúng sinh đang sống cùng với dâm, nộ, si (tham dục, sân giận, ngu mê — ba thứ độc của tâm), ta cũng theo hạnh ấy (?)."
Thiên tử Quang Minh Tràng hỏi: "Hạnh ấy thuộc loại nào mà là chỗ chư Phật đại thánh không đạt được?" Đáp: "Hạnh không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp rỗng không, không có hình tướng để bám, không có gì để mong cầu) là chỗ chư Phật đại thánh không đạt được." Thiên tử lại hỏi: "Là chỗ chư Phật đại thánh không đạt được, mà nay nhân giả (cách gọi tôn kính người đối diện) lại tu hạnh ấy sao?" Văn-thù đáp: "Giả như có hạnh thì ta sẽ tu. Hạnh ta tu vừa rồi vốn mãi không có gì để tu. Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp đều lặng lẽ trong sạch. Vừa rồi thiên tử hỏi ta tu theo định nào, thì ta tu bốn ý chỉ."
Thiên tử lại hỏi: "Thế nào là ý chỉ?" "Là đối với tất cả các pháp, không có ý, không có niệm." Thiên tử lại hỏi: "Nếu không có ý, không có niệm thì sao còn có hạnh?" Văn-thù đáp: "Không ý, không niệm là hạnh bậc nhất. Chỉ hạnh này là hạnh bình đẳng. Hạnh bình đẳng thì không thiên lệch. Không thiên lệch thì không có ngũ thú (năm đường tái sinh: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời). Không có ngũ thú thì không thấy gốc của si mê. Không có gốc si mê thì không sinh trí sáng. Không sinh trí sáng thì không có gì khởi lên. Không có gì khởi lên thì không có gì hoại diệt. Không có gì hoại diệt thì không có luật nghi (giới luật và phép tắc oai nghi). Không có luật nghi thì không có gì thành. Không có gì thành thì không có gì hoại. Không có gì hoại, ấy gọi là gốc ngọn thanh tịnh. Đó là hạnh của bậc hiền thánh, mãi lìa trần lao (phiền não làm nhơ bẩn và mỏi mệt tâm)."
Lại hỏi Văn-thù: "Cái gọi là trần lao nghĩa là gì?" Văn-thù đáp: "Thức (tâm phân biệt) thoái lui mà ưa thích trí tuệ Phật, đó gọi là trần lao. Nhận lấy tư tưởng mà cho rằng có thân; có chỗ nương dựa mà khởi suy nghĩ; kiêu mạn tự cao; có chỗ nương mến, mong cầu thề nguyện; so đo cân nhắc, tính toán xa gần; suy nghĩ xem xét điều nên hay không nên; bỏ kiêu căng mà lại chấp vào đoạn diệt (cho rằng chết là hết, mọi thứ mất hẳn); trong tâm nghĩ có thường còn; ở nơi không có gì để nhận lại nhận làm chỗ dừng nghỉ mà quay về với điều mình thấy; nắm lấy cái có, nhận lấy cái không; cho đến buông lung, suy nghĩ đùa cợt; cân nhắc tâm mình mong đạt đến bình đẳng. Chấp vào những hạnh như thế thì ngay cả giới luật của bậc hiền thánh cũng đều thành trần lao."
Thiên tử Quang Minh Tràng khen: "Lành thay, lành thay, Văn-thù-sư-lợi! Nói được lời ấy thật hay, mới có thể tu hạnh bốn ý chỉ như vậy." Văn-thù-sư-lợi liền bảo: "Chớ khởi vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, không thật). Đối với danh sắc (danh là phần tâm, sắc là phần vật chất — tức toàn bộ thân và tâm) đều không có gì sinh, cũng không có gì thành; lại không có hiện tại, cũng không có lời nói, chỉ tạm tùy lúc mà nói. Các pháp không trụ cũng không phải không trụ, vậy mà ông lại khen 'lành thay'." Lại bảo thiên tử: "Không nói về ý chỉ thì không thể nói, mà cũng không ai có thể giảng cho lời nói có chỗ hướng tới. Vì sao? Tất cả các pháp đều không có gì để nói. Muốn tuyên giảng các pháp thì không thể phân biệt, chưa từng có lời dạy nào; chỉ tùy lúc mà khai hóa từng người."
Khi ấy Quang Minh Tràng hỏi Văn-thù: "Vừa rồi ngài nói thuận theo tất cả phàm phu ngu si, rằng chỗ họ trụ là làm việc dâm nộ si, ngài trụ trong hạnh ấy rồi mới xuất định. Vậy phàm phu ngu si trụ ở đâu mà làm việc dâm nộ si?" Văn-thù đáp: "Phàm phu ngu si trụ nơi không có gì; làm việc dâm nộ si mà vẫn đứng trong pháp giới (toàn thể thực tại, bản tánh chân thật của mọi pháp); ở nơi bổn tế (bờ mé gốc, tức thực tế chân thật) mà trụ nơi bổn vô (cái vốn như thế, tức chân như — thực tại như thật vốn có). Vì sao? Thiên tử nên biết, chỗ của pháp giới không thể phân biệt, cũng không thể nói; bổn vô và bổn tế cũng như vậy."
Thiên tử lại hỏi: "Cái gọi là bổn tế nghĩa là gì?" Văn-thù đáp: "Cội nguồn của chúng sinh gọi là bổn tế." Thiên tử lại hỏi: "Cội nguồn của chúng sinh nghĩa là gì?" Văn-thù đáp: "Gốc của sinh tử là cội nguồn của chúng sinh." Thiên tử lại hỏi: "Vậy cái gì là gốc của sinh tử?" Văn-thù đáp: "Gốc của hư không là cội nguồn của sinh tử. Ví như, thiên tử, cõi hư không: bổn tế của nó không đứt đoạn, không có bờ mé, không dài không ngắn, không thô không mịn, không rộng không hẹp, không xa không gần, không vuông không tròn. Hư không chỉ là tạm có tên gọi mà thôi, mà cũng không có tên. Tất cả các pháp cũng như vậy: như hư không chỉ tạm có tên; cũng như hư không, không sinh, không sống lâu, không bệnh, không già, cũng không chết, cũng không vãng sinh (đi tái sinh nơi khác), không có vọng tưởng, không ôm giận hờn, không có gì mất, cũng chẳng phải không mất, đều không bám chấp, không mang lo buồn. Tất cả các pháp đều quy về đó; mà bổn tế duy nhất này cũng không có chỗ quy về, không thể tính đếm. Thiên tử nên biết, tất cả các pháp không tiến không lùi, không hợp không tan, không thể suy lường (?), vì không có chỗ ở. Cho nên, thiên tử, tất cả các pháp đều không có chỗ ở, không có chí nguyện, không dắt dẫn cũng chẳng phải không dắt dẫn, không có khuôn phép luật lệ. Đó là tất cả các pháp đều bình đẳng mà không thiên lệch, cho nên gọi là bổn vô. Bổn vô là như thế."
Khi nói lời ấy, các chúng thiên tử đều chứng được vô sở tùng sinh pháp nhẫn (tức vô sinh pháp nhẫn: sự an trú vững chắc trong chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt). Bấy giờ các thiên tử an trú trong lẽ không của các pháp, liền tỏ lòng cung kính, rưới hoa trời cúng dường, rải lên Văn-thù-sư-lợi. Do oai thần của Văn-thù-sư-lợi cảm ứng, các hoa đều dừng giữa hư không, không ai cầm giữ mà như có rễ mọc ra. Văn-thù-sư-lợi bảo Quang Minh Tràng: "Ý thiên tử nghĩ sao? Những hoa này nay nương vào đâu mà dừng lại?" Thiên tử đáp: "Không nương vào đâu mà dừng." Văn-thù bảo: "Cho nên, thiên tử, nên biết các pháp trụ mà không có chỗ trụ, trụ như hư không; như hư không không lay động, không rơi không lắc, không niệm không tưởng. Vì sao? Tất cả các pháp đều bình đẳng như hư không, cho nên không động, không rơi, không lắc."
Quang Minh Tràng thưa Văn-thù: "Thưa nhân giả, thần túc của ngài cao vời đến thế, không thể đo lường. Trong khoảnh khắc khởi ý đã đến vô số trăm nghìn ức tải cõi nước ở mười phương, rồi liền trở về." Văn-thù đáp: "Thần túc biến hóa, oai thần vô lượng thì chư Phật cũng không đạt được, hàng thanh văn cũng không theo kịp. Vì sao? Trí tuệ về đạo không có bờ mé, còn chưa được nghe tới, làm sao đạt được? Thần túc mà tất cả phàm phu ngu si đạt được, thì tất cả chư Phật, các chúng bồ-tát và các thanh văn trải qua vô số a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: số nhiều không đếm được; kiếp: khoảng thời gian cực dài) cũng không thể đạt được; không ai đã đạt, cũng không ai sẽ đạt; chỉ riêng tất cả phàm phu ngu si mới đạt được mà thôi. Họ đạt được gì? Đạt được ngã, nhân, thọ, mạng (bốn thứ chấp: chấp có cái tôi, có người khác, có kẻ sống lâu, có sinh mạng thường còn) cùng ý thức; chấp đoạn diệt, chấp thường còn; đạt được dâm nộ si. Đó là những điều chư Phật Thế Tôn không đạt được. Cái gọi là 'đạt được' ấy là điều đạo không khởi; cái vốn không sinh lại khiến cho sinh. Cho nên, thiên tử, những gì phàm phu ngu si đạt được thì chư Phật, bồ-tát, đệ tử thanh văn và duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ) đều không thể đạt tới."
