Thiên 9 — Truyện số 9: Bồ-tát sinh vào nhà tứ tánh

 (Chín)

 Thuở xưa, Bồ-tát sinh vào nhà một tứ tánh. Vừa lọt lòng, ngài liền nói: "Chúng sinh chịu muôn tai họa, ta sẽ cứu giúp họ. Họ không được thấy dung nghi của Phật, không được nghe pháp sáng. Ta sẽ mở tai mắt cho họ, trừ sự mù điếc của họ, khiến họ được thấy, được nghe đấng vô thượng chánh chân, vua của các bậc thánh, cội nguồn của khuôn phép sáng suốt." Ngài bố thí, dắt dẫn người ta tiến lên, không ai là không phục tùng.

 Họ hàng thân thích kinh ngạc nói: "Từ đời xưa đến nay chưa từng nghe đứa trẻ thơ nào nói như thế. Hay đây là linh hồn của trời, rồng, quỷ thần chăng? Phải bói xem." Ngài liền đáp người thân: "Ta được bậc thượng thánh cảm hoá, ôm lòng sáng suốt khắp cả vốn tự nhiên (?), chẳng phải loài yêu quái kia. Xin chớ nghi ngờ." Nói xong liền im lặng. Người thân nói: "Đứa bé có chí rộng lớn, thấm nhuần như trời đất, há phải phàm phu sao?" Họ đặt tên cho đứa bé là Phổ Thí.

 Năm lên mười tuổi, các kinh điển của Phật cùng mọi thuật thế tục, ngài không gì là không thông suốt. Ngài từ biệt cha mẹ để cứu giúp mọi người, bố thí cho kẻ nghèo thiếu. Cha mẹ nói: "Nhà ta có tiếng là giàu phúc bậc nhất (?), con cứ tùy ý bố thí cho mọi kẻ nghèo." Ngài đáp: "Như thế chưa đủ. Con xin làm sa-môn. Xin cha mẹ ban cho con pháp phục, ứng khí và gậy chống. Lấy đó mà cứu giúp chúng sinh, ấy là nguyện ước một đời của con." Cha mẹ nhớ lại lời thề lúc con mới sinh, không có lời nào ngăn cản, liền theo nguyện của con, cho làm sa-môn.

 Ngài đi khắp nơi giáo hoá, qua một nước lớn. Nước ấy có một nhà hào tộc, cũng thông hiểu nhiều sách. Người ấy thấy dung nghi Phổ Thí đường đường, rực rỡ ánh sáng, tính tình đạm bạc, trong sạch như vàng cõi trời, có tướng của bậc thượng thánh, ắt sẽ là bậc hùng trong đời, bèn nói với Phổ Thí: "Tôi có điều muốn thưa, mong bậc thánh nhân chấp nhận. Tôi có đứa con gái quê mùa, xin được dâng để lo việc cơ trửu." Ngài đáp: "Rất tốt. Hãy đợi ta trở về."

 Ngài liền lên đường ra bờ biển, đi nhờ thuyền vượt biển, lên bờ vào núi, đến chỗ không người. Từ xa ngài thấy một thành bạc, cung điện sáng đẹp. Bấy giờ có một con rắn độc quấn quanh thành bảy vòng, thân to trăm vòng ôm. Thấy Phổ Thí đến, nó ngẩng đầu lên. Phổ Thí nghĩ: "Loài ngậm độc này ắt có lòng muốn hại. Ta nên khởi lòng từ không gì che lấp nổi để tiêu trừ độc của nó. Hung dữ là lửa, từ bi là nước. Lấy nước dập lửa, có bao giờ lửa không tắt?"

 Ngài liền ngồi khởi định từ, nguyện cho chúng sinh sớm lìa tám nạn, lòng bỏ ý ác, gặp Phật thấy pháp, được gặp sa-môn, được nghe đạo sáng vô thượng chánh chân, lòng mở ra, cấu nhiễm tiêu diệt, như điều ta đã thấy. Ngài vừa khởi định từ ấy, độc của rắn liền tiêu, nó cúi đầu mà ngủ. Phổ Thí bước lên đầu nó mà vào thành.

