Kinh Đệ Nhất Nghĩa Pháp Thắng do Phật nói (Đệ nhất nghĩa: chân lý tối thượng, rốt ráo; Pháp thắng: giáo pháp thù thắng, vượt trội).
Tôi nghe như vầy (câu mở đầu quen thuộc của kinh Phật, do người thuật lại lời Phật ghi nhận điều chính mình đã nghe): Một thuở nọ, đức Bà-già-bà (một danh hiệu của Phật, nghĩa là Thế Tôn — bậc được cả thế gian tôn kính) ở tại thành Già-da (vùng Bồ-đề Đạo Tràng ở Ấn Độ, nơi Phật thành đạo), khi Ngài thành đạo chưa bao lâu, cùng ở với các vị tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã thọ giới đầy đủ) bậc hơn hết trong những bậc hơn người, cùng chín mươi chín ức (ức: đơn vị đếm rất lớn, thường hiểu là trăm triệu) vị bồ-tát (người phát nguyện cầu giác ngộ thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh). Lại có hai mươi tám ức chư thiên (các vị trời, chúng sinh ở cõi trời), tám vạn sáu nghìn tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia); sáu vạn lực sĩ; có mười hai ức người thuộc chúng Ni-kiền-đà (một phái tu khổ hạnh ngoài Phật giáo, tu sĩ thường để thân trần truồng); tám vạn bốn nghìn tiên nhân có năm phép thần thông (ngũ thông: thấy xa, nghe xa, biết ý người, biết đời trước, biến hóa đi lại tự tại), những người này hơ đốt thân mình bằng năm ngọn lửa (lối tu khổ hạnh: đốt bốn đống lửa quanh mình, trên đầu là mặt trời thiêu đốt), gầy gò hết thịt, chỉ còn da bọc xương, da bụng dính sát sống lưng, tóc trên đầu bết lại như tấm nỉ, thân còng lưng cong, mặc áo da hươu hoặc áo bằng vỏ cây, tay cầm bình nước để tắm rửa, cùng kéo đến chỗ Phật, định tranh cãi với Ngài.
Bấy giờ ánh sáng của đức Thế Tôn rực rỡ trội hơn hết, dung mạo đoan nghiêm đặc biệt, vượt hẳn các tiên nhân: như núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) đứng giữa các núi đen, như voi chúa sáu ngà giữa bầy dê, như mặt trời mặt trăng rạng rỡ bên cạnh con đom đóm, như hoa mạn-đà-la (một loài hoa cõi trời, đẹp và thơm, hễ thấy thì lòng vui) giữa các loài hoa thơm, như vua chim ca-lâu-la (loài chim cánh vàng thần thoại, khổng lồ, là chúa loài chim) giữa bầy chim, đẹp đẽ trang nghiêm gấp bội. Đức Phật đứng giữa các tiên nhân cũng như thế.
Bấy giờ đức Thế Tôn nhập vào tam-muội (trạng thái tâm định sâu, tập trung tuyệt đối vào một chỗ) tên là Xả Bảo (?), hiện ra vô lượng vô số phép thần thông. Hai bên trái phải đều phóng ra vô lượng ánh sáng, hiện ra vô lượng ức thân Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như, từ chân lý), hiện ra vô lượng ức thân bồ-tát, hiện ra vô lượng ức Đế Thích thiên vương (vua cõi trời Ba Mươi Ba, cõi trời trên đỉnh núi Tu-di), Đại Phạm thiên vương (vua cõi trời Phạm thiên, được coi là chúa tể thế giới) — những vị chúa tể của thế giới. Lại hiện ra vô lượng trăm nghìn vị la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử), lại hiện ra vô lượng nhiều nghìn tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di; lại hiện ra vô lượng Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng, cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp, nhờ báu vật là bánh xe vàng đi khắp nơi), lực chuyển luân vương (vua chuyển luân dựa vào sức mạnh), tiểu chuyển luân vương (vua chuyển luân nhỏ); người Hán (?), người Bất-lân-na (?) và người Đà-tỳ-la (giống dân ở miền nam Ấn Độ), người các nước phương nam, tiên nhân đắc được chú thuật, người ở vùng biên địa, dòng họ lớn Sát-lợi (đẳng cấp vua chúa, võ sĩ ở Ấn Độ xưa), dòng Bà-la-môn (đẳng cấp tu sĩ, giáo sĩ cao nhất ở Ấn Độ xưa), trưởng giả (người giàu có, có đức độ), cư sĩ (người tu tại gia), người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), với đủ mọi hình sắc khác nhau, trang nghiêm. Tất cả những loài có tên gọi như thế, cho đến cả chúng trời, thảy đều từ thân Như Lai hiện ra.
Bấy giờ đại chúng đều sinh lòng nghi ngờ, tự hỏi vì sao lại như thế mà đưa mắt nhìn nhau. Trong đại chúng ấy, tất cả các vị bồ-tát đều vui mừng, rải mưa đủ các thứ báu vật, cho đến rải mưa khắp mọi thứ đồ trang nghiêm.
Bấy giờ đức Thế Tôn ra khỏi tam-muội Xả Bảo, như sư tử vươn mình mạnh mẽ, đưa mắt quan sát mười phương. Ngay lúc quan sát, Ngài nhìn khắp cả mười phương, cho đến hết cảnh giới mà mắt Phật thấy được, tất cả chư Phật Thế Tôn trong các thế giới Phật ở mười phương. Tất cả các đức Phật ấy nhìn cõi Ta-bà (thế giới chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ đau) rõ như nhìn bàn tay mình. Tất cả các đức Phật ấy đều hiện thần thông, không khác gì những điều mà đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni (danh hiệu của Phật tổ: bậc thánh tịch lặng thuộc dòng họ Thích-ca) ở đây đã hiện ra. Những gì từ thân các đức Như Lai ấy hóa hiện ra, cho đến tất cả, đều như vậy, kéo đến chỗ hội chúng của đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni. Đến nơi rồi, tất cả đều đi vào trong đại hội của đức Thế Tôn.
Bấy giờ trong hội này, vô lượng bồ-tát cùng với các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di nhiều như số cát sông Hằng, đều đem những đồ cúng dường (lễ vật dâng lên để tôn kính) nhiều không thể nói hết mà cúng dường đức Thế Tôn. Cúng dường xong, họ đứng gần bên Như Lai.
