Thiên 12 — Phẩm 5: Bố thí ba-la-mật (phần 2)

 Phẩm Đàn ba-la-mật (bố thí ba-la-mật: hạnh đem cho được thực hành đến mức trọn vẹn, đưa người tu sang bờ giác ngộ), thứ năm, phần hai.

 Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp)! Thế nào là cửa thanh tịnh của các pháp trợ bồ-đề của Bồ-tát ma-ha-tát? (Bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, tức đại Bồ-tát; bồ-đề: sự giác ngộ trọn vẹn của Phật; pháp trợ bồ-đề: những pháp tu giúp đi đến giác ngộ.)

 Này thiện nam tử! Bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp cho người khác) chính là pháp trợ bồ-đề, vì nhờ đó mà giáo hoá chúng sinh. Trì giới (giữ gìn giới luật, tức những điều răn cấm của nhà Phật) là pháp trợ bồ-đề, vì làm tròn đủ các nguyện lành. Nhẫn nhục (chịu đựng sự xúc phạm, khổ nhục mà không giận) là pháp trợ bồ-đề, vì nhờ đó đầy đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ (những đặc điểm thân tướng tốt đẹp chỉ một vị Phật mới có đủ). Tinh tấn (siêng năng tu tập, không lười biếng) là pháp trợ bồ-đề, vì siêng năng giáo hoá chúng sinh. Thiền định (tập trung tâm ý, lắng yên không tán loạn) là pháp trợ bồ-đề, vì khiến tâm được đầy đủ và được điều phục (thuần phục, chế ngự được). Trí tuệ là pháp trợ bồ-đề, vì có đủ khả năng biết rõ các phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham lam, giận dữ, si mê). Đa văn (nghe và học nhiều giáo pháp) là pháp trợ bồ-đề, vì đối với các pháp được hiểu thông suốt không ngăn ngại. Tất cả công đức là pháp trợ bồ-đề, vì khiến tất cả chúng sinh được đầy đủ. Trí nghiệp (việc làm của trí) là pháp trợ bồ-đề, vì được đầy đủ trí không ngăn ngại. Tu định là pháp trợ bồ-đề, vì thành tựu được tâm nhu hoà mềm mỏng. Tuệ nghiệp (việc làm của tuệ) là pháp trợ bồ-đề, vì xa lìa mọi nghi ngờ.

 Từ tâm (lòng thương, mong cho người được vui) là pháp trợ bồ-đề, vì đối với chúng sinh tâm không ngăn ngại. Bi tâm (lòng thương, muốn cứu người khỏi khổ) là pháp trợ bồ-đề, vì nhổ bỏ các khổ của chúng sinh. Hỷ tâm (lòng vui theo niềm vui của người) là pháp trợ bồ-đề, vì nhận được niềm vui của pháp. Xả tâm (lòng buông bỏ, bình thản không thiên lệch) là pháp trợ bồ-đề, vì dứt bỏ cả ghét lẫn thương. Nghe pháp là pháp trợ bồ-đề, vì dứt được năm triền cái (năm thứ che lấp tâm: tham muốn, giận dữ, mê mờ buồn ngủ, xao động hối hận, nghi ngờ). Xuất thế (rời bỏ đời sống thế tục) là pháp trợ bồ-đề, vì bỏ hết mọi thứ mình có. A-lan-nhã (nơi vắng lặng xa xóm làng để tu hành) là pháp trợ bồ-đề, vì xa lìa mọi việc bận rộn. Chuyên niệm (chuyên chú ghi nhớ) là pháp trợ bồ-đề, vì được đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn không quên mọi điều đã nghe). Chánh ức (nhớ nghĩ đúng đắn) là pháp trợ bồ-đề, vì phân biệt được ý thức. Tư duy là pháp trợ bồ-đề, vì đối với các pháp thành tựu được ý nghĩa.

 Niệm xứ (bốn chỗ đặt sự chú tâm quán sát: thân, cảm thọ, tâm và các pháp) là pháp trợ bồ-đề, vì biết rõ, phân biệt được thân, cảm thọ, tâm và pháp. Chánh cần (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh được lớn thêm) là pháp trợ bồ-đề, vì dứt pháp bất thiện và tu pháp thiện. Như ý túc (bốn nền tảng giúp đạt định và thần thông như ý muốn) là pháp trợ bồ-đề, vì thân tâm nhẹ nhàng nhanh nhạy. Các căn (năm căn: lòng tin, siêng năng, nhớ nghĩ, định, tuệ, là năm gốc rễ sinh ra điều lành) là pháp trợ bồ-đề, vì biết được đầy đủ căn cơ của tất cả chúng sinh. Các lực (năm lực: năm căn ấy khi đã vững mạnh thành sức mạnh) là pháp trợ bồ-đề, vì có đủ sức phá hoại các phiền não. Các giác (bảy giác chi: bảy yếu tố đưa đến giác ngộ) là pháp trợ bồ-đề, vì đối với các pháp hiểu biết trọn vẹn tướng chân thật của pháp. Chánh đạo (tám con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) là pháp trợ bồ-đề, vì xa lìa mọi đường tà. Thánh đế (bốn chân lý của bậc thánh: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ) là pháp trợ bồ-đề, vì dứt sạch mọi phiền não. Tứ biện (bốn tài biện luận không ngăn ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về sự thuyết giảng lưu loát) là pháp trợ bồ-đề, vì dứt được mọi nghi ngờ của chúng sinh.

 Duyên niệm (tự quán xét nhân duyên) (?) là pháp trợ bồ-đề, vì không cần nghe từ người khác mà vẫn được trí tuệ. Bạn lành là pháp trợ bồ-đề, vì mọi công đức đều được thành tựu đặc biệt. Phát tâm là pháp trợ bồ-đề, vì thành tựu việc không lừa dối chúng sinh. Dụng ý (dốc lòng dồn ý chí) là pháp trợ bồ-đề, vì vượt ra khỏi mọi pháp (?). Chuyên tâm là pháp trợ bồ-đề, vì tăng thêm pháp lành. Tư duy pháp lành là pháp trợ bồ-đề, vì thành tựu được theo những pháp đã nghe. Nhiếp thủ (thu nhận, gom chúng sinh về với mình) là pháp trợ bồ-đề, vì thành tựu việc giáo hoá chúng sinh. Hộ trì chánh pháp (giữ gìn giáo pháp chân chánh) là pháp trợ bồ-đề, vì khiến giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người xuất gia tu hành) không bị dứt mất. Nguyện lành là pháp trợ bồ-đề, vì thành tựu việc trang nghiêm, làm thanh tịnh cõi Phật. Phương tiện (cách thức khéo léo) là pháp trợ bồ-đề, vì mau thành tựu nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự của Phật).

 Này thiện nam tử! Đó gọi là kinh "Cửa thanh tịnh của pháp trợ bồ-đề" của Bồ-tát ma-ha-tát.