 Trong thành có một thiên thần. Thấy Phổ Thí đến, vị ấy vui mừng nói: "Đã lâu tôi kính phục thánh đức, nay ngài đến đây, thật thỏa lòng mong ước của tôi. Xin ngài ở lại một mùa, chín mươi ngày." Phổ Thí ưng thuận. Thiên vương liền giao việc chính sự cho cận thần, tự mình dâng cơm, sớm chiều kính cẩn, thọ nhận hạnh cao của chư Phật về vô thường, khổ, không, vô ngã, cùng pháp sáng cứu độ chúng sinh. Hết thời hạn, Phổ Thí lên đường. Thiên vương đem một viên minh nguyệt chân châu tặng ngài, nói: "Mang viên ngọc này theo mình thì sáng bốn mươi dặm. Chí nguyện vừa phát thì các thứ báu đều đầy đủ. Nếu sau này ngài thành Phật, tôi xin làm đệ tử, gần gũi hầu bên bậc thánh." Phổ Thí nói: "Được."

 Ngài lại đi tiếp, thấy một thành vàng, trang hoàng còn hơn thành bạc. Ở đây lại có rắn độc quấn quanh thành mười bốn vòng, thân to gấp đôi con trước, ngẩng đầu cao mấy trượng. Phổ Thí lại nhập định từ rộng lớn, độc của rắn liền tiêu, nó cúi đầu mà ngủ. Ngài bước lên mình nó vào thành. Trong thành có một thiên nhân, thấy Phổ Thí thì vui mừng nói: "Đã lâu tôi kính phục ánh sáng linh thiêng của ngài, nay ngài đến đây thật rất tốt. Xin ngài ở lại hai mùa, một trăm tám mươi ngày. Tôi nguyện cúng dường trọn vẹn, chỉ mong ngài lưu lại uy thần." Ngài liền ưng thuận, ở lại thuyết pháp về hạnh sáng vô thượng. Xong rồi, ngài từ biệt ra đi. Thiên nhân lại tặng một viên thần châu, ánh sáng chiếu xa tám mươi dặm, chí nguyện điều gì thì các thứ báu đầy khắp số dặm ấy, và nói: "Nếu ngài đắc đạo, tôi xin làm đệ tử, có thần túc vô thượng."

 Ngài nhận viên ngọc thần rồi lại lên đường, thấy một thành lưu ly, ánh sáng còn hơn trước. Ở đây lại có rắn độc thân hình rất to lớn, quấn quanh thành hai mươi mốt vòng, ngẩng đầu trợn mắt ngay trước cửa thành. Ngài lại ngồi suy nghĩ sâu xa, nhập định từ bi rộng khắp, thề cứu độ chúng sinh. Độc của rắn dứt hết, nó cúi đầu xuống. Ngài bước lên mình nó mà vào thành. Trong thành có một thiên nhân vui mừng, lời lẽ như trước, xin ngài ở lại ba mùa, nguyện cúng dường theo ý ngài. Hết hạn, ngài từ biệt ra đi. Thiên nhân lại tặng một viên thần châu, ánh sáng chiếu xa một trăm sáu mươi dặm. Viên ngọc ở đâu thì các thứ báu liền theo đến, đầy khắp vùng sáng của nó. Trong lòng muốn điều gì thì cầu gì cũng được. Thiên nhân nói: "Nếu ngài đắc đạo Chánh Chân Giác vô thượng, tôi nguyện làm đệ tử có trí tuệ sáng suốt bậc nhất." Ngài nói: "Ắt ngươi sẽ được như nguyện."