Khi chư Phật đã nói xong pháp Chư Phật Yếu Tập, các ngài đều trở về cõi của mình. Bấy giờ đức Như Lai Thiên Vương tự nghĩ: "Ta có thể hiện điềm ứng để khiến Văn-thù-sư-lợi trở lại đây chăng?" Lúc ấy Phật Thiên Vương thu thần túc lại, từ lòng bàn tay phải phóng ra ánh sáng vàng tía; ánh sáng ấy chiếu đến Văn-thù-sư-lợi, nhiễu quanh bảy vòng rồi biến mất trên đỉnh đầu Văn-thù-sư-lợi. Văn-thù-sư-lợi liền biết đức Như Lai Thiên Vương muốn gặp mình. Văn-thù nhân đó bảo Quang Minh Tràng: "Chúng ta hãy cùng đến chỗ Như Lai Thiên Vương, cúi đầu lễ bái, thưa hỏi nghĩa sâu nhiệm về những điều đã hỏi, tức pháp môn vừa nói." Thiên tử đáp: "Lành thay, xin cùng đi, nên biết nay đã đúng lúc." Trong khoảnh khắc khởi ý, Văn-thù-sư-lợi cùng Quang Minh Tràng bỗng biến mất khỏi đỉnh núi Thiết Vi, liền có mặt trước đức Như Lai Thiên Vương, cúi đầu lễ dưới chân, đi quanh về bên phải ba vòng (nhiễu quanh theo chiều bên phải để tỏ lòng tôn kính), lui đứng một bên, chắp tay cung kính. Các thiên tử ở các thế giới mười phương cũng đều làm như vậy.
Văn-thù-sư-lợi bạch Phật Thiên Vương: "Nếu thiện nam và thiện nữ đều đã trồng cội gốc công đức, tu pháp sâu nhiệm thì không nên ôm lòng nghi; đã thành pháp khí (người đủ sức tiếp nhận giáo pháp, như đồ đựng chứa được pháp) thì đều được ơn. Vì sao? Vì họ được thấy các bậc đại thánh còn vượt hơn cả long tượng (rồng và voi, ví người có sức lớn, bậc tu hành kiệt xuất). Thế mà các bậc đại thánh đã cùng hội họp, con lại ở bên ngoài, không được dự vào hàng, xa lìa nghĩa pháp sâu nhiệm như thế. Còn thân người nữ Ly Ý thì một mình vẫn ở lại, chuyên ngồi ở đây không động không dời, không thấy bị đuổi đi như con bị đuổi. Than ôi như thế! Cốt yếu của kinh điển vi diệu vô cùng, con lại bị dời ra ở trên đỉnh núi Thiết Vi.
Con tự nhớ lại: chỉ trong khoảng một bữa ăn, con đã đi khắp các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, không thể tính đếm, ở phương đông, cúi đầu lễ chư Phật, nghe pháp các ngài giảng và ghi giữ trong lòng, thưa hỏi chư Phật để giải quyết điều nghi, chưa từng nhớ có lần nào bị đuổi sang cõi Phật khác. Chư Phật Thế Tôn xét chí nguyện của con, còn khuyên con tuyên giảng kinh đạo. Nay đại thánh lại dời con đặt trên đỉnh núi Thiết Vi. Nhân đây mà khơi mở giáo pháp vô cùng, nhiều người vui mừng, ai nấy đều khát ngưỡng, đói khát sự giáo hóa của đạo với bao nhiêu pháp môn, lòng chăm chăm muốn thấy Như Lai. Con khởi nghĩ: 'Vì cớ gì chỉ dời thân ta ra khỏi hội chúng, còn người nữ Ly Ý thì yên ổn không phải ra?' Con lại nghĩ: 'Kinh giáo do Như Lai chí chân (bậc chân thật tột cùng) giảng nói không hề làm oan ai; chẳng phải tâm ta không chịu tiếp nhận, mà là ta không theo kịp. Đối với pháp các ngài nói, ta không phải đồ đựng xứng hợp, nên mới bị dời ra ở đây thôi; riêng người nữ thì không bị dời.'"
Đức Như Lai Thiên Vương bảo Văn-thù: "Kinh đạo mà chư Phật Thế Tôn tuyên giảng, nhân giả đối với đó không gì là không đáng tiếp nhận. Nhưng trí tuệ về đạo của chư Phật Thế Tôn sâu xa đặc biệt, không thể vin tới; vì thế không thể như thường lệ mà tùy ý giảng pháp Chư Phật Yếu Tập cho mọi người như nhau (?). Lại nữa, Văn-thù-sư-lợi, vừa rồi khi ông từ cõi Nhẫn khởi hành đến đây, ông tự nghĩ: 'Nay ở cõi Phổ Quang đang giảng nghĩa kinh điển Phật Yếu Tập, ta nên đến đó cúi đầu lễ chư Phật, nghe pháp các ngài giảng.' Ngay lúc ấy ông đã rơi vào chỗ khó khăn lớn, ở trong điên đảo vô cùng, suy nghĩ không thuận lẽ. Từ cõi kia đến đây, muốn được thấy Phật, nghe pháp, ấy là tự mắc vào ba điều chướng ngại, mang ý ấy mà đến cõi Phật này. Ba điều gì? Một là thấy có thân mình, hai là thấy có chư Phật, ba là thấy có các pháp. Văn-thù nên biết, không thể dùng hạnh điên đảo mà đạt được hạnh trí tuệ không chướng ngại của các bồ-tát. Ý Văn-thù nghĩ sao? Từ xưa đến nay, có ai từng thấy được Như Lai chăng? Như Lai có thể quán sát được chăng?"
Văn-thù bạch Phật: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Quán pháp theo chân đế (chân lý tuyệt đối) thì không có chư Phật, cũng không có các pháp. Tất cả các pháp đều không sinh. Như Lai không có cái để thấy, không thể thấy được Phật. Vì sao? Tất cả các pháp đều không có gì để thấy."
Lúc ấy Phật lại hỏi Văn-thù-sư-lợi: "Ông dùng con mắt thông suốt nào mà muốn thấy Như Lai? Dùng tai nào nghe rõ các nghĩa mà muốn nghe kinh điển Như Lai giảng?" Văn-thù-sư-lợi im lặng không nói. Bấy giờ các chúng bồ-tát khác trong hội đều nghĩ: "Văn-thù-sư-lợi thật không đủ sức đáp lại nghĩa pháp mà Như Lai hỏi. Vì sao? Vừa rồi Như Lai vặn hỏi mà ông ấy im lặng không nói." Đức Như Lai Thiên Vương biết tâm niệm của các bồ-tát, bảo các bồ-tát: "Thôi, các tộc tính tử (người con nhà dòng dõi tốt — cách gọi người tu đạo). Chớ nhìn Văn-thù mà nghĩ rằng ông ấy không đáp nổi. Vì sao? Ông ấy hiểu pháp nhẫn sâu xa, quyền tuệ (trí tuệ khéo dùng phương tiện) đầy đủ, không gì không thông suốt, trí vượt cả hư không; im lặng không nói chính là để đáp Như Lai." Các bồ-tát hỏi: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn, ông ấy dùng ý gì thấu suốt nghĩa trí tuệ để đáp câu hỏi ấy?" Thế Tôn bảo: "Này các tộc tính tử, Văn-thù-sư-lợi tự nghĩ: 'Nếu ta đáp rằng có mắt tai này, có thấy có nghe, thì là chấp thường. Nếu lại nói không có mắt, không có tai, thì rơi vào đoạn diệt. Người theo đoạn diệt và người chấp thường đều không hiểu rõ pháp. Người đúng như pháp thì không đoạn diệt, cũng không chấp thường. Không đoạn diệt, không chấp thường thì không có gì sinh. Không có gì sinh thì không có lời nói.' Cho nên Văn-thù gặp câu hỏi vặn, im lặng không nói, chính là đã đáp Phật." Khi nói lời ấy, sáu trăm bồ-tát chứng được vô sở tùng sinh pháp nhẫn.