Cũng như vậy, các vị trời, rồng, các dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi nhanh), các càn-thát-bà (thần nhạc cõi trời, sống bằng hương thơm), các a-tu-la (loài thần hung hăng, hay giận dữ, thường đánh nhau với chư thiên), các ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), các khẩn-na-la (thần ca hát cõi trời, mình người đầu có sừng), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và phi nhân, khi đã thấy việc thần thông của đức Thế Tôn rồi, đều kéo đến chỗ Phật.
Bấy giờ các vị bồ-tát từ mười phương đến đem những thứ cúng dường cao quý nhất cúng dường đức Thế Tôn. Cúng dường xong, các vị ngồi lên những tòa ngồi được tạo nên bởi sự viên mãn của sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) (?). Như thế cho đến người và phi nhân, mỗi loài đều ngồi trên tòa ngồi tương xứng với mình.
Những gì đức Thế Tôn hóa hiện ra, lên trên thì đến tận cung điện của chư thiên ở cõi A-ca-ni-tra (cõi trời cao nhất trong cõi sắc giới, tức cõi các vị trời còn có hình thể nhưng không còn ham muốn dục lạc), xuống dưới thì đến tận địa ngục A-tỳ (địa ngục sâu nhất, khổ đau liên tục không ngừng). Lại khi đã đến địa ngục A-tỳ rồi, những gì từ thân chư Phật mười phương hóa hiện ra, tất cả đều đi vào mọi lỗ chân lông của đức Thích-ca Mâu-ni; còn những gì từ thân đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni ở cõi này hóa hiện ra, tất cả đều đi vào thân chư Phật mười phương.
Bấy giờ trong hội có một vị bồ-tát ma-ha-tát (đại bồ-tát, bậc bồ-tát lớn) tên là Thắng Ấm, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục chừa trống một bên vai, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, dùng kệ (bài thơ, văn vần trong kinh Phật) khen ngợi rằng:
Bậc chủ loài người thật hiếm có, mau chóng chỉ bày cho khắp thế gian;
Xưa nay chưa từng có việc này, quân ma đều ẩn mất không hiện.
(Các tiên) nhìn nhau mà nói rằng: "Việc này thật là hiếm có!
Ta vì cớ gì đến chốn này? Chính là để phá hoại (Ngài) đó thôi.
Ta vốn là tiên, nay chẳng còn là tiên, thân gầy chỉ còn lại lớp da;
Già nua khô héo, chẳng có niềm vui, lại không được phép thần thông như thế này."
(Phật) hiện thần thông mà không cần nói, dẹp trừ gai góc cho Phật pháp;
Đệ tử Phật sáng nay mừng vui, vì đấng Tôn quý làm chủ Phật pháp.
Chúng sinh khởi lòng cho là hiếm có, tâm trong sạch mà vui mừng;
Các chúng trời đều nói rằng: "Nguyện được Phật làm chủ loài người."
Đang ở trong hội chúng này, Văn-thù-sư-lợi (vị bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ) hướng về (?)
Vô lượng đệ tử của Phật, nối nhau cùng ở trong hội này.
Văn-thù-sư-lợi đây, đã cúng dường rất nhiều đức Phật.
Phật ở giữa đại chúng này, hiện ra đủ các thứ thần thông;
Đây là tướng trạng của pháp gì? Bậc Mâu-ni (bậc thánh tịch lặng, chỉ Phật) muốn làm điều gì?
Đại chúng đây còn lòng nghi ngờ, xin Ngài thương xót chúng sinh mà giảng nói.
Bấy giờ Như Lai dùng sức oai thần khiến một vị đại tiên trong hội chúng tên là Quang Minh Cự (nghĩa là "Bó Đuốc Sáng") nói với đại bồ-tát Thắng Ấm rằng: "Đồng tử (chàng trai trẻ), im lặng đi! Đồng tử, im lặng đi! Nay ta sẽ hỏi vặn. Nếu (Ngài) giải đáp được, tự làm sáng tỏ mình, thì mới xứng đáng được gọi là bậc Nhất thiết trí (bậc biết rõ hết thảy mọi sự, danh hiệu của Phật). Còn như những phép huyễn hóa do thần Na-la-diên (vị thần có sức mạnh vô song trong đạo Bà-la-môn) hay thần Ma-hê-thủ-la (Đại Tự Tại Thiên, vị thần tối cao của một số phái ngoại đạo) làm ra, hay chú thuật của người Đà-tỳ-la, làm được như thế thì chẳng có gì lạ lùng. Phép huyễn hóa như thế người phàm cũng làm được, không cần phải là Phật."
Bấy giờ đức Thế Tôn vui vẻ mỉm cười, nhìn chúng tiên nhân rồi bảo đại tiên Quang Minh Cự rằng: "Này đại tiên tuệ mạng (tiếng gọi tôn xưng, nghĩa là người lấy trí tuệ làm mạng sống)! Ông cứ việc hỏi vặn, tùy theo sức của ông; ta đều có thể giải đáp rõ ràng."
Bấy giờ đại tiên Quang Minh Cự nói: "Tôi hỏi Cù-đàm (họ của Phật khi còn ở đời, người ngoại đạo thường gọi Phật bằng họ này), xin Cù-đàm vì tôi mà giải thích từng điều một: Tất cả chúng sinh từ đâu sinh ra? Thế nào là chúng sinh? Vì nhân duyên gì mà khi kiếp tận (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài, một chu kỳ thành rồi hoại của thế giới; kiếp tận là lúc thế giới đi đến hủy diệt) thì lửa bốc cháy rừng rực? Chúng sinh trong quá khứ hội tụ ở nơi nào mà sinh vào cõi người? Lấy dấu hiệu gì để biết được cái ta vi tế ở bên trong thân chúng sinh: nó dài một khuỷu tay, hay hai khuỷu tay, hay dài hai ngón tay, hay một ngón tay, hay lớn như hạt lúa mạch, hay như hạt lúa mì, hay như hạt đậu, hay như hạt mè, hay như hạt cải?"
Bấy giờ đức Thế Tôn khen đại tiên Quang Minh Cự rằng: "Hay thay, đại tiên! Hay thay, hay thay! Ông là bậc đại tiên, sống thọ sáu mươi kiếp, thường xuyên tu hành, nay mới đem những điều như thế ra hỏi vặn." Trong chúng tiên lại có một đại tiên nghĩ thầm như vầy: "Ta thường tu trong rừng mà còn không hay không biết tuổi thọ của đại tiên Quang Minh Cự này; chưa từng có ai nói ra, vậy sa-môn (người xuất gia tu hành) Cù-đàm làm sao biết được?"
