Thiên 1 — Phẩm thứ nhất: Phẩm mở đầu

 # Kinh Trì Thế

 Kinh Trì Thế

 Đời Diêu Tần (triều Hậu Tần do họ Diêu lập ở Trung Hoa), Cưu-ma-la-thập (vị cao tăng chuyên dịch kinh Phật ra chữ Hán) dịch.

 Kinh Trì Thế, quyển thứ nhất

 Đời Diêu Tần, Tam tạng (danh hiệu của vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người nước Quy Tư (một nước ở vùng Tây Vực) là Cưu-ma-la-thập dịch.

 Kinh Trì Thế, phẩm Mở đầu, thứ nhất

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Đức Phật ở tại Trúc viên Ca-lan-đà (khu vườn trúc do trưởng giả Ca-lan-đà dâng cúng) thuộc thành Vương Xá, cùng với đông đủ chúng đại Tỳ-kheo (các vị tu sĩ nam xuất gia). Bấy giờ Đức Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) được hàng trăm nghìn vạn đại chúng cung kính vây quanh, và Ngài đang thuyết pháp cho họ.

 Trong hội có một vị Bồ-tát ma-ha-tát (người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh; "ma-ha-tát" nghĩa là bậc lớn) tên là Trì Thế. Ông muốn dùng vô lượng công đức để trang nghiêm (tô điểm cho đẹp đẽ, viên mãn) sự phát tâm của các vị Bồ-tát ma-ha-tát. Ông muốn biết rõ bờ bên kia của tất cả các pháp (pháp: mọi sự vật, hiện tượng và cả giáo lý; bờ bên kia: chỗ rốt ráo, hoàn toàn thấu suốt). Ông muốn biết rõ cách phát vô lượng lời nguyện và đầy đủ vô lượng sự trang nghiêm. Ông muốn thông suốt tướng quyết định (tính chất xác thật, không đổi) của vô lượng pháp. Ông muốn phát những lời nguyện trang nghiêm vô lượng, để những việc làm xuất phát từ tâm sâu xa đều được trong sạch. Ông muốn biết rõ sự bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp ban cho người khác) trong sạch và đầy đủ. Ông muốn biết rõ sự trì giới (giữ gìn giới luật) trong sạch một cách rốt ráo, chắc chắn. Ông muốn biết rõ tâm nhẫn nhục (chịu đựng điều trái ý mà không giận) mềm mỏng và đầy đủ. Ông muốn biết rõ sự tinh tấn (siêng năng tu tập, không lười biếng) trong sạch. Ông muốn biết rõ thiền định (tâm lắng yên, chuyên chú vào một chỗ) trong sạch. Ông muốn biết rõ và thông đạt tới bờ bên kia của Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt chân lý, đưa người từ bờ mê sang bờ giác).

 Vì vô lượng công đức như thế, ông rời chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai áo bên phải (cách tỏ lòng cung kính theo phép Ấn Độ xưa), chắp tay hướng về Phật mà bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, con muốn hỏi Phật. Con hỏi để đem lợi ích, an vui cho tất cả chúng sinh. Con cũng hỏi cho các vị Bồ-tát ma-ha-tát không làm dứt hạt giống Phật (không để dòng Phật pháp bị đứt đoạn). Đó là những vị đầy đủ oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đoan nghiêm đúng phép) trong chỗ tu hành, giữ giới mà không chấp vào giới, đầy đủ giới thanh tịnh, thọ nhận và thực hành đại pháp, biết rõ cách giữ gìn đạo pháp ở vô lượng chỗ tu hành. Vì các vị Bồ-tát ấy, nay con xin hỏi Phật Thế Tôn: Làm sao Bồ-tát ma-ha-tát có thể biết rõ thật tướng các pháp (bộ mặt chân thật của mọi sự vật, hiện tượng), và khéo phân biệt chương cú (câu chữ và ý nghĩa từng đoạn, từng câu trong giáo pháp) của tất cả các pháp? Làm sao Bồ-tát ma-ha-tát có thể được niệm lực (sức ghi nhớ, giữ tâm luôn tỉnh nhớ không quên)? Làm sao khi chuyển sang thân khác ở đời sau, vẫn thành tựu được niệm không gián đoạn, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật)?"

 Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Trì Thế: "Hay thay, hay thay, Trì Thế! Ông đã vì các vị Bồ-tát ma-ha-tát mà hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) việc này. Nên biết rằng ông đã làm cho nhiều chúng sinh được yên ổn. Ông thương xót thế gian, đem lợi ích và an vui cho chư thiên (các vị trời) và người đời. Ông cũng làm ánh sáng lớn cho các vị Bồ-tát đời nay và đời sau. Ông có thể hỏi Như Lai việc như vậy, nên công đức của ông không thể đo lường được.

 Ông hẳn muốn dứt mọi nghi ngờ của tất cả chúng sinh, thương yêu che chở và làm ánh sáng cho họ. Ông muốn chỉ cho chúng sinh điều có nghĩa lợi, muốn giúp họ vượt qua đường hiểm. Ông muốn làm chỗ nương về, làm nhà che chở, làm bãi đất vững giữa dòng nước và làm nơi cứu giúp cho chúng sinh. Ông muốn kéo chúng sinh ra khỏi ba đường ác (ba cõi khổ: địa ngục; súc sinh, tức loài vật; ngạ quỷ, tức loài quỷ đói). Ông muốn đặt chúng sinh vào đạo vô thượng (con đường cao tột, tức đạo thành Phật). Ông muốn giúp chúng sinh thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, lo buồn và khổ não. Ông muốn ban cho chúng sinh niềm vui Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, thoát hẳn vòng sinh tử) cao tột. Ông muốn giữ gìn chánh pháp (giáo pháp chân chính) ở đời sau, và độ (cứu vớt, đưa qua bờ khổ) chúng sinh trong đời ác đáng sợ về sau. Trì Thế, nay ông hãy khéo lắng nghe và suy nghĩ kỹ, ta sẽ vì ông giảng giải việc này."