Bấy giờ Thế Tôn bảo Văn-thù-sư-lợi: "Nhân giả mắc vào ba điều chướng ngại, cho nên bị đẩy ra ở trên đỉnh núi Thiết Vi. Nhân giả lại hỏi vì nhân duyên gì mà thân người nữ Ly Ý một mình ở lại không phải ra. Người nữ Ly Ý này đã nhập tam-muội Phổ Nguyệt Ly Cấu Quang Minh, tâm mãi không có niệm: chư Phật đến hay không đến, giảng kinh pháp hay không giảng, cô mãi không có ý tưởng về Phật, cũng không tưởng về pháp, không có tưởng về ta và người, dẹp bỏ hết mọi niệm vọng tưởng. Người nữ trụ trong định này, nghe khắp chư Phật thuyết pháp ở các cõi Phật hiện tại vô số cai trăm nghìn ức tải trong mười phương, mà không bám chấp; điều đã nghe nhận thì nói lại cho người khác.
Thân người nữ này không rời cõi này mà đến các cõi Phật khác; ở trong các cõi mà không có tưởng về cõi, ở chỗ chư Phật mà không có tưởng về chư Phật, nghe pháp được nói mà không có tưởng về kinh điển, không có tưởng về ta, không có tưởng về người khác. Giống như cung điện mặt trăng chưa từng dời xuống nhân gian mà ánh sáng chiếu khắp, không ai không thấy; mặt trăng chiếu sáng không nghĩ xa gần, cũng không có ý nghĩ 'ta sẽ chiếu chỗ kia hay không chiếu'. Người nữ này cũng vậy, trụ trong định tam-muội mà hiện ra ở vô lượng vô biên thế giới, độ thoát, khai hóa vô số chúng sinh. Ở các cõi Phật mình hiện ra, cô không có tưởng về chúng sinh mà vẫn bình đẳng giảng kinh điển. Phật dù trải qua một kiếp rồi lại hơn một kiếp khen ngợi đức của người nữ Ly Ý cũng không thể nói hết bờ mé. Công đức của người nữ ấy không thể nghĩ bàn, cao vời như vậy."
Văn-thù bạch Phật: "Các chúng bồ-tát ở cõi Phật này nhiều đến trăm nghìn ức cai; khi chư Phật hội họp, có dời các bồ-tát ấy đặt sang cõi khác như con bị đuổi không?" Phật nói: "Hãy im. Văn-thù-sư-lợi, chớ đo lường; đối với trí tuệ thánh của Như Lai cũng chớ bình phẩm; đó là do biến hóa của Như Lai an bày. Vì sao? Này Văn-thù-sư-lợi, tam thiên đại thiên thế giới đầy khắp chư Phật, như rừng mía, rừng tre, rừng lau, ruộng lúa, ruộng gai; các đức Như Lai họp lại số nhiều như thế. Vậy mà ở cõi này, các chúng bồ-tát, trời, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-luân (tức a-tu-la, loài thần hay gây chiến với chư thiên), ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), chân-đà-la (tức khẩn-na-la, thần ca hát), ma-hưu-lặc (tức ma-hầu-la-già, thần rắn lớn), người và loài chẳng phải người, không một ai thấy, chỉ thấy một thân Như Lai là ta; cũng không nghe chư Phật thuyết pháp, chỉ thấy thân ta tuyên giảng giáo hóa.
Văn-thù hãy xem: những gì do Như Lai chí chân an bày, thần túc biến hóa không thể đo lường. Thân vi diệu của chư Phật đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới, không đâu không trùm, vậy mà các chúng bồ-tát dùng đạo nhãn (con mắt của người tu đạo) cũng chỉ thấy một Như Lai, huống gì người khác; muốn thấy được thì chưa từng có. Trời, rồng, thần, càn-thát-hòa cùng người và chẳng phải người đi lại trong tam thiên đại thiên thế giới này, qua lại, đứng, ngồi, nằm, ngủ, lặng lẽ thản nhiên, giữ oai nghi lễ tiết, việc làm ngay ngắn mà cũng không bị cản trở. Thân các đức Như Lai không có giới hạn, không bị ngăn che.
Cho nên Văn-thù nên quán như vầy: các đức Như Lai là pháp thân (thân chân lý, thân Phật đồng nhất với bản tánh chân thật của các pháp), không có hình sắc. Thân Phật vô lậu (không còn phiền não rò rỉ làm ô nhiễm); các lậu đã hết thì cũng không có thân. Quán thân ấy không có gì để so sánh: không sinh không khởi, không thấy không nghe, không ý không chỗ; cũng như hư không, không có các lậu, không có căn gốc nhân duyên, không hình không thấy, không thể nắm giữ. Muốn nhìn hư không mà không thể thấy được; hư không không có năm mắt. Thế nào là năm mắt? Một là thiên nhãn (mắt trời, thấy xa không bị ngăn che), hai là nhục nhãn (mắt thịt thông thường), ba là tuệ nhãn (mắt trí tuệ, thấy lẽ không của mọi pháp), bốn là pháp nhãn (mắt pháp, thấy rõ các pháp để cứu độ người), năm là Phật nhãn (mắt Phật, thấy biết trọn vẹn tất cả). Hư không chỉ tạm có tên mà thôi; thân Như Lai cũng như vậy, vô lậu, không hình sắc, cũng không ai thấy được, không có căn; không thể thấy Như Lai, Phật không có năm mắt. Như Lai chí chân chỉ tạm có tên, nên không có gì để ứng.
Văn-thù hãy quán chúng Như Lai này: thần túc biến hóa, thân như hư không, mà lại tùy thời hiện ra sắc thân có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những đặc điểm hình tướng tốt đẹp đặc biệt của thân Phật). Văn-thù-sư-lợi, những thân Như Lai vừa thấy đều do oai thần của chư Phật an bày, cảm động mà có. Vì sao? Vì nhân giả mà sẽ hiển bày giáo pháp sâu nhiệm vô cùng."
Bấy giờ các bồ-tát trong hội ở cõi Phật ấy khác miệng cùng lời, cất tiếng khen: "Thật chưa từng có, kinh ngạc vui mừng! Oai thần biến hóa của chư Phật Thế Tôn cao vời như thế. Như Lai mười phương đều đến họp ở đây, đầy khắp cõi Phật, mà bọn bồ-tát chúng con không thấy một đức Phật nào, không nhớ hình dáng tiếng nói, ai đến ai đi, giảng giải phân biệt nghĩa kinh gì; chỉ cùng thấy một đấng Như Lai này. Kính bạch đại thánh, nay chúng con được thấy trí tuệ thánh vô cùng của đại thừa (cỗ xe lớn, giáo pháp cứu độ khắp chúng sinh); vì từng người một, dù phải bị nấu trong địa ngục suốt số kiếp nhiều như cát sông Hằng để hành đạo bồ-tát, cũng nên nhẫn chịu khổ ấy, không nên lìa bỏ trí tuệ như thế."
Văn-thù-sư-lợi hỏi Phật Thiên Vương: "Người nữ này phát tâm vô thượng chánh chân đạo (tâm cầu đạo giác ngộ cao tột, chân chánh) đến nay đã bao lâu, mà hạnh làm lặng lẽ, thệ nguyện cao xa, định lực như thế?" Phật nói: "Từ khi phát ý vô thượng chánh chân đạo đến nay thì không thể tính đếm. Cô siêng năng, giữ lòng tin, thường không buông lung; bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, nhất tâm (thiền định), trí tuệ (sáu pháp tu đưa đến bờ giác ngộ) đều đầy đủ; hạnh làm Phật đạo đã trọn; theo lời dạy của chư Phật, ở chỗ các đức Phật quá khứ trồng nhiều cội gốc công đức, cúng dường vô số trăm nghìn ức cai đấng đại thánh. Văn-thù-sư-lợi, khi người nữ này xuất tam-muội, nhân giả có thể hỏi cô phát đạo ý đến nay được bao lâu, sẽ được cô giải đáp."
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi nghe lời Phật dạy, liền đứng dậy đến chỗ người nữ, hết lòng búng ngón tay, đằng hắng cất tiếng lớn, muốn khiến người nữ xuất định. Người nữ vẫn lặng lẽ trong tam-muội, không dậy. Văn-thù-sư-lợi liền nhập tam-muội tương ứng, hóa thân lớn vô hạn, búng tay càng mạnh; tiếng búng tay vang đến vô số thế giới mười phương, người nữ vẫn lặng lẽ không xuất định. Lúc ấy Văn-thù lại nhập tam-muội tương ứng, hiện thần túc lớn: nhạc khí của tất cả chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới — nhân dân thế gian, trời, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa…, nhiều đến trăm nghìn ức cai — đều không đánh mà tự kêu; ngài lại hóa ra đàn cầm, đàn sắt, đàn tranh, sáo cùng muôn loại nhạc, đồng thời cùng tấu, phát ra âm thanh êm dịu, trong sáng, hòa nhã, bi thiết; mỗi thứ nhạc vang ra vô số tiếng, vọng thấu vô lượng thế giới mười phương, mà vẫn không thể khiến người nữ xuất tam-muội.