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo đại tiên Quang Minh Cự rằng: "Đại tiên hãy lắng nghe kỹ, khéo suy nghĩ, nay ta nói cho ông. Như điều ông hỏi tất cả chúng sinh từ đâu sinh ra, nghĩa ấy vốn không có chữ, không có lời nào nói được. Do vô minh (sự mê mờ, không thấy biết chân lý) làm nhân duyên, lần lượt cho đến sinh, già, chết… (tức chuỗi mười hai nhân duyên: mười hai mắt xích nhân quả nối nhau làm cho chúng sinh trôi lăn trong sinh tử) mà sinh ra chúng sinh. Lại nữa, đại tiên, chúng sinh sinh ra từ nhân duyên, tức là do nhân duyên cha mẹ mà sinh. Lại nữa, đại tiên, cha mẹ giao hợp là nguyên nhân của chúng sinh, nghĩa là trải qua nhiều kiếp, nghiệp (những việc làm thiện ác đã tạo, có sức dẫn dắt quả báo) dấy lên thành gió, thổi rơi vào thai mẹ; đó là nhân duyên. Lại nữa, đại tiên, cái được gọi là chúng sinh thì nằm trọn trong Khổ thánh đế, Khổ tập, Khổ diệt và Khổ diệt đạo thánh đế (bốn chân lý cao quý: đời là khổ; nguyên nhân của khổ; sự diệt hết khổ; con đường đưa đến diệt khổ). Lại nữa, năm thủ ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành con người — sắc: thân thể vật chất; thọ: cảm giác; tưởng: tri giác, hình dung; hành: ý muốn, tạo tác; thức: sự nhận biết — gọi là "thủ" vì do bám chấp mà có), mười tám giới (sáu giác quan, sáu đối tượng của chúng và sáu loại nhận biết tương ứng)…, gọi là chúng sinh. Đại tiên nên biết, các chân lý, các ấm, các giới ấy chính là chúng sinh, không khác với nghiệp; nghiệp như thế cũng không khác với chúng sinh. Đại tiên nên biết, chúng sinh không giảm đi, chúng sinh không tăng thêm."
Khi ấy đại tiên hỏi: "Cù-đàm, nếu các chúng sinh không giảm không tăng, thì cớ sao chúng sinh làm người, làm trời được tự tại, về sau lại làm chó, rồi lại làm người, làm trời được tự tại?" Phật nói: "Đại tiên, điều ông nói đó không đúng. Nếu đã tự tại thì không lệ thuộc vào ai khác. Như vậy, đại tiên, nếu thân đã tự tại, cớ sao về sau lại không được tự tại? Đại tiên nên biết, như con đom đóm khởi ý nghĩ thế này: 'Ánh sáng của ta có thể chiếu khắp cả cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở).' Ánh sáng của con đom đóm ấy không có nhân duyên gì để chiếu khắp cõi Diêm-phù-đề được. Cũng vậy, mọi cái tâm chưa được điều phục đều không có tự tại thật sự. Lại nữa, đại tiên, nếu là kẻ tự tại thì phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn và khổ não như tham, giận, si mê) ít hơn con chó; con chó phiền não nhiều; thế thì kẻ tự tại lại chẳng tự tại, mà cũng là tự tại; như vậy tự tại cũng là không tự tại (?). Nếu con chó và kẻ tự tại có phiền não ngang nhau, thì chúng sinh không giảm không tăng (?)."
Đại tiên nói: "Cù-đàm há chẳng đoạn trừ phiền não hay sao?" Phật nói: "Đại tiên, phiền não không có thật (?). Ta thấu suốt phiền não chứ không phải đoạn trừ phiền não." Đại tiên nói: "Nếu như thế thì Ngài là bậc tự tại." Phật nói: "Đại tiên, đúng vậy, đúng vậy. Vì (phiền não) không thật nên ta được tự tại." Đại tiên nói: "Cù-đàm, lời này hãy tạm dừng ở đây. Như vừa rồi Cù-đàm nói cha mẹ giao hợp sinh ra chúng sinh, vậy mà có nhiều người giao hợp nhiều lần, hưởng nhiều thú vui ân ái mà lại sinh ít con; nghĩa ấy là thế nào?" Phật nói: "Đại tiên, nay ta dùng ví dụ hỏi lại ông. Như một hạt giống sinh ra một cây; một hạt thành một cây, sinh ra vô lượng trái; vô lượng trái ấy, có trái dùng làm giống được, có trái không dùng được. Việc ấy là sao?" Đáp: "Cù-đàm, đó là do sức gió làm hạt của cây bị thổi tan mất." Phật nói: "Đại tiên, quả của các chúng sinh cũng như thế, bị gió nghiệp thổi tan. Đại tiên nên biết, có những hạt nằm trong kho bị sâu mọt ăn, có những hạt bị gió nghiệp làm tan hỏng. Đại tiên nên biết, cây cối thì ít chướng ngại, còn chúng sinh thì nhiều trở ngại. Lại nữa, đại tiên, các loài chúng sinh đều khởi lên từ sự phân biệt (tâm phân chia, so đo, chấp đây là ta, kia là người…). Đại tiên nên biết, tâm và các tâm sở (những trạng thái tâm đi kèm với tâm, như vui, buồn, tham, giận…) của các loài chúng sinh, xoay chuyển ở đâu cũng đều có chỗ bám víu (phan duyên: tâm luôn níu bám vào một đối tượng). Nghĩa này đã nói xong. Như thế đó, đại tiên, các loài chúng sinh đều khởi lên từ sự phân biệt."
Đại tiên nghe xong, nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Cù-đàm đã làm sáng tỏ được một câu hỏi vặn này. Lại nữa, Cù-đàm, xin hãy nói tiếp: vì lẽ gì mà có kiếp thiêu (trận lửa lớn thiêu hủy thế giới khi hết kiếp)?" Phật nói: "Đại tiên, vì vô thường (mọi sự đều biến đổi, không thường còn), nên ta nói pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng, mọi sự vật) có kiếp thiêu. Đại tiên nên biết, nếu đất bị kiếp thiêu mà pháp giới thì không, thì thành ra hai thứ khác nhau; như vậy là có cái thường còn, lại có cái vô thường. Nếu như thế thì tất cả Như Lai đều nói lời không thật. Lại nữa, đại tiên, chính vì tất cả các pháp đều vô thường, biến đổi, không đứng yên, mà Như Lai mới được gọi là bậc Nhất thiết trí." Đại tiên nghe xong, nói với các ma-na-bà (các thanh niên học trò Bà-la-môn) rằng: "Danh hiệu ấy mới thật đúng là danh hiệu của bậc Nhất thiết trí."
