Thiên 2 — Phẩm 2 – Mười bánh xe

**** Phẩm thứ hai: Mười bánh xe (Thập luân: mười "bánh xe", tức mười năng lực, phép tắc lớn của Phật, ví như bánh xe báu của vị vua lăn đi khắp nơi để dẹp kẻ thù và cai trị đất nước)

**** Lúc bấy giờ, Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ vị Bồ-tát có địa vị cao) Địa Tạng từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, cúi đầu lạy sát chân Phật, để trần một bên vai (theo lễ nghi Ấn Độ, để trần vai phải để tỏ lòng cung kính), quỳ gối phải xuống đất, chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng:

**** "Nay con xin hỏi Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính),
Là biển công đức (phước đức và đức hạnh do tu hành mà có) không thể lường;

**** Cúi mong Ngài cho phép con hỏi,
Để Ngài giảng giải, dứt hết mối nghi."

**** Thế Tôn bảo: "Ông thật là người hiền thiện. Đối với hết thảy các pháp (mọi sự vật, hiện tượng và giáo lý), trí tuệ và sự thấy biết của ông không bị ngăn ngại. Vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình (chúng sinh có tình cảm, có nhận thức) khác nên ông thưa hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến). Ông cứ tùy ý mà hỏi, ta sẽ vì ông phân tích giảng giải, khiến lòng ông vui mừng." Khi ấy, Bồ-tát Ma-ha-tát Địa Tạng dùng kệ (lời thơ trong kinh) hỏi rằng:

**** "Con từng trong mười ba kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài, không thể tính bằng năm tháng),
Đã siêng năng tu khổ hạnh (lối tu chịu đựng gian khổ để rèn thân tâm),

**** Vì hết thảy hữu tình,
Trừ tam tai (ba tai họa lớn của đời suy: chiến tranh, dịch bệnh, đói kém) và ngũ trược (năm thứ nhơ đục của đời ác: thời đại nhơ đục, tư tưởng sai lầm, phiền não nặng nề, chúng sinh xấu ác, tuổi thọ ngắn ngủi).

**** Ở chỗ nhiều câu-chi (đơn vị số đếm của Ấn Độ, bằng mười triệu) đức Phật,
Con đã bày cúng dường không bờ bến.

**** Từng thấy những pháp hội lớn,
Đại chúng có lòng tin trong sạch, hòa hợp với nhau;

**** Người thông minh sáng suốt, siêng năng tinh tấn,
Đều cùng đến họp mặt.

**** Nhưng chưa từng thấy cảnh như nơi đây,
Ở đó không có những chúng lẫn tạp nhơ nhớp(?).

**** Cớ sao ở cõi Phật này,
Điều nhơ ác làm tổn hại điều thiện trong sạch,

**** Người trí đều xa lánh,
Còn kẻ làm ác lại ở chung với nhau?

**** Phần nhiều họ tạo tội vô gián (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng đoàn — khiến đọa vào địa ngục Vô Gián, nơi chịu khổ không lúc nào ngừng),
Phỉ báng chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật);

**** Hủy báng bậc thánh, khởi cái thấy xấu ác,
Nói càn những thuyết đoạn kiến và thường kiến (đoạn kiến: cho rằng chết là hết; thường kiến: cho rằng có một cái "tôi" tồn tại mãi không đổi);

**** Làm đủ mười nghiệp ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói lời thô ác, nói lời chia rẽ, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, tà kiến),
Chẳng sợ khổ đời sau;

**** Phần nhiều xa lìa tam thừa (ba "cỗ xe", ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát),
Hôi hám nhơ nhớp, hướng về ác thú (các nẻo ác: địa ngục, quỷ đói, súc sinh);

**** Vô minh (sự tối tăm mê muội, không thấy rõ chân lý) che mắt họ,
Tham lam ganh ghét, đầy gian trá dối lừa.

**** Làm sao chuyển được Phật luân (bánh xe của Phật, tức phép giáo hóa của Phật),
Để cứu độ loài chúng sinh này?

**** Làm sao phá được phiền não (những thứ làm tâm rối loạn khổ sở như tham, giận, si mê),
Nối nhau không dứt, cứng như kim cương?

**** Làm sao được tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn giáo pháp không quên mất),
Mà quả thật nhẫn chịu được như thế?

**** Nay con thấy Đấng Đạo Sư (bậc dẫn đường, chỉ Phật),
Đại hội này thật là hiếm có;

**** Chưa từng thấy ở nơi nào khác,
Đầy đủ các đức như thế này;

**** Đủ công đức đỗ-đa (tức đầu-đà: hạnh tu khắc khổ, sống ít ham muốn, biết đủ),
Siêng năng tu đạo bồ-đề (giác ngộ).

**** Làm sao ở giữa chúng ngu muội,
Mà mở bày được Phật luân?"

**** Thế Tôn bảo: "Lành thay, lành thay, thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người tu)! Trong quá khứ, ở các thế giới của chư Phật nhiều như cát sông Hằng (con sông lớn ở Ấn Độ; ví với số nhiều không đếm được), vào thời ác ngũ trược, ông đã từng thưa hỏi chư Phật Thế Tôn nhiều như cát sông Hằng về nghĩa pháp như thế này. Đối với nghĩa pháp được hỏi như thế, ông đã dày công khó nhọc, đã khéo thông suốt, đã đến bờ bên kia (cảnh giới hoàn thành rốt ráo) viên mãn của mọi hạnh, đã được trí tuệ mầu nhiệm về thiện xảo phương tiện (sự khéo léo dùng các cách thích hợp để giáo hóa).

**** Nay vì muốn làm cho hết thảy hữu tình được thuần thục, được lợi ích an vui; vì muốn cho hết thảy Bồ-tát Ma-ha-tát mau viên mãn kho báu ẩn tàng của thánh hạnh thiện xảo phương tiện, sáu ba-la-mật-đa (sáu pháp tu đưa đến bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) như bố thí v.v., hạnh thù thắng làm thuần thục hết thảy hữu tình, và biển lớn công đức của nhất thiết trí trí (trí tuệ cao nhất biết rõ tất cả, tức trí của Phật); vì muốn chuyển hóa mọi hành vi tàn bạo của các vua sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ sĩ ở Ấn Độ) để họ không đọa vào ba nẻo ác; vì muốn cho dòng giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) ở cõi này oai đức rực rỡ, tồn tại lâu dài ở đời — nên ông lại hỏi Như Lai nghĩa pháp như thế. Hãy lắng nghe kỹ, lắng nghe kỹ, khéo suy nghĩ và ghi nhớ. Ta sẽ vì ông phân tích giảng giải."

**** "Dạ vâng, bạch Thế Tôn, con rất muốn được nghe."

**** Bấy giờ Phật bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Địa Tạng rằng: "Thiện nam tử, Như Lai nhờ sức bản nguyện (lời nguyện gốc lập ra từ khi mới phát tâm tu hành) mà thành tựu mười loại Phật luân, ở trong cõi Phật này, đời ác ngũ trược. Ở đây hết thảy hữu tình đều suy thoái, mất hết các pháp lành trắng sạch; thiếu thốn cả bảy của báu của bậc thánh (bảy đức quý: lòng tin, giữ giới, biết hổ thẹn với mình, biết hổ thẹn với người, nghe nhiều học rộng, buông xả bố thí, trí tuệ); xa lìa mọi bậc trí thông minh sáng suốt; bị lưới đoạn kiến và thường kiến che lấp; thường ưa cưỡi xe đi về các nẻo ác; không thấy sợ khổ đời sau; thường ở trong bóng tối vô minh dày đặc khắp nơi; đủ cả mười nghiệp đạo bất thiện (mười con đường tạo nghiệp ác); tạo năm tội vô gián; phỉ báng chánh pháp; chê bai bậc hiền thánh; lìa các pháp lành, đủ các pháp ác.

**** Ta ở trong cõi lẫn lộn xấu ác như thế mà vẫn được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên (danh xưng của Phật, bậc lớn nhất trong các bậc tu hành), chuyển Phật luân, hàng phục thiên ma (ma vương ở cõi trời, chuyên phá hoại người tu), ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp) và các tà luận; dẹp tan phiền não kiên cố như kim cương của mọi loài chúng sinh; tùy theo chỗ ưa thích của họ mà sắp đặt mọi chúng sinh có năng lực, khiến họ trụ ở địa vị bất thoái chuyển (không còn lùi lại) trong tam thừa.

