Thiên 7 — Phẩm 4 – Hạnh có nương tựa (phần 2)

 Phẩm Hữu Y Hành (những hạnh tu còn có chỗ nương tựa, tức còn chấp giữ vào thân tâm của mình; đây là pháp tu của hàng Thanh văn và Độc giác), thứ tư, phần hai.

 Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp)! Ông hãy xem vô số hữu tình (chúng sinh, loài có tâm thức) như hàng sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc và võ sĩ ở Ấn Độ xưa) ấy. Vì họ gần gũi những vị tăng (người xuất gia) phá giới (làm trái giới luật), làm điều ác, không phải là pháp khí (người có đủ tư cách để tiếp nhận và giữ gìn giáo pháp) như thế, nên đánh mất tất cả mọi điều thiện, cho đến sẽ rơi vào địa ngục Vô gián (địa ngục nặng nhất, nơi khổ hình không lúc nào ngừng).

 Vì vậy, ai muốn được niềm vui tuyệt diệu của việc sinh lên cõi trời và của niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sống chết) thì đều nên gần gũi, phụng sự, cúng dường các vị sa-môn (người xuất gia tu hành) thắng đạo (người đã chứng được đạo), thưa hỏi và lắng nghe những pháp cốt yếu của tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác và Đại thừa); hoặc tìm đến các vị sa-môn thị đạo (người chỉ bày đường đạo cho kẻ khác) và sa-môn mạng đạo (người lấy đạo làm lẽ sống, giữ giới trong sạch). Nếu không có ba hạng sa-môn ấy thì nên tìm trong hàng sa-môn ô đạo (người làm nhơ đường đạo, tức đã phạm giới).

 Người ấy tuy giới đã hư hỏng, nhưng nếu có chánh kiến (cái thấy đúng đắn về nhân quả và chân lý), đầy đủ ý lạc (tâm ý ưa thích, mong cầu điều thiện) và gia hạnh (sự nỗ lực thực hành) thì nên đến gần gũi, phụng sự, cúng dường, thưa hỏi và lắng nghe pháp cốt yếu của tam thừa. Không nên gần gũi, phụng sự, cúng dường kẻ đã hư hỏng cả gia hạnh, ý lạc và chánh kiến.

 Người kia tuy giới hư hỏng nhưng không có tà kiến (cái thấy sai lệch, như chối bỏ nhân quả), vì ý lạc, gia hạnh và chánh kiến vẫn còn đầy đủ, nên hãy đến chỗ người ấy thưa hỏi, lắng nghe pháp Thanh văn thừa (con đường tu của hàng đệ tử nghe Phật giảng mà giác ngộ, nhắm đến tự giải thoát cho mình), pháp Độc giác thừa (con đường tu của người tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy dạy) và pháp Đại thừa (con đường tu của Bồ-tát, cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh), không nên khinh chê.

 Trong tam thừa, tùy theo ý mình ưa thích mà phát nguyện, tinh tấn theo học một thừa; còn đối với các thừa khác thì không nên khinh chê. Nếu ai khinh chê bất cứ một thừa nào trong ba thừa, dù chỉ một bài tụng (bài kệ, đoạn văn vần ngắn trong kinh), thì không nên gần gũi, giao du, ở chung hay cùng làm việc với người ấy. Nếu ai gần gũi, giao du, ở chung hay cùng làm việc với người ấy thì cả hai chắc chắn sẽ rơi vào địa ngục Vô gián.

 Này thiện nam tử! Vì thế, nếu muốn nương theo một thừa trong ba thừa để cầu ra khỏi sinh tử (vòng luân hồi chết đi sống lại), ưa thích an vui, chán ghét hiểm nguy khổ sở, thì đối với chánh pháp do Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) nói ra — dù là chánh pháp thuộc Thanh văn thừa, thuộc Độc giác thừa hay thuộc Đại thừa — đều phải tin kính sâu xa khắp cả, chớ sinh lòng chê bai, ngăn che, làm cho chìm mất, dù chỉ một bài tụng. Phải luôn cung kính đọc tụng, lắng nghe; phải phát chánh nguyện (lời nguyện đúng đắn) bền chắc mà cầu chứng đắc.

 Kẻ nào chê bai bất cứ một pháp nào trong ba thừa thì không nên ở chung với kẻ ấy, dù chỉ một đêm; không nên gần gũi, thưa hỏi, nghe pháp nơi kẻ ấy. Nếu các hữu tình chê bai một thừa nào trong ba thừa, hoặc gần gũi kẻ chê bai ba thừa mà thưa hỏi, nghe nhận, thì do nhân duyên ấy đều chắc chắn rơi vào địa ngục Vô gián, chịu khổ não lớn, khó có ngày ra.

 Vì sao vậy, thiện nam tử? Thuở xưa, khi Ta tu Bồ-tát hạnh (hạnh tu của Bồ-tát, tức người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), siêng năng cầu chứng vô thượng trí (trí tuệ cao tột không gì hơn, tức trí tuệ của Phật), có khi vì cầu xin chánh pháp thuộc Thanh văn thừa, dù chỉ một bài tụng, Ta đã đến mức bỏ cả tay chân, máu thịt, da xương, đầu mắt, tủy não của chính mình; có khi vì cầu xin chánh pháp thuộc Độc giác thừa, dù chỉ một bài tụng, Ta đã đến mức bỏ cả tay chân, máu thịt, da xương, đầu mắt, tủy não của chính mình; có khi vì cầu xin chánh pháp thuộc Đại thừa, dù chỉ một bài tụng, Ta đã đến mức bỏ cả tay chân, máu thịt, da xương, đầu mắt, tủy não của chính mình.

 Siêng năng khổ nhọc như thế, trong ba thừa, dù chỉ cầu được một bài tụng, Ta cũng vui mừng sâu xa, cung kính thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), tu hành đúng như lời dạy, không lúc nào tạm bỏ. Trải qua vô lượng kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) tu hành mọi hạnh khó làm, mọi hạnh khổ, Ta mới chứng được quả trí tuệ vô thượng rốt ráo. Rồi Ta lại vì lợi ích và an vui của hữu tình mà tuyên nói, chỉ bày chánh pháp ba thừa. Vì lẽ ấy, không nên chê bai, ngăn che, làm cho chìm mất, dù chỉ một bài tụng; phải luôn cung kính đọc tụng, lắng nghe; phải phát chánh nguyện bền chắc mà cầu chứng đắc.

 Này thiện nam tử! Chánh pháp xuất yếu (cốt yếu để ra khỏi sinh tử) của ba thừa như thế là điều mà tất cả chư Phật trong quá khứ, vị lai và hiện tại, nhiều hơn số cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ), đều cùng nói ra và cùng dùng sức oai thần lớn mà gìn giữ; vì muốn cứu vớt tất cả hữu tình khỏi nỗi khổ lớn của sinh tử, vì muốn nối tiếp và làm hưng thịnh dòng giống Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp, Tăng), khiến không bị dứt mất. Vì thế, đối với chánh pháp ba thừa này, phải tin kính khắp cả, chớ sinh lòng chê bai, ngăn che, làm cho chìm mất. Nếu ai chê bai, ngăn che, làm chìm mất chánh pháp ba thừa, dù chỉ một bài tụng, thì chắc chắn sẽ rơi vào địa ngục Vô gián.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Trong đời vị lai, ở cõi Phật này, sẽ có những kẻ sát-đế-lợi chiên-đà-la (chiên-đà-la là hạng người bị xem là thấp hèn nhất, ngoài bốn giai cấp; ở đây chỉ kẻ hung ác, hèn hạ như chiên-đà-la), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ) chiên-đà-la, tể quan (quan đại thần) chiên-đà-la, cư sĩ (người tại gia) chiên-đà-la, sa-môn chiên-đà-la, trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) chiên-đà-la, phệ-xá (giai cấp buôn bán, làm nông) chiên-đà-la, thú-đạt-la (giai cấp nô bộc, làm thuê, thấp nhất trong bốn giai cấp) chiên-đà-la, hoặc nam hoặc nữ.