Phật nói: "Đại tiên, nếu Như Lai không phóng ra kiếp thiêu, thì tất cả chúng sinh sẽ không biết thời tiết, không biết tên các kiếp, không biết thời nào là thời tranh đấu, không biết thời nào là thời lành. Đại tiên nên biết, nếu Như Lai không phóng ra kiếp thiêu, thì quả báo khác nhau của nghiệp thiện và nghiệp bất thiện đều không ai biết được. Lại nữa, đại tiên, nên biết đây là phương tiện (cách thức khéo léo tùy hoàn cảnh để giáo hóa chúng sinh) của Như Lai mà phóng ra lửa kiếp tận. Đại tiên nên biết, các chúng sinh tin có lửa kiếp tận, sợ sẽ bị thiêu, nên đều thu góp phúc đức và tin vào Như Lai.
"Lại nữa, đại tiên, ví như có con trăn tên là Diên Hô; con trăn Diên Hô ấy, mắt cũng hút (con mồi) được, tai cũng hút được, mũi cũng hút được, miệng cũng hút được (?). Như thế, đại tiên, Như Lai cũng vậy, dùng bố thí để thu phục, dùng lời nói hòa ái, việc làm lợi ích, cùng làm việc chung với người (bốn cách thu phục lòng người để giáo hóa, gọi là tứ nhiếp pháp) để thu phục.
"Lại nữa, đại tiên, ví như có người đặt vàng vào lửa, không phải vì ghét vàng mà bỏ vào lửa, mà là để nó được luyện chín, hợp với ngọc báu. Nếu hợp với ngọc báu thì sẽ có giá đắt. Đại tiên nên biết, vì lý do ấy mà đem đập, luyện cho sáng sạch. Như thế, đại tiên, chư Phật Như Lai không phải vô cớ mà phóng ra lửa kiếp tận, và cũng không có chúng sinh nào bị lửa kiếp thiêu đốt."
Bấy giờ đại tiên Quang Minh Cự nói: "Hiếm có thay Thế Tôn! Phóng ra lửa kiếp thiêu mà không có một chúng sinh nào bị lửa kiếp thiêu đốt." Phật nói: "Đại tiên, không có một chúng sinh nào bị Như Lai thiêu đốt. Lại nữa, đại tiên, ví như khắp mười phương mưa xuống những hạt mưa li ti, số Như Lai còn nhiều hơn thế. Các bồ-tát thập địa (bậc bồ-tát đã lên mười giai vị tu chứng cao nhất trước khi thành Phật) cũng vậy, ở phía trên. Ở như thế rồi, các vị đều dùng chính tay mình cứu vớt chúng sinh, khiến họ được giải thoát. Đại tiên nên biết, những chúng sinh ấy thấy thân sắc đoan nghiêm của các Như Lai và các bồ-tát; thấy như vậy rồi, lại thấy kiếp tận; lửa lớn thiêu xong, thấy mình đã thoát nạn, lòng sinh vui mừng, tâm trong sạch phát khởi, nguyện rằng: 'Ta cũng sẽ cứu độ chúng sinh như thế, ta cũng sẽ có thân sắc đoan nghiêm như thế, ta cũng sẽ có thân màu vàng ròng như thế.' Khi chúng sinh đã khởi tâm như vậy, có người tâm được giải thoát liền chứng quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh); có người thấy lửa kiếp mà lòng sinh chán lìa thế gian; hoặc có người chứng quả Tu-đà-hoàn (quả vị thứ nhất, bậc mới vào dòng thánh); hoặc có người chứng quả Tư-đà-hàm (quả vị thứ hai, chỉ còn tái sinh lại cõi người một lần); hoặc có người chứng quả A-na-hàm (quả vị thứ ba, không còn trở lại cõi dục); hoặc có người chứng quả A-la-hán; hoặc có người chứng đạo Duyên giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lý nhân duyên); hoặc có người chứng Vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấu suốt rằng mọi pháp vốn không thật sinh, không thật diệt, an trụ vững chắc nơi chân lý ấy); hoặc có người được địa vị cao không còn thoái lui (bất thoái: không còn rơi lùi trên đường tu); hoặc có người được sinh lên cõi trời Tứ Thiên Vương (cõi của bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương); hoặc có người được sinh lên cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời của Đế Thích trên đỉnh núi Tu-di); hoặc có người được sinh lên cõi trời Dạ-ma; hoặc có người được sinh lên cõi trời Đâu-suất-đà (cõi trời nơi các bồ-tát sắp thành Phật cư ngụ); hoặc có người được sinh lên cõi trời Hóa Lạc (cõi trời tự biến hóa ra thú vui để hưởng); có người sinh lên cõi trời Tha Hóa Tự Tại (cõi trời hưởng thú vui do người khác biến hóa ra; đây là các cõi trời thuộc cõi dục); có người sinh lên các cõi trời Phạm Thiên, Phạm Phụ, Phạm Chúng; như thế lần lượt cho đến có người sinh lên cõi trời A-ca-ni-tra. Như thế, có người được làm Chuyển luân thánh vương, lực chuyển luân vương, tiểu vương ở Thiên Trúc. Như thế, đại tiên, cho đến làm người dòng Sát-lợi, dòng Bà-la-môn, hoặc làm trưởng giả… Đại tiên nên biết, dùng phương tiện này, khiến họ thấy sắc thân Như Lai rồi, lại tự thấy thân mình mà sinh lòng sợ hãi lớn; được giải thoát rồi, họ biết ơn Như Lai, đền ơn Như Lai, gần gũi Như Lai để nghe chánh pháp; nghe pháp rồi, tu học đúng như pháp, thực hành không buông lung. Dùng phương tiện này mà khiến các chúng sinh không rơi vào các đường ác (các cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Lại nữa, đại tiên, có bao nhiêu bồ-tát thập địa, thì bao nhiêu cõi đất trong tầm mắt của các vị ấy, lại còn nhiều hơn cả số cõi chúng sinh này (?); các chúng sinh ấy thấy được lỗi lầm của sinh tử, tất cả đều đi vào cõi Niết-bàn vô dư (cảnh giới tịch diệt hoàn toàn, khổ đau và thân xác đều không còn sót lại). Đại tiên nên biết, chính vì nhân duyên này mà phóng ra lửa kiếp tận."
