Thiên 2 — Giải về Đất

 Giải thích về Đất, thiên thứ hai

 Xưa vua Đại Vũ ra xem sông Lạc mà nhận được sách đồ (theo truyền thuyết, đó là bức "Lạc thư", tức hình các chấm số hiện trên lưng con rùa nổi lên ở sông Lạc), nhờ vậy những gì trong cõi đất và biển cả đều có thể nói ra được. Đất có "bốn biểu" (bốn chỗ tận cùng ở bốn phương) và "bốn độc" (bốn con sông lớn chảy ra biển). Bên ngoài "tám hoành" (tám sợi giềng giữ đất ở tám phương, theo quan niệm cổ) gọi là "tám cực" (tám nơi xa nhất ở tám phương). Đất bị thiếu hụt ở phía đông nam. Bề ngang đông–tây của đất là hai ức ba vạn hai nghìn dặm (ức: đơn vị số lớn thời xưa, thường bằng mười vạn; dặm: đơn vị đo chiều dài cổ, mỗi dặm vài trăm mét). Bề dọc nam–bắc là ba ức ba vạn một nghìn ba trăm dặm. Chiều nam–bắc gọi là "kinh" (đường dọc), chiều đông–tây gọi là "vĩ" (đường ngang). Vì thế nói đất có mười hai "thần" (mười hai khu vực trên mặt đất ứng với mười hai địa chi), là nơi các vua chư hầu lập nước. Xưa Hoàng Đế đi khắp thiên hạ, chia đặt vùng đất vuông vạn dặm, được một vạn nước, mỗi nước rộng trăm dặm. Đó chính là điều Chu Dịch gọi là "đứng đầu muôn vật mà hiện ra, muôn nước đều được yên ổn". Cho nên thánh nhân đời sau làm ra "thức" (bàn bói của phép Lục Nhâm, gồm thiên bàn tròn tượng trời và địa bàn vuông tượng đất), lấy lõi gỗ cây táo làm phần đất, làm cho nó có hình vuông, bắt chước đất mà đứng yên; ý nghĩa là ở chỗ đó.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video