 Bọn họ dua nịnh, quanh co, ngu si mà lại tự cao cho mình thông minh. Tính họ hung tợn ngang ngược, nóng nảy, thô bạo. Họ không thấy và không sợ quả khổ ở đời sau, ưa làm việc giết hại cho đến tà kiến (tức mười điều ác, từ giết hại cho đến thấy sai lệch), ghen ghét, keo kiệt, tham lam; ghét bỏ thiện hữu (bạn lành, người dẫn dắt mình tu đúng), gần gũi ác hữu (bạn xấu, kẻ dẫn mình vào đường ác). Họ không phải là pháp khí của bậc hiền thánh (người tu đã có đức hạnh và người đã chứng đạo) trong ba thừa.

 Có kẻ chỉ nghe học chút ít pháp Thanh văn thừa liền đối với pháp Độc giác thừa và pháp Vô thượng thừa (tức Đại thừa) mà chư Phật cùng gìn giữ, lại chê bai, hủy báng, ngăn che, làm chìm mất, không cho lưu truyền. Có kẻ chỉ nghe học chút ít pháp Độc giác thừa liền đối với pháp Thanh văn thừa và pháp Vô thượng thừa mà chư Phật cùng gìn giữ, lại chê bai, hủy báng, ngăn che, làm chìm mất, không cho lưu truyền. Có kẻ chỉ nghe học chút ít pháp Vô thượng thừa liền đối với pháp Thanh văn thừa và pháp Độc giác thừa mà chư Phật cùng gìn giữ, lại chê bai, hủy báng, ngăn che, làm chìm mất, không cho lưu truyền.

 Vì cầu danh lợi, họ rao lên rằng: "Ta là Đại thừa, là phe Đại thừa, chỉ ưa nghe học, thọ trì Đại thừa, không ưa pháp Thanh văn và Độc giác, không ưa gần gũi người học nhị thừa (hai thừa Thanh văn và Độc giác)." Những kẻ giả xưng là người Đại thừa như thế, do sức ngu si và kiêu mạn của mình, đã chê bai, ngăn che, làm chìm mất chánh pháp ba thừa như vậy, không cho lưu truyền; lại ghen ghét những người tu học pháp ba thừa, phỉ báng, làm nhục, khiến họ mất hết uy thế.

 Này thiện nam tử! Tất cả chư Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) trong quá khứ, vị lai, hiện tại và các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu lâu, đức hạnh cao) vì muốn đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình, đã dùng sức đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài) mà gìn giữ hai việc. Một là, vì muốn nối tiếp và làm hưng thịnh dòng giống Tam bảo, khiến mãi không dứt, nên gìn giữ việc bỏ đời thế tục đi xuất gia, cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà-sa (áo của người xuất gia, nhuộm màu hoại sắc). Hai là, gìn giữ chánh pháp xuất yếu của ba thừa, tương ứng với tứ thánh đế (bốn chân lý cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, và con đường dứt khổ) và các pháp khác.

 Hai việc như thế chỉ có Phật Thế Tôn và các vị đại Bồ-tát mới khéo gìn giữ được; không phải các vị Thanh văn hay Độc thắng giác (tức Độc giác) làm được; cũng không phải trăm nghìn na-dữu-đa (một đơn vị số rất lớn) vị Đại Phạm thiên vương (vua của cõi trời Phạm thiên), Thiên đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) hay các vị vua Chuyển luân (vị vua lý tưởng, cai trị bằng chánh pháp) cai trị bốn đại châu (bốn châu lục lớn của thế giới theo quan niệm xưa) có thể gìn giữ được.

 Trong đời vị lai, ở cõi Phật này, sẽ có những vị vua sát-đế-lợi chiên-đà-la, thấy ai nương theo pháp của Ta mà xuất gia, cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà-sa, liền tìm cách rình bắt lỗi lầm. Họ viện đủ thứ cớ để mắng nhiếc, làm nhục, hoặc đánh bằng roi gậy, hoặc giam vào ngục, hoặc cướp đồ dùng sinh sống, hoặc lột áo cà-sa, ép phải hoàn tục, bắt làm đủ mọi việc nhà thế tục; hoặc sai khiến bừa bãi, hoặc đuổi đi một cách oan uổng, hoặc cắt đứt đồ ăn thức uống, hoặc giết hại thân mạng.

 Những vua sát-đế-lợi chiên-đà-la ấy, do sức ngu si và kiêu mạn của mình, đã làm nhục, trách phạt các đệ tử của Ta — những người mà chư Phật và Bồ-tát đã dùng sức đại bi cùng gìn giữ; đã phỉ báng, hủy diệt pháp rất sâu của Ta — pháp mà chư Phật và Bồ-tát đã dùng sức đại bi cùng gìn giữ; đối với chánh pháp ba thừa mà chư Phật và Bồ-tát trong ba đời cùng gìn giữ, họ ngăn che, làm chìm mất, không cho lưu truyền.

 Có những vua sát-đế-lợi chiên-đà-la, cho đến những kẻ phệ-xá, thú-đạt-la chiên-đà-la, hoặc nam hoặc nữ, ngu si kiêu mạn, tự xưng là Đại thừa. Bọn người ấy còn chẳng phải là pháp khí của hai thừa Thanh văn và Độc giác, huống gì là pháp khí của Đại thừa vô thượng. Vì cầu lợi dưỡng (của cải, vật cúng dường), sự cung kính và danh tiếng, họ lừa dối những hạng người ngu si tạp nhạp trong đời, tự nói: "Chúng ta là người Đại thừa", rồi chê bai chánh pháp nhị thừa của Như Lai.

 Những kẻ như thế, do nhân duyên ngu si, dua nịnh, quanh co, kiêu mạn, ghen ghét, keo kiệt, tham lam, đã hủy hoại pháp nhãn (con mắt chánh pháp, ví chánh pháp như con mắt soi đường cho chúng sinh) của Ta, khiến nó mau chìm mất. Họ đã phạm tội lớn đối với tất cả chư Phật trong ba đời, cũng phạm tội lớn đối với tất cả Bồ-tát trong ba đời, lại phạm tội lớn đối với tất cả Thanh văn trong ba đời. Chẳng bao lâu, thân thể họ sẽ tàn tật, thiếu khuyết, gặp đủ loại bệnh tật nặng nề, hiểm ác.

 Những vua sát-đế-lợi chiên-đà-la ấy, cho đến những kẻ phệ-xá, thú-đạt-la chiên-đà-la, hoặc nam hoặc nữ, do tạo nghiệp ác và khởi cái thấy điên đảo, nên làm tổn hại, cắt đứt tất cả thiện căn (gốc rễ điều lành) mình có. Dù có lúc họ làm nhiều việc bố thí tạo phước, thì đời sau cũng chỉ sinh vào quỷ thú (cõi ngạ quỷ) hay bàng sinh thú (cõi súc sinh, loài vật) mà hưởng quả giàu sang vui sướng. Trong thân ấy, họ còn chẳng thể khởi lên được thiện căn thấp kém của cõi sắc giới và vô sắc giới (hai cõi trời cao, nơi chúng sinh có thân vi tế hoặc không còn thân hình, đạt được nhờ thiền định), huống gì có thể gieo được hạt giống thiện căn của Thanh văn, Độc giác và Vô thượng thừa — hạt giống thiện căn làm khởi lên một cách tự nhiên, không cần gắng sức (?), nhất thiết trí trí (trí biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật).