Bấy giờ đại tiên tên Quang Minh Cự trong lòng liền nghĩ: "Vị con nhà họ Thích này là bậc đại nhân đầy đủ sáu ba-la-mật, là người hơn hết bậc nhất; Ngài không gọi tên ta mà xưng ta là đại tiên. Ta đã tự thử xem Ngài có phải là bậc Nhất thiết trí hay không; nay ta thật biết Ngài là bậc Nhất thiết trí. Nay ta nên xưng đúng danh hiệu thật của Ngài."
Bấy giờ đại tiên tên Quang Minh Cự nghĩ xong, liền bạch Phật: "Bậc kho công đức lớn, bậc trí tuệ vô lượng, bậc Nhất thiết trí, xin hãy nói thêm cho tôi: các chúng sinh ấy hội tụ ở nơi đâu?" Phật nói: "Đại tiên, nên biết chúng sinh không có nơi chốn nào để hội tụ. Nên biết chúng sinh hội tụ trong sự bình đẳng, thế mới gọi là hội tụ. Nên biết chúng sinh hội tụ trong Nhất thừa (con đường duy nhất đưa tất cả chúng sinh đến quả Phật), thế mới gọi là hội tụ. Tất cả đều là sự hội tụ của bồ-tát, tức là ở nơi cõi Niết-bàn vô dư. Đại tiên nên biết, chúng sinh như thế là không có nơi chốn hội tụ.
"Đại tiên nên biết, ví như đủ các sông nhỏ sông lớn, khi đã chảy vào biển cả rồi thì đều cùng một vị mặn. Như vậy, đại tiên, các loài chúng sinh khi đã dứt hết các lậu (những phiền não rỉ chảy làm tâm ô nhiễm, khiến trôi lăn trong sinh tử) rồi thì đều cùng một vị giải thoát; tất cả bình đẳng, là sự hội tụ của bồ-tát.
"Lại nữa, đại tiên, nếu các chúng sinh hội tụ trong biển sinh tử, thì ta nói sự hợp lại ấy không phải là hội tụ. Lại nữa, đại tiên, ví như những con thiêu thân bị gió thổi mà tụ lại, rời gió thì tan. Như vậy, đại tiên, các loài chúng sinh bị nghiệp trói buộc lẫn nhau: làm những việc dẫn vào địa ngục thì sinh vào địa ngục, hội tụ ở địa ngục. Đại tiên nên biết, chúng sinh như thế, bị nghiệp trói buộc lẫn nhau: làm những việc dẫn vào ngạ quỷ (loài quỷ đói, thường khổ vì đói khát) thì sinh vào loài ngạ quỷ, hội tụ ở loài ngạ quỷ; làm những việc dẫn vào súc sinh (loài vật) thì sinh vào loài súc sinh, hội tụ ở loài súc sinh; làm những việc dẫn lên người, trời thì sinh vào cõi người, cõi trời, hội tụ ở cõi người, cõi trời."
Đại tiên lại nói: "Bậc tự tại hết thảy, bậc Nhất thiết trí, bậc đáng được thế gian cúng dường, xin nói thêm cho tôi: làm sao biết được một chúng sinh nào đó sinh vào cõi người này là từ nơi nào hội tụ mà đến sinh ở đây?" Phật nói: "Đại tiên, nếu có chúng sinh từ địa ngục hội tụ mà đến sinh vào cõi người, thì khi gặp nhau liền sinh tâm ác, ghét bỏ lẫn nhau; khi gặp nhau, có người bị nhức đầu, có người đi đại tiện, có người són tiểu tiện. Đại tiên nên biết, đó là dấu hiệu sinh trong cõi người của chúng sinh hội tụ từ địa ngục. Trong loài người nếu có ai có dấu hiệu như thế, thì nên biết người ấy từ địa ngục hội tụ mà đến."
Đại tiên lại nói: "Bậc ánh sáng của thế gian, bậc Nhất thiết trí, xin nói thêm cho tôi: làm sao biết được những người cùng hội tụ trong loài súc sinh mà đến sinh vào cõi người? Họ lại có dấu hiệu gì?" Phật nói: "Đại tiên, nếu người nào đời trước cùng hội tụ trong loài súc sinh mà đến sinh vào cõi người, thì khi gặp nhau liền sinh lòng giận dữ, lại tìm lỗi lầm, khuyết điểm của nhau, thường rình dịp muốn gây phiền nhiễu cho nhau. Đại tiên nên biết, đó là dấu hiệu sinh trong cõi người của chúng sinh hội tụ từ loài súc sinh. Trong loài người nếu có ai có dấu hiệu như thế, thì nên biết người ấy từ loài súc sinh hội tụ mà đến. Lại nữa, đại tiên, nếu người nào đời trước cùng hội tụ trong loài ngạ quỷ mà đến sinh vào cõi người, thì ưa thích mùi hôi thối, tính tham ăn uống, keo kiệt không chịu bố thí; những người cùng từ một chỗ trong loài ngạ quỷ đến, thấy người kia giàu có sung sướng thì sinh lòng ghen ghét, mong muốn của cải người khác. Đại tiên nên biết, đó là dấu hiệu sinh trong cõi người của chúng sinh hội tụ từ loài ngạ quỷ. Trong loài người nếu có ai có dấu hiệu như thế, thì nên biết người ấy từ loài ngạ quỷ hội tụ mà đến.
"Lại nữa, đại tiên, nếu người nào đời trước ở trong cõi người, hội tụ ở nơi khác rồi lại làm người, thì khi gặp nhau liền sinh lòng luyến ái. Trong loài người nếu có ai có dấu hiệu như thế, thì nên biết người ấy vốn từ cõi người hội tụ mà đến."
