Thiên 11 — Phẩm 5: Bố thí ba-la-mật (phần 1)

 Kinh Bi Hoa, phẩm Đàn ba-la-mật (hạnh bố thí trọn vẹn đưa người đến bờ giác ngộ), phẩm thứ năm, phần một.

 Thiện nam tử, khi ấy Bồ-tát Đại Bi (vị Bồ-tát tên Đại Bi; Bồ-tát là người phát tâm cầu thành Phật và cứu giúp chúng sinh) cúi đầu lễ kính Như Lai Bảo Tạng (Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến). Lễ chân Phật xong, ở trước Phật thưa: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), những điều được gọi là các pháp môn tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên chú vào một chỗ) và kinh 'Pháp môn thanh tịnh giúp đạt bồ-đề' (bồ-đề: sự giác ngộ), phải đến mức nào mới gọi là các pháp môn tam-muội và kinh pháp môn thanh tịnh giúp đạt bồ-đề? Thế nào là Bồ-tát được trang nghiêm bằng sự vô úy (không sợ hãi) và đầy đủ đức nhẫn (sự nhẫn nại, chịu đựng an nhiên trước mọi nghịch cảnh)?"

 Thiện nam tử, khi ấy Phật kia khen Bồ-tát Đại Bi: "Lành thay, lành thay, Đại Bi! Điều ông hỏi hôm nay thật kỳ lạ đặc biệt, chính là trân bảo, có thể làm lợi ích lớn cho vô lượng vô biên Bồ-tát. Vì sao vậy? Đại Bi, vì ông có thể hỏi Phật việc lớn như thế. Đại Bi, nay ông hãy lắng nghe cho kỹ.

 Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ hiền lành có lòng tin) tu hành Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh), thì có tam-muội Thủ-lăng-nghiêm (Kiện Hành, nghĩa là bước đi mạnh mẽ vững chắc); vào tam-muội này thì có thể vào trong tất cả các tam-muội. Có tam-muội Bảo Ấn (dấu ấn báu); vào tam-muội này thì có thể ấn chứng (đóng dấu xác nhận) các tam-muội. Có tam-muội Sư Tử Du Hí (sư tử dạo chơi); vào tam-muội này thì đối với các tam-muội được tự tại như sư tử dạo chơi. Có tam-muội Thiện Nguyệt (trăng lành); vào tam-muội này thì có thể soi sáng các tam-muội. Có tam-muội Tràng Tướng (hình tướng cờ phướn); vào tam-muội này thì có thể giữ được cờ phướn của các tam-muội. Có tam-muội Xuất Nhất Thiết Pháp Tánh (vượt ra từ bản tánh của mọi pháp); vào tam-muội này thì có thể xuất ra tất cả tam-muội. Có tam-muội Quán Ấn (dấu ấn quán sát); vào tam-muội này thì có thể quán thấy đỉnh cao của tất cả tam-muội. Có tam-muội Ly Pháp Giới (lìa pháp giới; pháp giới là toàn thể mọi hiện tượng, mọi pháp); vào tam-muội này thì có thể phân biệt các tam-muội. Có tam-muội Ly Tràng Tướng (lìa hình tướng cờ phướn); vào tam-muội này thì có thể giữ cờ phướn của tất cả các tam-muội. Có tam-muội Kim Cương; vào tam-muội này thì có thể khiến tất cả tam-muội không thể bị phá hoại.

 Có tam-muội Chư Pháp Ấn (dấu ấn của các pháp); vào tam-muội này thì có thể ấn chứng tất cả các pháp. Có tam-muội Tam-muội Vương Thiện Trụ (vua tam-muội khéo an trụ); vào tam-muội này thì an trụ giữa các tam-muội như một vị vua. Có tam-muội Phóng Quang (phóng ánh sáng); vào tam-muội này thì có thể phóng ánh sáng soi các tam-muội. Có tam-muội Lực Tiến (sức tiến bước); vào tam-muội này thì đối với các tam-muội được tăng tiến tự tại. Có tam-muội Chánh Xuất (ra đúng đắn); vào tam-muội này thì có thể ra khỏi các tam-muội một cách đúng đắn. Có tam-muội Biện Từ (lời lẽ biện giải); vào tam-muội này thì hiểu hết tất cả vô lượng âm thanh. Có tam-muội Ngữ Ngôn (lời nói); vào tam-muội này thì có thể vào trong tất cả mọi ngôn ngữ. Có tam-muội Quán Phương (quán sát các phương); vào tam-muội này thì có thể quán khắp mọi phương hướng của các tam-muội. Có tam-muội Nhất Thiết Pháp (tất cả các pháp); vào tam-muội này thì có thể phá (sự chấp trước vào) tất cả các pháp. Có tam-muội Trì Ấn (giữ dấu ấn); vào tam-muội này thì giữ được dấu ấn của các tam-muội.