 "Vâng, bạch Thế Tôn."

 Phật bảo Trì Thế: "Các Bồ-tát ma-ha-tát vì thấy bốn điều lợi nên siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ được đầy đủ niệm. Hai là sẽ được niệm không gián đoạn. Ba là sẽ dùng an tuệ (trí tuệ an định, vững vàng) để tự tăng trưởng. Bốn là niệm luôn ở trong tâm. Trì Thế, đó là bốn điều lợi mà các Bồ-tát ma-ha-tát thấy được nên siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp.

 Trì Thế, các Bồ-tát ma-ha-tát lại thấy bốn điều lợi nên siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ khéo biết nghĩa quyết định (nghĩa xác thật, dứt khoát) của các pháp. Hai là sẽ khéo biết nghĩa của các pháp. Ba là sẽ khéo biết các thứ nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ hợp lại tạo thành sự vật) của các pháp. Bốn là sẽ khéo đi vào cửa như thật (đúng như sự thật) của các pháp. Đó là bốn điều.

 Trì Thế, các Bồ-tát ma-ha-tát lại thấy bốn điều lợi nên siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ khéo biết vô lượng tướng của các pháp. Hai là sẽ tu tập để khéo biết vô lượng pháp quyết định. Ba là sẽ làm vô lượng công đức để tự tăng trưởng. Bốn là sẽ biết và thấy tướng sinh diệt của các pháp. Đó là bốn điều.

 Trì Thế, các Bồ-tát ma-ha-tát lại thấy bốn điều lợi nên siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ gần với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Hai là sẽ mau đầy đủ các pháp trợ bồ-đề (những pháp tu hỗ trợ cho sự giác ngộ). Ba là nhờ khéo biết phương tiện (cách thức khéo léo) của các pháp nên sẽ không chạy theo lời người khác. Bốn là sẽ khéo biết tất cả trí tuệ. Trì Thế, đó là bốn điều lợi mà các Bồ-tát ma-ha-tát thấy được nên siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp.

 Trì Thế, các Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là vì lợi ích chúng sinh nên tâm không có vết nhơ keo kiệt. Hai là thường giữ giới thanh tịnh. Ba là vì an trụ nơi Tỳ-lê-da ba-la-mật (sự tinh tấn đến bờ bên kia, tức siêng năng tu hành đến rốt ráo) nên phát khởi tinh tấn, không ngơi không nghỉ. Bốn là vì suy nghĩ chân chính nên khéo thực hành Bát-nhã ba-la-mật. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, các Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là thành tựu đầy đủ lời nguyện thanh tịnh của tâm sâu xa. Hai là thành tựu đầy đủ công đức thanh tịnh trong việc làm. Ba là an trụ nơi công đức nhẫn nhục hiền hòa. Bốn là được ánh sáng trí tuệ để phân biệt thật tướng các pháp. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là lấy lòng mong muốn lớn để cầu nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật). Hai là khéo biết phân biệt thiền định, giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc) và các tam-muội (trạng thái tâm chuyên nhất, định sâu), nhờ đó sinh lòng mong muốn lớn. Ba là vì muốn được tâm đại từ (thương yêu, ban vui), đại bi (xót thương, cứu khổ), đại hỷ (vui mừng trước điều tốt của người) và đại xả (buông bỏ, bình đẳng không thiên vị), nên dùng phương tiện thực hành ở chỗ tu thanh tịnh. Bốn là khéo tu tập nghĩa quyết định. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là đầy đủ hạnh trí tuệ. Hai là cầu chỗ thực hành của trí thanh tịnh. Ba là ưa trí vô ngại (trí tuệ thông suốt, không bị điều gì ngăn trở). Bốn là luôn không rời lời nguyện cầu tất cả trí tuệ. Trì Thế, đó là bốn pháp giúp Bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tu tập thật tướng các pháp, và khéo phân biệt chương cú của tất cả các pháp."

 "Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát vì thấy bốn điều lợi nên có thể cầu niệm lực. Bốn điều gì? Một là sẽ tu tập đầy đủ niệm căn (sức tỉnh nhớ, vững như gốc rễ sinh ra các điều lành). Hai là sẽ thực hành an tuệ. Ba là sẽ đầy đủ niệm không gián đoạn. Bốn là sẽ tu tập đầy đủ bốn niệm xứ (bốn chỗ đặt tâm quán xét: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp). Đó là bốn điều.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại thấy bốn điều lợi nên có thể cầu niệm lực. Bốn điều gì? Một là vì đầy đủ các pháp trợ bồ-đề nên niệm luôn ở trong tâm. Hai là nhờ niệm căn sắc bén mà khéo tu tập trí nhớ biết túc mạng (những việc ở các đời trước). Ba là vì đầy đủ trí tuệ thanh tịnh nên sẽ mau được niệm không gián đoạn. Bốn là sẽ gieo nhân duyên của tất cả trí tuệ. Đó là bốn điều.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại thấy bốn điều lợi nên có thể cầu niệm lực. Bốn điều gì? Một là sẽ tu tập đầy đủ phương tiện tư duy. Hai là sẽ tu tập trí tuệ như thật. Ba là sẽ phát tâm siêng năng tinh tấn để đạt các pháp của Phật. Bốn là sẽ ghi nhớ không quên, nhờ được sức niệm không gián đoạn. Trì Thế, đó là bốn điều lợi mà Bồ-tát ma-ha-tát thấy được nên có thể cầu niệm lực."