 Lại nữa, lưỡi của họ sẽ bị bệnh làm hại, nhiều ngày đêm lưỡi cứng không nói được, chịu mọi đau đớn độc hại, nhức nhối khó chịu nổi. Khi chết, họ chắc chắn sinh vào đại địa ngục Vô gián.

 Vì thế, Như Lai thương xót tất cả các vua sát-đế-lợi chân chính hiền thiện, cho đến những người thú-đạt-la chân chính hiền thiện, hoặc nam hoặc nữ, muốn cho họ được lợi ích an vui lâu dài, nên ân cần tha thiết nói rằng: "Các ngươi đối với những người xuất gia đã quy về pháp của Ta, cạo bỏ râu tóc, khoác lên mình mảnh áo cà-sa, phải cẩn thận chớ quấy nhiễu, chê trách, trách phạt; đối với chánh giáo ba thừa do Ta nói, phải cẩn thận chớ chê bai, ngăn che, làm chìm mất. Nếu trái lời Ta mà cố làm, thì tội báo phải chịu như đã nói rộng ở trên."

 Vì sao vậy? Vì hình tướng xuất gia của người đã quy về pháp Ta, cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà-sa màu đỏ (màu hoại sắc), là thứ được sức thần đại bi của chư Phật và Bồ-tát quá khứ, vị lai, hiện tại gìn giữ. Dáng vẻ xuất gia cạo râu tóc, mặc cà-sa đỏ này là cờ hiệu giải thoát (dấu hiệu biểu trưng cho sự thoát khỏi mọi trói buộc khổ đau) của các bậc hiền thánh; cũng là cờ hiệu cho tất cả người Thanh văn thừa được thọ hưởng pháp vị (hương vị của chánh pháp, tức niềm an vui do pháp đem lại) của giải thoát; cũng là cờ hiệu cho tất cả người Độc giác thừa được thọ hưởng pháp vị giải thoát; cũng là cờ hiệu cho tất cả người Đại thừa được thọ hưởng pháp vị giải thoát.

 Chánh pháp ba thừa do Như Lai nói cũng là thứ được sức thần đại bi của chư Phật và Bồ-tát ba đời gìn giữ; là chỗ nương tựa giải thoát của các bậc hiền thánh; cũng là chỗ nương tựa để tất cả người Thanh văn thừa thọ hưởng pháp vị giải thoát; cũng là chỗ nương tựa để tất cả người Độc giác thừa thọ hưởng pháp vị giải thoát; cũng là chỗ nương tựa để tất cả người Đại thừa thọ hưởng pháp vị giải thoát.

 Này thiện nam tử! Vì lẽ ấy, người cầu giải thoát nên gần gũi, cung kính, cúng dường những người xuất gia đã quy về pháp Ta, cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà-sa đỏ.

 Trước hết nên tin kính pháp Thanh văn thừa: hoặc tự mình nghe nhận, dạy người khác nghe nhận; hoặc tự mình đọc tụng, dạy người khác đọc tụng; hoặc tự mình chép kinh, dạy người khác chép kinh; hoặc tự mình đem kinh pháp tặng cho, dạy người khác đem tặng cho; hoặc tự mình giảng nói, dạy người khác giảng nói; suy ngẫm, tu hành, làm cho lưu truyền rộng rãi.

 Cũng như thế, tin kính pháp Độc giác thừa: hoặc tự mình nghe nhận, dạy người khác nghe nhận; hoặc tự mình đọc tụng, dạy người khác đọc tụng; hoặc tự mình chép kinh, dạy người khác chép kinh; hoặc tự mình đem tặng cho, dạy người khác đem tặng cho; hoặc tự mình giảng nói, dạy người khác giảng nói; suy ngẫm, tu hành, làm cho lưu truyền rộng rãi.

 Cũng như thế, tin kính pháp Đại thừa: hoặc tự mình nghe nhận, dạy người khác nghe nhận; hoặc tự mình đọc tụng, dạy người khác đọc tụng; hoặc tự mình chép kinh, dạy người khác chép kinh; hoặc tự mình đem tặng cho, dạy người khác đem tặng cho; hoặc tự mình giảng nói, dạy người khác giảng nói; suy ngẫm, tu hành, làm cho lưu truyền rộng rãi.

 Nếu không phải là pháp khí thì không nên tự mình nghe, chớ dạy người khác nghe, cho đến những việc khác như đã nói rộng ở trên. Lại nên xa lìa tất cả pháp ác, nên bỏ bạn xấu, gần bạn lành, nên siêng tu sáu pháp đến bờ bên kia (tức sáu ba-la-mật: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ — những hạnh đưa người từ bờ sinh tử sang bờ giải thoát), nên thường sám hối (bày tỏ lỗi lầm và quyết không tái phạm) tất cả nghiệp ác, nên tùy chỗ thích hợp mà siêng phát chánh nguyện.

 Nếu làm được như thế thì mới có chuyện ngay trong thân này thành được pháp khí của Thanh văn thừa, hoặc hạt giống Độc giác thừa không bị thoái mất, hoặc hạt giống Đại thừa không bị thoái mất. Vì thế, cả ba thừa đều nên tu học; không nên kiêu căng xưng bừa là Đại thừa mà chê bai pháp Thanh văn và Độc giác thừa.

 Trước kia, Ta chỉ vì những người là pháp khí Đại thừa, tu hành bền chắc, mà nói rằng: "Chỉ tu Đại thừa mới đạt được rốt ráo." Vì thế, lời nói xưa và nay không trái nhau.

 Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn làm rõ lại nghĩa này nên nói bài tụng rằng:

 Trước đại chúng đông đủ, Bồ-tát Kim Cương Tạng (vị Bồ-tát đang thưa hỏi trong pháp hội này) hỏi Ta:

 "Vì sao Ngài khuyên cúng dường những bí-sô (tức tỳ-kheo, vị tăng nam đã thọ đủ giới) phá giới, làm ác,

 đã mất công đức hạnh đỗ-đa (tức đầu-đà, hạnh tu khổ hạnh để dứt lòng tham đắm), bị ngu si và tà kiến chi phối,

 không phải pháp khí, làm nhơ đường đạo, mà lại không cho trách phạt họ?

 Lại còn dạy nên nghe từ họ pháp vi diệu của ba thừa,

 là thuốc hay giải thoát chân thật, đưa đến niết-bàn vắng lặng?

 Vì sao trong các kinh khác lại nói rằng chỉ một Đại thừa mới đưa đến giải thoát,

 ngăn không cho học pháp nhị thừa, mà nay lại nói ba thừa?

 Xin Ngài thương xót các hữu tình, khiến họ bỏ được nghiệp tà ác,

 được lợi ích an vui, xin vì chúng con mà nói để trừ mối nghi."

 Ta vì lợi ích cho hàng sát-đế-lợi, cho đến hàng thú-đạt-la,

 nên không cho họ quấy nhiễu bí-sô, vì sợ họ mắc phải tội lớn.

 Cạo tóc, mặc cà-sa là cờ hiệu giáo pháp của chư Phật,

 được chư Phật đồng gìn giữ, là con mắt của con đường giải thoát.

 Dù có phá các luật nghi (giới luật, khuôn phép ngăn ngừa điều ác), cũng không phải bị ngăn mất giải thoát mãi mãi;

 nếu bỏ được các tà kiến xấu ác, sẽ mau đến niết-bàn.

