Hình và khí (hình là phần có hình dạng trông thấy được; khí là phần vô hình bên trong)
Thất chính (bảy sao chính: Mặt trời, Mặt trăng và năm sao Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) là phần có hình của trời, và hình là cái mà nhờ nó con người được thành hình. Khí thì ẩn ở trong đó: hình thấy được, còn khí không thấy được. Nhưng cái thấy được ắt có cái không thấy được làm chủ cho nó. Vì thế hình và khí giao hòa tin cậy nhau, sao trời với mệnh người khớp hợp một cách kỳ diệu, hình và khí tự lưu thông với nhau, nên lành dữ rõ như xem đường chỉ bàn tay. Có cái hình tốt mà khí xấu, có cái hình xấu mà khí tốt, đều không được câu nệ vào hình mà bỏ sót khí.
Thử nghĩ xem: gần vòm trời nhất là các hằng tinh (các sao đứng yên), kế đến sao Thổ, rồi sao Mộc, rồi sao Hỏa, rồi Mặt trời, rồi sao Kim, rồi sao Thủy, thấp nhất là Mặt trăng. Xét về hình thì độ cao thấp cách nhau thật quá xa. Nếu không có khí làm chủ, thì làm sao chúng đều treo được trên trời mà không rơi? Lại làm sao trời xoay sang trái mà các sao đều chuyển được sang phải? Do đó biết rằng khí tuy mờ mịt, mơ hồ, mà thật ra thấm khắp, lan tỏa mọi nơi. Con người nhận âm dương ngũ hành mà sinh ra, thì có lúc nào, khắc nào lại không lặng lẽ hòa quyện, thông suốt với mười một sao (thất chính cùng tứ dư, tức bốn sao ảo La hầu, Kế đô, Nguyệt bột, Tử khí)?
Gia Luật Sở Tài (đại thần đầu đời Nguyên, giỏi thiên văn, lịch số) nói: "Các sao đều hợp cách tốt, nhưng hạn độ (độ tú mà vận hạn đang đi qua) không thuộc về quý khí, thì rốt cuộc khó vươn lên lớn. Các sao đều hãm (ở vị trí xấu), nhưng hạn độ không phải nơi lệ khí (khí hung ác) dồn về, thì đâu đến nỗi khốn đốn lớn? Dù có hạn độ như thế, Thái tuế (ngôi năm) còn chưa kéo động tới, thì việc cũng sẽ chậm lại." Đó thật là người hiểu được chỗ sâu kín của khí.
Người giỏi xem mệnh không nhìn hình mà xét khí. Khí có trong có đục, nên mệnh chia sang hèn. Khí có sáng có tối, nên mệnh chia khốn cùng hay hiển đạt. Khí có dày có mỏng, nên mệnh chia lớn nhỏ. Khí có thuận có nghịch, nên mệnh chia bằng phẳng hay hiểm trở. Khí có lành có dữ, nên mệnh chia người hiền hay kẻ gian. Khí có gấp có thư thả, nên mệnh chia sống thọ hay chết yểu. Nếu chỉ xét theo hình mà thôi, thì cách "tứ dư chặn Mặt trăng" và cách "năm sao vây quanh Mặt trời" là những cách lớn nhất trong các cách cục, chẳng lẽ ai có cách ấy cũng đều giàu sang cả sao?