 "Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát có bốn pháp giúp đạt được niệm lực. Bốn pháp gì? Một là vì niệm an tuệ nên luôn siêng năng tinh tấn, không ngơi không nghỉ. Hai là luôn giữ tâm chuyên nhất để đạt được thật tướng các pháp. Ba là luôn không buông lung, vì nhớ nghĩ chân chính về các pháp. Bốn là luôn giữ gìn các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý), vì tư duy chân chính. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp đạt được niệm lực. Bốn pháp gì? Một là an trụ nơi giới thanh tịnh. Hai là thành tựu oai nghi thanh tịnh trong chỗ tu hành. Ba là trừ bỏ năm triền cái (năm thứ che lấp tâm: tham muốn, giận hờn, mê mờ buồn ngủ, xao động hối hận, nghi ngờ) trong tâm. Bốn là không bị pháp thế gian (các chuyện đời như được mất, khen chê, vinh nhục, khổ vui) làm nhiễm ô, đồng thời lìa nghiệp chướng (trở ngại do nghiệp ác đã tạo) và phiền não chướng (trở ngại do tham, giận, si mê gây ra). Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp đạt được niệm lực. Bốn pháp gì? Một là dùng tâm không tán loạn để cầu pháp lành. Hai là siêng năng tu tập tướng nhất tâm (tâm chuyên chú một chỗ). Ba là khéo biết cách đi vào đúng các pháp môn (cửa vào đạo, tức các phương pháp tu). Bốn là không ưa ồn ào, xa lìa đời sống tại gia. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp gọi là giúp đạt được niệm lực. Bốn pháp gì? Một là gần gũi thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt chỉ dẫn đường tu). Hai là thường tu tập pháp sâu xa. Ba là thường ưa đến chỗ các Phật và Bồ-tát. Bốn là thường ưa thưa hỏi và tu tập trí tuệ. Trì Thế, đó là bốn pháp gọi là giúp Bồ-tát ma-ha-tát đạt được niệm lực."

 "Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát vì thấy bốn điều lợi nên có thể tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ khéo biết thật tướng của tất cả các pháp. Hai là sẽ phân biệt được nguyên nhân của tất cả các pháp. Ba là sẽ biết nghĩa quyết định của các pháp. Bốn là sẽ khéo biết lời nói và chương cú của tất cả các pháp. Đó là bốn điều.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát vì thấy bốn điều lợi của pháp nên có thể tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ khéo biết thứ tự của các pháp tùy theo chỗ thích hợp. Hai là sẽ khéo biết phương tiện nhân duyên của tất cả các pháp. Ba là sẽ tu tập đầy đủ phương tiện của tất cả các pháp. Bốn là sẽ phân biệt được kinh liễu nghĩa (kinh nói thẳng nghĩa rốt ráo) và kinh chưa liễu nghĩa (kinh nói theo cách phương tiện, nghĩa chưa rốt ráo, cần được giải thích thêm). Đó là bốn điều.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại thấy bốn điều lợi của pháp nên có thể tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn điều gì? Một là sẽ khéo học trí tuệ biết đâu là đạo, đâu không phải là đạo. Hai là sẽ được sức giảng nói nghĩa của tất cả các pháp. Ba là sẽ mau đạt chỗ thực hành của trí tuệ thanh tịnh. Bốn là sẽ tu tập đầy đủ trí ba-la-mật (trí tuệ đến bờ bên kia). Trì Thế, đó là bốn điều lợi của pháp mà Bồ-tát ma-ha-tát thấy được nên có thể tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là khéo biết tu tập tướng tập khởi (tướng do nhiều nhân duyên họp lại mà sinh ra) của các pháp. Hai là khéo biết tướng diệt của nhân các pháp. Ba là khéo biết tướng duyên của các pháp. Bốn là đi vào được phương tiện nhân duyên. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là khéo biết khổ của các pháp. Hai là khéo biết tập (nguyên nhân gây ra khổ) của các pháp. Ba là khéo biết diệt (sự dứt hết khổ) của các pháp. Bốn là khéo biết đạo đưa đến sự diệt khổ của các pháp. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là khéo biết sự hợp và tan của các pháp. Hai là dùng phương tiện để được sức của nhân đã gieo từ trước. Ba là khéo biết chỗ thích hợp của các pháp. Bốn là khéo biết phân biệt văn tự và chương cú. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp. Bốn pháp gì? Một là khéo biết kinh không liễu nghĩa. Hai là đối với kinh liễu nghĩa thì không chạy theo lời người khác. Ba là khéo biết dấu ấn tướng của tất cả các pháp (chuẩn mực để xác nhận đâu là chánh pháp) (?). Bốn là khéo an trụ trong trí vô tướng (trí thấy rằng các pháp không có hình tướng cố định) của tất cả các pháp. Trì Thế, đó là bốn pháp giúp Bồ-tát ma-ha-tát tu tập trí tuệ phân biệt chương cú của tất cả các pháp."