Vị đại tiên ấy hỏi: "Thế Tôn, nếu những người cùng hội tụ ở cõi trời, hết phúc rơi xuống sinh vào cõi người, thì họ có dấu hiệu gì, lại làm sao biết được?" Phật nói: "Đại tiên, nếu người nào đời trước cùng hội tụ ở cõi trời mà đến sinh vào cõi người, thì khi gặp nhau thích ngắm nhìn nhau không rời. Trong loài người nếu có ai có dấu hiệu như thế, thì nên biết người ấy vốn từ cõi trời hội tụ mà đến. Đại tiên nên biết, đó là những dấu hiệu về nguyên nhân hội tụ của chúng sinh."
Bấy giờ đại tiên tên Quang Minh Cự nghe Phật nói xong, trong lòng vui mừng, bạch Phật rằng: "Thế Tôn, nếu có ai không cầu Nhất thiết trí, thì chúng sinh như thế mọi việc làm đều rỗng không, chẳng được gì." Bấy giờ đức Thế Tôn bảo đại tiên Quang Minh Cự rằng: "Như điều ông hỏi về cái ta vi tế bên trong thân chúng sinh, đại tiên hãy lắng nghe. Nếu ai bằng sự phân biệt mà tìm thấy được chúng sinh, thì người ấy mới phân biệt được cái ta vi tế của chúng sinh. Đại tiên nên biết, ví như có người mù bẩm sinh, không có mắt, có người hỏi: 'Màu trắng là như thế nào?' Ý ông thế nào, người mù bẩm sinh ấy chưa từng thấy màu sắc, có thể nói ra được một màu như thế chăng?" Đại tiên đáp: "Không thể nói được." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, đại tiên. Người mù bẩm sinh ấy mắt chưa từng thấy, nên không thể nói. Ta cũng như thế, không thấy có cái ta vi tế bên trong chúng sinh, cho nên không nói.
"Lại nữa, đại tiên, mắt không phải là chúng sinh; cũng vậy, chẳng phải tai, chẳng phải mũi, chẳng phải lưỡi, chẳng phải thân, chẳng phải ý mà được gọi là chúng sinh. Lại nữa, đại tiên, chẳng phải năm thủ ấm mà được gọi là chúng sinh; chẳng phải mười tám giới, chẳng phải mười hai phần tức mười hai nhân duyên mà được gọi là chúng sinh. Lại nữa, đại tiên, cũng chẳng phải nội không (cái bên trong — thân tâm — là trống rỗng, không có tự thể) mà được gọi là chúng sinh; cũng chẳng phải ngoại không (các đối tượng bên ngoài là trống rỗng, không có tự thể), chẳng phải nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều trống rỗng) mà được gọi là chúng sinh.
"Đại tiên nên biết, mắt trong từng niệm (khoảnh khắc ngắn nhất của tâm) không dừng lại, biến đổi không ngừng; cũng vậy, tai, mũi, lưỡi, thân, ý… đều trong từng niệm không dừng lại, biến đổi không ngừng. Như thế, đại tiên, năm ấm cũng vậy, không dừng lại dù chỉ một niệm, biến đổi không ngừng. Như thế, đại tiên, ba mươi sáu thứ không sạch trong thân (như tóc, lông, móng, răng, da, thịt, xương, máu, mủ, đờm, phân, nước tiểu…) đều trong từng niệm không dừng lại, biến đổi không ngừng. Trong những thứ ấy không có cái gì mang tên là chúng sinh.
"Lại nữa, đại tiên, các thứ vật chất hòa hợp lại, tạm gọi theo số đếm là chúng sinh (?). Nếu người suy xét, quán sát từng phần một, thì không tìm thấy mạng (cái linh hồn sống thường còn mà ngoại đạo cho là có), không tìm thấy kẻ được nuôi dưỡng, không tìm thấy phú-đặc-già-da (cái "chủ thể" luân hồi qua các đời), cũng không tìm thấy người, ma-na-bà (cái "con người" thường còn)… (những tên gọi khác nhau mà ngoại đạo dùng để chỉ cái ta).
"Đại tiên nên biết, nếu có chúng sinh thật thì Như Lai đã không nói pháp Bốn thánh đế. Nếu không có chúng sinh thì chính là Như Lai (?). Nếu không biết pháp thì chấp lấy những thứ hòa hợp, nhóm họp, theo tâm mà chấp lấy (?)."
Bấy giờ đại tiên Quang Minh Cự nói: "Thế Tôn, con là Quang Minh Cự, từ hôm nay xin cầu Nhất thiết trí. Thế Tôn, giả như lấy một đại kiếp làm một ngày đêm, đếm những ngày như thế ba mươi ngày làm một tháng, đếm những tháng như thế mười hai tháng làm một năm, đếm những năm như thế để thành một kiếp. Thế Tôn, con thà trong vô biên kiếp như thế thường ở trong hố lửa (rộng lớn như) núi Tu-di-lâu (tức núi Tu-di), cao lớn đến tận cõi trời A-ca-ni-tra; con thà trong vô biên kiếp như thế ở trên núi ấy, trong từng niệm tự rơi xuống, gieo mình xuống đất, (bị thiêu) như lửa kiếp thiêu, năm chỗ cháy rực; con thà trong vô biên kiếp như thế thường dùng năm lửa như thế mà tự nướng mình. Thế Tôn, con thà chịu đựng những khổ như thế, chứ trọn không bao giờ bỏ Nhất thiết trí. Con siêng năng tinh tấn vì nhân duyên cầu Nhất thiết trí, không hề nghỉ ngơi."
Bấy giờ các tiên nhân có năm thần thông đều đến gần đức Thế Tôn, lại từ chỗ ngồi đứng dậy bạch Thế Tôn: "Chúng con từ hôm nay cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật), tùy theo sức mình mà gắng siêng năng tinh tấn." Bấy giờ đức Thế Tôn, ngay khi các tiên nhân nói lời như thế xong, liền từ khoảng giữa hai chân mày phóng ra ánh sáng; ánh sáng ấy tên là Tỳ-ni-bà-đế. Ánh sáng này phóng ra chiếu khắp mười phương. Ở những nơi trong mười phương ấy, tất cả chư Phật cũng từ khoảng giữa hai chân mày phóng ra ánh sáng như thế. Sức mạnh của ánh sáng Tỳ-ni-bà-đế khiến cho mặt đất này chấn động theo sáu cách, tức là: rung và rung đều khắp, động và động đều khắp, nổi lên và nổi lên đều khắp (?); phía tây cao thì phía đông thấp, phía nam cao thì phía bắc thấp. Tất cả chư Phật Như Lai ở mười phương, từ trên cao mưa hoa rải xuống hội của Phật này. Tiếng trống trời vang lên nhiệm mầu rất đáng ưa thích. Vua càn-thát-bà (thần nhạc cõi trời) tấu lên năm thứ âm nhạc để cúng dường Như Lai, khen ngợi Thế Tôn. Gió thổi hương trời xông ướp Như Lai. Các bồ-tát vui mừng, đem các chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) tung lên không trung, bay trên Như Lai; lại dùng hoa thơm, hương đốt, tràng hoa đẹp, hương xoa thân, rải đủ các loại hương, đủ các loại áo đẹp, cờ phướn, lọng che, phan bằng lụa (phan: dải cờ dài treo dọc) mà cúng dường Như Lai. Chư thiên vui mừng, từ trên hư không mưa xuống hoa mạn-đà-la và hoa đại mạn-đà-la. Tất cả đại chúng lòng sinh vui mừng, đem những y phục đẹp đẽ mình đang mặc dâng lên Như Lai.
