Thiên 13 — Phẩm 5: Bố thí ba-la-mật (phần 3)

 Phẩm Đàn ba-la-mật (bố thí ba-la-mật: hạnh đem cho được thực hành đến mức trọn vẹn, đưa người tu sang bờ giác ngộ), thứ năm, phần ba.

 Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý (Bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh; Tịch Ý là vị Bồ-tát đang hỏi pháp): "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp)! Sau đó lại qua vô lượng vô biên a-tăng-kỳ (số lớn không thể đếm) kiếp (thời gian cực dài của một chu kỳ thế giới), cõi này đổi tên là Tuyển Trạch Chư Ác. Khi ấy đại kiếp tên là Thiện Đẳng Cái, đời cũng là năm trược (năm thứ dơ đục: thời đại xấu, tà kiến, phiền não, chúng sinh kém cỏi, tuổi thọ ngắn). Ở phương đông cách đây năm mươi bốn thiên hạ, có cõi Diêm-phù-đề (châu lục nơi loài người ở) tên là Lô-bà-la. Do nguyện lực, ta sinh vào đó làm Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị thế giới bằng chánh pháp), làm chủ bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức cả một thế giới), hiệu là Hư Không Tịnh, dạy chúng sinh an trụ trong mười điều thiện (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến) và tam thừa (ba cỗ xe đưa đến giải thoát: thanh văn, duyên giác và Bồ-tát).

 Khi ấy ta bố thí tất cả, không phân biệt gì. Lúc đó có vô số người hành khất đến xin ta đủ thứ châu báu: vàng, bạc, lưu ly (ngọc màu xanh biếc), pha-lê (thuỷ tinh), tiền của, ngọc lưu ly xanh, ngọc lưu ly xanh lớn, ngọc hoả châu, ngọc ma-ni (ngọc báu quý nhất); châu báu có được ít ỏi không đáng nói, còn người xin thì vô lượng. Khi ấy ta liền hỏi đại thần: "Những châu báu như thế từ đâu mà có?" Đại thần đáp: "Đều do các long vương (vua loài rồng) hiện ra. Tuy có những báu này nhưng chỉ đủ cung cấp cho thánh vương, không thể ban rộng cho những người xin như thế."

 Khi ấy ta phát lời thề nguyện lớn: "Nếu đời vị lai, trong thời năm trược phiền não dày nặng, người sống trăm tuổi, ta chắc chắn thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn khắp của Phật), điều nguyện thành tựu, được lợi ích cho mình, thì ta sẽ làm đại long vương, hiện ra đủ thứ kho châu báu ở khắp mọi nơi trong các bốn thiên hạ của thế giới Tuyển Trạch Chư Ác này; ở mỗi thiên hạ bảy lần thọ thân, trong mỗi thân hiện ra vô lượng trăm nghìn vạn ức na-do-tha (một số cực lớn, khoảng trăm tỷ) kho châu báu; mỗi kho báu chiều dọc chiều ngang đều một nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), mỗi kho đều đầy đủ thứ châu báu, đem cấp cho chúng sinh như đã nói ở trên. Như ta ở một thế giới này siêng năng dốc lòng, lần lượt như thế đi khắp những cõi đời ác năm trược không có Phật ở mười phương nhiều như cát sông Hằng; ở mỗi cõi Phật, mỗi thiên hạ, bảy lần thọ thân, cho đến như đã nói ở trên."

 Này thiện nam tử! Ta phát nguyện lành như thế xong, khi ấy có trăm nghìn ức chư thiên (các vị trời) và người ở giữa hư không mưa xuống đủ thứ hoa mà khen ta: "Lành thay, lành thay, bậc Nhất Thiết Thí (người bố thí tất cả)! Nay ngài đã được như điều tâm nguyện." Này thiện nam tử! Khi ấy đại chúng nghe chư thiên đặt hiệu cho vua Hư Không Tịnh là Nhất Thiết Thí; nghe việc ấy xong, họ bảo nhau: "Nay chúng ta nên đến xin những thứ khó bỏ. Nếu vua bỏ được thì mới đáng gọi là bố thí tất cả; nếu không bỏ được thì sao gọi là Nhất Thiết Thí?" Khi ấy mọi người đều đến xin vua phu nhân hậu cung, thể nữ (cung nữ) và con cái. Chuyển luân vương nghe việc ấy, lòng rất vui mừng, họ xin gì đều cho hết.