 "Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát có bốn pháp giúp khi chuyển sang thân khác vẫn luôn được niệm không gián đoạn, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bốn pháp gì? Một là hiểu rõ pháp lành và pháp chẳng lành. Hai là thành tựu niệm và an tuệ bậc nhất. Ba là lìa được năm triền cái trong tâm. Bốn là trọn không quên tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp khi chuyển sang thân khác vẫn luôn được niệm không gián đoạn, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bốn pháp gì? Một là khéo tu tập bốn niệm xứ. Hai là khéo tu tập và học trí tuệ phân biệt. Ba là trong các thiền định thì lấy trí tuệ làm đầu. Bốn là thông đạt được trí tuệ quyết định. Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp khi chuyển sang thân khác vẫn luôn được niệm không gián đoạn, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bốn pháp gì? Một là đạt được các môn đà-la-ni (pháp tổng trì: năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp, không để quên mất). Hai là tu tập vô sinh trí (trí biết rõ các pháp vốn không sinh). Ba là đi vào tận trí (trí biết rõ phiền não đã dứt sạch). Bốn là quán xét diệt trí (trí thấy rõ sự diệt). Đó là bốn pháp.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn pháp giúp khi chuyển sang thân khác vẫn luôn được niệm không gián đoạn, cho đến khi đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bốn pháp gì? Một là dứt lòng tham ái và giận hờn. Hai là không tham đắm tất cả các pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác nên có sinh có diệt). Ba là tâm thông đạt trí tuệ vô vi (cảnh giới không do tạo tác, không sinh không diệt). Bốn là đến được chỗ thực hành của Như Lai. Trì Thế, đó là bốn pháp giúp Bồ-tát ma-ha-tát khi chuyển sang thân khác vẫn luôn được niệm không gián đoạn, cho đến khi đạt tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát có năm tịnh trí lực (sức mạnh của trí tuệ thanh tịnh), nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực của tâm sâu xa. Hai là tịnh trí lực của lời nguyện. Ba là tịnh trí lực của thiện căn (gốc rễ của điều lành). Bốn là tịnh trí lực của hồi hướng (đem công đức mình làm được hướng về sự giác ngộ và chia cho chúng sinh). Năm là tịnh trí lực đối với nghiệp chướng (?). Đó là năm thứ.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có năm tịnh trí lực, nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực về oai nghi trong chỗ tu hành. Hai là tịnh trí lực về niệm đầy đủ. Ba là tịnh trí lực về phương tiện. Bốn là tịnh trí lực lấy chúng sinh làm đối tượng. Năm là tịnh trí lực lấy các tướng làm đối tượng. Đó là năm thứ.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có năm tịnh trí lực, nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực của tâm buông xả, bố thí. Hai là tịnh trí lực làm lợi ích chúng sinh. Ba là tịnh trí lực sinh lòng đại từ. Bốn là tịnh trí lực sinh lòng đại bi. Năm là tịnh trí lực sinh lòng đại hỷ và đại xả. Đó là năm thứ.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có năm tịnh trí lực, nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực của trì giới. Hai là tịnh trí lực của việc giữ giới mà không chấp vào giới. Ba là tịnh trí lực của nhẫn nhục. Bốn là tịnh trí lực của việc nhẫn nhục mà không chấp vào nhẫn nhục. Năm là tịnh trí lực của đa văn (nghe và học nhiều giáo pháp). Đó là năm thứ.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có năm tịnh trí lực, nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực của tinh tấn sâu xa. Hai là tịnh trí lực của việc nhận giữ tinh tấn. Ba là tịnh trí lực của thiền định. Bốn là tịnh trí lực về phương tiện thiền định. Năm là tịnh trí lực về phương tiện chỉ quán (chỉ: dừng vọng niệm cho tâm lắng yên; quán: dùng trí tuệ soi xét sự thật). Đó là năm thứ.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có năm tịnh trí lực, nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực của tuệ. Hai là tịnh trí lực về phương tiện quyết định của đa văn. Ba là tịnh trí lực về thế gian và xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian). Bốn là tịnh trí lực về phương tiện của tuệ. Năm là tịnh trí lực về hữu vi và vô vi. Đó là năm thứ.

 Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát lại có năm tịnh trí lực, nhờ đó có thể đạt đầy đủ các công đức kể trên. Năm thứ gì? Một là tịnh trí lực về phương tiện quán xét. Hai là tịnh trí lực về sáng suốt và giải thoát. Ba là tịnh trí lực về tướng vô sinh. Bốn là tịnh trí lực về nhất tướng vô tướng (thấy các pháp đều cùng một tướng, mà tướng ấy chính là không có tướng). Năm là tịnh trí lực về nghĩa đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng) và nghĩa thế đế (sự thật theo cách hiểu quy ước của thế gian). Trì Thế, đó là năm tịnh trí lực giúp Bồ-tát ma-ha-tát mau đạt đầy đủ tất cả các công đức như vậy.

 Trì Thế, vì những điều lợi ấy, Bồ-tát ma-ha-tát nên siêng năng tu tập các tịnh trí lực này. Trì Thế, Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu ba pháp thì có thể siêng năng tu tập các tịnh trí lực này. Ba pháp gì? Một là dục (lòng mong muốn, ý chí hướng thiện). Hai là tinh tấn. Ba là không buông lung. Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu ba pháp này thì có thể siêng năng tu tập các tịnh trí lực đầy đủ tất cả công đức ấy. Vì sao vậy? Trì Thế, ý chí, tinh tấn và không buông lung đều là gốc rễ của tất cả các pháp.

 Bồ-tát ma-ha-tát được tịnh trí lực này thì có thể mau được nhất thiết trí. Vị ấy cũng được gọi là người tinh tấn không thối lui, cũng được gọi là người không thối mất pháp. Nhờ công đức này, vị ấy cũng mau được tăng trưởng, và cũng mau được tịnh trí lực trong tất cả các pháp. Trì Thế, nếu có người nào được tịnh trí lực trong tất cả các pháp như vậy, người ấy là phước điền (ruộng phước: người đáng được cúng dường; cúng dường người ấy thì sinh phước như gieo giống vào ruộng tốt) của thế gian. Sau ta, người ấy xứng đáng thọ nhận sự cúng dường. Người ấy có thể đến được chỗ thực hành của Như Lai. Người ấy có thể quán xét pháp của Như Lai. Chẳng bao lâu nữa, người ấy có thể chứng được trí tuệ của Như Lai.