Bấy giờ ánh sáng Tỳ-ni-bà-đế của đức Thích-ca Như Lai ở cõi này, lên trên thì chiếu đến khắp cung điện chư thiên ở cõi A-ca-ni-tra, xuống dưới thì chiếu đến địa ngục A-tỳ; chiếu như thế xong, vòng quanh chư Phật Thế Tôn ở mười phương, rồi trở về đi vào đỉnh đầu đức Thế Tôn. Bấy giờ tuệ mạng Tu-bồ-đề (một trong mười đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về lý "không") dùng bài già-đà (kệ, bài văn vần) hay đẹp thưa thỉnh Như Lai rằng:
Như mặt trời buổi sớm, bậc con nhà họ Thích, phóng ánh sáng chiếu khắp mười phương;
Việc này không phải không có nhân duyên, chỉ mong Ngài vì con mà nói.
Thấy bậc chủ loài người vươn mình như sư tử, đại chúng này đều sinh lòng nghi;
Mà cũng có ý vui mừng, với tâm trong sạch mong mỏi.
Có người chắp tay cung kính, có người thốt lời "lành thay";
Chỉ mong Như Lai giảng nói, dứt trừ mối nghi của chúng sinh.
Trên không trung, vua trời Đế Thích, vua trời Phạm Thiên chúa tể thế giới,
Trong lòng đều sinh vui mừng, khen ngợi công đức chân thật.
Chư thiên ở giữa hư không, mưa xuống đủ các loại hoa đẹp;
Lại có rất nhiều nhạc cụ, không ai đánh mà tự vang lên.
Bấy giờ đức Thế Tôn liền bảo tuệ mạng Tu-bồ-đề rằng: "Này Tu-bồ-đề, ông có thấy đại tiên Quang Minh Cự không? Tu-bồ-đề, người này trong đời vị lai, ở thế giới Nguyệt Quang, sẽ thành Phật, hiệu là Tỳ-bà-thi Như Lai, Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc hiểu biết chân chính và trọn khắp). Trong Hiền kiếp này (kiếp hiện tại, gọi là "kiếp hiền" vì có một nghìn vị Phật xuất hiện) có một nghìn đức Như Lai; vị này sẽ xuất hiện ở đời cùng một thời với đức Như Lai sau cùng. Tu-bồ-đề, nếu có chúng sinh nào được nghe danh hiệu của Như Lai Tỳ-bà-thi, thì đều được nhờ oai lực, như viên ngọc như ý (ngọc báu có thể đáp ứng mọi điều mong cầu), muốn gì đều được nấy. Tu-bồ-đề, tám vạn bốn nghìn vị đại tiên nghe pháp môn (giáo pháp, con đường tu học) này, được địa vị không còn thoái lui. Tu-bồ-đề, tất cả những vị ấy, trong Phật pháp của đức Thế Tôn Di-lặc (vị Phật sẽ xuất hiện trong tương lai, kế tiếp Phật Thích-ca), sẽ đạt được thập địa (mười giai vị tu chứng cao của bồ-tát); lại trải qua ba trăm kiếp, sẽ sinh vào thế giới của đức Phật Tự Đăng Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri.
"Tu-bồ-đề, vô lượng bồ-tát nghe pháp môn này, liền ngay lúc ấy đều đạt được tam-muội Thủ-lăng-nghiêm (cảnh định kiên cố, dũng mãnh, phá tan mọi phiền não), tam-muội Âm Thanh Trí, tam-muội Thọ Thắng Vị, tam-muội Như Huyễn (thấy mọi pháp như trò huyễn thuật), tam-muội Giới Thắng, tam-muội Tuệ Vương, tam-muội Hải Tạng, tam-muội Địa Tạng, tam-muội Hư Không Tạng, được tam-muội Quang Minh. Tu-bồ-đề, có số chư thiên nhiều bằng ức lần số cát sông Hằng, tất cả đều đạt được Vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ an trụ vững chắc trong chân lý mọi pháp vốn không sinh không diệt). Vô lượng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di chứng quả A-la-hán. Tu-bồ-đề, số trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và phi nhân… nhiều như cát sông Hằng phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Tu-bồ-đề, vì thấy nhân duyên này mà Như Lai phóng ánh sáng Tỳ-ni-bà-đế này chiếu khắp."
Bấy giờ đức Thế Tôn vui vẻ mỉm cười, từ gốc lưỡi đưa lưỡi ra che khắp mặt mình (tướng lưỡi rộng dài, chứng tỏ lời nói chân thật). Từ lưỡi ấy phát ra vô lượng màu sắc, đủ các màu sắc, tức là các màu xanh, vàng, đỏ, trắng, màu pha lê tía, lan khắp vô lượng vô biên thế giới, rồi trở về đi vào chân đức Thế Tôn. Bấy giờ bồ-tát Vô Tận Ý từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục chừa trống một bên vai, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật bạch rằng: "Thế Tôn, nếu không có nhân duyên thì Như Lai không cười. Nay Thế Tôn vì nhân duyên gì mà cười?" Bấy giờ đức Thế Tôn bảo bồ-tát Vô Tận Ý rằng: "Thiện nam tử (người con trai lành, tiếng Phật gọi người tu hành), ta vì muốn làm lợi ích cho những chúng sinh chưa có lòng tin mà đưa lưỡi ra và cười. Người nói dối không có cái lưỡi như thế."