 Như thuốc hay đã hư hỏng, vẫn còn chữa được nhiều bệnh;

 cũng vậy, người phá luật nghi vẫn có thể dứt khổ cho người khác.

 Không cho các bí-sô ấy dự vào lễ bố-tát (lễ chúng tăng họp nhau tụng giới mỗi nửa tháng) và yết-ma (nghi thức chúng tăng cùng quyết định công việc theo luật),

 nhưng cho phép họ thuyết pháp cho người khác; cả hai bên đều được phước, không còn nghi ngờ.

 Nếu họ quy kính Tam bảo, gọi Ta là Đại sư (bậc thầy lớn, tức Phật),

 bỏ được các điều ác, thì hơn hẳn mọi chúng ngoại đạo (những người theo các đạo khác ngoài Phật pháp).

 Như đoàn thương nhân lạc vào bãi đảo của quỷ la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), ai nấy đều kinh hoàng,

 mỗi người nắm một sợi lông của con thú thần (tích xưa: thương nhân bám vào lông con ngựa thần để được đưa qua biển), nhờ đó vượt biển thoát nạn.

 Cũng vậy, người phá giới mà lìa được các tà kiến xấu ác,

 nhờ lấy một lòng tin làm nhân, sẽ thoát khỏi quỷ la-sát phiền não (những tâm xấu như tham, sân, si làm rối loạn và khổ não thân tâm).

 Vì giữ gìn dấu hiệu giải thoát, được chư Phật đồng gìn giữ,

 nên không quấy nhiễu vị tăng phá giới thì có thể lìa các tội ác nặng.

 Những người ưa nhiều phước, vui cầu giải thoát chân thật,

 gìn giữ đều khắp cả người là pháp khí lẫn người không phải pháp khí, thì chứng giải thoát chẳng khó khăn.

 Kẻ ngu si kiêu mạn xưng mình là Đại thừa, kẻ ấy không có sức trí tuệ;

 đến pháp nhị thừa còn mê mờ, huống gì hiểu được Đại thừa.

 Ví như mắt bị khuyết hỏng thì không thấy được các màu sắc;

 cũng vậy, lòng tin khuyết hỏng thì không hiểu được Đại thừa.

 Không đủ sức uống cạn ao hồ sông ngòi, làm sao nuốt nổi biển lớn?

 Không học pháp nhị thừa, làm sao học được Đại thừa?

 Trước phải tin pháp nhị thừa, rồi mới tin được Đại thừa.

 Không có lòng tin mà tụng Đại thừa, chỉ là lời suông, chẳng ích gì.

 Trong lòng thật ôm đoạn kiến (cái thấy sai cho rằng chết là hết, không có đời sau, không có nhân quả), lại xưng bừa mình là Đại thừa,

 không giữ gìn tội lỗi của tam nghiệp (việc làm của thân, lời nói và ý nghĩ), phá rối chánh pháp của Ta;

 người ấy sau khi chết chắc chắn rơi vào ngục Vô gián.

 Cho nên phải xem căn cơ (khả năng tiếp nhận của người nghe) mà thuyết pháp, chớ nói cho kẻ không phải pháp khí.

 Kẻ kiêu căng, không từ bi, hung bạo, chí hướng thấp hèn —

 người trí nên biết đó là kẻ hư hỏng, mang đoạn kiến,

 chẳng phải pháp khí Thanh văn, Duyên giác (tức Độc giác), cũng chẳng phải pháp khí Đại thừa;

 kẻ dua nịnh, chê bai, phỉ báng chư Phật, ắt rơi vào ngục Vô gián.

 Giữ giới mà ưa ồn náo (?), tiếc pháp không muốn dạy người, sợ khổ và điều ác —

 người trí nên hiểu rằng đó gọi là Thanh văn thừa.

 Ưa bố thí, quán sát lẽ sinh diệt, thường thích ở một mình chỗ vắng lặng —

 người trí nên hiểu rằng đó gọi là Độc giác thừa.

 Đầy đủ các thiện căn, giữ gìn gốc rễ từ bi,

 thường ưa thu nhận và làm lợi cho chúng sinh — đó gọi là Đại thừa.

 Bỏ cả thân mạng để giữ giới, không làm khổ hại chúng sinh,

 tinh tấn cầu pháp Không (giáo lý rằng mọi sự vật đều không có tự tính cố định) — nên biết đó là Đại thừa.

 Tâm nhẫn chịu được mọi pháp, khéo nói, không giấu giếm, không keo kiệt,

 luôn vui thích với pháp — nên biết đó là Đại thừa.

 Đối với người là pháp khí hay không phải pháp khí, tâm làm lợi ích an vui đều bình đẳng,

 không nhiễm các pháp thế gian — nên biết đó là Đại thừa.

 Vì thế, người có trí kính trọng và giảng nói khắp cả ba thừa,

 không quấy nhiễu chúng tăng của Ta, sẽ mau thành vô thượng giác (sự giác ngộ cao tột, tức quả Phật).

 Lại nữa, này thiện nam tử! Nếu có vua sát-đế-lợi chân chính hiền thiện, bà-la-môn chân chính hiền thiện, tể quan chân chính hiền thiện, cư sĩ chân chính hiền thiện, trưởng giả chân chính hiền thiện, sa-môn chân chính hiền thiện, phệ-xá chân chính hiền thiện, thú-đạt-la chân chính hiền thiện, hoặc nam hoặc nữ, thành tựu mười loại hữu y hành luân (bánh xe hạnh tu có chỗ nương; "luân" là bánh xe, ví pháp tu như bánh xe chở người đi tới quả vị), thì ngay trong thân này có thể mau gieo trồng hạt giống Thanh văn thừa, khiến không thoái mất; hoặc ngay trong thân này thành pháp khí thánh của Thanh văn thừa, nhưng chưa phải pháp khí thánh của Độc giác thừa và Đại thừa.

 Mười loại ấy là gì?

 Một là, đầy đủ lòng tin trong sạch, tin có quả báo của mọi nghiệp lành và nghiệp ác.

 Hai là, đầy đủ lòng hổ thẹn, xa lìa tất cả bạn xấu và tà kiến.

 Ba là, an trú trong luật nghi, xa lìa việc giết hại cho đến uống rượu (tức năm giới: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu).

 Bốn là, an trú trong tâm từ (lòng thương muốn đem vui cho người), xa lìa mọi sân hận, giận dữ, bực bội.

 Năm là, an trú trong tâm bi (lòng thương muốn cứu khổ cho người), cứu giúp tất cả hữu tình yếu đuối.

 Sáu là, an trú trong tâm hỷ (lòng vui mừng trước điều tốt của người), xa lìa mọi nghiệp ác của lời nói (bốn điều: nói dối, nói đâm thọc, nói lời độc ác, nói thêu dệt).

 Bảy là, an trú trong tâm xả (lòng buông bỏ, bình đẳng, không vướng mắc), xa lìa mọi keo kiệt, tham lam, ghen ghét.

 Tám là, quy y (nương tựa) đúng đắn, xa lìa mọi sự chấp bậy về điềm lành điềm dữ, quyết không quy y tà thần và ngoại đạo.

 Chín là, đầy đủ sự tinh tấn, bền chắc, dũng mãnh tu các pháp lành.

 Mười là, thường ưa sự vắng lặng, suy nghĩ tìm cầu nghĩa lý của pháp, vui vẻ không mỏi mệt.