 Này thiện nam tử! Khi ấy Bảo Tạng Như Lai (Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ cõi chân thật mà đến) nhìn khắp bốn phía đại chúng Bồ-tát, rồi bảo Đại Bi (vị Bồ-tát tên Đại Bi, về sau được nói rõ là tiền thân của Phật Thích-ca): "Này Đại Bi! Thế nào là Bồ-tát lấy sự không sợ hãi làm chuỗi ngọc trang sức, và đầy đủ đức nhẫn? Này thiện nam tử! Nếu Bồ-tát thấy được đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao, sự thật rốt ráo của mọi pháp), được sự tinh tấn không si mê, không đắm vào tam giới (ba cõi mà chúng sinh trôi lăn trong sống chết: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc). Nếu không đắm vào tam giới, thì đó gọi là pháp của bậc sa-môn (người xuất gia tu hành) có tam-muội (trạng thái tâm định sâu) và không sợ hãi; như vung tay giữa hư không, hoàn toàn không vướng vào đâu. Lại quán các pháp mà không thấy hình tướng. Này Đại Bi! Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát lấy sự không sợ hãi làm chuỗi ngọc trang sức.

 Này thiện nam tử! Thế nào là Bồ-tát đầy đủ đức nhẫn? Bồ-tát như thế khi an trụ trong pháp, không thấy các pháp có hình tướng dù nhỏ như hạt bụi; quán xét theo chiều thuận chiều nghịch, hiểu rằng trong các pháp không có quả báo. Đối với lòng từ đã tu, hiểu rõ không có cái "ta"; đối với lòng bi đã tu, hiểu rõ không có chúng sinh; đối với lòng hỷ đã tu, hiểu rõ không có sinh mạng; đối với lòng xả đã tu, hiểu rõ không có con người. Tuy làm việc bố thí mà không thấy vật đem cho; tuy giữ giới mà không thấy tâm trong sạch; tuy nhẫn nhục mà không thấy chúng sinh; tuy tinh tấn mà không có tâm lìa dục; tuy thiền định mà không có tâm trừ bỏ điều ác; tuy hành trí tuệ mà tâm không có chỗ hành. Tuy tu niệm xứ mà không thấy tư duy; tuy tu chánh cần mà không thấy tâm sinh diệt; tuy tu như ý túc mà không thấy tâm vô lượng; tuy hành lòng tin mà không thấy tâm không chướng ngại; tuy hành niệm mà không thấy tâm được tự tại; tuy hành định mà không thấy tâm nhập định; tuy hành tuệ mà không thấy tuệ căn; tuy hành các lực mà không phá hoại gì; tuy hành các giác chi mà tâm không phân biệt; tuy hành chánh đạo mà không thấy các pháp; tuy làm việc định mà không thấy tâm vắng lặng; tuy làm việc tuệ mà không thấy chỗ tâm đi tới; tuy hành thánh đế mà không thấy sự thông suốt tướng của pháp.

 Tuy tu niệm Phật mà không thấy tâm hành vô lượng; tuy tu niệm Pháp mà tâm bình đẳng như pháp giới (toàn thể mọi pháp, mọi hiện tượng); tuy tu niệm Tăng mà tâm không chỗ dừng trụ; giáo hoá chúng sinh mà tâm được thanh tịnh. Tuy giữ gìn chánh pháp mà đối với các pháp giới tâm không phân biệt. Tuy tu tịnh độ (cõi Phật thanh tịnh) mà tâm bình đẳng như hư không. Tuy tu tướng tốt mà tâm không có tướng nào. Tuy được nhẫn mà tâm không có gì cả. Tuy trụ ở bậc bất thoái (không còn lùi sụt trên đường tu) mà thường tự không thấy lùi hay không lùi. Tuy ngồi đạo tràng (nơi Phật thành đạo) mà hiểu rõ ba cõi không có tướng khác nhau. Tuy phá các ma (những thế lực ngăn cản sự tu hành) mà chính là để làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Tuy hành bồ-đề mà quán các pháp là không, không có tâm bồ-đề. Tuy chuyển pháp luân (bánh xe pháp, tức việc Phật thuyết giảng giáo pháp) mà đối với mọi pháp không chuyển cũng không trở lại. Tuy lại thị hiện đại bát-niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn của Phật, ra khỏi vòng sống chết), mà ở trong sinh tử (vòng sống chết luân hồi) tâm vẫn bình đẳng không khác. Đó gọi là Bồ-tát đầy đủ đức nhẫn."

 Khi thuyết pháp ấy, có sáu mươi bốn ức Bồ-tát ma-ha-tát từ mười phương đến chỗ Phật Thích-ca Mâu-ni ở núi Kỳ-xà-quật (núi Linh Thứu, gần thành Vương Xá nước Ma-kiệt-đà, Ấn Độ), nghe kinh "Bản duyên tam-muội — cửa thanh tịnh của pháp trợ bồ-đề" này. Nghe pháp xong, các vị được vô sinh nhẫn (sự an trụ vững chắc trong chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt).

 Bấy giờ Phật Thích-ca Mâu-ni bảo đại chúng: "Các ông nay nên biết, thuở xưa khi Bảo Tạng Như Lai thuyết pháp này, có số Bồ-tát ma-ha-tát nhiều bằng bốn mươi tám lần số cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ, cát sông Hằng dùng để ví số nhiều không đếm xuể) được vô sinh nhẫn; số Bồ-tát ma-ha-tát nhiều như số hạt bụi của bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức cả một thế giới) trụ ở bậc bất thoái chuyển; số Bồ-tát ma-ha-tát bằng một sông Hằng cát được kinh "Bản duyên tam-muội — cửa thanh tịnh của pháp trợ bồ-đề" này.

 Này thiện nam tử! Bấy giờ Bồ-tát Đại Bi nghe pháp ấy xong, lòng sinh vui mừng, liền biến đổi thân hình, trông như người hai mươi tuổi, theo sát Như Lai như bóng theo hình. Này thiện nam tử! Lúc ấy Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp, có bánh xe báu dẫn đường) cùng một nghìn người con, tám vạn bốn nghìn vua nhỏ, chín mươi hai ức người đều cùng nhau xuất gia, giữ gìn giới cấm, tu học nghe nhiều, nhẫn nhục, tam-muội, siêng năng tinh tấn.

 Này thiện nam tử! Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Đại Bi lần lượt theo Phật thưa hỏi, thọ nhận tám vạn bốn nghìn pháp tụ (nhóm, tập hợp giáo pháp) của hàng thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, mục đích tự giải thoát), chín vạn pháp tụ của hàng duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ), thọ trì đọc tụng đều thông suốt. Trong kho tàng pháp đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hướng đến thành Phật và cứu độ mọi người), mười vạn pháp tụ về thân niệm xứ (quán sát thân), mười vạn pháp tụ về thọ niệm xứ (quán sát cảm thọ), mười vạn pháp tụ về tâm niệm xứ, mười vạn pháp tụ về pháp niệm xứ, đều thọ trì đọc tụng thông suốt. Mười vạn pháp tụ về mười tám giới (mười tám yếu tố cấu thành nhận thức: sáu giác quan, sáu đối tượng, sáu thức), mười vạn pháp tụ về mười hai nhập (sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng), mười vạn pháp tụ về dứt trừ tham dục, mười vạn pháp tụ về dứt trừ giận dữ, mười vạn pháp tụ về dứt trừ ngu si, mười vạn pháp tụ về tam-muội và giải thoát, mười vạn pháp tụ về các lực, vô úy (sự không sợ hãi khi thuyết pháp) và pháp bất cộng (những đức chỉ Phật mới có, không chung với ai); những pháp tụ như thế gồm mười ức, đều thọ trì đọc tụng thông suốt.