**** Thiện nam tử, ví như có một nước, đến lúc ngôi vua bỏ trống. Hết thảy nhân dân trong nước ấy, quân mình quân người xâm hại lẫn nhau, lo buồn rối loạn, dân chúng không yên. Có vô số kiểu kiện tụng tranh cãi, lấn hiếp lẫn nhau; nịnh hót, nói dối, nói thô ác, gây chia rẽ, vu khống, lừa lọc rối ren. Có đủ thứ bệnh tật: mù lòa, mắt kéo màng, tối tăm mờ mịt, nóng lạnh, sốt rét, sốt nóng, dịch bệnh, động kinh, khô gầy, ăn uống không tiêu. Tâm thì điên cuồng rối loạn, các giác quan không đủ, chân tay thiếu khuyết. Thiếu thốn đủ thứ áo mặc, đồ ăn và vật dụng. Mọi thứ đều chẳng có gì đáng vui. Các loài hữu tình quy y đủ thứ ngoại đạo, tà thần; cái thấy xấu, tâm xấu và ý muốn xấu đều hừng hực; lạc mất chánh đạo, sắp sa vào nẻo ác.

**** Bấy giờ trong nước ấy có các bậc lão thành có uy tín, thông minh nhiều trí, học rộng, công bằng khoan dung, uy nghiêm chỉnh tề, cùng nhau bàn bạc, tính toán mưu kế, liền triệu tập nhân dân trong nước, cùng tiến cử chọn một vị vương tử. Vị ấy trước đã đủ nhiều hạnh bố thí, điều phục (chế ngự thân tâm), tịch tĩnh (giữ tâm vắng lặng), thi-la (giới hạnh, giữ giới), tinh tấn dũng mãnh; các hạnh khó làm và khổ hạnh đều trọn đủ; đủ các tướng phước đức thù thắng; các giác quan tròn đủ, thân thể không khuyết; thân hình cao lớn, tướng mạo tốt đẹp đoan nghiêm; có dung sắc đẹp đẽ bậc nhất; luôn được mọi người tôn trọng cung kính; nhân dân khắp nước không ai không thương mến; bẩm tính thuần hậu chất phác, thường ôm lòng từ bi; học rộng nhiều tài, đủ các nghề khéo; lấy sự nhu hòa nhẫn nhục làm đẹp tâm mình; là con trưởng dòng chính do hoàng hậu sinh ra.

**** Người ta dùng nước sạch ướp các thứ hương thơm, pha nóng lạnh vừa phải để tắm cho vị ấy; mặc cho đủ thứ y phục tươi sạch, ướp hương thượng hạng, trang sức bằng các thứ báu; đặt ngọc mạt-ni (ngọc báu quý nhất, ngọc như ý) trong búi tóc; đội vòng hoa bằng vàng báu làm mũ trên đầu; buộc dải lụa trắng mỏng nơi chân tóc; lại dùng đủ thứ ngọc mạt-ni, trân châu, vàng bạc và các thứ báu khác kết thành hoa tai, chuỗi ngọc, vòng tay, vòng chân, nhẫn ấn và các đồ trang sức báu đẹp để trang nghiêm thân thể; giày dệt bằng báu đỡ dưới chân, lọng che bằng các thứ báu che trên đỉnh đầu. Rồi đặt vị ấy ngồi trên tòa được hết thảy chư thiên, tiên nhân thuở xưa hộ trì; đưa vào cung điện lớn thù diệu, khéo xây dựng, được hết thảy vua trời cùng chấp thuận, cùng hộ trì; bước lên tòa tôn quý mà các tiên vương đã từng ngồi.

**** Nối ngôi vua xong, người ta đánh các chuông trống lớn do các vua trời, vua rồng, vua dược-xoa (loài quỷ thần có thần lực, đi lại nhanh chóng), vua a-tố-lạc (tức a-tu-la: loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), vua cưu-bàn-trà (loài quỷ hút tinh khí người) mỗi vị hộ trì; tiếng vang dội khắp cõi nước. Vô số người thuộc bốn giai cấp lớn, như sát-đế-lợi v.v., tắm gội thân mình, mặc áo sạch, cầm đủ thứ của báu đẹp, lụa màu, lọng, cờ phướn, ngọc mạt-ni, trân châu, vàng bạc, ốc biển, ngọc bích, san hô, lưu ly, vàng ròng, bạc trắng(?) cùng vô số vật quý lạ, dâng lên tân vương để trình điềm lành. Các bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, lo việc tế lễ ở Ấn Độ) dòng quý tộc, giữ hạnh trong sạch, học rộng nhiều tài, dùng vô số bài ca tụng tuyệt diệu để ca ngợi đức của vua, dùng đủ mọi điều lành để chúc nguyện cho vua, dùng các vật cát tường rưới rắc lên đỉnh đầu vua. Những người dòng quý tộc có danh vọng lâu đời được tiên vương coi trọng, học rộng nhiều nghề, tính ngay thẳng, hiền minh, đều được trao các chức vị, quan tước tùy theo chỗ thích hợp để lo việc nước. Trước kia trong nước quân mình quân người xâm hại lẫn nhau, nay đều được dứt hẳn; lại khiến hết thảy kẻ thù oán và bạn ác có thể gây hại đều bị diệt sạch; trừ bỏ mọi điều xấu ác trong nước, tăng thêm mọi điều tốt lành trong nước.

**** Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh (vua được làm lễ rưới nước lên đỉnh đầu khi lên ngôi, theo nghi lễ Ấn Độ) dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân (bánh xe của vua, tức phép cai trị) thứ nhất như thế. Nhờ luân này, vua được ở yên vui trong nước mình, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng như vậy, cõi Phật Tác-ha (tức cõi Sa-bà, thế giới chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu khổ đau) lẫn lộn nhơ nhiễm, đời ác ngũ trược như thế, vào lúc trống vắng không có Phật, hết thảy chúng sinh trong đó bị tùy miên (phiền não tiềm ẩn, nằm ngầm trong tâm) và triền cấu (phiền não trói buộc, làm nhơ bẩn tâm khi hiện ra) trong tâm mình — như quân mình quân người — não hại bức bách, lo buồn rối loạn, ngu tối không yên; khởi vô số kiểu chấp đoạn chấp thường; kiện tụng tranh cãi, khinh rẻ lẫn nhau; khởi tham lam, giận dữ, si mê, nịnh hót, lừa dối v.v.; đủ mười nghiệp đạo bất thiện; chấp trước vào hữu tình(?), làm rối loạn thế gian; mắc đủ thứ bệnh phiền não; thiếu con mắt chánh pháp, bị giận hờn thiêu đốt; thường không suy nghĩ về chánh pháp chân thật; bỏ hương vị chánh pháp, chê bai việc lành; thiếu thốn hương vị vui sướng đáng được hưởng; thường bị lưới phiền não che lấp; quy y sáu tà sư ngoại đạo (sáu vị thầy ngoại đạo nổi tiếng thời Phật); lạc mất thánh đạo, hướng về ba nẻo ác.

**** Ở cõi này có các Bồ-tát Ma-ha-tát đã từng thân cận cúng dường vô lượng chư Phật, đã vào biển lớn công đức của chư Phật, đã đi trên con đường xưa chư Phật đã đi, đều cùng họp lại đến chỗ ta, cùng nói với ta rằng: 'Ngài trong quá khứ đã tu vô lượng hạnh bố thí, điều phục, tịch tĩnh, thi-la, tinh tấn dũng mãnh; các hạnh khó làm và khổ hạnh đều trọn đủ; là kho công đức lớn được trang nghiêm bởi phước đức, trí tuệ, phương tiện mầu nhiệm, đại từ bi v.v.; là biển lớn công đức viên mãn của hết thảy định (thiền định: tâm chuyên chú vào một chỗ), tổng trì, an nhẫn và các địa (các bậc tu chứng của Bồ-tát); không nịnh không dối; thân hình cao lớn, tướng tốt tròn đủ; nhẫn nhục nhu hòa, đoan chính thù diệu; không còn phải nương người khác để tu đạo bồ-đề; biển nhất thiết trí đã viên mãn; có dung sắc đẹp đẽ bậc nhất; có thể làm bậc đại đạo sư cho hết thảy thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng, chủ yếu giải thoát cho riêng mình) và độc giác (người tự giác ngộ không cần thầy, thường vào thời không có Phật); cũng có thể an ủi mọi chúng sinh sợ hãi sinh tử, làm bạn thân của họ; được trang nghiêm bởi vô lượng công đức như đại từ bi v.v.; là con thật của các đức Như Lai Yết-lạc-ca-tôn-đà (tức Phật Câu-lưu-tôn), Yết-nặc-ca-mâu-ni (tức Phật Câu-na-hàm-mâu-ni), Ca-diếp-ba (tức Phật Ca-diếp) v.v.; ở trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời) này sẽ thành Phật; đứng đầu trong hết thảy Bồ-tát Ma-ha-tát.