Bấy giờ bồ-tát Vô Tận Ý bạch Phật: "Thế Tôn, nếu thiện nam tử hay thiện nữ nhân (người con gái lành) nào có thể vì người khác diễn nói một bài kệ trong pháp môn này, thì được bao nhiêu phúc?" Phật nói: "Thiện nam tử, (giả sử có người) đối với chư Phật trong mười phương thế giới, hết thảy những gì Phật thấy, trong toàn cảnh giới của mắt Phật, đem mọi thứ cúng dường, mọi thứ đồ vui thích đều dâng cúng dường, cho đến khi chư Phật nhập Niết-bàn rồi, lại xây tháp báu cho các Ngài; tất cả công đức ấy (đã là rất lớn). Nếu lại có người có thể vì người khác mà nói một bài kệ của pháp môn nói về câu nghĩa chân thật này, thì được phúc rất nhiều, hơn hẳn phúc đức trước kia.
"Thiện nam tử, nếu ai đối với người nói pháp môn thù thắng này mà sinh tâm trong sạch, khen rằng 'lành thay', thì người như thế tức là khen ngợi tất cả chư Phật. Nếu lại có ai cúng dường người ấy, thì cũng như cúng dường ta, không có gì khác."
Bấy giờ đức Thế Tôn nhìn khắp tất cả hội chúng; nhìn xong, nói lời như sau: "Nay ta nói lời chân thật. Thiện nam tử, sẽ có những nơi chốn, bất cứ ở nơi nào có pháp môn này, thì ở nơi ấy, sẽ được tất cả chư Phật đoái nhìn. Thiện nam tử, pháp môn này, ở đời vị lai, trong cõi Diêm-phù-đề, đối với chúng sinh như thuốc chữa bệnh. Nếu ai đối với pháp môn như thế này mà tu hành theo ba cách: hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc nói cho người khác nghe, thì người ấy cũng như thỉnh Phật chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp; ví giáo pháp như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) khi Phật còn tại thế, không có gì khác biệt.
"Thiện nam tử, nếu ai có thể chép pháp môn này, thì người ấy dễ đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chẳng có gì khó, có thể giữ gìn tất cả kho tàng giáo pháp của Phật. Thiện nam tử, người đi theo đường ác thì pháp môn này không lọt vào tai họ. Thiện nam tử, nếu có chúng sinh nào được nghe pháp môn này lọt qua tai dù chỉ một lần, thì khi bỏ thân người này, liền được sinh vào thế giới thanh tịnh của Phật. Thiện nam tử, phải là người đã từng cúng dường một nghìn đức Phật, trồng các căn lành (gốc rễ điều thiện), thì pháp môn này mới lọt vào tai. Thiện nam tử, nếu thiện nam tử hay thiện nữ nhân nào nghe pháp môn này, nghe rồi sinh lòng tin, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng, có thể nói cho người khác nghe, thì ta nói người ấy đã nắm giác ngộ trong tay; ta nói người ấy ắt sẽ được năm thứ mắt (ngũ nhãn: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật). Từ đó về sau, các giác quan của người ấy không bị kém sút; lúc lâm chung không mất chánh niệm (sự tỉnh giác, nhớ nghĩ đúng đắn hướng về chánh pháp). Người ấy sẽ đạt được tam-muội Nhất Thiết Chư Phật Hòa Tập (hội tụ tất cả chư Phật), tam-muội Tỳ-lô-giá-na Phấn Tấn (Tỳ-lô-giá-na: Phật Pháp thân, ánh sáng chiếu khắp; phấn tấn: vươn mình mạnh mẽ), tam-muội Đà-la-ni Tạng, tam-muội Châu Ấn Kế (ấn ngọc trên búi tóc), tam-muội Thụ Ký (được Phật báo trước ngày thành Phật), tam-muội Quán Thế Ấn, tam-muội Vô Tự Khiếp (cái hộp không chữ); đạt được đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không quên mất, cũng chỉ những câu thần chú linh nghiệm) Nhất Thiết Pháp Thắng, đà-la-ni Đoạn Nghi (dứt mối nghi), đạt được đà-la-ni Đệ Nhất Nghĩa Quyết Định (quyết định về chân lý tối thượng); đạt được vô lượng trăm nghìn pháp môn đà-la-ni như thế; sẽ đạt được năm thần thông, tùy tâm nhớ lại đời trước, lui về thọ sinh nơi nào cũng được tự tại."
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Pháp vương tử (con của vua Pháp, tức con của Phật, tôn xưng các đại bồ-tát sẽ nối ngôi Phật) Văn-thù-sư-lợi (vị bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ) rằng: "Văn-thù-sư-lợi, ông đã cúng dường nhiều đức Phật Thế Tôn, nên có thể hộ niệm (giữ gìn, che chở) pháp môn này, lại có thể khắp nơi vì người khác mà giảng nói rộng rãi. Văn-thù-sư-lợi, ông đã cúng dường, cung kính, hầu hạ bao nhiêu chư Phật, tôn trọng, khen ngợi, có bao nhiêu căn lành. Văn-thù-sư-lợi, ý ông thế nào, những căn lành ấy có giới hạn hay không có giới hạn, có thể đếm lường được không?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Thế Tôn, không thể đếm lường được." Phật nói: "Văn-thù-sư-lợi, nếu ai ở thế giới Ta-bà này, vào thời năm thứ vẩn đục loạn lạc (ngũ trược: kiếp vẩn đục, tà kiến vẩn đục, phiền não vẩn đục, chúng sinh vẩn đục, tuổi thọ vẩn đục), mà vì người khác giảng nói rộng rãi pháp môn này, thì phúc ấy hơn cả phúc kia. Văn-thù-sư-lợi, nếu ông chỉ dùng y phục, đồ ăn uống, giường nệm, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh cần dùng mà cúng dường ngần ấy chư Phật Như Lai, mà không vì người khác nói pháp môn này, thì ông đối với các đức Phật ấy lại là mắc tội. Văn-thù-sư-lợi, nếu ông chưa từng cúng dường một đức Phật nào, mà vì người khác giảng nói rộng rãi pháp môn này, thì ông chính là đã cúng dường tất cả Như Lai." Đức Thế Tôn nói xong, Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi, các đại tiên như Quang Minh Cự, tất cả hội chúng cùng chư thiên, loài người, a-tu-la, càn-thát-bà…, nghe lời Phật dạy đều vui mừng khen ngợi.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video