 Trì Thế, xưa kia trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm xuể; kiếp là một khoảng thời gian cực kỳ dài), lúc ta còn đi trên đường tu Bồ-tát, Phật Nhiên Đăng (vị Phật thời quá khứ) đã thọ ký (báo trước việc sẽ thành Phật) cho ta rằng: 'Sau khi trải qua a-tăng-kỳ kiếp, ông sẽ được thành Phật.' Ngay lúc ấy, ta liền biết khắp (?) tịnh trí lực như vậy. Trì Thế, nếu có người nào thành tựu được tịnh trí lực như vậy trong tất cả các pháp, người ấy sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, như ta nay đã đạt. Người ấy cũng sẽ chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, như bánh xe lăn đi nghiền nát mọi mê lầm), như ta nay đang chuyển. Người ấy cũng sẽ cất tiếng sư tử hống (tiếng rống của sư tử: ví lời thuyết pháp oai hùng, không sợ hãi, khiến mọi tà thuyết phải khuất phục), như ta nay đang cất tiếng sư tử hống. Người ấy cũng sẽ được sức tự tại trong tất cả các pháp, như ta hiện nay. Trì Thế, các ông hãy siêng năng tinh tấn trong tịnh trí lực này, chẳng bao lâu tự nhiên sẽ đầy đủ tất cả trí tuệ."

 "Trì Thế, vào vô lượng a-tăng-kỳ kiếp về trước, có một Đức Phật hiệu là Trí Cao Vương Như Lai, Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc biết đúng và biết khắp mọi sự), Minh Hạnh Túc (bậc đầy đủ trí sáng và đức hạnh), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt con người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn. Trì Thế, Đức Trí Cao Vương Như Lai ấy có vô lượng chúng Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu tự giải thoát), lại cũng có vô lượng chúng Bồ-tát. Đó là do nhân duyên bổn nguyện (lời nguyện gốc phát ra lúc còn tu hành) của Đức Phật ấy tạo nên.

 Cõi Phật của Đức Trí Cao Vương không có ba đường ác. Chúng sinh ở đó không hề cảm thấy khổ, trọn vẹn đầy đủ sự yên ổn vui sướng. Những người lìa dục nhiều thì có thể ngăn được năm triền cái (?). Các chúng sinh ấy thành tựu niềm vui thanh tịnh như vậy, giống như người đã vào được niềm vui của Đệ tứ thiền (tầng thiền định thứ tư, tâm hoàn toàn lặng yên, vượt cả vui lẫn khổ). Đức Phật Trí Cao Vương sống lâu sáu trăm vạn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) kiếp.

 Trì Thế, thời ấy trong cõi nước chỉ có Phật làm vua, không có vua nào khác. Chúng sinh trong cõi nước đều gọi Phật là Pháp vương (vua của giáo pháp). Đức Phật Trí Cao Vương thường vì các Bồ-tát mà giảng kinh Bồ-tát tạng (kho giáo pháp dành cho hàng Bồ-tát) có tên là 'Dứt mọi nghi ngờ của tất cả chúng sinh, làm vui lòng tất cả chúng sinh' này.

 Bấy giờ có năm trăm vị Bồ-tát nghe về tịnh trí lực của các Bồ-tát, liền phát sức tinh tấn như sau: suốt đời không khởi ý ngồi nghỉ (?); suốt đời không khởi ý nghĩ về y phục; suốt đời không khởi ý tưởng về ta, về chúng sinh, về người, về nam nữ; suốt đời không bao giờ ăn nhiều; chỉ tu tập tịnh trí lực như vậy và siêng năng tinh tấn. Nhờ nhân duyên của thiện căn ấy, khi mạng chung, năm trăm vị Bồ-tát đều sinh về một cõi ở phương Đông, cách đây hơn mười vạn ức cõi nước. Sinh ra chưa bao lâu, nhờ tu tập pháp này mà các vị nhớ biết được túc mạng và thành tựu căn tính sắc bén. Đức Phật ở cõi nước ấy hiệu là Vô Lượng Hoa Tích Vương, hiện đang thuyết pháp. Các vị Bồ-tát ấy mới mười sáu tuổi đã xuất gia ở chỗ Đức Phật Vô Lượng Hoa Tích Vương. Suốt sáu mươi ức năm, các vị giữ phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt hẳn dâm dục) của người đồng chân (giữ thân trong trắng từ nhỏ), và cũng tu hành tinh tấn như vậy.

 Trì Thế, năm trăm vị Bồ-tát ấy được gặp hai mươi ức Đức Phật như vậy. Ở chỗ các Đức Phật, các vị siêng năng tinh tấn và thành tựu niệm cùng an tuệ bậc nhất. Sau cùng, các vị gặp Đức Phật Vô Lượng Lực Cao Vương. Ngài thọ ký cho họ rằng sau một vạn kiếp nữa sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Trong một vạn kiếp đó, năm trăm người ấy được gặp hai vạn ức Đức Phật, đầy đủ Phật đạo. Rồi trong một kiếp, họ lần lượt đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Trì Thế, nên biết rằng Bồ-tát ma-ha-tát nào muốn mau đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì phải sinh ý chí, tinh tấn và không buông lung trong tịnh trí lực này. Vì sao vậy? Trì Thế, A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề của các Đức Phật đều lấy ý chí, tinh tấn và không buông lung làm gốc, cùng với các pháp trợ đạo khác, nhờ đó mới có thể đầy đủ Phật pháp. Trì Thế, nhờ tinh tấn như vậy mà ta được gặp hai mươi ức Đức Phật. Trong các pháp, đời đời ta đều thành tựu niệm lực, đời đời đều nhớ biết túc mạng, và tu tập pháp này không ngơi không nghỉ. Ta trọn không đánh mất ý chí, tinh tấn và không buông lung ấy. Ta sẽ thành tựu ý chí, tinh tấn và không buông lung."