 Có tam-muội Nhập Nhất Thiết Pháp Tịch Tĩnh (vào sự vắng lặng của mọi pháp); vào tam-muội này thì khiến tất cả tam-muội đi vào vắng lặng. Có tam-muội Bất Thất (không mất); vào tam-muội này thì không quên tất cả tam-muội. Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Bất Động (mọi pháp không lay động); vào tam-muội này thì khiến tất cả tam-muội không lay động. Có tam-muội Thân Cận Nhất Thiết Pháp Hải Ấn (gần gũi mọi pháp, dấu ấn như biển cả in bóng mọi vật); vào tam-muội này thì thu nhận, gần gũi tất cả tam-muội. Có tam-muội Nhất Thiết Vô Ngã (mọi thứ đều không có cái ta thật); vào tam-muội này thì khiến các tam-muội không có sinh diệt. Có tam-muội Biến Phú Hư Không (che phủ khắp hư không); vào tam-muội này thì che phủ khắp tất cả tam-muội. Có tam-muội Bất Đoạn Nhất Thiết Pháp (không đứt đoạn mọi pháp); vào tam-muội này thì giữ các tam-muội không để đứt đoạn. Có tam-muội Kim Cương Tràng (đạo tràng kim cương); vào tam-muội này thì có thể sửa sang tất cả đạo tràng của các tam-muội (?). Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Nhất Vị (mọi pháp cùng một vị); vào tam-muội này thì có thể giữ tất cả các pháp trong cùng một vị. Có tam-muội Ly Lạc Ái (lìa sự ham thích); vào tam-muội này thì lìa tất cả phiền não (những tâm trạng ô nhiễm làm khổ như tham, giận, si) và các phiền não phụ.

 Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Vô Sinh (mọi pháp không sinh); vào tam-muội này thì chỉ rõ tất cả tam-muội không sinh không diệt. Có tam-muội Quang Minh (ánh sáng); vào tam-muội này thì có thể soi sáng tất cả tam-muội, khiến chúng sáng rực. Có tam-muội Bất Diệt Nhất Thiết Pháp (không diệt mọi pháp); vào tam-muội này thì không mong cầu một sự phân biệt nào đối với tất cả tam-muội (?). Có tam-muội Bất Cầu (không mong cầu); vào tam-muội này thì không mong cầu tất cả các pháp. Có tam-muội Bất Trụ (không dừng trụ); vào tam-muội này thì ở giữa các pháp mà không trụ vào pháp giới. Có tam-muội Hư Không Ức Tưởng (nghĩ nhớ như hư không); vào tam-muội này thì khiến các tam-muội đều là hư không, thấy được sự chân thật của chúng. Có tam-muội Vô Tâm (không tâm); vào tam-muội này thì trong tất cả các tam-muội có thể diệt tâm và tâm sở (tâm sở: các trạng thái, hoạt động phụ thuộc vào tâm như cảm thọ, tưởng nghĩ...). Có tam-muội Sắc Vô Biên (hình sắc không bờ bến); vào tam-muội này thì trong tất cả tam-muội có hình sắc ánh sáng vô biên. Có tam-muội Tịnh Đăng (ngọn đèn trong sạch); vào tam-muội này thì trong tất cả tam-muội có thể làm đèn sáng. Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Vô Biên (mọi pháp không bờ bến); vào tam-muội này thì trong các tam-muội đều có thể hiện ra vô lượng trí tuệ.

 Có tam-muội Điện Vô Biên (tia chớp không bờ bến); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra trí tuệ. Có tam-muội Nhất Thiết Quang Minh (mọi ánh sáng); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra ánh sáng của các cửa tam-muội. Có tam-muội Chư Giới Vô Biên (các cõi không bờ bến); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra vô lượng vô biên trí tuệ. Có tam-muội Bạch Tịnh Kiên Cố (trong trắng bền chắc); vào tam-muội này thì trong các tam-muội được không định (thiền định thấu suốt tánh không, tức mọi pháp không có thực thể cố định). Có tam-muội Tu-di Sơn Không (núi Tu-di trống rỗng; Tu-di là ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra hư không. Có tam-muội Vô Cấu Quang Minh (ánh sáng không nhơ); vào tam-muội này thì trong các tam-muội trừ được mọi nhơ bẩn. Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Trung Vô Úy (không sợ hãi giữa mọi pháp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra sự không sợ hãi. Có tam-muội Lạc Lạc (niềm vui của an lạc); vào tam-muội này thì trong các tam-muội đều được niềm vui an lạc. Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Chánh Du Hí (dạo chơi đúng đắn giữa mọi pháp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra sự không có tất cả các hình sắc. Có tam-muội Phóng Điện Quang (phóng ánh chớp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra sự phóng ánh sáng.