Bấy giờ bên các đức Phật hiện tại ở mười phương, các thị giả (người hầu cận Phật) đều hỏi Phật: "Hôm nay vì sao các tiếng nhạc lớn vô số vô lượng, tiếng trong hòa vang khắp các cõi Phật, âm êm dịu, khúc bi thiết, khiến ai cũng vui mừng?" Lúc ấy chư Phật đều bảo thị giả: "Này tộc tính tử, ở thế giới Phổ Quang của Như Lai Thiên Vương có người nữ tên Ly Ý, ở bên phải Phật, đang nhập tam-muội Phổ Nguyệt Ly Cấu Quang Minh. Có bồ-tát tên Văn-thù-sư-lợi, mặc áo giáp đức lớn (ví chí nguyện kiên cố như giáp trụ), đã vượt qua bậc bất thoái chuyển (địa vị tu hành không còn thối lui), muốn khiến người nữ ấy tỉnh khỏi tam-muội nên cảm động như vậy. Bao nhiêu nhạc khí của người thế gian, trời, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa…, nhiều đến trăm nghìn ức cai, đều tự nhiên trỗi lên; các nhạc khí hóa ra cũng vậy, không đánh mà tự kêu, muốn khiến người nữ ấy xuất tam-muội mà không làm cô dậy được. Vì thế các tiếng nhạc lớn vang khắp thế gian."
Thị giả bạch Phật: "Thật chưa từng có, không thể theo kịp. Tam-muội của người nữ này lặng lẽ cao vời không thể đo lường. Bao loại nhạc trong hòa như thế mà người nữ vẫn ở trong tam-muội không dậy." Chư Phật bảo: "Đúng như các tộc tính tử nói, tam-muội của người nữ này không thể nghĩ bàn." Khi nói lời ấy, vô lượng không thể tính đếm loài chúng sinh ở mười phương đều phát ý vô thượng chánh chân đạo, cùng ca tụng rằng: "Nguyện cho chúng con đạt được tam-muội định lặng như người nữ này nay; được thần túc biến hóa vô cùng, thần thông thánh thiện thông suốt như Văn-thù-sư-lợi."
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi lại nhập tam-muội tương ứng, làm biến động tam thiên đại thiên thế giới: núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), núi Tuyết, núi Đen, núi Mục Lân, núi Đại Mục Lân, núi Thiết Vi, núi Đại Thiết Vi va đập vào nhau, không thể đứng yên; ví như tráng sĩ dùng sức lớn vỗ hai bàn tay vào nhau, cũng như sấm lớn, tiếng vang dội không đâu không nghe. Các núi Tu-di, Thiết Vi va chạm nhau như vậy, đều sụp đổ; các núi ngã xuống đất, hình dạng đáng sợ, tiếng rất thê thảm. Tiếng lớn ấy vang đến vô lượng vô biên thế giới, mà tam-muội của người nữ vẫn không dời, không dậy.
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi không đến gần người nữ, dùng phương tiện khéo léo, hai tay kéo người nữ, muốn khiến cô đứng dậy; việc ấy làm chấn động các cõi Phật ở phương dưới nhiều như cát sông Hằng, mà không làm người nữ dời đi được bằng một sợi tóc, cũng không thể khiến cô xuất tam-muội. Ngài lại dồn hết mọi sức lực muốn nhấc người nữ lên, khiến các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng đều bị bật lên lật ngửa, mà vẫn không thể khiến người nữ xuất tam-muội. Văn-thù-sư-lợi cắt lấy khoảng đất chỗ người nữ ngồi, đặt lên bàn tay phải, ném lên cõi Phạm thiên (cõi trời của Phạm vương, thuộc các cõi trời cao); cô lại ngồi trên đất ở cõi Phạm thiên, mà vẫn không thể khiến xuất tam-muội.
Lúc ấy Văn-thù lại từ Phạm thiên nâng thân người nữ đặt trên bàn tay phải, đi qua các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng ở phương đông; ở phương nam, phương tây, phương bắc, bốn phương phụ (bốn góc) và phương trên, phương dưới, mỗi phương các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, cũng đều như vậy. Ở các cõi mười phương, các tiếng nhạc đều vang, các núi sụp đổ, tiếng đáng sợ, hoa trời rơi xuống như mưa, tiếng vang dội không gì ví được, mà vẫn không thể khiến người nữ xuất tam-muội. Lúc ấy Văn-thù nhấc người nữ ném đi khắp mười phương, không thể khiến cô tỉnh, bèn đặt lại chỗ cũ, chắp tay đến trước bạch Như Lai Thiên Vương: "Thưa vâng, bạch đại thánh, hạnh của các bồ-tát thật chưa từng có, không thể theo kịp, không thể suy nghĩ đo lường. Con có thể khiến các đồ vật biến hiện giữa hư không, đứng dậy đi quanh, qua lại nói chuyện; nay con đã hiện thần túc vô cùng, biến hóa làm vang động các âm thanh lớn, làm sụp đổ các núi Tu-di, Thiết Vi, nhổ các cõi Phật dời khắp mười phương, mà mãi không thể khiến cô xuất tam-muội. Con xin khiêm cung làm lễ người nữ này. Còn các chúng đại sĩ (bậc bồ-tát lớn) đang tu học, các thiện nam thiện nữ mới phát ý vô thượng chánh chân đạo, người đã thành hay chưa thành, người vừa mới muốn học, ai ưa mến trí tuệ lớn vô cùng như thế cũng nên quy kính cô ấy. Vì sao? Hạnh của bồ-tát không thể vin tới, không thể ví được."
Văn-thù-sư-lợi nhấc người nữ Ly Ý đến các cõi Phật mười phương, đi lại xoay vần, những tiếng vang động không làm người nữ xuất tam-muội được; nhưng ngay lúc ấy đã khai hóa vô số chúng sinh mười phương phát đạo ý, vô số người thành tựu cội gốc công đức. Như Lai Thiên Vương bảo Văn-thù: "Đúng như lời ông nói. Áo giáp đức mà bồ-tát đại sĩ mặc thật không thể nghĩ bàn; tất cả thanh văn và duyên giác còn không biết tới, huống là kẻ phàm có thể đạt được. Ví như tam thiên đại thiên thế giới hóa thành một cái trống lớn, khác hẳn trống của thế gian, rộng dài vô lượng như thế. Lúc ấy bỗng có một đại trượng phu hiện thân cao lớn như tam thiên thế giới, cầm một dùi trống lớn bằng một nghìn thế giới, ở trước người nữ đánh trống lớn ấy suốt trọn một kiếp hoặc hơn một kiếp, cũng không thể khiến tai người nữ nghe thấy tiếng, huống là muốn khiến cô xuất tam-muội, việc ấy chưa từng có. Văn-thù nên biết, tam-muội của người nữ này lặng yên an tĩnh, rốt cuộc không dậy không dời; trí tuệ về đạo như thế, oai đức vô hạn."
Văn-thù hỏi Phật: "Ai đủ sức cảm động khiến người nữ này xuất tam-muội?" Phật đáp Văn-thù: "Chỉ có Như Lai mới có thể khiến cô dậy. Lại có bồ-tát tên Khí Chư Ấm Cái (nghĩa là Bỏ Mọi Ấm Cái; ấm cái là những thứ che lấp tâm) cũng có thể khiến cô dậy." Phật vừa nói ra danh hiệu công đức của tộc tính tử ấy, tam thiên đại thiên thế giới liền chấn động sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, điềm lành khi có việc lớn về pháp). Bên Phật Thiên Vương có một bồ-tát tên Đăng Minh Vương, là thị giả của Phật, đến trước hỏi Phật: "Nay vì nhân duyên gì mà đất chấn động lớn?" Phật bảo thị giả: "Vì vừa rồi ta khen tên bồ-tát Khí Chư Ấm Cái nên tam thiên đại thiên thế giới chấn động lớn. Lại ở các cõi Phật phương khác, các đức Như Lai ở nơi nào khen tên này thì đất nơi ấy cũng chấn động sáu cách."
Lúc ấy các bồ-tát trong hội đều khát khao, muốn được thấy bồ-tát Khí Chư Ấm Cái đang ở đâu; Văn-thù-sư-lợi cũng vậy. Văn-thù-sư-lợi thấy tâm niệm của các bồ-tát, chính mình cũng kính mến, lại muốn khiến người nữ dậy, bèn bạch Phật Thiên Vương: "Lành thay, bạch Thế Tôn! Xin rủ oai quang. Tất cả người trong hội đều khát ngưỡng, muốn được thấy bồ-tát đại sĩ Khí Chư Ấm Cái. Như Lai thương xót khắp cả, xin hiện thần túc đạo thánh vô cùng, khiến tộc tính tử ấy đến cõi Phật này giảng diễn pháp sâu cho các bồ-tát nghe, nhân đó mà tập học nghĩa chí chân; lại khiến người nữ xuất tam-muội, mở bày những điều chúng con chưa kịp hiểu."