 Này thiện nam tử! Nếu có vua sát-đế-lợi chân chính hiền thiện, cho đến người thú-đạt-la chân chính hiền thiện, hoặc nam hoặc nữ, thành tựu mười loại hữu y hành luân này, thì ngay trong thân này có thể mau gieo trồng hạt giống Thanh văn thừa, khiến không thoái mất; hoặc ngay trong thân này chứng được mọi pháp thánh của Thanh văn thừa, thành pháp khí thánh của Thanh văn thừa; nhưng không chứng pháp thánh của Độc giác và Đại thừa, không thành pháp khí thánh của Độc giác và Đại thừa. Nên biết, ở đây đối với Độc giác và Đại thừa cũng đều nói như thế.

 Này thiện nam tử! Mười loại hữu y hành luân như thế là chung cho tất cả Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát và chư Phật Như Lai.

 Này thiện nam tử! Lại có mười loại hữu y hành luân không chung với Thanh văn, chỉ chung cho Độc giác, Bồ-tát và Như Lai. Nếu có vua sát-đế-lợi chân chính hiền thiện, cho đến người thú-đạt-la chân chính hiền thiện, hoặc nam hoặc nữ, thành tựu mười loại hữu y hành luân này, thì ngay trong thân này có thể mau gieo trồng hạt giống Độc giác thừa, khiến không thoái mất; hoặc ngay trong thân này chứng được mọi pháp thánh của Độc giác thừa, thành pháp khí thánh của Độc giác thừa.

 Mười loại ấy là gì?

 Một là, tu hành cho thân, lời nói và ý nghĩ được trong sạch.

 Hai là, đầy đủ lòng hổ thẹn, chán ghét thân mình.

 Ba là, đối với năm thủ uẩn (năm nhóm yếu tố hợp thành thân tâm — hình sắc, cảm thọ, tri giác, tâm hành, nhận thức — mà con người bám chấp cho là "ta") rất mực sợ hãi.

 Bốn là, thấy dòng sông sinh tử cực kỳ khó vượt qua.

 Năm là, thường ưa vắng lặng, lìa mọi ồn ào náo nhiệt.

 Sáu là, ưa ở chốn a-luyện-nhã (nơi rừng vắng yên tĩnh để tu hành), không chê trách lỗi người.

 Bảy là, giữ gìn các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), tâm thường lặng lẽ, an định.

 Tám là, khéo quán sát lẽ duyên khởi (lẽ mọi sự vật đều do nhiều nhân duyên nương nhau mà sinh ra), xem xét kỹ nhân và quả.

 Chín là, thường ưa siêng tu đẳng trì (trạng thái tâm định, giữ tâm đều đặn trên một đối tượng) và tĩnh lự (thiền định, lắng tâm suy xét).

 Mười là, đối với các pháp tập khởi (những pháp do phiền não nhóm họp mà sinh khởi, gây ra khổ) có thể khéo trừ diệt.

 Này thiện nam tử! Nếu có vua sát-đế-lợi chân chính hiền thiện, cho đến người thú-đạt-la chân chính hiền thiện, hoặc nam hoặc nữ, thành tựu mười loại hữu y hành luân này, thì ngay trong thân này có thể mau gieo trồng hạt giống Độc giác thừa, khiến không thoái mất; hoặc ngay trong thân này chứng được mọi pháp thánh của Độc giác thừa, thành pháp khí thánh của Độc giác thừa.

 Này thiện nam tử! Đó gọi là hữu y hành luân của tất cả Thanh văn và Độc giác. Tất cả Thanh văn và các vị Độc giác nương vào bánh xe này mà có thể mau vượt qua biển lớn tam hữu (ba cõi tồn tại: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — tức toàn bộ vòng sinh tử), mau đi vào thành bát-niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, sự tịch diệt hoàn toàn).

 Này thiện nam tử! "Hữu y hành luân" nghĩa là gì?

 Nói "hữu y" (có chỗ nương), nghĩa là có chấp giữ, có chỗ nương của cái "của ta", có điều mình thu nhận, có chỗ mình bị ràng buộc.

 "Hành" là các hạnh dựa trên uẩn (năm nhóm yếu tố hợp thành thân tâm), các hạnh dựa trên giới (mười tám yếu tố của nhận thức: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức), các hạnh dựa trên xứ (mười hai chỗ sinh ra nhận thức: sáu giác quan và sáu đối tượng), tức là những hạnh có ràng buộc.

 "Luân" là bánh xe dạy bảo và răn nhắc, như bánh xe của cỗ xe vua Chuyển luân ngự, hoặc bánh xe đi đầu (?). Như thế, tất cả Thanh văn và Độc giác nương vào bánh xe này mà cầu con đường niết-bàn. Vì thế, hai hạng này không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì sao vậy? Vì họ nương vào hạnh thấp kém, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ chấp giữ các hạnh thuộc uẩn của chính mình, kinh sợ chán ghét, chỉ tự cầu thoát mọi lo khổ cho mình, không cầu cho tất cả hữu tình được giải thoát mà tu hành, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ nương vào các hạnh thuộc giới của chính mình, kinh sợ chán ghét, chỉ tự cầu thoát mọi lo khổ cho mình, không cầu cho tất cả hữu tình được giải thoát mà tu hành, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ thu nhận các hạnh thuộc xứ của chính mình, kinh sợ chán ghét, chỉ tự cầu thoát mọi lo khổ cho mình, không cầu cho tất cả hữu tình được giải thoát mà tu hành, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ bị ràng buộc vào những hạnh có ràng buộc, không ưa thu nhận các hữu tình, không có từ bi, còn có ràng buộc, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ thấy người khác chịu đủ mọi khổ mà bỏ đi không cứu, chỉ vì tự thân mình mà cầu giải thoát, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ chỉ tự cắt đứt đầu mối phiền não của mình, không ưa cắt đứt đầu mối phiền não của tất cả hữu tình, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ không thể điều khiển bánh xe Đại thừa để đi đến bồ-đề (sự giác ngộ), nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ không thể theo bánh xe ánh sáng lớn (?) để đi đến bồ-đề, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Vì họ ưa thích một mình không bạn mà vào thành niết-bàn, và tu hành theo cách ấy, nên không phải pháp khí Đại thừa.

 Này thiện nam tử! Có những chúng sinh đối với pháp Thanh văn thừa và Độc giác thừa chưa từng chịu khó siêng năng tu học đúng đắn. Những chúng sinh như thế căn cơ chưa chín, căn cơ thấp kém, tinh tấn ít ỏi. Nếu có ai vì họ mà nói chánh pháp Đại thừa vi diệu rất sâu, thì cả người nói lẫn người nghe đều mắc tội lớn, lại còn làm trái ý tất cả chư Phật.

 Vì sao vậy? Nếu các chúng sinh đối với pháp Thanh văn thừa và Độc giác thừa chưa từng chịu khó siêng năng tu học đúng đắn, căn cơ chưa chín, căn cơ thấp kém, tinh tấn ít ỏi, mà lại nghe nhận chánh pháp Đại thừa vi diệu rất sâu, thì những chúng sinh ấy thật là ngu si mà tự cho mình sáng suốt. Họ rơi vào cực đoan đoạn diệt (cho rằng mọi thứ đều dứt mất, không có gì tiếp nối), sa vào ý tưởng điên cuồng, chấp theo vô nhân luận (thuyết cho rằng mọi việc xảy ra không có nguyên nhân). Đối với nghiệp và quả, họ sinh ý tưởng đoạn diệt, gạt bỏ, cho rằng không có việc lành, việc ác nào cả.

 Họ nói bừa về Đại thừa, phá rối pháp của Ta: cái không phải pháp thì nói là pháp, cái là pháp thì nói không phải pháp; người thật không phải sa-môn thì nói là sa-môn, người thật là sa-môn thì nói không phải sa-môn; cái thật không phải tỳ-nại-da (giới luật của người xuất gia) thì nói là tỳ-nại-da, cái thật là tỳ-nại-da thì nói không phải tỳ-nại-da.