 Này thiện nam tử! Về sau đức Phật ấy nhập bát-niết-bàn. Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Đại Bi đem vô lượng vô biên các loại hoa, bột hương, hương xoa, cờ báu, phướn, lọng, châu báu, nhạc kỹ để cúng dường; chất các thứ hương lại làm đống củi (?), xà-duy (hoả táng) thân Phật, thu lấy xá-lợi (phần di cốt còn lại sau khi hoả táng), dựng tháp bảy báu cao năm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), chiều dọc chiều ngang đều đúng một do-tuần. Trong bảy ngày lại dùng vô lượng vô biên hoa, hương, nhạc kỹ, cờ báu, phướn, lọng mà cúng dường. Khi ấy lại khiến vô lượng vô biên chúng sinh an trụ trong pháp tam thừa (ba cỗ xe: thanh văn, duyên giác và Bồ-tát).

 Này thiện nam tử! Qua bảy ngày, Bồ-tát Đại Bi cùng tám vạn bốn nghìn người xuất gia, cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà-sa nhuộm màu. Sau khi Phật Bảo Tạng nhập niết-bàn, ngài với tâm bình đẳng thuận theo, làm cho chánh pháp rực sáng suốt mười nghìn năm, lại khiến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ (số lớn không thể đếm) chúng sinh an trụ trong pháp tam thừa, cùng với tam quy y (nương tựa Phật, Pháp, Tăng), ngũ giới (năm giới của người tại gia: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), bát trai (tám giới giữ trong một ngày một đêm), mười giới của sa-di (người xuất gia mới tu, chưa thọ đủ giới), rồi lần lượt đầy đủ hạnh trong sạch của đại tăng (vị tỳ-kheo đã thọ đủ giới).

 Ngài lại khuyên dạy vô lượng trăm nghìn vạn ức chúng sinh an trụ trong thần thông, phương tiện và hạnh tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả); khiến họ quán năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân xác, cảm thọ, tưởng tượng, hành vi tâm ý, nhận thức) như giặc thù, quán các nhập như xóm làng trống không, quán pháp hữu vi (mọi sự vật do điều kiện tạo thành) là từ nhân duyên mà sinh. Khuyên dạy chúng sinh cho được hiểu biết thấy rõ: quán mọi pháp như bóng trong gương, như ánh nắng dợn lúc trời nóng, như trăng dưới nước; đối với các pháp đều biết là không có cái ta, không sinh không diệt, là niết-bàn vắng lặng bậc nhất, vi diệu. Lại khiến vô lượng vô biên chúng sinh an trụ trong tám chánh đạo. Làm xong những lợi ích lớn như thế, ngài liền qua đời.

 Ngay khi ấy lại có vô lượng vô biên trăm nghìn người dùng đủ thứ cúng dường để cúng dường xá-lợi của tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ đủ giới) Đại Bi; mọi sự cúng dường đều theo nghi thức dành cho Chuyển luân thánh vương. Đại chúng cúng dường xá-lợi Đại Bi đủ cách cũng như vậy. Ngày tỳ-kheo Đại Bi qua đời, chánh pháp của Bảo Tạng Như Lai cũng ngay trong ngày ấy diệt hết không còn. Các vị Bồ-tát kia vì bản nguyện (lời nguyện gốc đã phát từ trước) mà sinh vào các cõi Phật; hoặc sinh lên cõi trời Đâu-thuật (Đâu-suất, một tầng trời cõi dục), trong loài người, trong loài rồng, hoặc trong loài dạ-xoa (một loài quỷ thần), hoặc a-tu-la (loài thần hay hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên), hoặc sinh trong các loài súc sinh.

 Này thiện nam tử! Sau khi tỳ-kheo Đại Bi qua đời, do bản nguyện, ở phương nam cách đây mười nghìn cõi Phật, có một thế giới Phật tên là Hoan Hỷ. Nhân dân ở đó sống tám mươi tuổi, gom chứa mọi gốc rễ bất thiện, ưa giết hại, ở yên trong các điều ác, đối với chúng sinh không có lòng từ bi, không hiếu thảo với cha mẹ, cho đến không sợ đời sau. Tỳ-kheo Đại Bi do bản nguyện mà sinh vào nhà chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất ở Ấn Độ xưa, làm nghề đồ tể, hành hình) trong thế giới ấy. Thân thể ngài cao lớn đoan chính, sức mạnh cứng cỏi, uy dũng mạnh mẽ; chuyên chú nhớ nghĩ, hỏi đáp biện luận nhanh nhẹn; mọi việc như thế đều hơn người.

 Ngài dùng sức mạnh bắt ép mọi người mà nói: "Nay các ngươi nếu chịu giữ giới không trộm cắp, cho đến xa lìa các tà kiến (cách thấy sai lầm), theo chánh kiến (cách thấy đúng đắn), thì ta sẽ tha mạng, cấp cho những của cải cần dùng, khiến không thiếu thốn. Nếu không chịu nhận, thì nay ta nhất định cắt đứt mạng sống các ngươi rồi mới đi." Bấy giờ mọi người quỳ thẳng chắp tay mà nói: "Thưa ngài, nay ngài đã điều phục chúng tôi. Như lời ngài dạy, nay chúng tôi xin nhận giữ, suốt đời không trộm cắp nữa, cho đến giữ chánh kiến cũng vậy."

 Bấy giờ người chiên-đà-la có sức mạnh ấy đến chỗ vua hoặc chỗ các đại thần mà nói: "Nay tôi thiếu thốn của cải, tức là đồ ăn uống, thuốc men, quần áo, đồ nằm, hương hoa, vàng bạc, tiền của, ngọc trai, lưu ly, vỏ ốc quý, ngọc bích, san hô, hổ phách, báu thật và báu giả. Nếu tôi được những thứ ấy thì sẽ đem bố thí cho chúng sinh." Khi ấy vua và các đại thần liền cấp cho đủ thứ cần dùng, khiến được đầy đủ. Bấy giờ người chiên-đà-la nhân việc bố thí ấy mà khiến nhà vua và các đại thần an trụ trong chín điều thiện (?). Lúc ấy nhân dân tăng tuổi thọ lên đủ năm trăm năm. Khi vua qua đời, các đại thần lập người chiên-đà-la nối ngôi vua, nhân đó đặt hiệu là Công Đức Lực.

 Này thiện nam tử! Bấy giờ vua Công Đức Lực không bao lâu làm vua một nước, lại nhờ sức mạnh mà làm vua hai nước; cứ thế không lâu được làm Chuyển luân thánh vương cai trị cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở). Sau đó giáo hoá tất cả chúng sinh, khiến an trụ trong giới không giết hại, cho đến chánh kiến cũng vậy; tuỳ theo chí nguyện ưa thích trong tâm chúng sinh mà khuyên dạy khiến an trụ trong tam thừa.