Bấy giờ bồ-tát đại sĩ Đăng Minh Vương hỏi Phật Thiên Vương: "Tộc tính tử ấy ở phương nào, cõi Phật nào? Đức Như Lai ở cõi ấy hiệu là gì?" Phật đáp: "Ở phương dưới, qua khỏi đây các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, có thế giới tên Cẩm Tràng (Phướn Gấm); Phật ở đó hiệu là Sư Tử Ưng Tượng Đỉnh Hống Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn, bình đẳng), hiện đang thuyết pháp. Cõi Phật ấy toàn là bồ-tát, mặc áo giáp đức lớn không thể nghĩ bàn, đầy đủ tràn khắp cõi Phật; đức Như Lai thường tuyên giảng bánh xe pháp bất thoái chuyển (giáo pháp khiến người nghe không còn thối lui trên đường đạo). Bồ-tát đại sĩ Khí Chư Ấm Cái đang du hóa ở cõi ấy."
Đức Như Lai Thiên Vương ngay trên tòa của mình, từ ngón chân cái bên phải phóng ra ánh sáng màu vàng; ánh sáng ấy tên là Thỉnh Chư Bồ-tát (Mời Các Bồ-tát). Vừa phóng ánh sáng này, nó chiếu xuống các cõi Phật phương dưới nhiều như cát sông Hằng; ánh sáng soi đến thân bồ-tát Khí Chư Ấm Cái, nhiễu quanh bảy vòng rồi biến mất trên đỉnh đầu. Bồ-tát Khí Chư Ấm Cái tự nghĩ: "Nay vì cớ gì ánh sáng êm dịu, trong hòa vô cùng này nhiễu quanh ta bảy vòng rồi biến mất trên đỉnh đầu?" Ngài liền biết Như Lai Thiên Vương rất muốn gặp mình. Bấy giờ ngài liền đến chỗ Sư Tử Ưng Tượng Đỉnh Hống Như Lai, cúi đầu lễ dưới chân, bạch Phật: "Con muốn đến chỗ Phật Thiên Vương ở thế giới Phổ Quang phương trên; nay đức Như Lai ấy muốn gặp con." Phật nói: "Hãy đi, tộc tính tử, nên biết đã đúng lúc."
Bên Sư Tử Ưng Tượng Đỉnh Hống Như Lai có bồ-tát tên Chúng Cáo Nghĩa, làm thị giả của Phật, đến trước bạch Phật: "Chúng con muốn thấy thế giới Phổ Quang và Như Lai Thiên Vương." Sư Tử Ưng Tượng Đỉnh Hống Chí Chân Chánh Giác bằng lòng, liền phóng ánh sáng từ tướng giữa chân mày (chòm lông trắng xoáy giữa hai chân mày của Phật), chiếu lên các cõi Phật phương trên nhiều như cát sông Hằng, thông suốt đến cõi Phổ Quang. Mọi người đều cùng từ xa thấy Như Lai Thiên Vương được các chúng bồ-tát quyến thuộc vây quanh, đang giảng kinh. Thân Phật nổi bật như núi vàng tía, ánh sáng của Phật vượt hơn ánh sáng mặt trời mặt trăng. Như người mắt sáng nhìn thẳng mặt người khác, thấy rõ ràng phân minh; tất cả hội chúng thấy Phật Thiên Vương cùng các bồ-tát cũng như thế.
Lúc ấy bồ-tát Khí Chư Ấm Cái cùng năm mươi vạn bồ-tát biến mất khỏi cõi Phật kia; trong khoảnh khắc khởi ý đã đến chỗ Phật Thiên Vương ở cõi Phổ Quang. Khí Chư Ấm Cái cùng các bồ-tát để trần vai phải (cách mặc áo tỏ lòng cung kính), lễ Phật Thiên Vương, cúi đầu sát đất quy kính, nhiễu quanh ba vòng rồi lui đứng giữa hư không. Bấy giờ các bồ-tát nhập tam-muội Giải Liễu Chư Thân (định thấu hiểu mọi thân). Khí Chư Ấm Cái liền nhập tam-muội tương ứng mà hiện điềm lành, hiện thần túc, rải hoa giữa không trung, rơi xuống như mưa. Hoa đều rải quanh trước sau phải trái Như Lai Thiên Vương. Những hoa này phát ra tiếng nói nghĩa vi diệu: "Sư Tử Ưng Tượng Đỉnh Hống Như Lai Chí Chân kính hỏi thăm vô lượng: thánh thể an khang, đi đứng nhẹ nhàng, sức lực an ổn chăng?"
Bấy giờ hội chúng lấy làm lạ, cho là chưa từng có: oai thần của ai khiến những hoa này phát ra tiếng êm dịu truyền lời kính hỏi? Văn-thù-sư-lợi hỏi Phật Thiên Vương: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn, do thánh ý của ai mà mưa những hoa này phát ra tiếng vi diệu?" Phật bảo Văn-thù: "Do oai lực biến hóa của bồ-tát Khí Chư Ấm Cái." Lại hỏi: "Bạch Thế Tôn, nay ngài ấy ở đâu?" Phật nói: "Ở giữa không trung phía trên, đang nhập tam-muội Giải Liễu Chư Thân." Lại hỏi: "Các chúng bồ-tát vì sao không hiện?" Phật nói: "Oai thần của bồ-tát Khí Chư Ấm Cái khiến họ không hiện được."
Văn-thù-sư-lợi tự nghĩ: "Ta hãy dùng tam-muội ấy mà tìm xem các bồ-tát ở đâu." Bồ-tát Khí Chư Ấm Cái biết ngay, liền ẩn hình, rồi bảo Văn-thù: "Ý ngài nghĩ sao? Chỉ có một tam-muội Giải Liễu Chư Thân này thôi sao? Chớ nghĩ như vậy. Số tam-muội Giải Liễu Chư Thân không thể đo lường; tam-muội vừa rồi chỉ như một giọt riêng trong biển lớn. Các định tam-muội trong thân tôi, nhập và xuất (?), nhiều không kể xiết, là những tên mà từ trước tới nay nhân giả chưa từng nghe." Văn-thù-sư-lợi lại tự nghĩ: "Ta hãy xét lại những hạnh mầu đã tu ở các đời trước; nhờ đó ắt sẽ thành tựu tam-muội này." Vừa nghĩ như vậy, ngài liền nhập tam-muội tương ứng, trong khoảng một cái búng tay đã đủ các tam-muội.
Bấy giờ Phật Thiên Vương bảo các bồ-tát: "Các tộc tính tử, hãy cùng xem nghiệp tinh tấn này, nhờ đó mà đạt được nghĩa vượt bậc đặc biệt. Các bồ-tát khác siêng tu tích đức trăm nghìn ức kiếp mới đạt được định này; nay Văn-thù chỉ trong một cái búng tay đã đủ cả." Văn-thù-sư-lợi bạch Phật Thiên Vương: "Xin Phật khiến họ hiện ra; các tộc tính tử trong hội chúng bồ-tát này đều muốn thấy." Khí Chư Ấm Cái cùng các bồ-tát cúi đầu lễ chân Phật rồi lại ẩn thân, hỏi Văn-thù: "Có thấy nhau không?" Đáp: "Không thấy." Như Lai Thiên Vương bảo bồ-tát Khí Chư Ấm Cái: "Hội chúng ở đây đều muốn gặp, hãy tự hiện thân cùng các bồ-tát." Ngài liền vâng lời, cùng các chánh sĩ (bậc chân chánh, tức các bồ-tát) xuất tam-muội, cúi đầu lễ chân Phật, nhiễu quanh ba vòng, lui ở một bên, theo như bản nguyện hóa ra hoa sen mà ngồi lên trên.
Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi nói với bồ-tát Khí Chư Ấm Cái: "Xin hãy cảm động khiến người nữ này xuất tam-muội." Đáp: "Hãy thôi. Cõi hư không không có tam-muội, cũng không xuất khởi; lại nữa, hư không không thể lay động. Vừa rồi Văn-thù nói lời này, bảo cảm động khiến người nữ xuất tam-muội: là lấy tên gọi của cô mà xuất định sao? Hay lấy sắc (thân thể vật chất)? Hay lấy thức (tâm nhận biết)? Xét sắc tự nó không nhập tam-muội, cũng không chánh thọ, cũng không xuất khởi; thức tự nó không chánh thọ, cũng không xuất khởi. Tất cả các pháp đều rỗng, vốn thanh tịnh (?), cũng không chánh thọ, không có gì xuất khởi. Nay tôi sẽ khiến pháp gì xuất khởi? Này Văn-thù, giả sử các pháp có tam-muội thì tôi sẽ khiến xuất; đã mãi không có chánh thọ thì xuất cái gì? Vì sao? Tất cả các pháp đều không có khởi lập, cũng không có còn mất."