 Bấy giờ Đức Thế Tôn dùng tâm đại từ bi nhìn khắp bốn phương. Ngài hiện sức thần thông khiến ở mọi cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người sinh sống) trong ba nghìn đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) đều có hóa Phật (thân Phật do thần thông biến hiện ra). Các hóa Phật vì chúng sinh mà giảng kinh Bồ-tát tạng 'Dứt mọi nghi ngờ của tất cả chúng sinh, làm vui lòng tất cả chúng sinh' này. Ngài lại dùng sức thần thông khiến đại chúng đang dự hội trong vườn trúc đều thấy các Đức Phật ở khắp các cõi Diêm-phù-đề, mỗi vị đều đang thuyết pháp. Đại chúng ai nấy đều vui mừng, rời chỗ ngồi đứng dậy, cùng lễ Phật và nói rằng: "Thật là hiếm có, bạch Thế Tôn! Sức thần thông của các Đức Phật Như Lai thật không thể nghĩ bàn, các Ngài thành tựu vô lượng pháp không thể nghĩ bàn."

 Bấy giờ Phật bảo đại chúng: "Này các thiện nam tử (người con trai lành, tiếng Phật gọi người tu hành), việc này đối với Như Lai chưa phải là khó. Vì sao vậy? Vì Như Lai khéo thông đạt pháp tính (bản tính chân thật của các pháp). Như Lai có thể từ một lỗ chân lông phát ra sức thần thông, ánh sáng chiếu khắp các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở mười phương (tám hướng cùng phương trên và phương dưới), giảng nói tiếng pháp. Vậy mà điều đó vẫn chưa hết một phần trong trăm nghìn vạn ức phần năng lực của một lỗ chân lông. Như Lai thành tựu công đức không thể nghĩ bàn như vậy.

 Này các thiện nam tử, Như Lai quán xét sâu tâm của chúng sinh rồi mới thuyết pháp cho họ. Này các thiện nam tử, chúng sinh đời nay ít ai có thể khởi lòng ưa muốn đối với pháp này. Này các thiện nam tử, chúng sinh đời nay ít ai có thể tinh tấn trong pháp này. Này các thiện nam tử, chúng sinh đời nay ít ai có thể không buông lung trong pháp này. Vì sao vậy? Vì nay Như Lai ra đời trong đời ác năm trược (thời đại xấu ác có năm thứ vẩn đục): đó là chúng sinh trược (con người suy kém, nhiều tội lỗi), kiến trược (tà kiến lan tràn), mạng trược (tuổi thọ ngắn ngủi), phiền não trược (tham, giận, si mê hưng thịnh) và kiếp trược (thời đại đầy tai ương). Này các thiện nam tử, nếu có dù chỉ một người tin nhận được pháp thanh tịnh rất sâu xa như vậy mà đạt tới trí tuệ của Phật, thì đó đã là hiếm có. Huống gì là người có thể tin hiểu những việc làm của Như Lai.

 Này các thiện nam tử, suốt đêm dài (khoảng thời gian rất lâu) ta luôn trang nghiêm lời nguyện như vậy, hạnh tinh tấn và nhẫn nhục như vậy, vì những chúng sinh khổ não không người cứu giúp, không chỗ nương tựa, phần nhiều rơi vào đường ác. Ta nguyện khi ấy sẽ thành Phật đạo, đem lợi ích cho vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh. Này các thiện nam tử, nên biết rằng nhờ sức ân đức của Như Lai, vốn từ lời nguyện thanh tịnh và sự tinh tấn, mà có thể khiến vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh tin hiểu, thọ nhận và giữ gìn pháp sâu xa như vậy. Này các thiện nam tử, đời trước ta giáo hóa chúng sinh, và những chúng sinh ấy đều hiểu được pháp của ta. Này các thiện nam tử, nay Phật dù có mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) và bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp), cũng ít khi khiến được chúng sinh tin hiểu pháp rất sâu xa như vậy. Nếu có chúng sinh nào an trụ trong pháp này, thì đều là nhờ sức ân đức và phương tiện của Như Lai.

 Suốt đêm dài, ta không rời pháp sâu xa như vậy. Suốt đêm dài, ta cũng dùng đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả mà thu nhận chúng sinh. Hiếm có Như Lai nào ra đời trong đời năm trược để làm lợi ích cho chúng sinh. Vì sao vậy? Này các thiện nam tử, đời trước ta đã dùng sức đại tinh tấn và sức đại phương tiện để giáo hóa chúng sinh, nhờ đó tích tập được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này."

 "Này các thiện nam tử, ta nhớ đời quá khứ, trong một ngày ta đã bỏ nghìn thân mạng để bố thí, làm lợi ích cho chúng sinh. Này các thiện nam tử, trong vô số nghìn vạn đời, vì thấy chúng sinh đói khát, ta tự cắt thịt mình, nấu chín rồi đem cho họ. Lúc ấy tâm ta không hề lo buồn hay hối tiếc, chỉ một lòng thực hành đại bi đối với khắp chúng sinh. Này các thiện nam tử, nên biết rằng ta đã dùng sức đại tinh tấn và sức đại phương tiện như vậy để giáo hóa chúng sinh, nhờ đó tích tập được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề này. Vì thế, này các thiện nam tử, các ông nên phát ý chí, tinh tấn và không buông lung như vậy để tu tập A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, như ta lúc tu hạnh Bồ-tát. Các ông cũng nên giáo hóa và làm lợi ích cho chúng sinh như ta.

 Này các thiện nam tử, các Đức Phật ra đời trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, có rất nhiều vị Phật hiền thánh ra đời) này, không vị nào không khen ngợi ta rằng: 'Phật Thích-ca Mâu-ni tinh tấn sâu xa như thế. Phật Thích-ca Mâu-ni tinh tấn đầy đủ như thế. Phật Thích-ca Mâu-ni đầy đủ tinh tấn ba-la-mật (sự tinh tấn đến bờ bên kia) như thế. Khi tu hạnh Bồ-tát, Phật Thích-ca Mâu-ni đã giáo hóa chúng sinh như thế, ra đời trong thời năm trược mà làm lợi ích cho vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh.' Này các thiện nam tử, vì tu đạo như vậy, các ông nên siêng năng phát sinh ý chí, tinh tấn và không buông lung.