**** Ngài dùng nước trong sạch của xa-ma-tha (chỉ: dừng tâm cho vắng lặng) và tì-bát-xá-na (quán: quán sát sáng suốt) ướp đủ thứ hương mầu là các công đức để tự tắm gội; mặc áo tàm quý (biết hổ thẹn với mình và hổ thẹn với người khi làm điều sai); lấy pháp giới (thể tánh chân thật của mọi sự vật) thanh tịnh làm viên ngọc trong búi tóc; đội vòng hoa lớn là cảnh giới chư Phật đã đi qua; buộc bằng dải lụa trắng thù diệu là giải thoát; lại lấy đủ thứ châu báu công đức như nhất thiết trí trí, vô sinh nhẫn (sự an trụ vững vàng vào chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt) v.v. để tự trang nghiêm; lấy từ, bi, hỷ, xả (thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều tốt của người, buông xả bình đẳng) làm giày báu có thể trùm khắp tam giới (ba cõi: cõi Dục — còn ham muốn; cõi Sắc — còn thân hình vi tế; cõi Vô sắc — chỉ còn tâm thức); lấy ba diệu hạnh (việc lành của thân, lời nói, ý nghĩ) là nhân thánh viên mãn làm lọng che; ngồi trên tòa kim cương định (tòa ngồi thiền vững chắc như kim cương, nơi Phật thành đạo) được chư Phật và thiên tiên thuở xưa cùng hộ trì; đi vào tứ niệm trụ (bốn phép quán: quán thân là nhơ nhớp, quán cảm thọ là khổ, quán tâm là vô thường, quán các pháp là không có cái tôi) được hết thảy thanh văn, độc giác cung kính hộ trì; ngồi trên tòa mà chư Phật trước đã trải; chứng được ngôi vị nhất thiết trí là vô thượng chánh đẳng bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính, bình đẳng khắp cả, tức quả Phật).

**** Vì muốn cho dòng giống Tam bảo không đoạn tuyệt, Ngài chuyển pháp luân (bánh xe pháp, tức thuyết giảng giáo pháp), đánh chuông trống pháp, tiếng diệu pháp vang khắp ba cõi, khiến các trời, rồng, dược-xoa, la-sát (quỷ dữ ăn thịt người), a-tố-lạc, yết-lộ-đồ (chim thần cánh vàng), khẩn-nại-lạc (thần âm nhạc, mình người đầu có sừng), mạc-hô-lạc-già (thần rắn lớn), cưu-bàn-trà, di-lệ-đa (quỷ đói), tì-xá-già (quỷ ăn tinh khí), bố-đát-na (quỷ hôi thối), yết-tra bố-đát-na (quỷ hôi thối kỳ dị), người và phi nhân (các loài không phải người) v.v. đều hiểu rõ tứ thánh đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ). Pháp luân ba lần chuyển với mười hai hành tướng (bốn chân lý, mỗi chân lý được giảng ba lần: chỉ bày, khuyên tu, tự chứng — thành mười hai) là điều mà hết thảy sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn, chư thiên, ma, Phạm thiên (vị trời chủ cõi Sắc), người, phi nhân v.v. trong thế gian đều không chuyển được; vì muốn làm lợi ích an vui cho thế gian, khiến vô lượng trời người được lợi ích lớn lao thù thắng, điều mà xưa chưa ai chuyển thì nay Ngài chuyển.'

**** Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ nhất như thế. Nhờ luân này, ta biết đúng như thật đời này đời khác, điều có thể và điều không thể (biết rõ việc gì có thể xảy ra, việc gì không thể xảy ra theo lẽ nhân quả); được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; hàng phục thiên ma, ngoại đạo và tà luận; chuyển đại phạm luân (bánh xe pháp thanh tịnh lớn), thành tựu đại phạm hạnh (hạnh thanh tịnh lớn). Ta nên ở trong thế giới tạp nhiễm này, vào thời ác ngũ trược, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính (ví lời thuyết pháp quả quyết, không sợ hãi, khiến tà thuyết khiếp phục như muông thú nghe sư tử gầm), diệt năm nghiệp vô gián của các hữu tình, nói rộng ra cho đến các gốc bất thiện; dẹp tan phiền não nối nhau cứng như kim cương của mọi loài chúng sinh; lập nên quả mầu giải thoát, dứt sạch vĩnh viễn các lậu (phiền não rỉ chảy, khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử); tùy theo chỗ ưa thích của họ mà sắp đặt mọi chúng sinh có năng lực, khiến họ trụ ở địa vị bất thoái chuyển trong tam thừa.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi, khi vừa lên ngôi vua, nhận chức đế vương rồi, liền xem xét đường lối trị nước của các vua quá khứ, vị lai, hiện tại. Trong các bánh xe sự nghiệp của nhà vua, vua dùng trí khéo xem xét nhân quả báo ứng, tùy chỗ thích hợp mà lập nên ba bánh xe sự nghiệp cho hết thảy quan phụ tá, bề tôi, cho đến khắp nhân dân trong nước, kẻ ngu người trí. Nhờ các bánh xe sự nghiệp ấy, chúng sinh khắp nước được hưởng dùng lâu dài mọi thứ vật dụng vừa ý, niềm vui ngày càng tăng, lại diệt được mọi kẻ thù oán và bạn ác. Những gì gọi là ba bánh xe sự nghiệp? Một là lập bánh xe sự nghiệp đế vương: tức khéo dạy tập binh trận chiến đấu, hàng phục quân địch, vỗ về nuôi dưỡng nhân dân. Hai là lập bánh xe sự nghiệp ruộng nhà: tức khéo dạy cất nhà, làm ruộng, khiến dân được yên ổn, ăn uống đầy đủ. Ba là lập bánh xe sự nghiệp của cải: tức khéo dạy nghề thủ công, buôn bán và các nghề khác, khiến dân có đủ thứ vật quý, của cải để tùy ý sử dụng, tăng thêm vui sướng. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ hai như thế. Nhờ luân này, vua được ở yên vui trong nước mình, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, khi Như Lai mới thành quả Phật, được trí vô thượng, liền quán sát pháp nhãn (con mắt pháp, tức giáo pháp sáng suốt) của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại; dùng trí khéo quán sát nhân quả báo ứng của các nghiệp và các pháp thọ nhận, mà lập nên ba bánh xe sự nghiệp cho hết thảy hữu tình được giáo hóa. Nhờ các bánh xe sự nghiệp ấy, có thể khiến dòng giống và pháp nhãn của Tam bảo không bị diệt mất trong đêm dài, chánh pháp vô thượng được rực rỡ lưu thông; khiến các hữu tình được hưởng lâu dài mọi niềm vui yên ổn của việc sinh lên cõi trời và của niết-bàn (cảnh giới giải thoát, dứt sạch mọi khổ đau và phiền não); lại khiến mọi tà luận của ngoại đạo không thể hàng phục pháp nhãn chân chính của ta, mà ta lại có thể đúng pháp dẹp tan các tà luận ấy.

**** Thiện nam tử, những gì gọi là ba bánh xe sự nghiệp? Một là lập bánh xe sự nghiệp tu định. Hai là lập bánh xe sự nghiệp học tụng. Ba là lập bánh xe sự nghiệp làm phước.

**** Thiện nam tử, thế nào là bánh xe sự nghiệp tu định của Như Lai? Định có mười loại. Những gì là mười? Đó là quán sát chân chính rằng: sáu loại cảnh giới (hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, cảm xúc chạm, đối tượng của ý) của các thân có thức này lấy sự chấp ngã và ngã sở (cho rằng có cái "tôi" và cái "của tôi") làm nhân, lấy nghiệp làm ruộng tốt, bị vô minh che phủ, lấy ái (lòng tham luyến) làm nước tưới; không tự chủ, nương vào cái khác mà đứng, lệ thuộc vào các duyên. Vì muốn đoạn diệt ba dòng chảy là nghiệp, phiền não và khổ, nên quán sát như vậy.

**** Thế nào là dòng nghiệp? Đó là các hành (việc tạo tác bằng thân, lời nói, ý nghĩ) mà các hữu tình làm. Còn vô minh và ái — thứ mà các hành ấy do đó sinh ra — làm nhân sinh ra các cõi hữu (sự tồn tại trong vòng sinh tử), thì gọi là dòng phiền não. Nếu do phiền não, lấy thức làm nhân, các duyên hòa hợp thì danh sắc (thân và tâm: danh là phần tinh thần, sắc là phần vật chất) sinh khởi; lấy danh sắc làm nhân, các duyên hòa hợp thì sáu xứ (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) sinh khởi; lấy sáu xứ làm nhân, các duyên hòa hợp thì có xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng) và thọ (cảm giác khổ, vui, không khổ không vui); rồi hậu hữu (sự tồn tại ở đời sau), sinh, già, chết v.v. lần lượt sinh khởi — đó gọi là dòng khổ. Ba dòng như thế lấy nghiệp làm ruộng tốt, vô minh làm nhân, ái làm nước tưới mà được sinh trưởng.