 Bấy giờ vua Công Đức Lực giáo hoá vô lượng chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề vào mười đường thiện (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến) và tam thừa xong, liền cất tiếng lớn rao khắp Diêm-phù-đề: "Nếu ai xin cầu muốn có đồ ăn uống, cho đến muốn được các thứ châu báu, đều đến đây, ta sẽ cấp cho." Khi ấy mọi người hành khất trong cõi Diêm-phù-đề nghe lời rao đều đến tụ hội. Vua Công Đức Lực tuỳ ý họ mà cấp cho mọi thứ cần dùng, đều khiến được thoả mãn.

 Bấy giờ có một ni-kiền tử (người tu theo phái ngoại đạo Ni-kiền, tức đạo Kỳ-na, chủ trương khổ hạnh, đi trần truồng) tên là Hôi Âm, đến chỗ vua mà nói: "Nay vua làm đủ mọi cuộc đại bố thí là để cầu đạo chân chánh vô thượng. Nay tôi cần gì thì vua nên cho tôi được đủ; đời sau vua sẽ thắp sáng ngọn đèn pháp." Vua hỏi: "Ngươi cần gì?" Người ấy đáp: "Tôi tụng trì chú thuật, muốn cùng loài a-tu-la kia chiến đấu, khiến chúng sợ hãi tan vỡ để tôi được thắng lợi; vì thế mới thưa với vua việc này. Thứ tôi cần là da và mắt của người còn sống."

 Đại vương nghe lời ấy xong, suy nghĩ thế này: "Nay ta đã được làm Chuyển luân thánh vương có sức mạnh vô lượng, đã khiến vô lượng chúng sinh an trụ trong mười điều thiện và tam thừa, lại làm vô lượng vô biên cuộc đại bố thí. Vị thiện tri thức (người bạn tốt giúp mình tiến trên đường đạo) này muốn khiến ta đem thân không bền chắc đổi lấy thân bền chắc." Bấy giờ đại vương liền nói: "Nay ngươi hãy sinh lòng vui mừng. Nay ta đem đôi mắt thịt của người phàm này bố thí cho ngươi; do nhân duyên ấy, khiến đời sau ta được mắt tuệ thanh tịnh. Ta vui lòng lột da cho ngươi; lại do nhân duyên ấy, khiến khi ta thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn khắp của Phật) sẽ được thân sắc vàng."

 Này thiện nam tử! Bấy giờ vua Công Đức Lực dùng tay phải móc hai mắt cho ni-kiền tử, máu chảy đầy mặt, mà nói: "Chư thiên, rồng, thần, càn-thát-bà (thần âm nhạc của trời), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát của trời), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và loài chẳng phải người, dù ở trên không hay ở dưới đất, hãy nghe lời ta. Những gì nay ta bố thí đều là vì đạo bồ-đề vô thượng, vì niết-bàn trắng sạch, để độ chúng sinh qua khỏi dòng nước bốn lưu (bốn dòng cuốn trôi chúng sinh: dục, hữu, kiến chấp sai lầm, vô minh), khiến được an trụ nơi niết-bàn."

 Vua lại nói: "Nếu ta chắc chắn sẽ thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì dù làm việc này, mạng sống của ta không nên bị cắt đứt, không mất chánh niệm, không nên sinh hối hận, và khiến chú thuật của ni-kiền tử liền được thành tựu." Vua lại nói: "Nay ngươi có thể đến lột da ta." Này thiện nam tử! Khi ấy ni-kiền tử liền cầm dao bén lột da vua. Bảy ngày sau, chú thuật của y đều được thành tựu. Bấy giờ đại vương trong bảy ngày ấy mạng chưa dứt, không mất chánh niệm; tuy chịu khổ ấy mà cho đến một niệm cũng không sinh lòng hối hận.

 Này thiện nam tử! Nay ông nên biết, Bồ-tát Đại Bi thuở ấy há là người nào khác ư? Chớ nghĩ như vậy, chính là thân ta đây. Ở đời quá khứ, tại chỗ Phật Bảo Tạng, ta mới phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; mới phát tâm xong đã khuyên dạy vô lượng vô biên chúng sinh hướng về a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này thiện nam tử! Đó là sự tinh tấn dũng mãnh đầu tiên của ta. Khi ấy ta do sức bản nguyện, qua đời rồi sinh vào nhà chiên-đà-la ở thế giới Hoan Lạc; đó là sự tinh tấn dũng mãnh thứ hai của ta. Ta sinh vào nhà chiên-đà-la, giáo hoá chúng sinh vào pháp lành, dùng sức mạnh của mình cho đến được làm Chuyển luân thánh vương, dập tắt sự tranh đấu dơ đục ở cõi Diêm-phù-đề, khiến được yên ổn, tăng thêm tuổi thọ; đó là lần đầu ta bỏ da thân và mắt.

 Này thiện nam tử! Ta do nguyện lực, qua đời ở đó rồi lại sinh vào nhà chiên-đà-la ở thế giới Hoan Hỷ, cho đến được làm Chuyển luân thánh vương, dùng sức mạnh lớn khiến chúng sinh an trụ trong pháp lành. Ở thế giới ấy, ta lại trừ diệt được những việc oán thù, giặc giã, tranh đấu dơ đục, khiến chúng sinh tăng thêm tuổi thọ. Khi ấy ta bắt đầu bỏ lưỡi và tai. Ở từng thiên hạ trong tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ gồm một tỷ thế giới nhỏ) ấy, làm những lợi ích lớn như thế xong, do nguyện lực, tinh tấn bền chắc, lần lượt như vậy, lại ở những cõi đời ác năm trược (năm thứ dơ đục: thời đại xấu, tà kiến, phiền não, chúng sinh kém cỏi, tuổi thọ ngắn) nhiều như số cát một sông Hằng, làm lợi ích lớn, khiến chúng sinh an trụ trong pháp lành và tam thừa, trừ diệt oán thù, giặc giã, tranh đấu dơ đục.

 Này thiện nam tử! Ở các thế giới thanh tịnh khác phương, các vị Phật lúc còn tu hạnh hướng tới a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đều không nói lỗi người, không nói lời thô ác với người, không dùng sức mạnh để doạ cho sợ hãi, không khuyên chúng sinh theo thừa thanh văn hay thừa bích-chi-phật (bậc tự giác ngộ một mình, tức duyên giác). Vì vậy các vị Phật ấy khi đã thành tựu trọn vẹn a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được thế giới thanh tịnh tốt đẹp nhiệm mầu như thế: không có tên gọi của tội lỗi, không có việc thọ giới, tai chẳng bao giờ nghe lời thô ác, không có tiếng bất thiện, thường nghe tiếng pháp, xa lìa mọi âm thanh không vừa ý, đối với chúng sinh được tự tại, không có tên gọi thanh văn hay bích-chi-phật.

