(65) Kinh Phật vì ba việc mà cười
Thuở xưa, Bồ-tát làm một vị thanh tín sĩ, quy y Tam Tôn. Ngài có lòng từ rộng lớn, nhân ái khắp nơi, thương xót cứu giúp chúng sinh. Ngài giữ mình trong sạch, không trộm cắp, bố thí bình đẳng cho mọi người. Ngài trinh khiết, không phóng túng, quán xét và dứt bỏ dâm dục trong lòng. Ngài giữ chữ tín đều đặn như bốn mùa, nặng như núi Tu-di. Ngài dứt rượu không uống, tôn kính hiếu thuận, coi người như cha mẹ mình. Tháng giêng, ngài giữ sáu ngày trai, tinh tấn không biết mỏi.
Những đời sinh ra sau đó, ngài đều gặp Phật, đức hạnh ngày càng thịnh, rồi thành Như Lai, Vô Sở Trước, Chánh Chân Giác, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, đi khắp nơi giáo hóa. Bấy giờ Phật đi qua chợ, thấy một ông già đong cá bằng đấu để bán. Ông khóc lóc thảm thiết, kêu gào (?) rằng: "Oán thay trời cao! Con ta có tội gì mà chết sớm? Nếu con còn sống thì đâu đến nỗi ta phải nhọc nhằn bán cá!" Phật thấy vậy thì cười, miệng phát ánh sáng năm màu. Qua chợ được một lát, Phật lại thấy một con heo lớn tắm trong nước tiểu, đi trên đường, Phật lại cười.
A-nan sửa y phục, cúi đầu bạch rằng: "Lúc nãy Thế Tôn cười, người đông, không có dịp kính cẩn thưa hỏi. Nay Thế Tôn lại cười nữa, ắt có điều muốn dạy bảo. Xin Thế Tôn giải mối nghi cho mọi người, làm khuôn mẫu sáng cho đời sau."
Thế Tôn bảo: "A-nan, ta cười có ba nhân duyên. Một là ta thấy cái ngu của ông già kia thật lớn. Ngày ngày ông dùng lưới vó tàn hại mạng sống chúng sinh, không có mảy may lòng trắc ẩn. Tai họa khiến con ông chết, ông lại oán trách chư thiên, kêu gào (?) kinh hãi. Đó là hành vi của kẻ ngu hèn nhất, chẳng phải lòng nhân của trời đất, cũng chẳng phải lòng khoan thứ của bậc hiền thánh. Vì thế ta cười. Thuở xưa ông ấy là Phi Hành Hoàng Đế, gieo phúc lớn lao, nhưng lòng kiêu mạn, hành vi phóng túng, nay phải đong cá bằng đấu. Đó là điều thứ hai. Ông lại sinh làm trời ở cõi Bất Tưởng (?), thọ tám mươi bốn nghìn kiếp (?), tâm chuyên chấp vào không, nhưng không thể không được cái không ấy để trở về bản vô. Phúc hết thì chịu tội, nay đang ở trong đấu kia. Đó là điều thứ ba."
A-nan thưa hỏi: "Phi Hành Hoàng Đế và cả bậc trời tôn quý kia, đức lớn lao như thế, cớ sao không thoát được tội?"
Thế Tôn đáp: "Họa phúc không phải là thật, làm gì có thường còn. Người ở địa vị tôn vinh mà ban ân bằng tứ đẳng, giác ngộ bốn pháp vô thường thì có thể thoát được tai họa kia. Còn nếu cậy sang quý mà làm theo ý mình, thỏa lòng theo đường tà, thì phúc hết phải chịu tội. Từ xưa đến nay vẫn vậy. Họa phúc đuổi theo mình như bóng theo hình, như tiếng vang đáp lại tiếng gọi, đâu phân biệt sang hèn!
Chính ta đời trước làm thanh tín sĩ. Bấy giờ có người láng giềng ưa thờ quỷ và bùa ngải, kết bè với bọn gian dâm (?), không tin đạo mà làm điều ác, họa nặng ứng lại như tiếng vang. Mỗi khi đến ngày trai, ta rủ người ấy vào chùa chân chính của Phật, nghe chúng sa-môn giảng thuyết pháp thanh tịnh, để làm gốc đức, ngăn dứt tai họa. Nhưng anh ta dâm loạn hoang đàng, nói dối là có việc bận. Ta đến chùa Phật, còn anh ta đi vào đường loạn.
Từ đó về sau, những đời ta sinh ra đều gặp Phật, được nghe pháp, cùng chí hướng với sa-môn, đức hạnh ngày càng thịnh, rồi thành Như Lai, Vô Sở Trước, Chính Chân Đạo, Tối Chính Giác, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, là bậc tôn quý trong tam giới, hiệu là Pháp Vương. Còn người láng giềng ưa thờ quỷ thuật, tàn hại chúng sinh, dật đãng theo sắc dục, say rượu loạn trí, bất hiếu, tự cho là đắc chí, nên phải luân chuyển trong tam đạo, chịu khổ độc vô lượng. Ta đã thành Phật mà anh ta vẫn còn làm con vật hôi hám. Vì thế ta cười."
Phật bảo A-nan: "Ta trải bao kiếp thọ nhận kinh điển, thâu lấy nghĩa lý, thân cận và vui với sa-môn, nên mới được quả lớn lao như thế."
Bồ-tát dốc chí độ vô cực tinh tấn là như vậy.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video