**** Vì muốn làm khô cạn ba dòng chảy lấy nghiệp làm ruộng tốt, vô minh làm nhân, ái làm nước tưới ấy, nên đối với năm thủ uẩn (năm nhóm hợp thành con người — sắc: thân thể vật chất; thọ: cảm giác; tưởng: nhận biết hình tướng; hành: tạo tác ý chí; thức: phân biệt nhận thức — khi còn bị chấp giữ), hành giả quán chúng là vô thường, là khổ, là vô ngã (không có cái tôi thật); là ngu độn không động (?); như huyễn ảo, như sóng nắng, như trăng dưới nước, như cảnh thấy trong mộng; trống rỗng không có gì, vô tướng (không có tướng cố định), vô nguyện (không có gì để mong cầu, bám víu); không tạo tác, không sinh, không khởi, không xuất ra, không hình tượng, vắng lặng, xa lìa, không sinh ra gì cả. Quán sát năm thủ uẩn như thế thì có thể thuận theo không nhẫn, vô tướng nhẫn, vô nguyện nhẫn (sự chấp nhận và an trụ vững vàng vào ba lẽ: các pháp là không, không có tướng, không có gì để mong cầu).

**** Để thuận theo việc quán năm thủ uẩn, lại dùng phương tiện tu phép quán hơi thở vào ra, tức là tu tập giữ niệm theo hơi thở đến và đi. Thế nào là dùng niệm quán sát như thật hơi thở vào ra? Đó là quán sát chân chính: do đếm, do theo, do dừng, do quán, do chuyển, do tịnh (sáu bước: đếm hơi thở; theo dõi hơi thở; dừng tâm lại; quán sát; chuyển hóa; thanh tịnh). Nên biết trong đây, đếm có thể làm được hai việc: một là làm chỗ dựa để hàng phục các tầm tứ (tầm: suy nghĩ thô; tứ: suy xét kỹ càng tinh tế); hai là có thể nắm được tướng của hơi thở vào ra. Theo có thể làm được hai việc: một là nương vào sự xa lìa mà bỏ các tầm tứ; hai là khéo nắm tướng của hơi thở vào ra. Dừng có thể làm được hai việc: một là bày rõ sự diệt của hơi thở vào ra; hai là có thể an trụ trong tam-ma-địa (chánh định: tâm chuyên nhất, vững lặng) thù thắng. Quán có thể làm được hai việc: một là bày rõ sự dứt hết của hơi thở vào ra; hai là có thể an trụ tâm và tâm pháp (các tác dụng tâm lý đi kèm theo tâm) mà quán sát riêng biệt từng thứ. Chuyển có thể làm được hai việc: một là dùng phương tiện buông bỏ các thủ uẩn; hai là dùng phương tiện đi vào thánh địa (địa vị của bậc thánh). Tịnh có thể làm được hai việc: một là bỏ được các kết (phiền não trói buộc); hai là làm trong sạch cái thấy.

**** Dùng sáu phương tiện như thế tu tập quán hơi thở vào ra thì có thể thuận theo việc quán năm thủ uẩn. Vì sao vậy? Tự tính của hơi thở vào ra như thế, gọi là sắc thủ uẩn. Sự cảm nhận hơi thở vào ra như thế, gọi là thọ thủ uẩn. Sự nắm lấy tướng của hơi thở vào ra như thế, gọi là tưởng thủ uẩn. Sự tạo tác hơi thở vào ra như thế, gọi là hành thủ uẩn. Sự phân biệt rõ hơi thở vào ra như thế, gọi là thức thủ uẩn. Năm thủ uẩn đã nói như thế, mỗi cái khác biệt, không giống nhau; luôn luôn mới chứ không cũ, không dừng lại, không tích tụ, không thể diễn tả bằng lời. Quán sát năm thủ uẩn như thế thì có thể trừ được ba hành (hành của thân, của lời nói, của ý). Nếu có thể như thế mà rốt ráo theo dõi quán sát cho ba hành dứt hết, thì có thể đối với sáu cảnh giới của các thân có thức này mà rốt ráo theo dõi quán sát; khi ấy sự chấp ngã và ngã sở, nghiệp, cùng nhân, ruộng, sự che phủ của vô minh, sự tưới tẩm của ái — hết thảy đều dứt sạch.

**** Tu tập như thế thì bốn niệm trụ đều được viên mãn, cho đến tu tập tám chi thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng) đều được viên mãn; như thế cho đến tu tập mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có, không chung với các bậc khác) đều được viên mãn; như thế cho đến tu hết thảy các loại vô sinh pháp nhẫn, Thủ-lăng-già-ma tam-ma-địa (tức Thủ-lăng-nghiêm định: loại định mạnh mẽ, kiên cố bậc nhất của các đại Bồ-tát) v.v. đều được viên mãn. Tu tập giữ niệm theo hơi thở đến đi như thế mà vào các tĩnh lự (thiền định, các tầng thiền), thì gọi là hữu tình chân thật cao tột an trụ trong chánh pháp, gọi là chân thật tu tập tĩnh lự, gọi là chân thật cúng dường chư Phật Thế Tôn ba đời, gọi là con trong tâm của hết thảy chư Phật, sinh ra từ miệng Phật, do pháp mà thành, do pháp mà hóa sinh.

**** Hoặc có Bồ-tát tu tập như thế mà dần dần thối lui, cho đến dứt hết lậu, thành A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử, quả vị cao nhất của hàng Thanh văn) đủ sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm như thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa, dứt sạch phiền não). Hoặc có Bồ-tát tu tập như thế mà dần dần tăng trưởng, công đức viên mãn, thành đại Bồ-tát, cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật và nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi khía cạnh của mọi pháp) đều tu tập viên mãn; người ấy không bao lâu sẽ được vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Thiện nam tử, ta dùng trí biết nhân quả báo ứng của các nghiệp và các pháp thọ nhận như thế, quán sát pháp nhãn của chư Phật ba đời để an lập hữu tình, khiến họ tu tập mười thứ bánh xe sự nghiệp tu định này. Thiện nam tử, đó gọi là bánh xe sự nghiệp tu định của Như Lai.

**** Thiện nam tử, thế nào là bánh xe sự nghiệp học tụng của Như Lai? Đó là các bí-sô (tức tỳ-kheo: tăng nam xuất gia), bí-sô-ni (tức tỳ-kheo-ni: tăng nữ xuất gia), ổ-ba-sách-ca (tức ưu-bà-tắc: nam cư sĩ tại gia giữ giới), ổ-ba-tư-ca (tức ưu-bà-di: nữ cư sĩ tại gia giữ giới), hoặc các thiện nam tử, thiện nữ nhân có lòng tin trong sạch, mà thiện căn (gốc lành) còn mỏng manh, còn nương theo thế tục đế (chân lý theo cách hiểu thông thường của thế gian), căn cơ (khả năng tiếp nhận giáo pháp) chưa chín, thì ta sẽ sắp đặt cho những hữu tình ấy học tụng, đầu đêm cuối đêm siêng năng không lười.

**** Nếu các hữu tình cầu trí vô thượng, ta sẽ sắp đặt cho họ Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu của Bồ-tát, cứu độ cả mình và người) thuần tịnh, khiến họ tự đọc hoặc dạy người khác đọc, tự tụng hoặc dạy người khác tụng, tự giảng hoặc dạy người khác giảng, tự học tập trong Đại thừa hoặc dạy người khác học tập — để diệt trừ hết các phiền não lớn trong thân mình và thân người; để chứng được trí vô thượng; để trừ khổ cho hết thảy hữu tình; để đi vào thành không sợ hãi (ví với niết-bàn). Nếu các hữu tình cầu duyên giác thừa (con đường tu tự giác ngộ nhờ quán lý nhân duyên), ta sẽ sắp đặt cho họ học tụng các pháp duyên khởi (lý các sự vật đều do nhân duyên nương nhau mà sinh ra). Nếu các hữu tình cầu thanh văn thừa (con đường tu nghe lời Phật dạy để tự giải thoát), ta sẽ sắp đặt cho họ học tụng bốn a-cấp-ma (tức bốn bộ A-hàm, các kinh điển nguyên thủy) gồm trăm nghìn bài văn tụng, tì-nại-da tạng (tạng luật, ghi các giới luật) gồm trăm nghìn bài văn tụng, a-tì-đạt-ma (tạng luận, giảng giải giáo lý) và tì-bà-sa (bộ luận giải thích rộng) gồm trăm nghìn bài văn tụng. Thiện nam tử, đó gọi là bánh xe sự nghiệp học tụng của Như Lai.

**** Thiện nam tử, thế nào là bánh xe sự nghiệp làm phước của Như Lai? Đó là các hữu tình căn cơ ngu độn, chưa gieo thiện căn, trí tuệ kém cỏi, lười biếng, hay quên, đắm nhiễm đủ thứ vật dụng hưởng thụ, xa lìa bạn lành, thì ta sẽ sắp đặt cho những hữu tình ấy làm các việc phước, tức là khiến họ lo làm các việc của Phật, Pháp, Tăng và các việc của thân giáo sư (vị thầy trực tiếp truyền giới, dạy dỗ) và quỹ phạm sư (vị thầy dạy oai nghi, phép tắc). Thiện nam tử, đó gọi là bánh xe sự nghiệp làm phước của Như Lai.

**** Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ hai như thế. Nhờ luân này, với trí vô thượng biết nghiệp ba đời, ta biết đúng như thật nhân và quả báo của các nghiệp và các pháp thọ nhận của hết thảy hữu tình, tùy chỗ thích hợp mà lập ba bánh xe sự nghiệp, làm thuần thục hết thảy hữu tình được giáo hóa; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận; chuyển đại phạm luân, thành tựu đại phạm hạnh; biết đúng như thật nhân và quả báo của chúng sinh.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu trí khéo léo, xem xét công đức, sự học rộng, sự dũng mãnh, tài khéo, nghề nghiệp của hết thảy sa-môn, bà-la-môn, sát-đế-lợi, phệ-xá (giai cấp buôn bán, làm nông), thú-đạt-la (giai cấp nô lệ, lao động chân tay) v.v. Nếu chúng sinh nào giàu công đức, có trí khéo léo, tinh tấn dũng mãnh, kiên cố không lùi, được trang nghiêm bởi đủ thứ phước đức, thì vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi ấy tùy chỗ thích hợp mà ban cho của báu, tiền thóc, ruộng nhà, tôi tớ. Trong nước mình, nếu chúng sinh nào đức hạnh và tài nghề còn kém, công lao sự nghiệp ít ỏi, thì vị đại vương ấy tùy chỗ thích hợp mà giúp đỡ đôi chút. Trong nước mình, nếu chúng sinh nào công đức mỏng manh, ít tinh tấn, lười biếng trễ nải, quên mất chánh niệm, không có lòng từ bi, không biết đền ơn, không thấy sợ khổ đời sau, chìm trong bùn lầy đời sống thế tục, chứa nhóm các hành vi ác, thì vị đại vương ấy tùy chỗ thích hợp mà trừng phạt đủ cách: hoặc dùng lời lẽ quở trách gay gắt, hoặc tịch thu các thứ của báu, tài sản, hoặc tịch thu sản nghiệp đang hưởng dùng, hoặc phạt roi gậy, hoặc giam vào ngục, hoặc chặt tay chân, hoặc chém đầu. Vô lượng cách trừng phạt như thế, tùy chỗ thích hợp mà áp dụng. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ ba như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai thành tựu trí khéo léo biết căn cơ. Nếu có các đệ tử xa lìa phước đức, trí tuệ, trí phương tiện khéo léo, cùng với bố thí, điều phục, tịch tĩnh, mất chánh niệm, tâm tán loạn, đến chỗ ta quy y ta, thì ta khéo biết căn cơ, ý ưa thích, tùy miên và thắng giải (sự hiểu biết, tin hiểu quyết định) của họ, tùy chỗ thích hợp mà nói cho họ phép trị phạt trong tì-nại-da (giới luật). Nếu chúng sinh nào tính tình ngang ngạnh, không thể vâng giữ các học xứ (các điều giới phải học và giữ), thì để cho thánh giáo của ta được tồn tại lâu dài, ta có nhiều việc phải làm: hoặc chế định phép trị phạt bằng cách khiến người phạm tự nhớ lại lỗi; hoặc dùng lời lẽ răn đe quở trách; hoặc tạm đuổi ra khỏi tăng chúng; hoặc khiến họ chịu khuất phục, thành tâm lễ lạy xin lỗi; hoặc không nói chuyện với họ, không chung hưởng lợi lộc; hoặc dùng phép như cỏ phủ đất (phép dàn xếp tranh chấp, như lấy cỏ che bùn, hai bên cùng bỏ qua lỗi cho nhau); hoặc đuổi hẳn ra khỏi tăng đoàn.