Như Lai Thiên Vương bảo Khí Chư Ấm Cái: "Này tộc tính tử, ông hãy cảm động khiến người nữ này xuất tam-muội." Ngài bạch Phật: "Con không dám ở trước Như Lai tỏ bày công sức của mình; thân con nên giữ kín (?). Như Lai chí chân nên cảm động khiến người nữ này xuất tam-muội. Dẫu con có thể khiến người nữ này xuất tam-muội, nhưng Như Lai chí chân hiểu khắp các pháp, trí tuệ không chướng ngại, tùy lúc nói pháp không gì không thông suốt, nên khiến người nữ xuất tam-muội, để mọi người thấy thần lực đạo của Phật, không ai không vui mừng, đều phát đại ý (tâm lớn cầu giác ngộ)."
Bấy giờ Phật Thiên Vương nhập tam-muội khởi định ý (?). Vừa nhập định xong, ngay lúc ấy, trong tam thiên đại thiên thế giới, các trời, rồng, thần và người thế gian, các chúng bồ-tát đang nhập tam-muội, cùng người nữ ấy đều xuất định. Vừa đứng dậy khỏi chỗ ngồi, mười phương liền chấn động sáu cách, mọi người đều vọt lên đứng giữa hư không. Lúc ấy vô số trăm nghìn chư thiên đến họp; người nữ đứng giữa hư không; mọi người đều rưới hoa sen xanh, đỏ, vàng, trắng cúng dường Như Lai.
Bấy giờ Văn-thù hỏi người nữ Ly Ý: "Hạnh lặng lẽ của cô thật chưa từng có, tam-muội cô đạt được không ai theo kịp." Người nữ đáp: "Văn-thù hãy thôi, chớ ôm vọng tưởng. Tam-muội định lặng mãi không có gì đạt được. Vì sao? Trí tuệ về đạo mà chư Phật Thế Tôn tu là không có gì đạt được. Có cái được thì có cái mất. Các pháp lặng lẽ, im vắng tịch tĩnh; cái đã tịch tĩnh thì không còn gì để làm cho lặng nữa; lại cái tịch tĩnh ấy cũng không phải tam-muội, không có chánh thọ cũng không xuất khởi." Văn-thù đáp: "Đúng như lời cô nói. Định bền mãi của cô thật đặc biệt. Nếu không vi diệu, không đạt tam-muội thì là có chỗ đạt được (?); vậy sao tôi phát ra âm thanh rộng lớn vô cùng mà cô không dậy?"
Người nữ lại hỏi: "Pháp giới có nhập tam-muội rồi lại xuất khởi không?" Văn-thù đáp: "Không." Người nữ lại hỏi: "Cái không nhập tam-muội có thể khiến xuất được không? Nó có hình sắc, dáng vẻ để so sánh không?" Văn-thù đáp: "Nếu không có hình sắc, dáng vẻ để so sánh thì ai nhập tam-muội?" Người nữ đáp: "Các pháp vốn thanh tịnh, đó chính là tam-muội; không còn định ý, cũng không có gì xuất khởi. Cho nên các pháp đều như tiếng vang. Ví như các thứ nhạc của chư thiên và người thế gian, có thể phát ra từng tiếng hay không?" Đáp: "Đúng như lời chị nói." Lại hỏi: "Cõi hư không có ý nghĩ này không: nghĩ rằng các nhạc kia phát ra bao nhiêu thứ tiếng bi thương hòa nhã?" Đáp: "Không." "Cho nên, Văn-thù, tất cả các pháp đều bình đẳng như hư không; ai nghe tiếng kia? Nếu có nhĩ thức (sự nhận biết của tai) mới nghe được tiếng."
Văn-thù hỏi: "Cô không có tai sao? Sao lại không nghe?" Người nữ im lặng không nói. Văn-thù hỏi lại như thế đến ba lần, người nữ vẫn im lặng không đáp. Rồi người nữ đáp: "Chẳng phải là không nghe." Lại hỏi: "Vậy vì sao im lặng?" Người nữ đáp: "Vì thường không có gì đạt được." Người nữ Ly Ý lại hỏi Văn-thù: "Ví như, Văn-thù, gió lớn nổi lên cuồng loạn, thổi lan khắp nơi, lùa vào trong cây lớn, không ai thấy được, nó có hình dạng gì? Gió không có ý tưởng, cây không suy nghĩ. Gió không nghĩ 'ta vào cây lớn mà làm nó lay động', cây cũng không nghĩ 'gió vào thân ta'. Bồ-tát cũng vậy, thường luôn thực hành trí tuệ ma-ha bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ lớn đưa sang bờ giác ngộ), dứt hết các tưởng, không tự nghĩ 'ta nhập tam-muội định', cũng không nghĩ 'ta xuất tam-muội'. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều vốn thanh tịnh."
Văn-thù-sư-lợi nói: "Chị nên từ hư không xuống, đứng trước Như Lai mà nói việc này." Người nữ đáp: "Tôi đứng trong hạnh của mình, không dùng hạnh của người khác." Văn-thù lại hỏi: "Thế nào là hạnh của mình?" Người nữ đáp: "Tất cả chúng sinh đều nương nơi hư không. Vì sao? Các loài chúng sinh đều nương hư không mà qua lại; chỗ ở, công việc, áo mặc, đồ ăn uống của chúng sinh, mọi việc làm ra đều không lìa hư không. Cho nên chúng sinh tự nhiên đi trong hư không; tất cả các pháp đều được hư không ấn chứng."
Bấy giờ người nữ liền từ hư không xuống, lui ở một bên, ngồi trên hoa sen, không lễ Như Lai, cũng không chào hỏi. Văn-thù-sư-lợi hỏi Ly Ý: "Cô rất kiêu mạn, không có lòng cung kính, không lễ Như Lai mà lặng lẽ ngồi đó sao?" Người nữ đáp: "Thật đúng như lời ngài, quả là không có cung kính. Vì sao? Vì không có gì làm, cũng chẳng phải không làm. Ý ngài nghĩ sao, bổn vô có thể lễ được không?" Đáp: "Không." Người nữ nói: "Vì thế Phật không thể lễ. Vì sao? Xét bổn vô và đấng Như Lai không phải là hai, nên phải quán bình đẳng." Lại hỏi Văn-thù: "Ngài thấy Như Lai không?" Văn-thù đáp: "Chỉ quán bình đẳng thôi." Lại hỏi: "Dùng gì mà quán bình đẳng?" Văn-thù đáp: "Vì bổn vô là bình đẳng. Dùng cái quán bình đẳng ấy, vì không có hình tướng; cho nên quán bình đẳng chính là chánh quán (cái quán đúng đắn) của tôi."
"Bình đẳng là như thế." Người nữ lại hỏi: "Quán bình đẳng như thế thì thấy gì?" Đáp: "Quán như thế là không có gì để thấy." Người nữ lại hỏi: "Là dùng nhục nhãn (mắt thịt) mà không thấy gì sao?" Đáp: "Không dùng nhục nhãn, cũng không dùng thiên nhãn (mắt trời, thấy xa không bị ngăn). Vì sao? Mắt không sinh, cũng không khởi, giống như trò ảo thuật, chẳng có chẳng không, cũng không nên nói đến hạnh có hay không."
Văn-thù-sư-lợi hỏi người nữ: "Nay vì sao cô không chuyển thân nữ thành thân nam?" Người nữ đáp: "Văn-thù hãy thôi, chớ ôm vọng tưởng. Ý nhân giả nghĩ sao, người thông đạt các pháp có nam nữ không?" Đáp: "Không." Lại hỏi: "Xét nơi sắc có nam nữ không?" Đáp: "Không." "Thọ, tưởng, hành, thức (cảm thọ, tri giác, ý chí tạo tác, nhận thức — cùng với sắc là năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người) có nam nữ không?" Đáp: "Không." "Đất, nước, lửa, gió (bốn yếu tố tạo nên vật chất) có nam nữ không?" Đáp: "Không." "Hư không rộng rỗng không bờ mé, không thấy chỗ ở, có nam nữ không?" Đáp: "Không." Lại hỏi Văn-thù: "Văn tự được nói ra, gốc ngọn có chỗ ở, có tìm được nam nữ không?" Đáp: "Không."
