Thiên 26 — Truyện số 26: Sa-môn thương con rận

 (Hai mươi sáu)

 Ngày xưa, Bồ-tát tu hạnh sa-môn, thường ở chốn núi rừng. Ngài có lòng từ thương xót chúng sinh mãi chịu khổ, xoay vần trong tam giới, và tự hỏi lấy gì cứu giúp họ. Ngài lắng lòng suy nghĩ, tìm cội nguồn rộng lớn của đạo để cứu vớt muôn loài. Nhưng áo có rận, thân ngứa lòng rối, chí đạo không vững. Ngài lấy tay lần tìm thì bắt được con rận. Trong lòng xót xa, ngài tìm cách cho nó được yên ổn. Vừa hay có khúc xương thú, ngài bèn từ từ đặt con rận vào trong đó. Con rận có được thức ăn đủ bảy ngày, ăn hết mới bỏ đi.

 Xoay vần qua sống chết, Bồ-tát thành Phật và sắp đặt việc giáo hóa. Bấy giờ trời đổ tuyết lớn, đường sá không còn người qua lại. Trong nước có một vị lý gia thỉnh Phật cùng mấy nghìn tỳ-kheo về cúng dường bảy ngày. Lòng ông kính cẩn nghiêm trang, cả họ hàng thảy đều như vậy. Thế mà tuyết vẫn chưa tan.

 Phật bảo A-nan: "Hãy truyền cho các sa-môn đều trở về tinh xá." A-nan thưa: "Chủ nhân cung kính nghiêm trang, lòng chưa hề trễ nải. Tuyết còn dày chưa ngớt, không có nơi nào để đi phân vệ." Thế Tôn nói: "Ý chủ nhân đã dứt, sẽ không cúng dường nữa đâu." Phật liền dẫn đi, các sa-môn theo hầu hai bên, trở về tinh xá.

 Hôm sau, Thế Tôn bảo A-nan: "Ông hãy đến chỗ chủ nhân ấy mà phân vệ." A-nan vâng lời, đi đến cửa nhà chủ nhân. Người giữ cửa thấy ông mà chẳng hỏi han gì. Một lúc sau, A-nan quay về, cúi đầu lạy, quỳ thẳng, thuật lại đúng như sự việc. Ông lại hỏi duyên cớ: "Ý người ấy không bền, sao lại đổi nhanh đến thế?"

 Phật liền vì ông kể đủ chuyện như trên, rồi nói: "A-nan, ta vì lòng từ mà cứu mạng nhỏ của con rận, cho nó khúc xương mục làm thức ăn bảy ngày. Nay ta được người ấy cúng dường những phẩm vật dâng hiến bậc nhất trên đời. Đời trước ta ban ơn, ơn ấy chỉ được bảy ngày, cho nên ý người ấy dừng lại, không còn như trước nữa.

 Huống chi đem lòng từ hướng về Phật và chúng sa-môn, những người trì giới thanh tịnh, không ham muốn, hạnh cao, bên trong giữ ngay lòng mình, bên ngoài lấy lòng từ mà giáo hóa. Cung kính cúng dường một vị tỳ-kheo hạnh cao còn hơn dốc hết lòng bố thí cho kẻ phàm tục suốt nhiều kiếp. Sở dĩ như thế là vì tỳ-kheo ôm giữ trong lòng kinh Phật, có giới, có định, có tuệ, có giải thoát, có giải thoát tri kiến (?). Lấy năm đức ấy mà từ bi dẫn dắt chúng sinh, khiến họ xa lìa tai họa muôn khổ trong tam giới."

 A-nan thưa: "Thật may mắn thay vị lý gia này! Ông được tận mặt cúng dường Như Lai, Vô Sở Trước, Chính Chân Đạo, Tối Chính Giác, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, cùng các sa-môn. Trong số ấy có vị đắc câu cảng, tần lai, bất hoàn, ứng chân; có vị là khai sĩ, dựng lòng từ rộng lớn để dẫn dắt chúng sinh. Phúc ấy khó lường, như biển cả; khó cân đo, như mặt đất vậy."

 Phật nói: "Lành thay, A-nan! Đúng thật như lời ông nói. Thời có Phật khó gặp, kinh pháp khó nghe, chúng tỳ-kheo tăng khó được cúng dường, như hoa âu-đàm lâu lắm mới nở một lần mà thôi." Phật nói như thế, các tỳ-kheo hoan hỷ, cúi đầu lạy, vâng theo mà làm. Hạnh độ vô cực từ huệ của Bồ-tát, thực hành bố thí, là như thế.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video