 Này thiện nam tử! Ta trong những đại kiếp (kiếp: thời gian cực dài của một chu kỳ thế giới) nhiều như cát sông Hằng, ở những cõi không có Phật, đời năm trược, nhiều như cát sông Hằng, đã dùng lời thô ác và việc doạ cắt đứt mạng sống để làm chúng sinh sợ hãi, rồi khuyên họ an trụ trong pháp lành và tam thừa. Do nghiệp còn sót lại ấy mà nay được thế giới xấu ác như thế này, tiếng bất thiện vang đầy thế giới; vì vậy nay được chúng sinh bất thiện đầy khắp thế giới, phải nói pháp tam thừa. Như bản nguyện của ta, nhận lấy cõi Phật để điều phục chúng sinh, việc ấy là như vậy. Ta đã siêng năng tu tập hạnh đạo bồ-đề đúng như lời đã nói, vì thế nay được cõi Phật tương xứng với hạt giống đã gieo; như bản nguyện của ta, nay được như vậy.

 Này thiện nam tử! Nay ta nói tóm lược về đàn ba-la-mật mà ta đã thực hành thuở xưa. Khi ta hành đàn ba-la-mật, các Bồ-tát quá khứ lúc tu đạo Bồ-tát cũng không ai thực hành được hạnh như thế; các Bồ-tát đời vị lai tu đạo Bồ-tát cũng không ai thực hành được hạnh như thế. Khi ta làm Bồ-tát hành đàn ba-la-mật, chỉ trừ tám bậc trượng phu hiền thiện ở quá khứ.

 Bồ-tát thứ nhất tên là Nhất Địa Đắc, ở phương nam này tại nước Nhất Thiết Quá Hoạn, thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Phá Phiền Não Quang Minh Như Lai, Ứng (đáng được cúng dường), Chánh Biến Tri (biết đúng và khắp mọi sự), Minh Hạnh Túc (đầy đủ trí sáng và đức hạnh), Thiện Thệ (đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được cả đời tôn kính) — đó là mười danh hiệu của Phật. Ngài thuyết pháp ở cõi người sống trăm tuổi, bảy ngày sau nhập bát-niết-bàn.

 Bồ-tát thứ hai tên là Tinh Tấn Thanh Tịnh, ở phương đông này tại cõi nước Viêm Xí, thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Công Đức Như Lai, Ứng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Ngài thuyết pháp ở cõi người sống trăm tuổi, làm xong Phật sự. Đức Phật ấy qua những đại kiếp nhiều như cát một sông Hằng rồi mới nhập niết-bàn vô thượng. Xá-lợi của Phật ấy cho đến ngày nay vẫn ở các nước không có Phật mà làm Phật sự, không khác gì ta.

 Bồ-tát thứ ba tên là Kiên Cố Hoa, đối với các tam-muội siêng năng tinh tấn, dùng sức mạnh lớn mà làm việc bố thí. Ở đời vị lai, qua những đại kiếp nhiều bằng mười sông Hằng cát, tại thế giới Hoan Lạc ở phương bắc này, sẽ thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Đoạn Ái Vương Như Lai, Ứng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn.

 Bồ-tát thứ tư tên là Tuệ Xí Nhiếp Thủ Hoan Hỷ, qua một đại kiếp, tại thế giới Khả Úy ở phương tây này, trong cõi người sống trăm tuổi, sẽ thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Nhật Tạng Quang Minh Vô Cấu Tôn Vương Như Lai, Ứng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn.

 Nay trước mặt ta có hai vị Bồ-tát, một tên Nhật Quang, hai tên Hỷ Tý. Ở đời vị lai, qua vô lượng vô biên đại kiếp, tại cõi nước Hôi Vụ ở phương trên này, kiếp tên là Đại Loạn, đời ác năm trược, nhiều phiền não, người sống năm mươi tuổi, Bồ-tát Nhật Quang do bản nguyện sẽ thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ở đó, hiệu là Bất Tư Nghị Nhật Quang Minh Như Lai, Ứng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Trong đủ mười năm làm trọn Phật sự rồi nhập bát-niết-bàn; ngay ngày nhập niết-bàn, chánh pháp cũng diệt. Sau đó mười năm trôi qua trống không, không có Phật, tuổi thọ người giảm dần còn ba mươi tuổi. Bồ-tát Hỷ Tý do bản nguyện sẽ thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ở đó, hiệu là Thắng Nhật Quang Minh Như Lai, Ứng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Đức Phật Thế Tôn ấy cũng trong mười năm làm trọn Phật sự rồi nhập bát-niết-bàn; nhập bát-niết-bàn rồi, do bản nguyện, chánh pháp còn ở đời đủ bảy mươi năm.

 Lúc ấy hai vị Bồ-tát ở trước mặt ta, mới được thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy chắc chắn sẽ thành Phật) a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì được nghe lời thọ ký nên lòng vui mừng, cúi đầu sát đất kính lễ; vì vui mừng nên bay lên hư không cao bằng bảy cây đa-la (loại cây cọ rất cao ở Ấn Độ, thường dùng làm đơn vị đo chiều cao), chắp tay hướng về Phật, khác miệng cùng lời, nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) rằng:

 Ánh sáng của Như Lai hơn cả mặt trời mặt trăng,

 Có thể ở trong đời ác mà giảng bày trí tuệ lớn.

 Tự điều phục, tự thanh tịnh, không có cấu bẩn dơ uế,

 Dùng lời luận bàn nhiệm mầu mà đánh bại ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật).

 Chúng con trong vô lượng kiếp tu định vô tướng (định không chấp vào hình tướng),

 Để cầu bồ-đề vô thượng thù thắng nhiệm mầu.

 Đã cúng dường các đức Phật nhiều như cát sông Hằng,

 Mà các Phật quá khứ chưa thọ ký cho chúng con.

 Thế Tôn đã lìa dục, tâm được giải thoát,

 Ở trong đời tối tăm mà khéo làm Phật sự.

 Vì những chúng sinh lạc đường mà thuyết pháp,

 Khiến tất cả được thoát khỏi dòng trôi dạt sinh tử.

 Điều chúng con nay nguyện là: ở trong đây được tự tại,

 Trong Phật pháp thanh tịnh xuất gia tu đạo,

 Giữ giới trong sạch đưa đến giải thoát, làm đúng như lời dạy,

 Với tâm định quán Phật, như bóng theo hình.

 Không vì lợi lộc cúng dường, chỉ cầu chánh pháp,

 Được nghe pháp rồi, như uống vị cam lồ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví giáo pháp cứu khổ).

 Vì thế đức Thế Tôn thọ ký cho chúng con

 Ở đời vị lai được đạo vô thượng.

 Này thiện nam tử! Hai người còn lại vẫn chưa phát tâm. Những người đã phát tâm, một tên Nhật Quang, hai tên Hỷ Tý; trước đó có bốn người, một tên Địa Đắc, hai tên Tinh Tấn Tịnh, ba tên Kiên Cố Hoa, bốn tên Tuệ Xí Nhiếp Thủ Hoan Hỷ; cộng là tám người. Sáu vị Bồ-tát này là do ta khuyên bảo đầu tiên, khiến họ phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này thiện nam tử! Nay ông hãy lắng nghe nhân duyên thuở xưa. Quá khứ vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, bấy giờ cõi này tên là Vô Cấu Tu-di, người sống trăm tuổi, có Phật ra đời hiệu là Hương Liên Hoa. Sau khi Phật ấy nhập bát-niết-bàn, trong thời tượng pháp (thời kỳ sau khi Phật diệt, giáo pháp chỉ còn hình thức tương tự, người chứng đạo ít dần), khi ấy ta làm Chuyển luân thánh vương có sức mạnh lớn, hiệu là Nan Trở Hoại, cai trị cõi Diêm-phù-đề, có đủ một nghìn người con. Ta đều khuyên dạy họ phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Sau đó, trong thời tượng pháp của Phật Hương Liên Hoa, các con xuất gia tu đạo, làm rực sáng và tăng thêm giáo pháp Phật để lại; chỉ trừ sáu người con không chịu xuất gia, không phát tâm bồ-đề.