 Có tam-muội Nhất Thiết Pháp An Chỉ Vô Cấu (an trụ không nhơ giữa mọi pháp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra trí tuệ không nhơ. Có tam-muội Vô Tận (không cùng tận); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra cái chẳng phải tận cũng chẳng phải không tận. Có tam-muội Nhất Thiết Pháp Bất Khả Tư Nghị Thanh Tịnh (sự trong sạch không thể nghĩ bàn của mọi pháp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra những điều không thể nghĩ bàn như bóng trong gương. Có tam-muội Đại Quang (ánh sáng lớn); vào tam-muội này thì trong các tam-muội khiến trí tuệ bừng cháy sáng rực. Có tam-muội Ly Tận (lìa sự cùng tận); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra sự không cùng tận. Có tam-muội Bất Động (không lay động); vào tam-muội này thì giữa các pháp không lay động, không nhận lấy, không có sự đùa cợt xem thường. Có tam-muội Tăng Ích (tăng thêm); vào tam-muội này thì trong các tam-muội đều thấy sự tăng thêm. Có tam-muội Nhật Đăng (đèn mặt trời); vào tam-muội này thì trong các tam-muội mở ra các cửa ánh sáng. Có tam-muội Nguyệt Vô Cấu (trăng không nhơ); vào tam-muội này thì trong các tam-muội làm ánh sáng trăng. Có tam-muội Bạch Tịnh Quang Minh (ánh sáng trong trắng); vào tam-muội này thì trong các tam-muội được bốn biện tài (bốn tài giảng nói không trở ngại: thông suốt giáo pháp, thông suốt ý nghĩa, thông suốt ngôn từ, và ưa thích giảng nói không mệt mỏi).

 Có tam-muội Tác Bất Tác (làm và không làm); vào tam-muội này thì trong các tam-muội hiện ra tướng trí tuệ về làm và không làm. Có tam-muội Kim Cương; vào tam-muội này thì thông suốt tất cả các pháp, cho đến không thấy chướng ngại nào dù nhỏ như hạt bụi. Có tam-muội Trụ Tâm (tâm an trụ); vào tam-muội này thì tâm không lay động, không nhận lấy khổ hay vui, không thấy ánh sáng, không có giận dữ, và ngay trong tâm ấy cũng không thấy "đây là ý tưởng về tâm". Có tam-muội Biến Chiếu (chiếu khắp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội thấy tất cả ánh sáng. Có tam-muội Thiện Trụ (khéo an trụ); vào tam-muội này thì trong các tam-muội khéo được an trụ. Có tam-muội Bảo Sơn (núi báu); vào tam-muội này thì thấy các tam-muội như núi báu. Có tam-muội Thắng Pháp Ấn (dấu ấn của pháp thù thắng); vào tam-muội này thì có thể ấn chứng các tam-muội. Có tam-muội Thuận Pháp Tánh (thuận theo bản tánh của pháp); vào tam-muội này thì thấy tất cả các pháp đều tùy thuận. Có tam-muội Ly Lạc (lìa sự ham vui); vào tam-muội này thì đối với tất cả các pháp được lìa sự ham thích đắm trước. Có tam-muội Pháp Cự (đuốc pháp); vào tam-muội này thì trừ được bóng tối của các pháp.

 Có tam-muội Pháp Vũ (mưa pháp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội có thể tuôn mưa pháp, phá tan sự chấp trước vào hình tướng. Có tam-muội Đẳng Ngữ Ngôn (lời nói bình đẳng); vào tam-muội này thì giữa các pháp đều được con mắt (thấy rõ). Có tam-muội Ly Ngữ Ngôn (lìa lời nói); vào tam-muội này thì giữa các pháp cho đến không có một lời nào. Có tam-muội Đoạn Duyên (cắt đứt các duyên); vào tam-muội này thì cắt đứt các duyên (điều kiện, chỗ bám víu) của các pháp. Có tam-muội Bất Tác (không tạo tác); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy có người làm. Có tam-muội Tịnh Tánh (bản tánh trong sạch); vào tam-muội này thì thấy tất cả các pháp tự tánh vốn trong sạch. Có tam-muội Vô Chướng Ngại (không trở ngại); vào tam-muội này thì giữa các pháp không có trở ngại. Có tam-muội Ly Võng (lìa lưới); vào tam-muội này thì thấy các tam-muội đầy đủ (?), lìa cao thấp. Có tam-muội Tập Tụ Nhất Thiết Công Đức (gom tụ mọi công đức); vào tam-muội này thì lìa sự gom tụ của tất cả các pháp. Có tam-muội Chánh Trụ (an trụ đúng đắn); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy có tâm và tâm sở.