Người nữ nói: "Vậy vừa rồi vì sao ngài nói lời này: 'Nay vì sao cô không chuyển thân nữ?' Giả sử tôi đã tự thấy có chỗ của nữ, thấy có nam có nữ, thì sẽ bỏ hình nữ mà nhận hình nam. Tôi không thấy có nữ, không thấy có nam, vì cớ gì phải bỏ nữ mà thành hình nam? Xét các pháp không hợp không tan; bổn vô, bổn tế, sự rỗng lặng như hư không, đều không hợp không tan; tất cả các pháp đều như hư không, thì nhân đâu mà chuyển hình nữ thành nam? Vì sao? Đó là giáo pháp bậc nhất do Như Lai tuyên giảng." Lại hỏi, người nữ đáp (?): "Mắt không có nam nữ; tai, mũi, miệng, thân, ý cũng không có nam nữ. Nếu các pháp không có nam nữ, không hợp không tan, thì không có nam nữ."
Văn-thù-sư-lợi lại hỏi người nữ: "Cô phát đạo ý đã bao lâu?" Người nữ đáp: "Thần thức do nhà ảo thuật hóa ra tồn tại bao lâu, thì tôi phát đạo ý xa gần cũng như vậy. Vì sao? Tất cả các pháp đều như ảo hóa. Vừa rồi Văn-thù hỏi 'cô phát đạo ý đã bao lâu', hiểu như thế không phải lẽ để hỏi. Vì sao? Cái không sinh thì không thể khiến cho sinh, cũng không thể suy lường (?) chỗ ở của tâm. Đã không có chỗ ở thì không có gì sinh, cũng không có gì diệt." Văn-thù lại hỏi: "Nếu vậy thì theo đâu mà thuận ứng với trí tuệ?" Người nữ đáp: "Không nghe, không nói, đó là ứng với trí tuệ." Lại hỏi: "Thế nào là thuận ứng?" Người nữ đáp: "Không có gì sinh tức là thuận ứng."
Lại hỏi người nữ: "Cô được pháp nhẫn đến nay đã bao lâu?" Đáp: "Không có." Lại hỏi: "Cô đã chứng vô sở tùng sinh pháp nhẫn (sự an trú vững chắc trong chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt) chưa?" Đáp: "Không." Lại hỏi: "Vì sao?" Đáp: "Không có gì sinh thì không có gì được; vì thế không được pháp nhẫn, cũng không chứng thành vô sở tùng sinh pháp nhẫn." Văn-thù lại hỏi: "Cô thấy nghĩa gì mà mặc áo giáp thệ nguyện lớn, phát đạo tâm?" Người nữ đáp: "Vì tất cả chúng sinh không có diệt độ (vào Niết-bàn, thoát hẳn khỏi sinh tử), cho nên bồ-tát phát đạo tâm, mặc áo giáp thệ nguyện lớn." Lại hỏi: "Vì sao?" Đáp: "Vì tất cả chúng sinh và các pháp vốn đã diệt độ tột cùng. Thế nào, Văn-thù? Các đức Phật bình đẳng chánh giác ở quá khứ không độ chúng sinh; các đức Phật đời sau và hiện tại cũng không có ai để độ. Vì sao? Tất cả chúng sinh đều từ hư vô mà ra."
Văn-thù lại hỏi: "Phật vì nhân gì mà xuất hiện ở thế gian?" Đáp: "Vì muốn khiến không tạo tác, không làm gì, nên xuất hiện ở đời. Vì sao? Người tu theo đó thì không làm, cũng chẳng phải không làm." Văn-thù lại hỏi: "Vì sao xuất gia, thọ cụ túc giới (giới luật đầy đủ của người xuất gia chính thức), làm tỳ-kheo (người nam xuất gia, sống bằng khất thực để tu hành)?" Người nữ đáp: "Vì muốn được đầy đủ nghiệp ngũ nghịch (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng chúng)." Lại hỏi: "Ai sẽ tin lời cô như thế?" Đáp: "Người không sinh, khiến không có gì khởi, không ôm giữ điều gì, người ấy mới tin điều này." Lại hỏi: "Lấy gì làm sự tin vui?" Đáp: "Không có gì để nói, gọi là tin vui." Lại hỏi: "Người không ưa giải thoát thì có trói buộc ngăn ngại gì?" Đáp: "Với người không ưa giải thoát, chính sự giải thoát là trói buộc ngăn ngại."
Văn-thù nói: "Thật chưa từng có, khó theo kịp, khó theo kịp! Tài biện luận cô diễn bày không chút trở ngại." Người nữ đáp: "Văn-thù hãy thôi, chớ làm việc trái ngược. Nay đang ở trước chúng còn bị các chướng ngại tối tăm che lấp, sao lại khen nghĩa không chướng ngại?" Lại hỏi: "Không nói sao?" Đáp: "Không nói. Cho nên tôi nói mà không chướng ngại." Lại hỏi: "Hư không xa vắng có tài biện luận không?" (?) Văn-thù lại hỏi: "Cái gọi là tài biện luận nghĩa là gì?" Người nữ đáp: "Không có gì sinh mới gọi là tài biện luận." Lại hỏi: "Thế nào là không sinh?" Đáp: "Không sinh là tu hành, thuận theo pháp giới (toàn thể thực tại, bản tánh chân thật của mọi pháp), bổn tế (thực tế chân thật), bổn vô (chân như, cái như thật vốn có); đó gọi là tu hành." Lại hỏi Văn-thù (?): "Không tu hành mới là tu hành." Lại hỏi: "Thế nào là không tu hành?" Đáp: "Hành trong tam giới (ba cõi sinh tử: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) mà không có gì hành; ở trong tam giới mà không có chỗ ở; người hành như thế đều không bám chấp."
Văn-thù lại hỏi: "Bao lâu nữa cô sẽ thành Tối Chánh Giác (giác ngộ cao tột, tức thành Phật)?" Người nữ đáp: "Như Phật Thiên Vương thành Tối Chánh Giác thế nào, tôi cũng như vậy. Ý nhân giả nghĩ sao, đạo có thể thành được chăng? Có tìm được chỗ ở của nó chăng?" Văn-thù-sư-lợi liền im lặng. Người nữ lại bảo Văn-thù-sư-lợi: "Nên nói ngay đi, chẳng phải vậy sao?" Văn-thù đáp: "Đạo không có lời nói, vì thế không biết phải nói thế nào."
Bấy giờ Văn-thù bạch Phật Thiên Vương: "Thật chưa từng có, bạch đấng Trời trong các trời (danh hiệu tôn xưng Phật). Trí tuệ sáng suốt của người nữ này không thể nghĩ bàn, đức đặc biệt không gì ví được; những điều cô nay tuyên giảng cao vời như thế. Cô phát đạo ý đã bao lâu? Về sau cũng sẽ thành Tối Chánh Giác ra sao, cõi nước thế nào, hiệu Phật là gì?" Phật nói: "Trước nhân giả chín mươi sáu ức trăm nghìn cai a-tăng-kỳ kiếp, cô đã tu đạo hạnh; trải qua bấy nhiêu kiếp rồi về sau Văn-thù mới phát đạo ý." Văn-thù lại hỏi: "Người nữ này vốn ở chỗ đức Phật nào mà phát đạo ý?" Phật nói: "Ở chỗ Bảo Thành Như Lai mà phát đạo ý. Cõi nước của Bảo Thành Như Lai công đức thanh tịnh không thể đo lường; giả sử khen ngợi suốt số kiếp nhiều như cát sông Hằng cũng không nói hết sự tốt đẹp của cõi ấy và sự an vui của công đức. Cô theo đức Phật ấy mà phát đạo ý."
Lại hỏi: "Người nữ này ở đời ấy có phải là nữ không?" Đáp: "Không. Khi ấy người nữ này làm chuyển luân vương (vị vua thánh trị vì cả thế giới bằng chánh pháp), tên là Vô Số. Văn-thù nên biết, đây không phải nữ cũng không phải nam. Vì sao? Vì đã chứng và hiểu rõ tam-muội Như Huyễn (định thấy mọi pháp đều như ảo hóa), muốn hiện gì cũng được, tùy lúc hiện hóa. Lại nữa, Văn-thù-sư-lợi, người nữ này còn trải qua số kiếp nhiều như số hạt bụi đất của tam thiên đại thiên thế giới và bụi trên hoa quả, lại thêm bấy nhiêu trăm nghìn a-tăng-kỳ kiếp nữa, sẽ được đạo vô thượng chánh chân, thành Tối Chánh Giác, hiệu là Phổ Quang Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành (trí sáng và đức hạnh đầy đủ), Vi Thiện Thệ (khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (bậc khéo điều phục người theo đạo pháp), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), là Phật Thế Tôn, ở trong cõi Phật tên Đại Công Huân. Như cõi đất của Bảo Thành Như Lai Chí Chân có công đức trang nghiêm thanh tịnh thế nào, cõi của người nữ này cũng vậy, ngang bằng không khác."
