Chương thứ năm: Những chỗ sai lệch khi hồi quang (quay ánh sáng của tâm ý, tức sự chú tâm, vào bên trong mình thay vì để nó tản ra ngoài; đây là phép tu cốt lõi của sách)
Công phu của các con đã dần dần thuần thục. Nhưng như câu "trước núi đá cây khô, ngã rẽ lắm" (nghĩa là khi tâm đã lặng như cây khô đá núi thì càng dễ lạc đường), nên ta cần chỉ bảo thật kỹ. Những điều tinh tế ở đây, phải tự mình đi đến nơi mới biết; nay ta đã có thể nói ra.
Phái của ta khác với Thiền tông (một tông phái Phật giáo chủ trương nhìn thẳng vào tâm để giác ngộ, không chú trọng các bậc thực hành cụ thể), vì có từng bước, từng bước chứng nghiệm (những dấu hiệu, kết quả tự mình trải qua cho thấy việc tu đã tiến tới đâu). Xin nói trước về những chỗ sai lệch, sau đó sẽ nói về chứng nghiệm.
Khi sắp thực hành phép tu chính, nên chuẩn bị trước cho thuận tiện: đừng dụng tâm nhiều, hãy buông thả cho tâm được tự nhiên, sống động; làm cho khí hoà, lòng thư thái, rồi sau đó mới nhập tĩnh (bước vào trạng thái lắng yên trong lúc tu). Lúc tĩnh phải nắm được cơ (thời điểm then chốt) và khiếu (chỗ then chốt), không được ngồi rơi vào cái vỏ "không có việc gì" (?), tức là cái gọi là vô ký không (trạng thái trống rỗng mờ mịt, không thiện không ác, không hay biết gì, một thứ lặng chết chứ không phải tỉnh thức). Ngay trong lúc buông bỏ mọi mối ràng buộc, vẫn phải tỉnh táo sáng suốt như thường.
Lại không được dùng ý chí hăng hái mà gánh vác; hễ quá câu nệ, gắng sức thì dễ mắc lỗi này. Không phải nói là không nên chăm chú nghiêm túc, nhưng điều chân thật chỉ nằm ở khoảng như có như không, phải lấy cách vừa có ý vừa không có ý mà đạt được nó. Ngay trong sự tỉnh táo không mờ tối, vẫn buông bỏ được một cách tự nhiên.
Lại không được sa vào uẩn giới. Uẩn giới là gì? Đó là lúc ngũ ấm ma (loài ma do năm uẩn sinh ra — năm yếu tố cấu thành thân tâm theo Phật giáo: sắc là thân xác, thọ là cảm giác, tưởng là hình dung, hành là ý muốn tạo tác, thức là sự nhận biết; khi chúng khởi lên làm loạn thì gọi là ma) làm chủ. Ví như có người nhập định (vào trạng thái tâm lắng sâu, chuyên nhất), nhưng mang nhiều vẻ như cây khô tro nguội (lặng chết, không còn sinh khí), ít vẻ như ánh xuân ấm áp khắp mặt đất. Như vậy là đã rơi vào âm giới (cõi u tối, lạnh lẽo, thiếu dương khí): khí thì lạnh, hơi thở thì chìm nặng, lại có nhiều cảnh tượng giá lạnh suy tàn; lâu ngày sẽ sa thành loài cây đá vô tri.
Lại không được chạy theo muôn mối ràng buộc. Ví như vừa nhập tĩnh thì vô cớ mọi ý nghĩ chợt kéo đến, muốn gạt đi mà không được, chạy theo chúng lại thấy dễ chịu thuận lòng; đó gọi là chủ nhân bị biến thành đầy tớ. Lâu ngày sẽ rơi vào sắc dục giới (cõi còn bị ham muốn và hình tướng chi phối). Bậc trên thì được sinh lên cõi trời, kẻ dưới thì sinh vào loài thú như mèo cáo, tức như loài hồ tiên (cáo tu luyện thành tinh) vậy. Chúng ở trong núi danh tiếng cũng tự hưởng thụ: gió trăng, hoa quả, cây ngọc cỏ quý (?), hưởng thụ suốt ba năm trăm năm, nhiều thì đến vài nghìn năm; nhưng khi phúc báo (phần phúc được hưởng do việc làm trước kia) hết rồi thì lại phải sinh vào các nẻo luân hồi.
Mấy điều kể trên đều là đường lạc. Đã biết đường lạc rồi, sau đó mới có thể tìm đến chứng nghiệm.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video