 Khi ấy ta nhiều lần bảo rằng: "Nay các con muốn cầu gì? Sao không phát tâm đạo vô thượng, xuất gia tu đạo?" Sáu người con ấy nói: "Không nên xuất gia. Vì sao? Nếu trong thời tượng pháp cuối đời mà xuất gia, sẽ không thành tựu được việc giữ gìn các giới, xa lìa bảy của báu của bậc thánh (bảy đức quý: tin, giới, hổ thẹn với mình, hổ thẹn với người, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ); vì không giữ giới nên chìm trong bùn lầy sinh tử, rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không thể sinh lên cõi trời và cõi người. Vì nhân duyên ấy, chúng con không thể xuất gia tu đạo."

 Này thiện nam tử! Ta lại hỏi: "Vì sao các con không phát tâm đạo vô thượng?" Sáu người con đáp: "Nếu vua cha có thể cho chúng con cõi Diêm-phù-đề, thì sau đó chúng con sẽ phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Này thiện nam tử! Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, suy nghĩ thế này: "Nay ta đã giáo hoá người cõi Diêm-phù-đề, khiến họ quy y Tam bảo, giữ tám giới trai, an trụ trong tam thừa. Nay ta nên chia cõi Diêm-phù-đề này làm sáu phần cho sáu người con, khiến họ được phát tâm đạo vô thượng, sau đó ta sẽ xuất gia tu đạo." Suy nghĩ xong, đúng như điều đã nghĩ, ta chia cõi Diêm-phù-đề làm sáu phần ban cho các con, rồi liền xuất gia.

 Bấy giờ sáu vua chống trái nhau, không thuận theo nhau, cướp bóc lẫn nhau, đánh phá tranh đấu, trói buộc gông cùm. Khi ấy khắp cõi Diêm-phù-đề lúa má không được mùa, nhân dân đói khát, mưa không đúng thời, cây cối khô héo, không ra hoa quả, cỏ thuốc không mọc; người dân, cầm thú cùng các loài chim bay đều đói khát, thân thể nóng bức như đống lửa. Khi ấy ta lại tự suy nghĩ: "Nay ta nên tự bỏ thân mình, da thịt máu huyết, đem cho chúng sinh khiến được no đủ." Nghĩ thế rồi, từ chốn a-lan-nhã mình ở, ta đi về phía nhân gian. Giữa đường có ngọn núi tên Thuỷ Ái Hộ, ta dừng trên núi ấy, lại phát nguyện, nói kệ rằng:

 Như nay ta tự bỏ hết thân mạng của mình,

 Vì lòng đại bi, không cầu quả báo,

 Chỉ vì lợi ích cho chư thiên và loài người,

 Nguyện làm núi thịt cấp cho chúng sinh.

 Thân sắc đẹp đẽ đoan nghiêm mà nay ta bỏ,

 Không cầu làm Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Thiên ma hay Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên),

 Chỉ vì lợi ích cho trời người đời sau,

 Đem máu thịt này cho các chúng sinh.

 Chư thiên, rồng, thần, người và loài chẳng phải người,

 Ai ở núi rừng, nay hãy nghe lời ta:

 Vì các chúng sinh, ta khởi lòng đại bi,

 Tự đem máu thịt mà cấp cho họ.

 Này thiện nam tử! Khi ta phát nguyện ấy xong, chư thiên xao động, mặt đất, các núi, núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) và biển lớn đều chấn động theo sáu cách; đại chúng trời người cất tiếng khóc than. Bấy giờ ta gieo mình từ núi Thuỷ Ái Hộ xuống; do nguyện lực, liền thành núi thịt, cao một do-tuần, chiều dọc chiều ngang cũng đều một do-tuần. Khi ấy nhân dân, chim bay, cầm thú bắt đầu ăn thịt uống máu. Do bản nguyện, đến nửa đêm thân ta lớn rộng thêm, cho đến cao một nghìn do-tuần, chiều dọc ngang cũng đều một nghìn do-tuần. Bên cạnh tự nhiên mọc ra đầu người, tóc, lông, mắt, tai, mũi, miệng, môi, lưỡi đầy đủ. Trong mỗi cái đầu ấy đều có tiếng rao rằng: "Các chúng sinh hãy tuỳ ý lấy dùng: uống máu, ăn thịt, lấy đầu, mắt, tai, mũi, môi, lưỡi, răng... đều cho được thoả mãn. Sau đó đều phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hoặc phát tâm thanh văn, bích-chi-phật. Các người nên biết, những thứ này đều không thể hết; ăn vào dễ tiêu, không làm chết yểu."

 Những người sáng suốt có trí ăn thịt uống máu, lấy đầu, mắt, tai, mũi, lưỡi, thì hoặc phát tâm theo thừa thanh văn, bích-chi-phật, hoặc phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hoặc cầu giàu vui ở cõi trời, cõi người. Do bản nguyện, thân ta không hao giảm cho đến một vạn năm; người, quỷ thần, chim bay, cầm thú trong cõi Diêm-phù-đề đều được no đủ. Trong một vạn năm ấy, số mắt đã thí nhiều như cát một sông Hằng, máu đã thí như nước bốn biển lớn, thịt đã bỏ như một nghìn núi Tu-di, lưỡi đã bỏ như núi Đại Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh rìa thế giới), tai đã bỏ như núi Thuần-đà-la, mũi đã bỏ như núi Tỳ-phú-la, răng đã bỏ như núi Kỳ-xà-quật, da thân đã bỏ ngang bằng toàn bộ đất đai của tam thiên đại thiên thế giới.

 Này thiện nam tử! Nay ông nên biết, thuở xưa trong một vạn năm, ta đã bỏ vô lượng vô biên a-tăng-kỳ thân; trong một đời sống, tự đem máu thịt cấp cho vô lượng vô biên a-tăng-kỳ chúng sinh như thế, khiến đều no đủ, mà cho đến một niệm cũng không sinh lòng hối hận. Khi ấy ta lại nói: "Nếu ta chắc chắn thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, điều nguyện thành tựu, được lợi ích cho mình, thì như nay ta ở một cõi Diêm-phù-đề này trong một vạn năm tự đem máu thịt cấp cho tất cả vô lượng chúng sinh, cũng vậy trong những vạn năm nhiều như cát một sông Hằng, ta sẽ đi khắp tam thiên đại thiên thế giới Vô Cấu Tu-di này, làm núi máu thịt; ở mỗi thiên hạ trong một vạn năm, tự đem máu thịt, đầu, mắt, tai... cấp cho chúng sinh, tức là trời, rồng, quỷ thần, người và loài chẳng phải người, mọi loài súc sinh, dù ở trên không hay ở trên đất, cho đến ngạ quỷ (quỷ đói), đều cho được no đủ; sau đó khuyên dạy họ an trụ trong pháp tam thừa.