Thử nêu một hai lá số để làm mẫu cho những trường hợp khác. Một người sinh năm Canh Thân đời Khang Hy, tháng Giáp Thân, ngày Quý Mão, giờ Quý Hợi. Mặt trăng ở tú Hư cung Tý, Bột ở tú Đê cung Mão, Khí ở tú Vị cung Dậu, Kế ở tú Thất cung Tuất, La ở tú Dực cung Thìn; như vậy là tứ dư chặn Mặt trăng. Sao Mộc ở tú Tất cung Thân, sao Hỏa ở độ năm tú Tỉnh cung Mùi, sao Thổ ở độ mười sáu tú Tỉnh cung Mùi, sao Kim ở độ bốn tú Liễu cung Ngọ, Mặt trời ở độ mười một tú Liễu cung Ngọ, sao Thủy ở tú Trương cung Tỵ; như vậy là năm sao thuận chiều sinh nhau mà vây quanh Mặt trời. Mộc là Văn tinh (sao chủ văn chương, học vấn), là Sát (Thất sát); Hỏa là Thiên tài (sao tài chủ tiền của bất ngờ); Thổ là Thiên ấn (sao ấn lệch, chủ sự che chở không chính thức); Kim là Thiên quan (sao quan), là Khoa danh (sao chủ thi cử đỗ đạt); Thủy là Khôi tinh (sao chủ đứng đầu, quyền uy), là Nguyên lộc (sao lộc gốc). Kim, Thủy là nơi quý khí quy tụ, lại làm kẻ dẫn đường, tùy tùng cho Mặt trời, lại thêm các sao lần lượt sinh nhau cho tới Kim, Thủy thì dừng. Nếu Kim hay Thủy làm mệnh chủ, chẳng phải sẽ hiển đạt lớn sao? Nhưng người ấy lập mệnh ở cung Tuất, lấy Hỏa làm mệnh chủ, cách Mặt trời rất xa, chỉ được Mộc là Văn tinh sinh cho mà lại mang khí Sát. Vì thế người ấy chỉ đỗ hương tiến (đỗ kỳ thi hương, tức cử nhân) khi hạn ở độ tú Đấu thuộc Mộc là độ của Văn tinh. Về sau nhiều lần được tiến cử mà không được dùng, có dùng cũng chỉ là chức dạy học. Ví như mạch đất trong phong thủy chỉ là đoạn long mạch chạy ngang qua, chứ không phải chỗ kết huyệt (nơi khí đất tụ lại, tốt nhất).
Một người sinh năm Tân Mão đời Khang Hy, tháng Canh Tý, ngày Nhâm Thìn, giờ Nhâm Dần. Mặt trăng ở tú Nguy cung Hợi, Bột ở tú Mão cung Thân, Khí ở tú Chủy cung Thân, La ở độ mười tám tú Đấu cung Sửu, Kế ở tú Tỉnh cung Mùi; như vậy là tứ dư chặn Mặt trăng. Sao Thổ ở tú Liễu cung Ngọ, sao Kim ở tú Đê cung Mão, sao Thủy ở độ mười lăm tú Vĩ cung Dần, sao Mộc ở độ ba tú Đấu cung Sửu, sao Hỏa ở độ bốn tú Đấu cung Sửu, Mặt trời ở độ mười một tú Vĩ cung Dần; như vậy là năm sao thuận chiều sinh nhau mà vây quanh Mặt trời. Thổ là Chính ấn (sao ấn chính, chủ sự che chở, bảo bọc chính đáng), Kim là Khoa danh và Thất sát, Thủy là Kiếp tài (sao cướp tiền của), Mộc là Thiên quan, Hỏa là Chính tài (sao tài chủ tiền của chính đáng). Các sao lần lượt sinh nhau tới Hỏa thì dừng. Người ấy lập mệnh ở cung Mão, lấy Hỏa làm mệnh chủ; Hỏa một mình được Thiên quan sinh cho, mà Mặt trời lại ở độ Hỏa, đúng như chỗ mạch đất kết huyệt. Mộc thuộc về bộ Thuyên (bộ Lại, bộ lo việc tuyển chọn, bổ nhiệm quan lại); khi hạn đi tới độ Dực Hỏa, chưa đầy ba mươi tuổi đã làm Thiếu tể (Thị lang bộ Lại, phó quan của bộ ấy). Hợp hai lá số này mà xem, thì thấy đều là tác dụng của khí, không phải kẻ chỉ câu nệ vào hình mà nhìn thấu được một phần vạn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video