**** Ta dùng trí mầu nhiệm biết căn cơ, ý ưa thích, tùy miên và thắng giải của các hữu tình, các bổ-đặc-già-la (từng con người, từng cá thể chúng sinh), mà trừng phạt cho thích đáng — để khiến họ phá tan khối tối tăm vô nghĩa chất chứa to lớn và làm khô cạn các dòng thác phiền não; để khiến họ được niềm vui sinh lên cõi trời và niết-bàn; để những bổ-đặc-già-la đi đường ác được điều phục — tùy chỗ thích hợp mà nói phép trị phạt. Ta quán sát sự khác nhau giữa hắc thuyết và đại thuyết (lời truyền sai trái giả mạo và những căn cứ lớn xác định đúng là lời Phật)(?), tùy chỗ thích hợp mà trao phép trị phạt cho kẻ đi đường ác. Ta dùng trí mầu nhiệm biết các hữu tình nào đầy đủ lòng tin kính tăng thượng và ý ưa thích thuần tịnh, thì tùy chỗ thích hợp mà nói cho họ đủ thứ phân loại của các điều lành, khiến họ tu học, cho đến khiến hết thảy thiện căn của họ đều được viên mãn, vào thành không sợ hãi. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ ba như thế. Nhờ luân này, ta biết đủ loại căn cơ, ý ưa thích, tùy miên, cùng thắng giải, các nghiệp và các pháp thọ nhận của các hữu tình, các bổ-đặc-già-la, tùy chỗ thích hợp mà làm lợi ích an vui; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi biết trong nước mình có vô lượng hữu tình, bổ-đặc-già-la quy y đủ thứ tà thần ngoại đạo, khởi lòng tin sai lầm và cái thấy sai lầm, học theo các giới cấm tà vạy, chấp trước vào việc tu sửa các tướng tốt xấu tà vạy, phải chịu đủ thứ khổ vô ích. Đại vương biết vậy rồi, nhiều lần triệu tập họ, đem phép chính trị nước của các tiên vương mà khai mở, chỉ bày, dạy bảo, răn bảo, khiến họ bỏ lòng tin đảo ngược và cái thấy đảo ngược, tu học phép cũ ngay thẳng của tiên vương; khiến hết thảy hữu tình trong nước cùng một hướng đi, cùng một chỗ quy về, cùng một ý, cùng một mong muốn, tất cả hòa hợp, cùng nương theo phép chính của tiên vương mà làm, nghe nhận chiếu lệnh, thuận theo vâng làm, khắp nước hòa đồng, làm những việc nên làm. Bấy giờ vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thường cùng quần thần nhiều lần họp mặt, cùng thưởng thức món ngon, hưởng các niềm vui, vui chơi dạo chơi, không nghi kỵ nhau, cùng nhau bàn bạc lo liệu việc nước. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ tư như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai thành tựu trí khéo léo biết thắng giải, thấy các thế gian có đủ thứ quy y sai lầm, cái thấy sai lầm, ý ưa thích sai lầm, đắm trước tà pháp, làm theo nghiệp tà, vì nhân duyên ấy mà chịu vô lượng khổ. Như Lai thấy vậy rồi, nhiều lần triệu tập trước đại chúng, đem các pháp nhân quả của chư Phật Thế Tôn quá khứ như: nhân quả của dòng giống Tam bảo, sáu ba-la-mật-đa, chỗ nương và nhân của du-già (pháp tu hành giúp thân tâm tương ứng với chân lý), ba luật nghi (ba loại giới của Bồ-tát: giữ giới ngăn điều ác, làm mọi điều lành, làm lợi ích cho chúng sinh) v.v. mà khai mở, chỉ bày, khích lệ an ủi, răn bảo hết thảy hội chúng, khiến họ thoát khỏi các cái thấy đảo ngược, lập nên chánh kiến, sắp đặt họ vào con đường cũ ngay thẳng của mười điều lành; cùng các hữu tình nhiều lần cùng tu hạnh đúng pháp và thuận theo pháp (tu hành đúng theo giáo pháp); dùng phương tiện dẫn dắt thu nhiếp để có quả tương ứng với nhân; vì các hữu tình mà khiến bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) hòa hợp cùng tu mọi hạnh lành thù thắng; liền cùng nhau dạo chơi trong bốn niệm trụ, vui vẻ hưởng niềm vui trong các đạo phẩm (các pháp tu giúp đi đến giác ngộ) như tam-ma-địa, giải thoát, trí kiến. Để thánh giáo được tồn tại lâu dài ở đời, để nối dòng giống Tam bảo không đoạn tuyệt, ta liền cùng nhau dạo chơi trong bốn chánh cần (bốn sự siêng năng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều lành chưa sinh được sinh, làm cho điều lành đã sinh được tăng trưởng), bốn thần túc (bốn nền tảng của thần thông: mong muốn, tinh tấn, nhất tâm, suy xét), năm căn (năm gốc rễ: lòng tin, tinh tấn, chánh niệm, định, tuệ), năm lực (sức mạnh của năm căn ấy), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố giác ngộ: chánh niệm, chọn lựa pháp, tinh tấn, hoan hỷ, khinh an, định, buông xả), tám thánh đạo chi; vui vẻ hưởng niềm vui trong đủ thứ tam-ma-địa thù thắng, giải thoát, trí kiến và các đạo phẩm. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ tư như thế. Nhờ luân này, ta biết đủ loại thắng giải, chỗ quy hướng, ý ưa thích, các nghiệp và pháp thọ nhận của các hữu tình, bổ-đặc-già-la, tùy chỗ thích hợp mà làm lợi ích an vui; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi biết trong nước mình hoặc nước khác có vô lượng hữu tình, bổ-đặc-già-la đắm nhiễm không biết chán đối với của cải và sắc đẹp của mình, lại tham cầu, đuổi theo, ham muốn của cải và sắc đẹp của người khác, liền bố trí thành quách kiên cố, làng xóm, đồn canh tuần tra, kinh ấp, cung vua, nói rộng ra cho đến các đồ phòng giữ như xá-la, anh vũ(?) để không bị tổn thất. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ năm như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai thành tựu trí khéo léo biết các tánh, biết các hữu tình bị mê hoặc bởi các ác ma, chín mươi lăm phái tà ngoại đạo, cùng vô lượng ma và ngoại đạo khác, đắm nhiễm không biết chán đối với của cải và sắc đẹp của mình, lại tham cầu, đuổi theo, ham muốn của cải và sắc đẹp của người khác; đối với chính ta và đồ chúng của ta thì sinh lòng ghét ghen sâu nặng. Vì muốn hại ta, họ giả bày món ăn quý mà trộn thuốc độc, ngầm đặt hố lửa, trải giả giường tòa, hoặc đẩy đá núi lăn xuống, hoặc thả voi điên, rút gươm đuổi theo, rải bụi bẩn, vu cho ta hành dâm dục, chê ta là không phải đàn ông, hoặc bảo là phi nhân, hoặc bảo là đồ huyễn hóa — dùng các điều xấu ác ấy mà phỉ báng. Đối với Phật, Pháp, Tăng, họ cũng khởi vô lượng đủ kiểu phỉ báng, chửi mắng, sỉ nhục. Đối với các đệ tử thanh văn ở gần ta, họ cũng vì lòng ghen ghét mà khởi các lời hủy báng. Như Lai biết vậy rồi, khéo giữ gìn sáu căn (sáu giác quan), nương bốn phạm trụ (bốn tâm thanh tịnh rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả), đủ bốn biện tài (bốn tài biện luận không bị ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về sự ứng đối), vì các thanh văn mà giảng nói pháp yếu, lập nên ba cửa giải thoát (không, vô tướng, vô nguyện) thanh tịnh. Ta dùng trí biết các tánh của thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian) như thế, biết đúng như thật vô lượng sự khác biệt về các tánh của hết thảy chúng sinh, tùy chỗ thích hợp mà làm lợi ích cho họ. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ năm như thế. Nhờ luân này, dùng trí biết các tánh của thế gian và xuất thế gian, ta biết vô lượng sự khác biệt về các tánh của các hữu tình, bổ-đặc-già-la, tùy chỗ thích hợp mà làm lợi ích an vui; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi, sau khi đã bố trí hết thảy thành quách kiên cố, làng xóm, đồn canh tuần tra, kinh ấp, cung vua, nói rộng ra cho đến các đồ phòng giữ như xá-la, anh vũ(?), thì ở trong cung mình, có quyến thuộc, hậu phi, cung nữ vây quanh, vui chơi với năm dục (năm thứ dục lạc: hình sắc đẹp, âm thanh hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm dịu) và đủ thứ đồ vui chơi, buông thả sáu căn hưởng các niềm vui. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ sáu như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai cùng chúng Bồ-tát Ma-ha-tát và các đại thanh văn sắp đặt mọi việc phòng giữ thánh giáo cho kiên cố xong, liền hiện vào tĩnh lự thứ nhất, cho đến hiện vào tĩnh lự thứ tư, hiện vào định Không vô biên xứ (định quán hư không vô tận, tầng định đầu của cõi Vô sắc), nói rộng ra cho đến hiện vào định Phi tưởng phi phi tưởng (tầng định cao nhất của cõi Vô sắc, tâm cực kỳ vi tế, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng); như thế cho đến hiện vào hết thảy các định mà Phật thực hành. Vào định này rồi, có vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa (đơn vị số rất lớn, khoảng một trăm nghìn hoặc một triệu) trời, rồng, dược-xoa, la-sát, kiện-đạt-phược (tức càn-thát-bà: thần nhạc của cõi trời, ăn hương), a-tố-lạc, yết-lộ-đồ, khẩn-nại-lạc, mạc-hô-lạc-già, di-lệ-đa, tì-xá-già, bố-đát-na, yết-tra bố-đát-na v.v., vốn đối với chúng sinh thường ôm lòng độc ác, muốn làm hại, không có từ, không có bi, không thấy sợ khổ đời sau; nhưng khi thấy ta vào hết thảy các định mà Phật thực hành, đều đối với ta sinh lòng vui mừng lớn, khởi lòng tin trong sạch, đối với Tam bảo đều sinh niềm vui và lòng tin trong sạch bậc nhất, tôn trọng cung kính, được điều chưa từng có. Đối với mọi điều ác, họ hổ thẹn, phơi bày tội lỗi, từ đáy lòng sám hối, thề nguyện dứt hẳn. Do nhân duyên ấy, trong khoảng một sát-na (khoảng thời gian cực ngắn, như một chớp mắt), vô lượng vô số phiền não chướng (chướng ngại do phiền não), nghiệp chướng (chướng ngại do nghiệp ác đã tạo), pháp chướng (chướng ngại đối với chánh pháp) đều được tiêu diệt; vô lượng vô số tư lương phước tuệ (vốn liếng phước đức và trí tuệ để tiến tu) đều được thành tựu đầy đủ; họ quay lưng với sinh tử, hướng về niết-bàn, hộ trì chánh pháp vô thượng của Như Lai. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ sáu như thế. Nhờ luân này, Như Lai dạo chơi trong vô lượng trăm nghìn định sâu vi diệu như tĩnh lự, giải thoát, đẳng trì (tâm giữ bình đẳng trên một đối tượng), đẳng chí (trạng thái định sâu, thân tâm yên ổn), dùng trí thanh tịnh tùy theo mà chuyển, diệt vô lượng phiền não của các hữu tình, tùy chỗ thích hợp mà làm lợi ích an vui; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi cùng các quần thần, dẫn bốn binh chủng (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ), đi tuần khắp nơi xem xét mọi chốn trong nước mình như thành ấp, làng xóm, núi sông, khe suối, vườn tược, ruộng đầm, bờ hồ, sông ngòi, ao chuôm, đồng hoang, rừng rậm, đồn canh v.v. Ở những nơi nào trong cõi nước hiểm trở, nhiều tai nạn, không thể khai khẩn, đáng ngờ, đáng sợ, có thể chứa kẻ thù oán và bạn ác từ bên ngoài trốn vào ẩn nấp, thì vị đại vương ấy tùy sức mình mà dùng phương tiện bố trí đủ cách sửa sang, phòng giữ kiên cố, khiến các nơi ấy bằng phẳng, không tai nạn, có thể khai khẩn, không còn đáng ngờ đáng sợ, ngăn kẻ thù oán và bạn ác bên ngoài trốn vào ẩn nấp; vỗ về hết thảy nhân dân trong nước, khiến đều lìa mọi khổ, hưởng các niềm vui. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ bảy như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết tất cả) biết đúng như thật hết thảy hữu tình, bổ-đặc-già-la có tâm tham, có tâm giận, có tâm si v.v.; biết đúng như thật sự khác nhau về các loại bệnh phiền não của các hữu tình ấy. Như Lai biết vậy rồi, liền khởi vô lượng sức tinh tấn dũng mãnh và phương tiện, tùy chỗ thích hợp mà trao cho họ đủ thứ thuốc mầu tu định, khiến các hữu tình siêng năng tu học, trừ bệnh phiền não. Nếu hữu tình nào nên tu quán bất tịnh (quán thân thể là nhơ nhớp để trừ tham dục) để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu quán bất tịnh. Nếu hữu tình nào nên tu phạm trụ để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu phạm trụ. Nếu hữu tình nào nên tu quán duyên khởi để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu quán duyên khởi. Nếu hữu tình nào nên tu niệm hơi thở để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu niệm hơi thở. Nếu hữu tình nào nên tu ba cửa giải thoát để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu ba cửa giải thoát. Nếu hữu tình nào nên tu tĩnh lự để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu tĩnh lự. Nếu hữu tình nào nên tu định vô sắc (các tầng định của cõi Vô sắc) để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc tu định vô sắc. Nếu hữu tình nào cho đến nên tu các Thủ-lăng-già-ma tam-ma-địa để trừ bệnh phiền não, liền trao cho thuốc Thủ-lăng-già-ma tam-ma-địa. Sở dĩ Như Lai trao cho các hữu tình thuốc pháp như thế, là để hết thảy hữu tình được giáo hóa không bị bốn ma oán (bốn loại ma: ma phiền não, ma năm uẩn, ma chết, ma cõi trời) trói buộc thu bắt; để hết thảy hữu tình được giáo hóa không quay lưng với nhân thiên thừa (con đường tu để được sinh làm người, làm trời) mà hướng về các nẻo ác; để pháp nhãn vô thượng của Như Lai và dòng giống Tam bảo không bị mau chóng hoại diệt. Vì thế Như Lai trao cho các hữu tình thuốc pháp như thế. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ bảy như thế. Nhờ luân này, dùng trí vô thượng biết các con đường dẫn đến mọi nơi, ta trao cho chúng sinh đủ thứ thuốc pháp, khiến họ siêng năng tu học trừ bệnh phiền não; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi nhớ lại dòng dõi xưa kia của mình và người, những việc từ lúc mới sinh, lúc còn bé vui chơi v.v. Tức là nhớ lại mình và người ở nơi như thế, lúc mới sinh được tắm gội, được bồng bế, bú mớm, xoa bóp chân tay, cho đến cười đùa, hoặc nghịch tro đất, hoặc cùng kẻ hầu đi chơi đủ chỗ, hoặc học nghề, hoặc lo làm đủ thứ công việc, hoặc đi sang nước khác, ngày đêm ngủ trọ, hoặc phụng sự vua, hoặc lo việc nước, hoặc làm thái tử, hoặc lên ngôi vua được đại tự tại, hưởng các niềm vui, danh tiếng lớn lan khắp bốn phương. Nhớ những việc ấy rồi, vua lập lại phép chính mà tiên vương đã noi theo, vỗ về nuôi nấng hết thảy nhân dân trong nước, giữ gìn nước mình, không xâm phạm bờ cõi nước khác. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ tám như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai ở giữa đại hội nhớ lại vô lượng việc mà mình và người đã trải qua trong các đời trước. Tức là nhớ một đời, hoặc hai, hoặc ba, cho đến vô lượng trăm nghìn đời; hoặc nhớ thành kiếp (thời kỳ thế giới hình thành), hoặc nhớ hoại kiếp (thời kỳ thế giới tan hoại), hoặc nhớ vô lượng thành kiếp, hoại kiếp: trong quá khứ từng ở nơi như thế, tên như thế, dòng họ như thế, chủng loại như thế, ăn uống như thế, chịu khổ chịu vui như thế, tuổi thọ như thế, sống lâu như thế, đến tận cùng tuổi thọ như thế; từ nơi kia chết mà sinh đến đây, lại từ đây chết mà sinh sang nơi kia. Nhớ lại vô lượng vô biên những việc đời trước như thế, rồi tùy theo sự khác biệt về căn tánh của chúng sinh mà lập nên chánh pháp, làm lợi ích cho họ. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ tám như thế. Nhờ luân này, ta làm lợi ích an vui cho vô lượng hữu tình; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi tùy theo trí nhớ mà xem xét sự khác nhau về dòng dõi, tài nghề, các việc làm, việc chết ở đây sinh ở kia, nhân quả hơn kém của các hữu tình trong nước mình. Vua biết hữu tình ấy sinh vào nhà như thế; thân thể mạnh mẽ hoặc yếu ớt; các tài nghề đã học hay chưa học; mọi việc làm là làm tốt hay làm xấu; giàu sang hay nghèo hèn, đẹp đẽ hay xấu xí — những điều như thế cho đến lúc chết. Hoặc có người nghiệp mình chưa hết mà chết; hoặc có người nghiệp mình đã hết mà chết; hoặc phạm phép vua bị hành hình mà chết; hoặc giết hại lẫn nhau mà chết; hoặc bị roi gậy đánh đập mà chết; hoặc bị giam cầm trong ngục mà chết; hoặc do học tập tài nghề mà chết; hoặc bị thương bị giết nơi trận mạc mà chết; hoặc do tranh cãi đánh nhau mà chết; hoặc do tham lam keo kiệt của cải mà chết; hoặc do say đắm sắc dục mà chết; hoặc do giận hờn uất ức mà chết; hoặc do mệt nhọc kiệt sức mà chết; hoặc do đói khát cùng cực mà chết; hoặc có lỗi mà chết, hoặc không có lỗi mà chết; hoặc chết lúc già, hoặc chết lúc tráng niên, hoặc chết lúc nhỏ tuổi; hoặc làm đủ thứ nghiệp lành mà chết, hoặc làm đủ thứ nghiệp ác mà chết.