 Nếu đã làm khắp một cõi Phật này, cho chúng sinh được đầy đủ rồi, lại đến những cõi đời ác năm trược ở mười phương nhiều như cát một sông Hằng, lại đem máu thịt, đầu, mắt, tai... cấp cho chúng sinh, đều khiến được đầy đủ. Như thế, trong những đại kiếp nhiều như cát một sông Hằng, vì chúng sinh mà tự bỏ thân mạng để thí cho chúng sinh. Nếu điều ta nguyện không thành, không được lợi ích cho mình, tức là ta đã lừa dối vô lượng vô biên các đức Phật Thế Tôn đang chuyển pháp luân vì chúng sinh ở mười phương thế giới; ta chắc chắn không thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, phải ở mãi trong sinh tử, rốt cuộc không được nghe tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng chư tăng tỳ-kheo, tiếng ba-la-mật (các hạnh tu đến bờ giác ngộ), tiếng lực và vô úy, cho đến tiếng của mọi căn lành. Nếu ta không thể thành tựu việc bỏ thân bố thí cho chúng sinh được đầy đủ, thì sẽ thường rơi vào địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, không lúc nào ngớt)."

 Này thiện nam tử! Thuở xưa những điều ta nguyện như thế đều được thành tựu. Ở từng thiên hạ, ta bỏ thân máu thịt cấp cho chúng sinh đều được no đủ; lần lượt như thế đi khắp các thế giới Phật ở mười phương nhiều như cát sông Hằng, bỏ thân máu thịt cấp cho chúng sinh đều được đầy đủ. Này thiện nam tử! Nay ông nên biết, khi ấy ta vì đàn ba-la-mật mà bỏ thân bố thí; lần lượt như thế bố thí mắt, đống mắt ấy chất đầy cõi Diêm-phù-đề, cao đến cõi trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai của cõi dục, trên đỉnh núi Tu-di). Này thiện nam tử! Đó gọi là Như Lai nói tóm lược về đàn ba-la-mật bỏ thân.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Như thế lại qua vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp, khi ấy cõi này đổi tên là Nguyệt Điện, cũng là đời năm trược. Khi ấy ta làm Chuyển luân thánh vương cai trị cõi Diêm-phù-đề, hiệu là Đăng Quang Minh, cũng giáo hoá vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người an trụ trong các pháp lành, như đã nói ở trên. Làm việc ấy xong, ta dạo trong vườn rừng xem xét đất đai, thấy một người bị trói buộc. Ta liền hỏi: "Người này phạm tội gì?" Đại thần thưa: "Phàm ai làm ruộng thu được thóc lúa đều phải chia làm sáu phần, một phần nộp vào quan. Người này không theo phép vua, không chịu nộp, vì vậy bị trói." Khi ấy ta liền ra lệnh thả, từ nay về sau không được cưỡng lấy nữa. Đại thần đáp: "Trong nhân dân này, cho đến không có một người nào vui lòng tự nguyện đem nộp vì nghĩa. Nay các vương tử, quyến thuộc trong hậu cung, quý nhân, thể nữ (cung nữ), mọi đồ dùng, thức ăn uống đều là cưỡng lấy từ người khác, không có một người nào đem cho bằng tâm trong sạch."

 Ta nghe vậy trong lòng rất buồn rầu, liền tự suy nghĩ: "Cõi Diêm-phù-đề này nên đem giao cho ai?" Khi ấy ta có năm trăm người con, trước đã khiến họ phát tâm đạo vô thượng. "Ta nên chia đất này làm năm trăm phần, chia đều cho các con; ta sẽ xuất gia đến chốn a-lan-nhã, tu các phép tiên (phép tu của các bậc tiên nhân ẩn sĩ), học hạnh phạm hạnh trong sạch (đời sống thanh tịnh, dứt dục)." Suy nghĩ xong, liền chia đất này làm năm trăm phần, chia đều cho các con rồi xuất gia, đến khu rừng lớn cây uất-đầu-ma bên bờ biển phía nam, ăn các thứ trái cây, dần dần tu học, được năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa mọi nơi, nghe xa mọi nơi, biết tâm người, biết đời trước, biến hoá đi lại tự tại).

 Này thiện nam tử! Khi ấy ở cõi Diêm-phù-đề có năm trăm người lái buôn vào biển lớn muốn tìm châu báu. Có một vị trưởng đoàn tên là Mãn Nguyệt; người này nhờ phúc đức đời trước, được như ý nguyện đến bãi châu báu, lấy được nhiều thứ châu báu rồi liền muốn khởi hành trở về Diêm-phù-đề. Bấy giờ thần biển cất tiếng khóc lớn, nhiều loài rồng lòng giận dữ muốn hại các lái buôn. Có một vị long vương (vua loài rồng) tên là Mã Kiên, là một vị đại Bồ-tát do bản nguyện mà sinh trong loài rồng; ngài khởi lòng bi, cứu giúp các lái buôn, khiến được yên ổn qua biển lớn đến bờ bên kia, rồi long vương trở về chỗ ở của mình.

 Bấy giờ lại có một con la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người) rất độc ác bám theo các lái buôn như bóng theo hình, muốn làm hại. Con la-sát ác ấy ngay ngày đó thả ra trận gió dữ lớn. Khi ấy các lái buôn mê man lạc đường, sinh sợ hãi lớn, khóc gào thất thanh, kêu gọi chư thiên, Ma-hê-thủ-la (Đại Tự Tại thiên, vị thần lớn được người Ấn Độ thờ), thần nước, thần đất, thần lửa, thần gió, lại kêu cha mẹ, vợ con, quyến thuộc: "Xin cứu giúp chúng tôi!"

 Này thiện nam tử! Khi ấy ta dùng thiên nhĩ thanh tịnh (tai trời, khả năng nghe được mọi âm thanh xa gần) nghe tiếng họ, liền đến chỗ ấy, dùng lời dịu dàng an ủi: "Chớ sợ hãi, ta sẽ chỉ đường cho các ông, khiến các ông yên ổn trở về Diêm-phù-đề." Này thiện nam tử! Khi ấy ta lấy vải bông trắng quấn cánh tay, tưới dầu vào rồi đốt làm đuốc, nói lời chân thật: "Trước đây ta ở rừng uất-đầu-ma, trong ba mươi năm chuyên tâm tu bốn tâm vô lượng, vì chúng sinh mà ăn trái cây, khuyên dạy tám vạn bốn nghìn rồng, dạ-xoa, thần... không lùi bước đối với a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Do nhân duyên căn lành ấy, nay ta đốt cánh tay này để chỉ đường, khiến các lái buôn được yên ổn trở về Diêm-phù-đề." Đốt tay cho đến bảy ngày bảy đêm, các lái buôn ấy liền được yên ổn trở về Diêm-phù-đề.