 Do tâm ngu si, điên đảo, kiêu mạn, ghen ghét, kéo bè kết đảng, họ khen ngợi, bênh vực pháp Đại thừa, khiến lưu truyền rộng rãi; còn đối với pháp Thanh văn thừa và Độc giác thừa thì chê bai, ngăn che, không cho lưu truyền. Họ không thể đúng như thật mà nương theo Thanh văn thừa, Độc giác thừa hay Vô thượng thừa để bỏ đời thế tục đi xuất gia, thọ giới cụ túc (giới đầy đủ của người xuất gia), thành thân phận bí-sô; cũng không đúng như thật mà tu tập, gom góp nhân duyên của mọi pháp lành.

 Đối với các đệ tử của Ta — dù là pháp khí hay không phải pháp khí, tức là những người siêng tu hạnh của bậc hữu học (bậc thánh còn phải tu học) và vô học (bậc thánh đã học xong, tức A-la-hán), cho đến những phàm phu (người thường chưa chứng thánh) chân chính hiền thiện đã chứng quả cuối cùng (?), dù là người giữ giới, phá giới hay không có giới — họ đều mắng chửi, chê trách, quấy nhiễu đủ cách, cướp y bát, không cho dùng các đồ dùng sinh sống, trói buộc, giam cầm.

 Những kẻ chủ trương đoạn diệt, gạt bỏ hết mọi nhân quả như thế, tuy ở trong loài người mà thật là quỷ la-sát. Trong đời sau, suốt vô số đại kiếp, họ khó được thân người. Thà ở địa ngục chịu khổ vô lượng, còn hơn ở trong loài người mà khởi kiến chấp đoạn diệt.

 Những kẻ ngu si như thế chẳng bao lâu thân thể sẽ tàn tật, thiếu khuyết, nhiều ngày đêm lưỡi cứng không nói được, chịu mọi đau đớn độc hại, nhức nhối khó chịu nổi; khi chết chắc chắn sinh vào địa ngục Vô gián. Họ trôi lăn qua lại trong các đường ác, chịu mọi khổ não, khó cứu giúp được; trải nhiều trăm nghìn kiếp khó được lại thân người.

 Dù qua vô lượng vô số kiếp rồi được lại thân người, thì cũng sinh vào thế giới ngũ trược (thời kỳ năm thứ ô nhiễm: thời đại suy đồi, tư tưởng sai lệch, phiền não nặng nề, chúng sinh xấu ác, tuổi thọ ngắn ngủi) không có Phật. Sinh ra đã mù, đã điếc, câm ngọng, không có lưỡi; thường bị đủ loại bệnh nặng quấn lấy; hoặc thân lùn xấu, người không muốn nhìn; lời nói vụng về, tai người nghe thấy chán ghét; tâm thường mê loạn, không hiểu biết gì; sinh vào nhà nghèo khó, mọi thứ thiếu thốn.

 Họ không gặp bạn lành, theo bạn xấu mà làm, ưa tạo nghiệp ác, thích chấp tà kiến, tạo tội Vô gián (năm tội cực nặng như giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng — những tội dẫn thẳng vào địa ngục Vô gián), rồi lại rơi vào địa ngục Vô gián lần nữa, trôi lăn trong các đường ác, khó có ngày ra.

 Những kẻ ngu si chủ trương đoạn diệt như thế phá rối, hủy diệt chánh pháp của Ta, bức bách, quấy nhiễu, trách phạt các đệ tử của Ta — dù là người giữ giới, phá giới hay không có giới — khiến tất cả không được yên ổn tu các điều lành. Do nhân duyên ấy, trải nhiều trăm nghìn kiếp họ chìm trong các đường ác, từ chỗ tối vào chỗ tối, khó có ngày ra.

 Mọi tội báo của những chúng sinh như thế đều do chưa cầu nghe học pháp Thanh văn và Độc giác thừa mà đã cầu nghe học chánh pháp Đại thừa vi diệu rất sâu. Những kẻ ngu si chủ trương đoạn diệt như thế, đến thân người thấp kém còn khó được, huống gì có thể thành pháp khí bậc hiền thánh; đến niết-bàn mà Thanh văn và Độc giác chứng được còn chẳng thể đạt, huống gì đạt được vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn vẹn, tức quả vị Phật) rộng lớn, rất sâu. Mọi lỗi lầm của những chúng sinh như thế đều do chưa học pháp Thanh văn thừa và Độc giác thừa mà đã vội vào Đại thừa.

 Này thiện nam tử! Ví như chiếc bình đất mới nặn chưa nung, có nhiều vết nứt, đựng dầu, sữa… đều thấm rỉ hết, cả bình lẫn vật đựng đều hư mất. Vì sao vậy? Vì đồ chứa có khuyết điểm.

 Cũng vậy, những chúng sinh đối với pháp Thanh văn thừa và Độc giác thừa chưa từng chịu khó siêng năng tu học đúng đắn, căn cơ chưa chín, căn cơ thấp kém, tinh tấn ít ỏi; nếu có ai vì họ mà nói chánh pháp Đại thừa vi diệu rất sâu, thì cả người nói lẫn người nghe đều mắc tội lớn, lại còn làm trái ý tất cả chư Phật; mọi lỗi lầm đều như đã nói rộng ở trên.

 Ví như kho tàng ở thế gian bị đổ nát, thủng lỗ, đem các báu vật cất vào thì phần nhiều bị thất lạc. Cũng vậy, những chúng sinh đối với pháp nhị thừa thì chê bai, không tin, không chịu tu học; vì họ mà nói Đại thừa thì họ không hiểu đúng như thật, nhân đó tạo tội, trôi lăn không cùng.

 Ví như thuyền bè bị rò rỉ nhiều chỗ, không chịu nổi việc chở người đi trên biển lớn. Cũng vậy, những chúng sinh ôm nhiều keo kiệt, ghen ghét, chưa từng tu học pháp nhị thừa, xưng bừa là Đại thừa mà thật ôm đoạn kiến, kiêu mạn, dua nịnh, quanh co, thành thân rò rỉ, không thể nương vào đó mà vào biển nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật).

 Ví như có người mắt mù, không thể đưa cho xem các thứ châu báu. Cũng vậy, những chúng sinh kiêu mạn, phóng túng, chấp vào cái Không một cách sai lệch, không học nhị thừa, mù không có mắt trí tuệ, không thể chỉ bày cho họ châu báu công đức của Đại thừa vô thượng.

 Ví như có người thân thể hôi thối dơ bẩn, dù lấy đủ loại hương thơm thượng hạng thoa lên cũng không thể khiến thân thơm sạch. Cũng vậy, những chúng sinh ngu si kiêu mạn, đối với pháp nhị thừa không ưa siêng tu, không dứt việc giết hại cho đến tà kiến, dù siêng năng nghe nhận Đại thừa vô thượng, rốt cuộc cũng không thể hiểu được pháp rất sâu.

 Ví như ruộng đá, dù gieo giống tốt, siêng năng chăm bón làm cỏ, rốt cuộc cũng không có quả. Cũng vậy, những chúng sinh đối với pháp nhị thừa thì kiêu mạn, lười biếng, không ưa siêng tu, tham cầu ngũ dục (năm thứ ham muốn: hình sắc đẹp, âm thanh hay, mùi thơm, vị ngon, sự xúc chạm êm ái) chẳng hề chán; dù trong thân ấy có gieo hạt giống Đại thừa, tinh tấn khổ nhọc, rốt cuộc cũng chẳng thành tựu gì.