 Phổ Thí được ngọc, nói: "Những thứ này đủ để cứu sự khốn thiếu của chúng sinh." Rồi ngài quay về chốn cũ. Các long thần ở biển cùng họp bàn: "Biển lớn của chúng ta chỉ có ba viên ngọc này làm vẻ vinh hoa. Đạo sĩ ấy lấy hết thì chúng ta còn vinh hoa gì? Thà mất hết các báu khác chứ không để mất ba viên ngọc này." Hải thần hóa làm người thường, đứng trước mặt Phổ Thí nói: "Tôi nghe nhân giả có được báu bậc nhất thế gian, có thể cho xem không?" Ngài liền đưa ra cho xem. Thần đánh vào đầu ngài (?) rồi cướp lấy ngọc.

 Phổ Thí nghĩ: "Ta trải bao hiểm trở, vượt qua biển lớn mới được báu này, muốn dùng nó cứu giúp sự khốn thiếu của chúng sinh, lại bị thần này cướp mất sao?" Ngài nói: "Ngươi hãy trả ngọc cho ta. Nếu không, ta sẽ tát cạn biển của ngươi." Hải thần đáp: "Lời ngươi sao hư vọng thế! Biển lớn này sâu rộng khó lường, ai mà tát cạn được? Mặt trời trên trời còn có thể rơi xuống, gió lớn còn có thể đẩy lui, chứ biển khó tát cạn cũng như hư không khó hủy hoại vậy."

 Phổ Thí nói: "Xưa kia, trước Định Quang Phật, ta đã nguyện được đạo lực có thể lật úp các biển, dùng ngón tay nhấc núi Tu-di, làm chấn động trời đất, lại dời được các cõi. Phật thuận theo chí ta, ban cho ta điều nguyện, nay ta đã được. Nay chút tà lực nhỏ như sợi tơ sợi tóc của loài quỷ mị (?) các ngươi, làm sao ngăn nổi thế lực chánh chân của ta?"

 Ngài liền nói kinh rằng: "Ta từ vô số kiếp đến nay, sữa mẹ đã uống, nước mắt khóc than, máu chảy khi thân chết, biển cũng không chứa hết. Ân ái khó dứt, sinh tử khó ngừng, mà ta còn muốn dứt gốc ân ái, chặn thần thức sinh tử. Đời này tát không hết thì đời đời ta sẽ tát." Ngài liền đứng chụm hai chân, lấy bầu tát nước biển đổ ra ngoài núi Thiết Vi.

 Có một vị trời tên là Biến Tịnh, từ xa nghe được, tự suy nghĩ sâu xa: "Xưa kia, trước Định Quang Phật, ta đã nghe người này được thỏa chí nguyện, ắt sẽ thành Thế Tôn, độ chúng sinh của ta." Vị trời liền xuống giúp ngài tát nước, mười phần đã đi mất tám. Hải thần hối hận, sợ hãi nói: "Đây là người nào mà có linh lực vô cùng như thế? Nước này cạn hết thì chỗ ở của ta hư hoại mất." Thần liền đem ra mọi thứ báu, vét sạch các kho để dâng cho Phổ Thí. Phổ Thí không nhận, nói: "Ta chỉ muốn lấy lại ngọc của ta thôi." Các thần trả lại ngọc. Phổ Thí trả nước lại cho biển, rồi quay về quê nhà.

 Dọc đường ngài bố thí. Những nước ngài đi qua, không nước nào còn dân nghèo. Khắp các nước, không nước nào là không đổi nết, lấy năm giới và thập thiện làm phép trị nước, mở ngục đại xá, ân huệ thấm đến chúng sinh. Rồi ngài thành Phật.

 Phật bảo các sa-môn: "Phổ Thí khi ấy chính là thân ta. Người cha là vua Bạch Tịnh. Người mẹ chính là mẹ ta, Xá Diệu. Người con gái mà đạo sĩ được hứa gả nay là Câu Di. Vị trời trong thành bạc nay là A-nan. Vị trời trong thành vàng là Mục Liên. Vị trời trong thành lưu ly là Xá Lợi Phất. Bồ-tát trải nhiều kiếp siêng năng thực hành tứ ân, thệ nguyện cầu thành Phật để cứu giúp chúng sinh." Hạnh bố thí trong độ vô cực của lòng từ huệ nơi Bồ-tát là như thế.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video