**** Vua biết các hữu tình làm điều lành thì khi thân hoại mạng chung sẽ đến nẻo lành; biết các hữu tình làm điều ác thì khi thân hoại mạng chung sẽ đến nẻo ác. Biết việc ấy rồi, vua lại tự suy nghĩ: "Ta nên siêng năng chân chính tu hạnh lành của thân, tu hạnh lành của lời nói, tu hạnh lành của ý; ta nên đặt ra đủ thứ phương tiện, tu hành bố thí, điều phục, tịch tĩnh, để khi thân hoại mạng chung sẽ đến nẻo lành, chớ sa vào nẻo ác." Vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi ấy suy nghĩ vậy rồi, dũng mãnh tinh tấn tu ba hạnh lành của thân, lời nói, ý; thường hành bố thí: hết thảy thức ăn uống, áo mặc, voi ngựa xe cộ, đồ nằm, thuốc men, nhà cửa, đèn đuốc và các vật dụng khác, tôi tớ, đủ thứ của báu, cho đến đầu, mắt, tay, chân, thậm chí thân mạng cũng không tiếc; lại lìa sát sinh, lìa lấy của không cho, lìa tà dâm, lìa nói dối, lìa nói thô ác, lìa nói chia rẽ, lìa nói thêu dệt, lìa các tham dục, lìa các giận dữ, lìa các tà kiến.

**** Do nhân duyên ấy, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi ấy sẽ được mười điều lợi ích công đức thù thắng. Những gì là mười? Một là có danh tiếng lớn. Hai là có nhiều của báu. Ba là có sắc tướng đẹp đẽ. Bốn là có nhiều quyến thuộc. Năm là ít bệnh, ít phiền muộn. Sáu là bạn bè, quyến thuộc đều thông minh, học rộng. Bảy là được những bậc đã đến đích chân chính và những người tu hành chân chính gần gũi, cúng dường(?). Tám là tiếng khen tốt đẹp rộng lớn vang khắp mười phương. Chín là được các thiên thần có oai đức lớn thường đi theo bảo vệ. Mười là khi thân hoại mạng chung sẽ sinh lên cõi trời, thường ở nẻo lành, cõi nước an vui. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ chín như thế. Nhờ luân này, khiến nước mình tăng thêm yên vui, hàng phục được mọi kẻ thù oán và bạn ác, khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai biết đúng như thật những việc chết, sinh v.v. của hết thảy hữu tình. Tức là biết đúng như thật: nếu các hữu tình làm thành hạnh ác của thân, hạnh ác của lời nói, hạnh ác của ý, phỉ báng hiền thánh, đầy đủ tà kiến, do nghiệp nhân tà kiến, thì khi thân hoại mạng chung sẽ đọa vào các nẻo ác, hoặc sinh vào địa ngục, hoặc sinh làm bàng sinh (súc sinh, loài vật), hoặc sinh làm ngạ quỷ (quỷ đói). Nếu các hữu tình làm thành hạnh lành của thân, hạnh lành của lời nói, hạnh lành của ý, không phỉ báng hiền thánh, đầy đủ chánh kiến, do nghiệp nhân chánh kiến, thì khi thân hoại mạng chung sẽ lên các nẻo lành, hoặc sinh lên cõi trời, hoặc sinh trong loài người, hoặc dứt sạch các lậu. Như Lai biết đúng như thật như vậy rồi, đối với chúng sinh ấy khởi lòng đại từ bi, dũng mãnh tinh tấn hiện ba thần biến (ba cách biến hiện nhiệm mầu để giáo hóa), khiến chúng sinh ấy quy hướng Phật pháp, dạy bảo răn nhắc, sắp đặt và lập nên lòng tin thế gian và xuất thế gian. Những gì là ba? Một là thần thông biến hiện (hiện phép thần thông). Hai là ký thuyết biến hiện (nói rõ tâm ý, việc quá khứ, tương lai của người). Ba là giáo giới biến hiện (dạy bảo, răn nhắc). Do oai lực của ba cách biến hiện ấy, Như Lai khuyến khích các hữu tình, dạy bảo răn nhắc, sắp đặt và lập nên lòng tin thế gian và xuất thế gian, khiến họ được giải thoát khỏi sự chết sinh trong hết thảy các nẻo tồn tại. Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ chín như thế. Nhờ luân này, ta làm lợi ích an vui cho vô lượng hữu tình; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, như vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi, vì muốn trừ đủ thứ bệnh của thân cho vô lượng hữu tình ở bốn châu (bốn đại lục bao quanh núi Tu-di, theo quan niệm vũ trụ của Phật giáo), liền bỏ ngôi vua, dùng các thứ nước thơm tắm gội thân và đầu, mặc áo tươi sạch, ngồi ngay ngắn suy nghĩ, đối với chúng sinh tâm bình đẳng, từ bi thương nhớ che chở; vì muốn họ thoát khỏi mọi bệnh tật, vua dùng đủ thứ hương, hoa, âm nhạc và các đồ cúng khác để cúng dường hết thảy thiên thần có oai đức lớn. Bấy giờ hết thảy vua trời, vua rồng, cho đến vua thần mạc-hô-lạc-già biết việc ấy rồi, cùng nói với nhau: "Vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi này đủ các công đức, có oai thần lớn, đáng làm Luân vương thống lĩnh bốn châu. Chúng ta nên cùng nhau đến lập ngài lên, cho ngài trở lại ngôi vua thống lĩnh bốn châu, khiến các chúng sinh không bệnh tật, được an vui." Bấy giờ các vua trời cho đến vua thần mạc-hô-lạc-già liền cùng nhau đến lập vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi lên ngôi chuyển luân vương (vị vua thánh cai trị cả bốn châu bằng chánh pháp, có bánh xe báu đi trước dẹp yên mọi nơi), khiến vua đủ bảy báu (bảy vật báu của chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu), thống lĩnh bốn đại châu đều được tự tại; có đủ nghìn người con, mạnh mẽ, đoan chính, dẹp được kẻ thù; vua cai trị khắp mặt đất cho đến tận bờ biển, mọi hình phạt đều ngưng, đao gậy không cần giơ lên; mọi người đều tu chánh pháp, khắp nơi được an vui. Thiện nam tử, vị đại vương quán đảnh dòng sát-đế-lợi thành tựu vương luân thứ mười như thế. Nhờ luân này, ở bốn đại châu và cả tám vạn bốn nghìn châu nhỏ, vua lập cho các loài hữu tình trong đó mười nghiệp đạo lành; khéo giữ gìn thân mình, tăng thêm tuổi thọ, khi thân hoại mạng chung sẽ sinh lên cõi trời hưởng các niềm vui mầu nhiệm.