 Khi ấy mọi người lại bảo nhau: "Vợ con như thế đều là thứ dễ bỏ, chẳng phải việc khó. Nay nên xin vua các bộ phận thân thể; nếu bỏ được thì thật đáng gọi là bỏ được tất cả." Bấy giờ mọi người đến chỗ đại vương. Trong đám ấy có một người hành khất tên là Thanh Quang Minh, giữ cẩu giới (giới chó: lối tu khổ hạnh của ngoại đạo, sống bắt chước loài chó), nói với Chuyển luân vương: "Đại vương, nếu ngài là bậc bố thí tất cả, xin hãy cho tôi cõi Diêm-phù-đề này." Ta nghe vậy lòng rất vui mừng, liền lấy nước thơm tắm cho người ấy, cho mặc y phục mềm mại tốt đẹp bậc nhất, lấy nước làm lễ quán đảnh (rưới nước lên đầu, nghi lễ lên ngôi vua của Ấn Độ xưa), cho nối ngôi thánh vương, đem cõi Diêm-phù-đề trao cho.

 Ta lại phát nguyện: "Như ta đem cõi Diêm-phù-đề này bố thí, do nhân duyên ấy mà thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, điều nguyện thành tựu, được lợi ích cho mình, thì tất cả nhân dân trong cõi Diêm-phù-đề này đều sẽ thuận theo, kính phụng người này làm vua; lại khiến người này sống lâu vô lượng, làm Chuyển luân vương. Khi ta thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ thọ ký (báo trước chắc chắn thành Phật) cho người ấy chỉ còn một đời nữa là được bổ xứ thành Phật (lên thay vào ngôi vị Phật)."

 Có một người Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế lễ cao nhất ở Ấn Độ xưa) tên là Lô Chí đến xin ta hai chân. Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, liền cầm dao bén tự chặt hai chân đem cho. Cho xong phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được đầy đủ đôi chân giới vô thượng (giới hạnh vững vàng như đôi chân đưa đến giải thoát)." Có một người Bà-la-môn tên là Nha đến xin ta hai mắt. Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, liền móc hai mắt đem cho. Cho xong phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được đầy đủ năm mắt vô thượng (mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật)." Không bao lâu có người Bà-la-môn tên là Tịnh Kiên Lao đến xin ta hai tai. Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, liền tự cắt tai đem cho. Cho xong phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được đầy đủ tai trí vô thượng."

 Không bao lâu có một ni-kiền tử (người tu theo phái ngoại đạo Ni-kiền, tức đạo Kỳ-na, chủ trương khổ hạnh) tên là Tưởng đến xin ta nam căn (bộ phận sinh dục nam). Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, liền tự cắt đem cho. Cho xong phát nguyện: "Nguyện đời sau ta thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được tướng mã âm tàng (bộ phận kín ẩn sâu vào trong như của ngựa, một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật)." Không bao lâu lại có người đến xin ta máu thịt trong thân. Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, liền đem cho. Cho xong phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được đầy đủ tướng thân sắc vàng vô thượng." Không bao lâu có người Bà-la-môn tên là Mật Vị đến xin ta hai tay. Ta nghe vậy lòng sinh vui mừng, tay phải cầm dao chặt tay trái, rồi nói: "Nay tay phải này không tự chặt được, ông hãy tự lấy đi." Bố thí xong lại phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được đầy đủ bàn tay của lòng tin vô thượng (?)."

 Này thiện nam tử! Ta cắt các bộ phận thân thể như thế xong, máu chảy khắp thân, lại phát nguyện: "Nhờ việc bố thí này, nếu ta chắc chắn thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, điều nguyện thành tựu, được lợi ích cho mình, thì nguyện những phần thân còn lại cũng sẽ có người đến nhận lấy (?)." Khi ấy những kẻ không phải bậc thánh, không biết suy xét ý nghĩa, các vua nhỏ và các đại thần đều nói: "Chao ôi, kẻ ngu! Sao lại tự cắt các bộ phận thân thể, khiến mọi sự tự tại sớm chiều tiêu mất? Khối thịt còn lại thì có đáng gì?" Khi ấy đại thần liền đem thân ta bỏ ra bãi tha ma nơi đồng hoang ngoài thành, rồi ai về chỗ nấy. Lúc ấy có vô số muỗi, mòng, ruồi... hút máu ta; cáo, sói, dã can (loài chó rừng), chim điêu, chim kên kên đều đến ăn thịt.