 Này các thiện nam tử, nay ta tuy đã đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề mà vẫn tinh tấn không ngừng nghỉ. Cho đến lúc vào Niết-bàn, ta vẫn còn phát tinh tấn: nghiền xương thân thành nhỏ như hạt cải, tháo rời các đốt chi. Vì sao vậy? Vì thương xót chúng sinh đời vị lai. Đời trước, khi ta tu hạnh Bồ-tát, những chúng sinh được ta giáo hóa có người tu hành sai lầm, rơi vào các nơi hoạn nạn. Ta muốn gắng sức cứu vớt họ nên khởi tâm đại bi, chia xá-lợi (phần xương cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật) ra khắp nơi, dù chỉ nhỏ như hạt cải cũng đều có sức thần thông. Sau khi ta diệt độ (qua đời, vào Niết-bàn), nếu có chúng sinh nào nên nhờ xá-lợi mà được độ, thì tâm sẽ được thanh tịnh. Được thanh tịnh rồi, ở mọi nơi họ đều được thành tựu theo lời nguyện.

 Này các thiện nam tử, đời trước khi tu đạo, ta đã thành tựu lòng bi như vậy đối với chúng sinh, nên nghiền nát thân thành xá-lợi để chia khắp nơi. Đó là bổn nguyện của ta. Nhờ nhân duyên của vô lượng phước đức và tâm đại bi như vậy, ta che chở khắp chúng sinh trong đời ác về sau. Này các thiện nam tử, nếu các Bồ-tát có thể sinh ý chí, tinh tấn và không buông lung trong pháp này, thì nhất định sẽ phát nguyện ở đời mạt thế (thời cuối khi chánh pháp suy tàn) về sau thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng và giảng rộng cho người khác những kinh như thế này. Ta sẽ dùng sức thần thông giúp các Bồ-tát thọ trì, đọc tụng và giảng rộng cho người khác. Ta cũng đem những kinh như thế này chúc lũy (giao phó, dặn dò gìn giữ) cho các Bồ-tát ấy, vì họ có thể thọ trì, đọc tụng và giảng rộng cho người khác. Vì sao vậy? Này các thiện nam tử, kinh này có mặt ở đâu thì nên biết rằng ở cõi ấy có Phật, chưa hề diệt mất. Vì thế Như Lai đem kinh này chúc lũy cho các Bồ-tát.

 Này các thiện nam tử, nên biết rằng đời trước ta đã dùng nhân duyên như vậy để thu nhận chúng sinh. Đời nay ta cũng thu nhận chúng sinh, đời sau ta cũng thu nhận chúng sinh. Đó là bằng cách hộ niệm (che chở, giữ gìn) kinh pháp như thế này, để kinh được lưu truyền khắp nơi trong năm trăm năm sau. Này các thiện nam tử, dù là đời nay hay sau khi ta diệt độ, dù ở làng xóm, thành ấp, núi rừng hay đồng hoang, nếu có những kinh như thế này mà có người thọ trì, đọc tụng và giải nói cho người khác, thì nên biết ở nơi ấy là có Phật. Vì sao vậy? Vì ta nói các Đức Phật chính là pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý). Thấy pháp tức là thấy Phật. Không nên thấy Phật qua sắc thân (thân xác có hình tướng). Nếu người nào tin pháp, nghe pháp, thì người ấy là tin Phật và nghe lời Phật. Nếu người nào trong pháp này có thể tu hành đúng như lời dạy, thì người ấy là thấy Phật. Người ấy được gọi là người nói lời chân thật, người nói đúng pháp, người thực hành theo pháp."

 "Này các thiện nam tử, thân ta chẳng phải pháp, cũng chẳng phải phi pháp (không phải pháp). Đó gọi là thực hành theo pháp. Đó gọi là pháp thí (đem giáo pháp ban cho người) bậc nhất, tức là không chấp vào pháp, cũng không chấp vào phi pháp. Vì sao vậy? Vì nếu chấp vào pháp thì không gọi là thấy Phật. Này các thiện nam tử, không chấp vào tất cả các pháp gọi là thấy Phật. Nếu đối với tất cả các pháp mà không thấy gì cả, đó gọi là thấy Phật. Vì sao vậy? Vì không thể dùng pháp để nói về Như Lai, không thể dùng phi pháp để nói, cũng không thể dùng pháp để thấy. Vì sao như vậy?

 Này các thiện nam tử, như trong kinh có nói: 'Này các Tỳ-kheo, nếu các ông biết pháp của ta giống như thí dụ chiếc bè (bè chỉ dùng để qua sông, qua rồi thì bỏ, không vác theo), thì pháp còn phải bỏ, huống gì là phi pháp.' Nếu bỏ được cả pháp lẫn phi pháp, đó gọi là thấy Phật. Vì sao vậy? Vì Như Lai được gọi là bậc đã buông bỏ tất cả các pháp, không tham và không nhận lấy danh xưng của các pháp, không rơi vào pháp của danh xưng, huống gì là rơi vào danh xưng của phi pháp. Này các thiện nam tử, lìa bỏ danh xưng của tất cả các pháp thì gọi là Như Lai. Ai thấy được như vậy thì gọi là thấy Như Lai. Vì sao vậy? Vì lìa bỏ cái thấy về tất cả các pháp nên gọi là thấy Như Lai. Vì tất cả các pháp đều không thể nắm bắt được, vì biết và thấy tất cả các pháp đúng như thật, nên gọi là thấy Như Lai.