 Có tam-muội Giác (tỉnh biết); vào tam-muội này thì có thể giác ngộ tất cả các pháp. Có tam-muội Niệm Phân Biệt (ghi nhớ và phân biệt); vào tam-muội này thì giữa các pháp được vô lượng biện tài. Có tam-muội Tịnh Trí Giác (giác ngộ bằng trí trong sạch); vào tam-muội này thì đối với tất cả các pháp được sự bình đẳng và không bình đẳng (?). Có tam-muội Trí Tướng (tướng trí tuệ); vào tam-muội này thì có thể ra khỏi ba cõi (tam giới: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ vòng luân hồi). Có tam-muội Trí Đoạn (trí cắt đứt); vào tam-muội này thì thấy các pháp đều đoạn dứt. Có tam-muội Trí Vũ (mưa trí tuệ); vào tam-muội này thì được mưa của tất cả các pháp. Có tam-muội Vô Y (không nương tựa); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy chỗ nương tựa. Có tam-muội Đại Trang Nghiêm (trang nghiêm lớn); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy cờ pháp. Có tam-muội Hành (?); vào tam-muội này thì có thể thấy các pháp đều là hạnh vắng lặng. Có tam-muội Nhất Thiết Hành Ly Nhất Thiết Hữu (mọi hạnh lìa mọi sự hiện hữu); vào tam-muội này thì giữa các pháp thông suốt hiểu rõ.

 Có tam-muội Tục Ngôn (lời thế tục); vào tam-muội này thì có thể hiểu lời nói thế tục. Có tam-muội Ly Ngữ Ngôn Vô Tự (lìa lời nói, không chữ); vào tam-muội này thì giữa các pháp đều hiểu rõ là không có lời nói. Có tam-muội Trí Cự (đuốc trí tuệ); vào tam-muội này thì giữa các pháp có thể soi sáng. Có tam-muội Trí Thắng Tướng Hống (tiếng rống của tướng trí thù thắng); vào tam-muội này thì giữa các pháp hiện ra tướng trong sạch. Có tam-muội Thông Trí Tướng (tướng trí thông suốt); vào tam-muội này thì giữa các pháp đều thấy tướng trí tuệ. Có tam-muội Thành Tựu Nhất Thiết Hành (thành tựu mọi hạnh); vào tam-muội này thì giữa các pháp thành tựu tất cả các hạnh. Có tam-muội Ly Khổ Lạc (lìa khổ và vui); vào tam-muội này thì giữa các pháp không có chỗ nương tựa. Có tam-muội Vô Tận Hành (hạnh không cùng tận); vào tam-muội này thì thấy các pháp không cùng tận. Có tam-muội Đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp); vào tam-muội này thì trong các tam-muội có thể giữ được pháp tướng (đặc tính của các pháp), không thấy tà hay chánh. Có tam-muội Vô Tăng Ái (không ghét không thương); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy ghét hay thương.

 Có tam-muội Tịnh Quang (ánh sáng trong sạch); vào tam-muội này thì đối với pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) không thấy đó là nhơ bẩn. Có tam-muội Kiên Lao (bền chắc); vào tam-muội này thì không thấy các pháp có bền chắc hay không bền chắc (?). Có tam-muội Mãn Nguyệt Tịnh Quang (ánh sáng trong của trăng tròn); vào tam-muội này thì có thể đầy đủ, thành tựu công đức. Có tam-muội Đại Trang Nghiêm; vào tam-muội này thì trong các tam-muội đều thấy thành tựu vô lượng sự trang nghiêm. Có tam-muội Nhất Thiết Thế Quang Minh (ánh sáng của mọi thế gian); vào tam-muội này thì trong các tam-muội dùng trí tuệ soi sáng. Có tam-muội Nhất Thiết Đẳng Chiếu (chiếu đều khắp tất cả); vào tam-muội này thì trong các tam-muội đều được nhất tâm (tâm chuyên chú, yên định). Có tam-muội Tịnh Vô Tịnh (sạch và không sạch); vào tam-muội này thì trong các tam-muội không thấy sạch hay không sạch. Có tam-muội Vô Trạch (không nhà); vào tam-muội này thì không thấy nhà cửa (chỗ trú ngụ) của các tam-muội. Có tam-muội Như Nhĩ (như thế ấy); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy làm hay không làm. Có tam-muội Vô Thân (không thân); vào tam-muội này thì giữa các pháp không thấy có thân.

 Các Bồ-tát đạt được các pháp môn tam-muội như thế thì khẩu nghiệp (những việc làm bằng lời nói) trong sạch như hư không; giữa các pháp không thấy có khẩu nghiệp, giống như hư không không có trở ngại. Đại Bi, đó gọi là các pháp môn tam-muội của Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu lâu và có công hạnh lớn) tu học Đại thừa."

 Kinh Bi Hoa, quyển thứ tám (hết).

 Kinh Bi Hoa, quyển thứ chín.

 Đời Bắc Lương, ngài Tam tạng (vị tăng thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Đàm-vô-sấm dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video