 Ví như chiếc vò trước đã đựng thuốc độc, nay bỏ vào chút đường phèn thì cũng không dùng để ăn được. Cũng vậy, những chúng sinh đối với pháp nhị thừa không chịu tu học, chấp theo vô nhân luận; vì họ mà nói Đại thừa thì rốt cuộc cũng không thể thành lợi ích cho mình và cho người.

 Ví như chiếc vò trước đã đựng đường phèn, nay bỏ vào chút thuốc độc thì cũng không dùng để ăn được. Cũng vậy, những chúng sinh siêng năng tu học chánh pháp nhị thừa mà chưa thành tựu, vì họ mà nói Đại thừa thì cả hai đều hư mất.

 Ví như có người điên cuồng, tâm rối loạn, dù tấu nhạc cho nghe cũng không thể hiểu biết. Cũng vậy, những chúng sinh chưa từng tu học pháp nhị thừa, bị các phiền não mạnh mẽ như tham, sân, si quấy rối tâm, chấp theo thuyết vô nhân và thuyết đoạn diệt, căn cơ chưa chín; vì họ mà nói Đại thừa thì dù trải qua lâu ngày cũng không thể hiểu.

 Ví như có người không mặc áo giáp, không cầm khí giới mà xông vào trận, ắt bị thương tổn, chịu mọi khổ não. Cũng vậy, những chúng sinh chưa từng tu học pháp nhị thừa, trí tuệ hẹp hòi kém cỏi, căn khí chưa thành; vì họ mà nói Đại thừa thì ắt sinh chấp bậy, do đó lần lượt tạo ác không cùng.

 Những kẻ ngu si như thế chẳng bao lâu thân thể sẽ tàn tật, thiếu khuyết, nhiều ngày đêm lưỡi cứng không nói được, chịu mọi đau đớn độc hại, nhức nhối khó chịu nổi; khi chết chắc chắn sinh vào địa ngục Vô gián, trôi lăn qua lại trong các đường ác. Nên biết, mọi điều đều theo thứ tự như đã nói rộng ở trên.

 Này thiện nam tử! Vì thế, người trí trước hết nên quan sát tâm của mọi người rồi sau mới thuyết pháp. Trước phải phát khởi tâm từ, tâm bi, tâm hỷ, tâm làm lợi ích, tâm không lười biếng, tâm nhẫn chịu được, tâm không kiêu mạn, tâm không ghen ghét, tâm không keo kiệt, tâm định đẳng dẫn (tâm định đều đặn, an trụ bình lặng), rồi sau mới vì người khác mà giảng nói chánh pháp, quyết không để các loài chúng sinh khác nghe pháp mình nói mà trôi lăn trong sinh tử, rơi vào hiểm nạn lớn.

 Vì thế, Như Lai thấu suốt tướng tâm của tất cả chúng sinh, dùng vô trần cấu hành luân (bánh xe hạnh không bụi nhơ) và vô thủ hành luân (bánh xe hạnh không chấp giữ) mà nói chánh pháp. Tất cả các vị Bồ-tát ma-ha-tát mặc áo giáp lớn (ví lòng nguyện kiên cố cứu độ chúng sinh) khi thuyết pháp cho người khác cũng như thế: vì lòng thương xót, vì muốn khiến họ dứt diệt các phiền não, vì muốn khiến họ vượt qua biển tam hữu, vì muốn khiến các chúng sinh trong ba thừa tùy theo tâm ưa thích mà theo một thừa, mau được viên mãn, nên vì họ nói chánh pháp, quyết không để họ trôi lăn trong sinh tử, rơi vào hiểm nạn lớn.

 Thế nào gọi là vô trần cấu hành luân?

 "Vô trần cấu" (không bụi nhơ) nghĩa là khi thuyết pháp: không vì để có uẩn, không vì để có xứ, không vì để có giới, không vì để có cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn, gồm loài người, súc sinh, địa ngục, một số tầng trời…), không vì để có cõi Sắc, không vì để có cõi Vô sắc, không vì để có đời này, không vì để có đời sau, không vì để có các hành (các pháp do nhân duyên tạo tác), không vì để có thọ (cảm nhận khổ, vui), không vì để có tưởng (sự nhận biết hình tướng), không vì để có tư (ý chí tạo tác), không vì để có xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng), không vì để có tác ý (sự chú tâm hướng đến đối tượng), không vì để có vô minh (sự mê muội không thấy chân lý), cho đến không vì để có già chết, không vì để có hành và không hành mà vì chúng sinh giảng nói chánh pháp. Mà chỉ vì muốn cho tất cả uẩn, xứ, giới, nói rộng ra cho đến hành và không hành, đều lặng mất, nên vì chúng sinh giảng nói chánh pháp. Vì lẽ ấy gọi là "vô trần cấu".

 "Hành" nghĩa là vì muốn dứt hẳn việc chết ở đây sinh ở kia mà vì chúng sinh giảng nói chánh pháp; vì muốn dứt hẳn uẩn, xứ, giới, nói rộng ra cho đến vì muốn dứt hẳn hành và không hành mà vì chúng sinh giảng nói chánh pháp. Đó gọi là "hành".

 "Luân" nghĩa là như ánh sáng trăng tròn mát mẻ, không bị ngăn ngại, tràn khắp hư không, soi chạm mọi cảnh giới không chướng ngại. Cũng vậy, ba bánh xe thù thắng của Như Lai và các Bồ-tát là thần thông (năng lực siêu phàm), ký thuyết (lời giảng nói, chỉ dạy theo tâm người nghe) và giáo giới (lời răn dạy), có tác dụng không ngăn ngại, khắp các thế giới, đem lợi ích an vui cho tất cả chúng sinh được giáo hóa, khiến chúng sinh không quy hướng về nơi khác, không chung với tất cả chúng sinh thế gian, không chung với tất cả Thanh văn và Độc giác, có thể khiến chúng sinh dứt diệt những pháp khổ não của sinh tử, chứng được bồ-đề và niết-bàn an vui. Đó gọi là "luân". Như thế gọi là vô trần cấu hành luân của chư Phật và Bồ-tát.

 Thế nào gọi là vô thủ hành luân? Nghĩa là đối với mọi pháp không có chỗ vướng mắc, như ánh mặt trời soi khắp tất cả; đối với căn khí ba thừa, tùy theo chỗ thích hợp mà giảng nói chánh pháp, không có chỗ chấp trước. Tức là chư Như Lai vì chúng sinh mà nói pháp như thế, như hư không không có tướng sai khác; dùng vô lượng thiền định, tự tại thong dong, trang nghiêm và gìn giữ, mà vì chúng sinh nói pháp vi diệu, không có chỗ chấp trước. Tất cả các vị Bồ-tát ma-ha-tát mặc áo giáp lớn, khi thuyết pháp cho người khác cũng như thế.

 Tức là nói các pháp chẳng phải có, chẳng phải không; chẳng phải ngay nơi sắc (hình chất, vật chất) là không, chẳng phải lìa sắc là không; cho đến chẳng phải ngay nơi thức (sự nhận biết phân biệt) là không, chẳng phải lìa thức là không; chẳng phải ngay nơi mắt là không, chẳng phải lìa mắt là không; cho đến chẳng phải ngay nơi ý là không, chẳng phải lìa ý là không; chẳng phải ngay nơi sắc (đối tượng của mắt) là không, chẳng phải lìa sắc là không; cho đến chẳng phải ngay nơi pháp (đối tượng của ý) là không, chẳng phải lìa pháp là không; chẳng phải ngay nơi nhãn thức (sự nhận biết qua mắt) là không, chẳng phải lìa nhãn thức là không; cho đến chẳng phải ngay nơi ý thức là không, chẳng phải lìa ý thức là không.