**** Thiện nam tử, cũng vậy, Như Lai xưa khi còn ở địa vị Bồ-tát, biết thân mình và thân người có vô lượng thứ bệnh phiền não, liền dùng nước thơm của định tắm gội thân mình, dùng pháp chân thật cùng đại từ đại bi rưới lên đầu, mặc áo tàm quý. Chư Phật Thế Tôn ở khắp mười phương dùng các tĩnh lự, đẳng trì, tinh tấn, phương tiện, trí tuệ, ý niệm mà từ bi thương nhớ che chở, đều nói rằng: "Vị đại sĩ này là cái đồ chứa quý báu được trang nghiêm bởi phước tuệ lớn, đủ sức chứa hết thảy ba điều không cần che giữ (ba nghiệp thân, lời nói, ý của Phật thanh tịnh hoàn toàn, không có gì phải giấu giếm), bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng), mười lực của Như Lai (mười trí lực đặc biệt của Phật) và mười tám pháp bất cộng của Phật; xứng đáng đạt được nhất thiết trí trí vô thượng; đại từ đại bi không gì không đủ; thường vui làm lợi ích an vui cho hết thảy chúng sinh; là người đứng đầu đoàn thương nhân đi tìm ngọc báu Phật; có thể cứu các hữu tình khỏi mọi khổ sinh tử; có thể ban cho hữu tình niềm vui lớn của niết-bàn. Hết thảy chư Phật Thế Tôn chúng ta nên dùng lời chân thật mà cho vị ấy điều mong ước, khiến vị ấy thành Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (Ứng: bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác: bậc giác ngộ chân chính, khắp cả), được pháp vô thượng, làm đại pháp vương (vua của chánh pháp)." Ta lúc ấy nương sức phước tuệ, dũng mãnh tinh tấn, biết đúng như thật bốn thánh đế rồi, chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề.

**** Thiện nam tử, như chuyển luân vương thống lĩnh bốn đại châu đều được tự tại, cũng vậy, Như Lai đối với bốn tĩnh lự, bốn định vô sắc, bốn phạm trụ, bốn vô ngại giải (bốn sự hiểu biết không bị ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện thuyết), phép quán bốn thánh đế, bốn vô sở úy, mười lực của Như Lai, mười tám pháp bất cộng của Phật và nhất thiết chủng trí đều được tự tại. Như chuyển luân vương đủ bảy báu, cũng vậy, Như Lai thành tựu bảy báu bồ-đề phần (bảy yếu tố giác ngộ). Như chuyển luân vương có đủ nghìn người con mạnh mẽ, đoan chính, hàng phục được kẻ thù, cũng vậy, Như Lai có các đại thanh văn — người đầu tiên là A-nhã-đa Kiều-trần-na (một trong năm vị đệ tử đầu tiên của Phật), người sau cùng là Tô-bạt-đà-la (vị đệ tử cuối cùng được Phật độ trước khi Phật nhập niết-bàn) và Tô-lạt-đa(?) — sinh từ tâm Phật, sinh từ miệng Phật, từ pháp mà hóa sinh, được phần Phật pháp; các lậu dứt hẳn, gọi là mạnh mẽ; đủ bốn phạm trụ, gọi là đoan chính; hàng phục được hết thảy thiên ma, ngoại đạo, các luận thuyết sai khác và kẻ thù. Như chuyển luân vương giáo hóa đến cả tám vạn bốn nghìn châu nhỏ, cũng vậy, Như Lai ở trăm câu-chi Nam Thiệm-bộ châu (châu ở phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta sinh sống), trăm câu-chi Tây Cù-đà-ni châu (châu phía tây), trăm câu-chi Đông Tì-đề-ha châu (châu phía đông), trăm câu-chi Bắc Câu-lô châu (châu phía bắc), trăm câu-chi biển lớn, trăm câu-chi núi Diệu Cao (tức núi Tu-di, ngọn núi ở trung tâm mỗi thế giới), trăm câu-chi cõi trời Tứ Đại Vương (cõi trời thấp nhất của cõi Dục, do bốn vị Thiên vương cai quản), trăm câu-chi cho đến cõi trời Phi tưởng phi phi tưởng, trăm câu-chi núi Đại Luân Vi (dãy núi sắt bao quanh một thế giới) — trong một cõi Phật cao rộng này, dùng lời nói, âm thanh mà thi hành giáo hóa đều được tự tại.

**** Thiện nam tử, ta thành tựu Phật luân thứ mười như thế. Nhờ luân này, ta biết đúng như thật các lậu của thân mình và thân người đều đã dứt hẳn, làm lợi ích an vui cho vô lượng hữu tình; được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, dẹp tan thiên ma, ngoại đạo và tà luận, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử chân chính.

**** Thiện nam tử, ta thành tựu mười loại Phật luân như thế. Do sức bản nguyện, ta ở trong cõi Phật này, đời ác ngũ trược. Ở đây hết thảy hữu tình suy giảm mất hết các pháp lành trắng sạch; thiếu thốn cả bảy của báu của bậc thánh; xa lìa mọi bậc trí thông minh sáng suốt; bị lưới đoạn kiến và thường kiến che lấp; thường ưa cưỡi xe đi về các nẻo ác; không thấy sợ khổ đời sau; thường ở trong bóng tối vô minh dày đặc khắp nơi; đủ mười nghiệp ác; tạo năm tội vô gián; phỉ báng chánh pháp; chê bai hiền thánh; lìa các pháp lành; đủ các pháp ác. Ta ở trong đó, vì thành tựu mười Phật luân như thế, nên được ở yên ổn, không kinh hãi, không sợ sệt; tự xưng rằng ta ở ngôi vị tôn quý của Đại Tiên, chuyển Phật luân, hàng phục thiên ma, ngoại đạo và tà luận; dẹp tan phiền não kiên cố như kim cương của mọi loài hữu tình; tùy theo chỗ ưa thích của họ mà sắp đặt mọi chúng sinh có năng lực, khiến họ trụ ở địa vị bất thoái chuyển trong tam thừa."

**** Bấy giờ trong hội, hết thảy chúng Bồ-tát Ma-ha-tát, hết thảy thanh văn, hết thảy trời, rồng, nói rộng ra cho đến hết thảy chúng yết-tra bố-đát-na, người và phi nhân v.v., đều rất vui mừng, cùng xướng lên: "Lành thay!" Trời mưa xuống mưa hương lớn, mưa hoa lớn, mưa các thứ báu, mưa y phục lớn; cả mặt đất đều rung động. Nghe nói mười loại Phật luân như thế, trong hội chúng có tám mươi bốn trăm nghìn na-dữu-đa Bồ-tát Ma-ha-tát được vô sinh pháp nhẫn; lại có vô lượng Bồ-tát Ma-ha-tát được đủ thứ đà-la-ni (các pháp tổng trì, năng lực ghi nhớ giữ gìn không quên; cũng chỉ các thần chú), tam-ma-địa và nhẫn; lại có vô lượng vô số hữu tình lần đầu phát tâm cầu vô thượng chánh đẳng giác và được bất thoái chuyển; lại có vô lượng vô số hữu tình chứng được các quả vị thánh.

**** Kinh Đại thừa Đại tập Địa Tạng Thập luân, quyển thứ hai (hết).

**** Kinh Đại thừa Đại tập Địa Tạng Thập luân, quyển thứ ba.

**** Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba tạng kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video