Bấy giờ bồ-tát Khí Chư Ấm Cái bạch Phật Thiên Vương: "Văn-thù-sư-lợi đem lại nhiều lợi ích, nên mới nhắc đến các pháp đời quá khứ và đời vị lai." Văn-thù đáp: "Đúng như lời nhân giả, những lợi ích có thể làm thì không cùng tận, vì pháp giới không thể cùng tận." Như Lai Thiên Vương bảo Văn-thù-sư-lợi: "Nhân giả chớ cùng bồ-tát đại sĩ Khí Chư Ấm Cái đọ tài biện luận. Vì sao? Tài biện luận mà tộc tính tử này đạt được không thể nghĩ bàn. Tam-muội chánh thọ mà Khí Chư Ấm Cái chứng được, những gì ngài ấy khởi lập, nhân giả không theo kịp, đến tên gọi của các tam-muội ấy ra sao (ông cũng không biết)."
Lúc ấy các bồ-tát mới học trong hội đều nghĩ: "Khí Chư Ấm Cái không ai theo kịp, khắp nơi không ai sánh bằng, thực hành trí tuệ của Như Lai." Như Lai Thiên Vương biết tâm niệm các bồ-tát mới học, bảo bồ-tát Thiện Điều: "Này tộc tính tử, giả sử gộp nhân dân trong tam thiên đại thiên thế giới làm thành một người dũng mãnh, khiến người ấy như Văn-thù; và giả sử mọi chúng sinh ấy đều như vậy, cũng không theo kịp tam-muội ấy; dù gấp trăm lần, nghìn lần, vạn lần, ức lần, trong trăm nghìn kiếp, cũng không bằng tam-muội định mà người nữ này đạt được."
"Văn-thù-sư-lợi không biết được tên gọi của các tam-muội ấy. Giả sử chúng sinh sống trong tam thiên đại thiên thế giới đều được định và tuệ như người nữ Ly Ý, cũng đều không theo kịp tam-muội, định lực và thánh tuệ mà bồ-tát đại sĩ Khí Chư Ấm Cái đạt được, dù gấp trăm nghìn ức lần cũng không gì ví được, không thể biết được sức khởi phát của bồ-tát Khí Chư Ấm Cái. Dẫu cho tất cả chúng sinh mười phương đều được định tuệ như thánh tuệ của bồ-tát Khí Chư Ấm Cái, cũng không bằng sự khai hóa trong một lần Như Lai nhấc chân, đặt chân, cử động, đi đứng. Thánh tuệ của Như Lai không thể nghĩ bàn, cao vời như thế, không thể vin tới, không thể ví được." Khi Phật khen ngợi đức tuệ của chư Phật, bảy vạn hai nghìn người đều phát ý vô thượng chánh chân đạo, khác miệng cùng lời khen rằng: "Nguyện cho thân chúng con chứng được thánh tuệ, cũng sẽ như vậy."
Bấy giờ Thế Tôn bảo bồ-tát Thiện Điều: "Người nữ Ly Ý này vốn đã khuyên Văn-thù phát đạo ý. Những người như Văn-thù ở thế giới phương đông nhiều như cát sông Hằng; ở phương nam, phương tây, phương bắc, bốn phương phụ, phương trên, phương dưới cũng như vậy, đều do người nữ này hóa độ. Lại nữa, tộc tính tử, bồ-tát đại sĩ Khí Chư Ấm Cái đã khuyên người nữ Ly Ý phát đạo ý; ở tám phương cùng phương trên, phương dưới, mỗi nơi nhiều như cát sông Hằng cũng vậy, những người được ngài khai hóa đều như người nữ Ly Ý, bằng nhau không khác. Nay ta ở đây được thành Phật đạo, cũng chuyển bánh xe pháp (giảng dạy giáo pháp), vốn cũng nhờ tộc tính tử ấy khuyên hóa ta phát đạo ý, cho đến tận đời quá khứ xa xưa, khi các đức Phật như Phật Tu-di Phan ra đời giáo hóa. Những vị như ta, các đức Như Lai hiện tại ở mười phương, mỗi phương nhiều như cát sông Hằng, cùng các vị đã diệt độ (nhập Niết-bàn) không thể đo lường, đều được ngài khai hóa."
Vừa nói lời này, tam thiên đại thiên thế giới chấn động sáu cách; đàn không hầu và các nhạc khí không đánh mà tự kêu; chim bay, thú chạy hướng về nhau kêu thương, chim thú tự mừng được gặp bậc thánh là Phật; chúng sinh ở địa ngục và ngạ quỷ (loài quỷ đói) đều được giải thoát, trong lòng vui sướng như người trong tối được thấy ánh sáng; vòng ngọc của phụ nữ chạm vào nhau thành tiếng. Lúc ấy không ai không vui mừng. Khi nói pháp này, chư thiên và người ở thế giới Phổ Quang, số đến chín mươi hai tải, đều được vô sở tùng sinh pháp nhẫn. Lúc ấy ở thế giới này (cõi Ta-bà), nhờ oai thần của Phật, mọi người đều nghe được pháp ấy, cùng khuyến khích tán trợ, vui thay cho họ, mừng rỡ vô lượng. Bồ-tát Di-lặc (vị bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca) cũng nhận lãnh pháp này, càng thêm cung kính.
Ở cõi Phật này, trong những người nghe pháp ấy, sáu mươi bốn ức chư thiên và người đều phát ý vô thượng chánh chân đạo; lại có bảy vạn người cùng chứng vô sở tùng sinh pháp nhẫn; một vạn bốn nghìn tỳ-kheo tâm được khai mở, lậu tận (dứt sạch phiền não); năm trăm tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia chính thức) tâm cũng được giải thoát; nhân dân thế gian, số đến hai mươi sáu tải, xa lìa bụi bặm nhơ bẩn, được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý, bước đầu chứng quả thánh).
Bấy giờ Phật Thích-ca Văn (tức Phật Thích-ca Mâu-ni, đức Phật của cõi chúng ta) bảo bồ-tát Di-lặc: "Nhân giả hãy nhận lấy cốt yếu của kinh điển này. Đời mạt thế về sau ít có người tin; nay chỉ trao lại cho ông, để kinh được truyền rộng." Di-lặc bạch Phật: "Con xin vâng nhận, đúng như lời thánh dạy, không dám trái lệnh. Kinh điển này, ở đời sau, nơi nào được lưu truyền, người thọ trì thì công đức không thể đo lường."
"Nếu có bồ-tát cúng dường các đức Phật quá khứ đã diệt độ, và các đấng thánh tôn vô cùng hiện ở mười phương, cùng những người phát ý lập chí học đạo và những người sắp học, khiến họ đều được sống lâu; cúng dường tất cả thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình), duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ) và bồ-tát; nếu có một người ở đời vị lai cúng dường hết thảy chúng Như Lai ấy, đem mọi thứ an vui bố thí, phụng sự các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại ngang nhau không khác, thì phước ấy có nhiều không?" Di-lặc bạch Phật: "Nhiều lắm, bạch Thế Tôn. Con nghe ví dụ này, lòng ngẩn ngơ không biết đâu mà lường; số ấy mênh mông không thể kể xiết, phước không có hạn lượng."
Phật nói: "Nếu có bồ-tát thọ nhận kinh điển này, giữ gìn, tụng đọc, nói cho người khác; hoặc được nghe một lần mà vui tin, thì phước còn nhiều hơn người cúng dường chư Phật kia." Phật bảo Di-lặc: "Khi ta hiện còn tại thế hay sau khi ta diệt độ, nếu có người nữ nghe danh đức của người nữ Ly Ý, hiệu của bồ-tát Khí Chư Ấm Cái, Như Lai Thiên Vương và kinh điển này, nhân nghe danh đức và biến hóa trong kinh này, thì hết đời này sẽ chuyển thân nữ được làm nam, mau thành đạo vô thượng chánh chân, làm bậc Tối Chánh Giác. Khi chưa thành Phật, đời đời sinh ra thường gặp thời có Phật, lìa bỏ tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật nghe pháp) cùng các nỗi sợ hãi và những cảnh không có dịp tu hành; thường nhớ được túc mạng (các đời trước của mình), chứng được tổng trì, có ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm thân; ở bất cứ nơi đâu cũng không còn vào bào thai, thường được hóa sinh (sinh ra tự nhiên, không qua thai mẹ, như hiện ra từ hoa sen). Vì sao? Oai thần của các bậc đại chánh sĩ rộng lớn không thể tính kể; nếu có người nữ được nghe tên các ngài thì về sau cũng sẽ đạt được công đức như thế." Phật nói như vậy xong, bồ-tát Di-lặc, chư thiên, nhân dân, a-tu-luân (loài thần hay gây chiến với chư thiên) nghe lời Phật dạy, không ai không vui mừng, cúi đầu lễ Phật.
Kinh Chư Phật Yếu Tập, quyển hạ.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video