 Khi ấy, lúc mạng chưa dứt, ta sinh lòng vui mừng, lại phát nguyện: "Như ta đã bỏ mọi sự tự tại và các bộ phận thân thể, cho đến một niệm cũng không sinh lòng giận dữ và hối hận; nếu điều ta nguyện thành tựu, được lợi ích cho mình, thì xin cho thân này làm thành núi thịt lớn, những chúng sinh uống máu ăn thịt đều đến đây tuỳ ý ăn uống." Phát nguyện xong, liền có chúng sinh kéo đến ăn. Do sức bản nguyện (lời nguyện gốc), thân ta lớn dần, cao một nghìn do-tuần, chiều dọc ngang đều năm trăm do-tuần; suốt một nghìn năm đem máu thịt này cấp cho chúng sinh. Khi ấy lưỡi ta đã bỏ, cho cọp, sói, cú vọ, chim điêu, chim kên kên ăn no đủ; do nguyện lực lại mọc ra như cũ; giả sử gom lại thì như núi Kỳ-xà-quật (núi Linh Thứu gần thành Vương Xá, Ấn Độ). Bố thí như thế xong, lại phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được thành tựu đầy đủ tướng lưỡi rộng dài (lưỡi rộng dài che được cả mặt, một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật, biểu hiện lời nói chân thật)."

 Này thiện nam tử! Khi ta qua đời ở cõi Diêm-phù-đề, do bản nguyện, sinh vào loài rồng, làm đại long vương tên là Thị Hiện Bảo Tạng. Ngay đêm sinh ra đã hiện ra trăm nghìn ức na-do-tha đủ thứ kho báu, tự ra lệnh rao: "Nay trong vùng này có nhiều kho báu, trong đó đầy đủ các vật quý lạ, từ vàng bạc cho đến ngọc ma-ni." Các chúng sinh nghe lời rao ấy, ai nấy tự do lấy các vật báu, tuỳ ý sử dụng; dùng đủ rồi thì thực hành mười điều thiện, phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hoặc phát tâm thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), bích-chi-phật (bậc tự quán nhân duyên mà giác ngộ một mình).

 Khi ấy ta bảy lần thọ thân làm long vương, mỗi đời sống bảy vạn bảy nghìn ức na-do-tha trăm nghìn năm, hiện ra vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kho báu ban cho chúng sinh; khi ấy khiến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người an trụ trong tam thừa, khuyên họ thực hành đầy đủ mười điều thiện. Đem vô lượng châu báu làm thoả mãn chúng sinh rồi, ta lại phát nguyện: "Nguyện đời sau ta được đầy đủ ba mươi hai tướng tốt (những đặc điểm thân tướng tốt đẹp chỉ một vị Phật mới có đủ)." Như thế ở thiên hạ thứ hai cũng bảy đời làm đại long vương, cho đến khắp mọi nơi các bốn thiên hạ của thế giới Tuyển Trạch đều làm vô lượng lợi ích như vậy; cho đến vô lượng vô biên thế giới không có Phật ở mười phương, ở mỗi cõi Phật, mỗi thiên hạ, cũng bảy đời làm đại long vương, sống bảy vạn bảy nghìn ức na-do-tha trăm nghìn năm, hiện ra vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kho báu như thế, cũng đều như vậy.

 Này thiện nam tử! Nay ông nên biết, đó là nhân duyên Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc từ cõi chân thật mà đến) khi làm Bồ-tát đã tinh tấn sâu nặng để cầu ba mươi hai tướng tốt. Này thiện nam tử! Sự tinh tấn mà Như Lai thực hành khi làm Bồ-tát, trừ tám người đã nói ở trên, trong đời quá khứ không ai sánh kịp. Quá khứ đã không có, thì nên biết các Bồ-tát đời vị lai cũng không thể siêng năng thực hành sự tinh tấn sâu nặng như ta đã làm.