 Này thiện nam tử! Khi ấy ta lại phát nguyện lành: "Nếu cõi Diêm-phù-đề không có châu báu, nếu ta chắc chắn thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được lợi ích cho mình, thì ta sẽ làm trưởng đoàn buôn, ở mỗi thiên hạ bảy lần làm mưa châu báu; lại vào biển lớn lấy ngọc như ý (viên ngọc thần cầu gì được nấy), ở mỗi thiên hạ lại mưa xuống đủ các thứ báu vật xen lẫn. Lần lượt như thế đi khắp thế giới này, cho đến trong vô lượng vô biên a-tăng-kỳ thế giới ở mười phương cũng vậy."

 Này thiện nam tử! Những điều nguyện thuở xưa của ta đều được thành tựu. Trong những đại kiếp nhiều như cát sông Hằng, ta thường làm vị tát-bạc chủ (trưởng đoàn thương buôn) vô thượng; ở những cõi đời ác năm trược nhiều như cát sông Hằng, mưa xuống đủ thứ châu báu, trong một ngày mưa bảy lần. Như thế làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh, khiến họ được châu báu đầy đủ rồi, sau đó khuyên dạy khiến an trụ trong tam thừa. Này thiện nam tử! Nay ông nên biết, đó chính là Như Lai bỏ ra các châu báu, làm nhân duyên căn lành để được các tướng tốt.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Như thế lại qua vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp, thế giới Phật này đổi tên là Võng, kiếp tên là Tri Cụ Túc. Đời ấy năm trược, nhân dân sống đủ năm vạn tuổi. Do bản nguyện, ta sinh vào nhà Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế lễ cao nhất ở Ấn Độ xưa) ở cõi Diêm-phù-đề, tên là Tu Hương, đọc tụng sách ngoại đạo và các chương cú Xiển-đà (sách về âm vận, cách đọc kinh Vệ-đà của Bà-la-môn). Khi ấy chúng sinh phần nhiều chấp vào thường kiến (cái thấy sai cho rằng mọi thứ, nhất là cái "ta", tồn tại mãi mãi), cùng nhau tranh đấu, khởi ý nghĩ thù địch. Khi ấy ta dùng sức mạnh, vì chúng sinh nói rằng năm thọ ấm (năm nhóm hợp thành con người, bị bám chấp) như kẻ oán thù, nói mười hai nhập như xóm làng trống không, nói mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai mắt xích nhân quả nối nhau tạo thành vòng sinh tử) có tính sinh diệt, chỉ bày phân tích phép a-na-ba-na (phép quán theo dõi hơi thở ra vào) cho họ tu học. Ta lại nói: "Các vị nay có thể phát tâm bồ-đề vô thượng; những căn lành đã làm nên đem hồi hướng (hướng công đức về mục đích giác ngộ và chia cho chúng sinh)."

 Khi ấy ta tự nhiên được làm thần tiên có năm thần thông. Bấy giờ lại có vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người theo lời dạy của ta đều được năm thần thông; lại có vô lượng vô biên chúng sinh xa lìa tranh đấu, dứt bỏ oán ghét, xuất gia vào núi ăn trái cây, ngày đêm tu tập bốn tâm vô lượng. Khi kiếp ấy sắp hết, những người này phân tán đi khắp cõi Diêm-phù-đề giáo hoá chúng sinh, khiến lìa tranh đấu, dứt bỏ oán ghét, đều được yên lặng; những nơi có lụt, hạn, gió dữ, mưa độc đều khiến trừ hết, đất trở nên mềm mại, năm thứ lúa (các loại ngũ cốc) chín tốt, ăn vào có hương vị. Vì kiếp sắp hết, chúng sinh lại bị đủ thứ bệnh khổ vây hãm.

 Này thiện nam tử! Khi ấy ta liền suy nghĩ: "Nếu ta không thể trừ bệnh cho chúng sinh, thì ta sẽ không thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề để dứt phiền não cho chúng sinh. Nay ta nên dùng phương tiện gì để trừ bệnh cho chúng sinh? Chỉ có cách tập hợp tất cả đại chúng: trời Đế Thích, trời Phạm thiên, Tứ thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), cùng các vị tiên cõi trời, tiên loài rồng, tiên loài người, hỏi các phương thuốc, gom các loại cỏ thuốc và các thứ chú thuật để chữa các bệnh." Suy nghĩ xong, ta liền dùng thần lực đến chỗ trời Đế Thích, trời Phạm thiên, Tứ đại thiên vương cùng các vị tiên trời, tiên rồng, tiên người mà nói: "Có núi Tỳ-đà, xin các vị cùng đến hội họp." Đại chúng nghe lời ấy đều đến tụ tập. Tụ tập xong, tất cả cùng tụng trì chú thuật Tỳ-đà (chú thuật trong kinh Vệ-đà); nhờ sức ấy mà đuổi được mọi quỷ thần ác, che chở chúng sinh. Lại tu các phương thuốc, chữa được các chứng đờm dãi, phong hàn, lạnh nóng. Do nhân duyên ấy, khiến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người lìa được khổ não.

 Này thiện nam tử! Khi ấy ta lại phát nguyện: "Như ta đã vì vô lượng chúng sinh trong một thiên hạ này làm ánh sáng trí tuệ, khiến an trụ trong pháp tam thừa, đóng cửa ba đường ác, mở đường lên cõi trời cõi người, trừ các bệnh khổ, khiến được vui mừng; lại lần lượt vì vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người làm ánh sáng trí tuệ, cho đến khiến được an vui; do quả báo của nhân duyên căn lành ấy, nguyện cho điều ta nguyện đều được thành tựu, được lợi ích cho mình. Như ta đã vì vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người trong một thiên hạ này đóng ba đường ác, mở đường lên trời người; vì những người bệnh mà thỉnh các vị trời, rồng, thần tiên tụ họp ở núi Tỳ-la (?) tu chú thuật Tỳ-đà, khiến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người đều lìa bệnh, hưởng an vui; như thế đi khắp thế giới Võng này, làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh khắp mọi nơi, khiến an trụ trong tam thừa, đóng ba đường ác, mở đường lên trời người; lại vì những người bệnh trong thế giới ấy mà thỉnh các vị trời, rồng, thần tiên tụ họp ở núi Tỳ-la tu chú thuật Tỳ-đà, khiến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người trong thế giới này đều lìa bệnh, hưởng an vui. Như thế giới này, cho đến những cõi đời ác năm trược ở mười phương nhiều như cát sông Hằng cũng đều như vậy."

 Này thiện nam tử! Khi ấy ở thế giới Võng, cho đến những cõi đời ác năm trược ở mười phương nhiều như cát sông Hằng, mọi điều ta nguyện đều được thành tựu. Này thiện nam tử! Nay ông nên biết, đó chính là Như Lai khi còn làm Bồ-tát đã tăng thêm trí tuệ, tu đạo Bồ-tát. Đó gọi là hạt giống căn lành của ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói và ý nghĩ) mà Như Lai yêu quý giữ gìn (?).

 Kinh Bi Hoa, quyển thứ chín.

 Kinh Bi Hoa, quyển thứ mười.

 Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba tạng kinh, luật, luận) Đàm-vô-sấm, người Thiên Trúc (Ấn Độ), dịch vào thời Bắc Lương.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video