 Chẳng phải ngay nơi cõi Dục là không, chẳng phải lìa cõi Dục là không; cho đến chẳng phải ngay nơi Không vô biên xứ (tầng thiền định của cõi Vô sắc, quán hư không vô tận) là không, chẳng phải lìa Không vô biên xứ là không; chẳng phải ngay nơi Thức vô biên xứ (tầng quán thức vô tận) là không, chẳng phải lìa Thức vô biên xứ là không; chẳng phải ngay nơi Vô sở hữu xứ (tầng quán không có gì cả) là không, chẳng phải lìa Vô sở hữu xứ là không; chẳng phải ngay nơi Phi tưởng phi phi tưởng xứ (tầng cao nhất, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng) là không, chẳng phải lìa Phi tưởng phi phi tưởng xứ là không.

 Chẳng phải ngay nơi tứ niệm trụ (bốn phép quán: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) là không, chẳng phải lìa tứ niệm trụ là không; cho đến chẳng phải ngay nơi bát chi thánh đạo (con đường thánh tám nhánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, tinh tấn đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) là không, chẳng phải lìa bát chi thánh đạo là không; chẳng phải ngay nơi pháp duyên khởi là không, chẳng phải lìa pháp duyên khởi là không; chẳng phải ngay nơi tam bất hộ (ba điều Phật không cần che giấu, vì thân, lời và ý của Phật đều hoàn toàn trong sạch) là không, chẳng phải lìa tam bất hộ là không; chẳng phải ngay nơi tứ vô sở úy (bốn điều Phật không hề sợ hãi khi thuyết pháp) là không, chẳng phải lìa tứ vô sở úy là không; chẳng phải ngay nơi thập lực (mười năng lực trí tuệ của Phật) là không, chẳng phải lìa thập lực là không; chẳng phải ngay nơi thập bát bất cộng pháp (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật có) là không, chẳng phải lìa thập bát bất cộng pháp là không; chẳng phải ngay nơi đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả là không, chẳng phải lìa đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả là không; chẳng phải ngay nơi niết-bàn là không, chẳng phải lìa niết-bàn là không.

 Đó gọi là Như Lai và các Bồ-tát vì chúng sinh giảng nói chánh pháp vi diệu xử trung (đứng ở giữa, không rơi vào hai cực đoan có và không, tức trung đạo).

 Này thiện nam tử! Như vậy, Như Lai vì chúng sinh mà dùng vô trần cấu hành luân để thuyết pháp, như ánh sáng trăng tròn mát mẻ, không bị ngăn ngại, tràn khắp hư không, soi chạm mọi cảnh giới không chướng ngại, cho đến như đã nói rộng ở trên. Lại dùng vô thủ hành luân để nói pháp vi diệu: đối với mọi pháp không có chỗ vướng mắc, như ánh mặt trời soi khắp tất cả; đối với căn khí ba thừa, tùy theo chỗ thích hợp mà giảng nói chánh pháp, không có chỗ chấp trước. Tức là chư Như Lai vì chúng sinh mà nói pháp như thế, như hư không không có tướng sai khác; dùng vô lượng thiền định, tự tại thong dong, trang nghiêm và gìn giữ, mà vì chúng sinh nói pháp vi diệu, không có chỗ chấp trước, khiến họ tùy chỗ thích hợp mà đi vào ba thừa.

 Tất cả các vị Bồ-tát ma-ha-tát mặc áo giáp lớn, khi thuyết pháp cho người khác cũng như thế, khiến các chúng sinh nghe pháp rất sâu thù thắng nhất này rồi, trong ba thừa tùy theo chỗ mình ưa thích mà theo một thừa, mọi thiện căn đều được chín muồi; tùy nơi một thừa mà an trú thật vững vàng; quyết không để họ trong sinh tử làm tăng thêm đủ thứ pháp ác bất thiện; khiến họ đối với niết-bàn được bền chắc, không thoái lui.

 Này thiện nam tử! Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn dứt sự trôi lăn sinh tử của vô lượng vô số chúng sinh mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì tự mình dứt sự trôi lăn sinh tử mà thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn cho vô lượng vô số chúng sinh vượt qua bốn dòng nước lũ (bốn thứ cuốn trôi chúng sinh: lòng ham muốn, sự bám vào hiện hữu, cái thấy sai lầm và sự mê muội) mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì muốn cho chính mình vượt qua bốn dòng nước lũ mà thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn trừ bệnh phiền não của vô lượng vô số chúng sinh mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì tự trừ bệnh phiền não của mình mà thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn dứt sạch, không còn sót, sự nối tiếp của uẩn, phiền não và tập khí (thói quen, dấu vết của phiền não còn sót lại) của chúng sinh mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì tự dứt sự nối tiếp của uẩn, phiền não và tập khí của mình, mà vẫn còn sót chưa hết, để thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn thành đẳng lưu quả (quả cùng loại, tương ứng với nhân đã gieo) của đại bi, lấy đại bi làm nhân mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác không vì đẳng lưu quả của đại bi, không có nhân đại bi mà thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát có lòng quan tâm đến chúng sinh mà thuyết pháp; còn Thanh văn và Độc giác không có lòng quan tâm đến chúng sinh mà thuyết pháp.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn dập tắt khổ của tất cả chúng sinh khác mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì tự dập tắt khổ của chính mình mà thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn cho tất cả chúng sinh được đầy đủ pháp vị mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì muốn tự thân mình được đầy đủ pháp vị mà thuyết pháp cho người khác.

 Bồ-tát ma-ha-tát vì muốn cho chúng sinh được ánh sáng pháp thù thắng mà thuyết pháp cho người khác; còn Thanh văn và Độc giác chỉ vì muốn tự mình được ánh sáng pháp thù thắng mà thuyết pháp cho người khác.

 Này thiện nam tử! Nói tóm lại, Bồ-tát ma-ha-tát giữ vô lượng luật nghi, vì muốn trừ diệt khắp cả cho tất cả chúng sinh sự tối tăm lớn của vô minh, những việc sợ hãi lớn và mọi sự suy tổn, khiến họ được ánh sáng lớn và danh tiếng lớn, giác ngộ đúng như thật nhất thiết trí trí (trí biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật), mà thuyết pháp cho người khác. Còn Thanh văn và Độc giác chỉ giữ một phần luật nghi, chỉ vì muốn trừ diệt sự tối tăm vô minh của mình, được ánh sáng nhỏ và danh tiếng nhỏ, giác ngộ đúng như thật một phần trí tuệ về pháp, mà thuyết pháp cho người khác.

 Này thiện nam tử! Thanh văn và Độc giác không thật sự quan tâm đến người khác, không thật sự thương xót người khác, không thật sự không khinh đùa người khác, không thật sự vì lợi ích người khác, không thật sự cứu vớt người khác, không thật sự tiến cử người khác, không thật sự muốn khen ngợi người khác, không khen ngợi người khác mà thật lòng không dua nịnh, không quên thân mình để làm cho người khác an vui, không phải là không gây ra lỗi lầm nơi thân, lời nói và ý nghĩ đối với người khác.

 Này thiện nam tử! Người trú trong Đại thừa thì không thật sự quan tâm cho riêng mình, nói rộng ra cho đến không hề gây ra lỗi lầm nơi thân, lời nói và ý nghĩ đối với người khác.

 Kinh Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân, quyển thứ sáu (hết).

 Kinh Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân, quyển thứ bảy.

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video