 Này thiện nam tử! Lại qua vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp, cõi này đổi tên là San Hô Trì, kiếp tên là Hoa Thủ. Khi ấy không có Phật, đời là năm trược. Ta ở trong đó làm Thích-đề-hoàn-nhân (tức trời Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi) tên là Thiện Nhật Quang Minh. Nhìn xuống cõi Diêm-phù-đề, thấy chúng sinh càng ngày càng làm điều ác, ta liền hoá làm hình dạ-xoa (loài quỷ thần dữ tợn), hình dạng đáng sợ, xuống cõi Diêm-phù-đề đứng trước mọi người. Mọi người thấy ta đều sợ hãi, hỏi ta: "Ngài muốn cần gì, xin nói mau." Ta đáp: "Chỉ cần đồ ăn uống, không cần gì khác." Họ lại hỏi: "Ngài muốn ăn gì?" Ta đáp: "Chỉ giết người, ăn máu thịt của họ. Các ngươi nếu có thể suốt đời giữ giới không giết hại, cho đến giữ chánh kiến (cách thấy đúng đắn), phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hoặc phát tâm thanh văn, duyên giác, thì ta sẽ không ăn thịt các ngươi nữa."

 Này thiện nam tử! Khi ấy ta thường hoá ra người giả để làm đồ ăn uống. Bấy giờ chúng sinh thấy ta như thế càng sợ hãi gấp bội, đều suốt đời thọ giới không giết hại, cho đến chánh kiến; hoặc phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hoặc phát tâm thanh văn, bích-chi-phật. Ta khuyên tất cả chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề như thế tu mười điều thiện, an trụ trong tam thừa rồi, lại phát thệ nguyện: "Nếu ta chắc chắn thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, điều nguyện thành tựu, được lợi ích cho mình, thì sẽ lại khuyên người trong bốn thiên hạ này thực hành mười điều thiện, cho đến khắp thế giới này, ở mọi nơi trong các bốn thiên hạ, dùng hình tướng như thế khiến chúng sinh thực hành mười điều thiện, khuyên họ phát tâm tam thừa. Như thế khắp một thế giới rồi, cho đến những cõi đời ác năm trược không có Phật ở mười phương, vô lượng vô biên a-tăng-kỳ, cũng đều như vậy."

 Này thiện nam tử! Khi ấy ta phát nguyện ấy xong, tất cả đều thành tựu. Ở thế giới San Hô Trì, ta hoá làm hình dạ-xoa đáng sợ, điều phục chúng sinh khiến an trụ trong mười điều thiện và tam thừa. Như thế khắp những cõi đời ác năm trược không có Phật ở mười phương, vô lượng vô biên a-tăng-kỳ, ta làm hình dạ-xoa điều phục chúng sinh, khiến họ thực hành mười điều thiện, an trụ trong tam thừa. Thuở xưa ta làm chúng sinh sợ hãi để khiến họ thực hành mười điều thiện, an trụ trong tam thừa; do nhân duyên của nghiệp ấy, nay khi ta ngồi dưới cây bồ-đề (cây nơi Phật ngồi thành đạo), sắp thành a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì thiên ma Ba-tuần (vua ma cõi trời dục giới, chuyên ngăn cản người tu) cùng đại chúng của y đến chỗ ta, muốn phá rối đạo bồ-đề của ta.

 Này thiện nam tử! Trên đây là nói tóm lược về đàn ba-la-mật của ta khi làm Bồ-tát. Này thiện nam tử! Pháp nhẫn rất sâu (sự an trụ vững chắc trong chân lý), tổng trì vi diệu (năng lực ghi nhớ giữ gìn mọi pháp không quên), giải thoát và tam-muội (trạng thái tâm định sâu) của các đại Bồ-tát, khi ấy ta đều chưa có được; chỉ có năm thần thông hữu lậu (năm năng lực siêu phàm còn thuộc thế gian, chưa dứt phiền não: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hoá đi lại) trong hai thân (?). Khi ấy ta đã làm việc lớn này, khiến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người an trụ trong a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người an trụ trong thừa bích-chi-phật, vô lượng vô biên a-tăng-kỳ người an trụ trong thừa thanh văn; huống chi lại còn được cúng dường các đức Phật nhiều như số hạt bụi của một thế giới Phật, công đức được ở bên mỗi vị Phật nhiều như số giọt nước biển lớn. Cúng dường vô lượng thanh văn, duyên giác, thầy dạy, bậc trưởng thượng, cha mẹ và các thần tiên có năm thần thông cũng như vậy. Như thuở xưa khi làm Bồ-tát, ta tự đem máu thịt cấp cho chúng sinh, lòng đại bi như thế, các vị A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử, quả vị cao nhất của hàng thanh văn) ngày nay đều không có tâm ấy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video