 Này các thiện nam tử, nếu tất cả các pháp không thể nắm bắt được và đã lìa bỏ tất cả các pháp, thì trong đó không có hý luận (lời bàn suông, sự phân biệt vô ích), không có danh xưng 'pháp' hay 'phi pháp', không có hành động, không có chỉ bày. Đó gọi là thấy Như Lai. Nếu người nào thấy pháp được như vậy, đó gọi là thấy Như Lai. Nếu thấy Như Lai được như vậy, đó gọi là chánh kiến (cái thấy đúng đắn). Nếu thấy khác đi thì gọi là tà kiến (cái thấy sai lệch). Người có tà kiến là người thấy hư dối, không được gọi là người thấy chân thật.

 Này các thiện nam tử, cái thấy chân thật là dứt hết mọi đường lối của ngôn ngữ: chẳng phải thật, chẳng phải dối, chẳng phải có, chẳng phải không. Lìa tất cả các pháp, không nhận lấy tất cả các pháp, không nắm được tất cả các pháp. Thấy như vậy gọi là thấy Như Lai. Vì sao vậy? Này các thiện nam tử, Như Lai không do pháp tính mà thấy. Người thấy rằng tính của tất cả các pháp đều là lìa (vắng lặng, không dính mắc), người ấy gọi là Như Lai (?). Nếu thấy được như vậy thì gọi là chánh kiến.

 Này các thiện nam tử, các ông nên thấy Như Lai như vậy. Các ông hãy quán xét Như Lai đúng như ta đã nói. Quán xét như vậy thì sẽ biết tất cả các pháp đều là Như Lai, sẽ đạt được 'như' (chân như: bản tính chân thật, như vậy mãi không đổi) của tất cả các pháp, sẽ đạt được thật tướng của tất cả các pháp, sẽ đạt được tướng không hư dối của tất cả các pháp. Sẽ biết tất cả các pháp là pháp của Như Lai, sẽ biết tất cả các pháp là chỗ thực hành (cảnh giới hoạt động của trí tuệ) của Như Lai, sẽ biết tất cả các pháp là chỗ thực hành không thể nghĩ bàn.

 Này các thiện nam tử, vì thế ta nói tất cả các pháp là chỗ thực hành của Như Lai, mà chỗ thực hành của Như Lai lại là chỗ không có gì để thực hành. Vì sao vậy? Vì trong chỗ thực hành của tất cả các pháp, không có pháp nào để thực hành. Vì thế nói rằng chỗ không có gì để thực hành chính là chỗ thực hành của Như Lai. Chỗ thực hành của tất cả các pháp chính là chỗ không có gì để thực hành, và chỗ không có gì để thực hành chính là chỗ thực hành của Như Lai. Vì sao vậy? Vì chỗ thực hành của tất cả các pháp vốn không có gì cả, nên chỗ không có gì để thực hành là chỗ thực hành của Như Lai. Tất cả chỗ thực hành khi đi vào chỗ thực hành của Như Lai thì không còn là chỗ thực hành nữa. Vì Như Lai đã thông đạt và chứng được pháp này, nên gọi chỗ không có gì để thực hành là chỗ thực hành của Như Lai."

 "Này các thiện nam tử, người nào biết được rằng tất cả các pháp đều không có chỗ thực hành, thì người ấy có thể đi vào chỗ thực hành của Như Lai, có thể quán xét chỗ thực hành của Như Lai, có thể tìm cầu chỗ thực hành của Như Lai, mà cũng không chấp vào chỗ thực hành của Như Lai. Vì sao vậy? Vì người ấy biết rằng chỗ không có gì để thực hành là chỗ thực hành của Như Lai, lìa chỗ thực hành là chỗ thực hành của Như Lai. Đó là vì tất cả các pháp đều không thể nắm bắt, không thể phân biệt, không thể tham đắm. Đó gọi là chẳng phải chỗ thực hành là chỗ thực hành của Như Lai. Đó gọi là đi vào chỗ thực hành của trí tuệ, vì không đi vào tất cả các pháp. Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp đều không có cửa, nên lấy cái cửa ấy mà vào.

 Này các thiện nam tử, tất cả các pháp không có vào, không có ra. Tất cả các pháp không có hình tướng. Vì sao như vậy? Vì Như Lai đối với pháp không đắc được gì cả, thì còn pháp nào để ra, để vào, để thấy, để nói? Này các thiện nam tử, đó gọi là đi vào cửa của tất cả các pháp, vì đó là tướng không đi vào. Tất cả các pháp không hợp, không tan, không bị trói, không được cởi. Cửa của tất cả các pháp ấy vì không có cửa, nên gọi cửa ấy là cửa không thể ra, cửa không thể vào, cửa không thể quay về, cửa không thể nói, cửa rốt ráo không sinh. Với pháp môn này, đối với các pháp không có gì để biết, không có gì để thấy. Với pháp môn này, đối với các pháp không có gì để chứng, không có gì để vào. Vì sao vậy? Này các thiện nam tử, vì tất cả các pháp không có cửa, cửa không thể nắm bắt được.

 Hư không là cửa của tất cả các pháp, vì từ xưa đến nay tính của nó vốn thanh tịnh. Không dứt đoạn là cửa của tất cả các pháp, vì sự dứt đoạn vốn không có. Không bờ mé là cửa của tất cả các pháp, vì bờ mé không thể nắm bắt được. Vô lượng là cửa của tất cả các pháp, vì số lượng không thể nắm bắt được. Không giới hạn là cửa của tất cả các pháp, vì mọi giới hạn đều không có. Này các thiện nam tử, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân nào vào được pháp môn này, thì người ấy vào được cửa của tất cả các pháp, biết được cửa của tất cả các pháp, và nói được cửa của tất cả các pháp."

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video