Thiên 114 — Hội 22 Đại thần biến – phần 1

 Hội Đại Thần Biến (hội nói về những phép biến hoá thần diệu lớn nhất) thứ hai mươi hai, phần một.

 Tôi nghe như vầy. Một thời, Phật ở nước Xá-vệ (kinh đô nước Câu-tát-la ở Bắc Ấn Độ xưa), trong vườn Kỳ-thụ Cấp-cô-độc (khu vườn do thái tử Kỳ-đà hiến cây và trưởng giả Cấp-cô-độc, người hay giúp kẻ mồ côi, mua đất dâng Phật), cùng với chúng đại tỳ-kheo (các vị tăng xuất gia đã thọ đủ giới) một nghìn hai trăm năm mươi người, và tám nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát (bậc tu hành lớn, phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh). Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) cùng Thương Chủ thiên tử (một vị trời trẻ tên là Thương Chủ) đều có mặt trong hội.

 Bấy giờ Thương Chủ thiên tử bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) thường dùng mấy loại thần biến (phép biến hoá thần diệu) để điều phục (giáo hoá, khiến tâm người trở nên thuần thiện) chúng sinh?"

 Phật bảo thiên tử: "Ta dùng ba loại thần biến để điều phục chúng sinh: một là thuyết pháp, hai là giáo giới (dạy bảo, răn nhắc), ba là thần thông (năng lực siêu nhiên).

 Thế nào gọi là thần biến thuyết pháp? Nghĩa là trí lớn không chướng ngại của Như Lai thấy rõ chỗ khác biệt trong tâm và hành vi của mọi chúng sinh ở đời vị lai; đối với Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là lời dạy, và Tăng là đoàn thể người tu) họ tin hay không tin, cùng nghiệp và quả báo của họ, Như Lai đều biết rõ cả. Như lời Phật nói: nếu đời hiện tại làm nhân ác thì sẽ rơi vào ác thú (các cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), theo nghiệp mà chịu báo, nhất định không sai. Nếu chúng sinh ấy nhờ nhân duyên nghiệp lành và sức thệ nguyện, từ ác thú ra, sinh vào cõi người, cõi trời; hoặc nhờ Thanh văn thừa (cỗ xe của người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), Bích-chi Phật thừa (cỗ xe của người tự ngộ lẽ nhân duyên mà giải thoát, không có thầy, không giáo hoá rộng) hoặc Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường Bồ-tát cứu độ tất cả để thành Phật) mà được giải thoát; trải qua bấy nhiêu kiếp (khoảng thời gian cực dài) chịu khổ, chịu vui, rồi sẽ được Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết khổ đau và phiền não), sẽ được gặp bấy nhiêu đức Phật — các nghiệp như thế nhất định không sai. Nếu chúng sinh ấy nhờ nhân duyên nghiệp lành và sức thệ nguyện, sẽ sinh vào Dục giới (cõi còn ham muốn ăn uống, dục tình), Sắc giới (cõi đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) hay Vô sắc giới (cõi chỉ còn tâm thức, không còn hình sắc), trải qua bấy nhiêu kiếp, nhờ cỗ xe như thế mà được giải thoát, nhờ hạnh như thế mà sẽ được thấy Phật, phụng sự cúng dường. Tất cả các nghiệp thiện và bất thiện ở bậc thượng, trung, hạ như thế, cho đến chỉ một niệm, Như Lai đều biết hết mà vì họ thuyết pháp. Đó gọi là thần biến thuyết pháp.

 Thế nào gọi là thần biến giáo giới? Là dạy những người giữ giới như thế này: điều này nên làm, điều kia không nên làm; điều này nên tin, điều kia không nên tin; người này nên gần gũi, người kia không nên gần gũi; pháp này tạp nhiễm, pháp kia thanh tịnh; cho đến thâu nhận mọi công đức và tư lương (hành trang, vốn liếng cần có trên đường tu) của đạo lành. Đi con đường như thế thì đắc Thanh văn thừa, Bích-chi Phật thừa; đi con đường như thế thì thành tựu Đại thừa. Điều trái pháp thì nên lìa, điều đúng pháp thì nên giữ. Như lời Phật dạy, nhất định không sai. Đây là nghiệp địa ngục, đây là nghiệp bàng sinh (loài súc vật), đây là nghiệp ngạ quỷ (loài quỷ đói), đây là nghiệp người và trời. Điều bất thiện nên bỏ, pháp lành nên tu. Đây là Thánh đạo (con đường của bậc thánh dẫn đến giải thoát), nên học như thế. Những chúng sinh này qua lại cõi người cõi trời, dần dần vào Niết-bàn. Sự chỉ dạy như thế rốt cuộc không bao giờ uổng phí. Đó gọi là thần biến giáo giới.

 Thế nào gọi là thần biến thần thông? Là vì điều phục những chúng sinh kiêu mạn, hoặc hiện một thân thành nhiều thân, hoặc hiện nhiều thân thành một thân; ra vào núi đá, tường vách không ngăn ngại; trên thân phun lửa, dưới thân tuôn nước; dưới thân phun lửa, trên thân tuôn nước; vào đất như vào nước, đi trên nước như đi trên đất; mặt trời mặt trăng có oai đức lớn mà lấy tay sờ chạm; hoặc hiện thân lớn cao tới cõi Phạm thế (cõi trời Phạm thiên thuộc Sắc giới), cho đến rộng lớn che khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ gồm một tỷ thế giới nhỏ). Tuỳ chỗ thích hợp mà hiện ra để điều phục chúng sinh. Đó gọi là thần biến thần thông."

 Bấy giờ Thương Chủ thiên tử bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, có thần biến nào vượt hơn những điều ấy chăng?" Phật bảo thiên tử: "Như Lai còn có thần biến thù thắng hơn." Liền bảo Văn-thù-sư-lợi: "Ông hãy giảng nói, khiến các Bồ-tát được pháp nhẫn sâu xa (trí an nhiên chấp nhận chân lý sâu xa, không còn dao động), dẹp tan các ma, và cũng khiến giáo pháp Bồ-đề (giác ngộ) của Như Lai được tồn tại lâu dài ở đời."

 Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu Như Lai đặt nước bốn biển lớn của ba nghìn thế giới vào lòng bàn tay mà các loài sống dưới nước không hề bị quấy động, thần biến như thế chưa phải là thù thắng. Còn nếu Như Lai đối với mọi pháp vốn không thể nói ra, không tên không tướng, không hình sắc không âm thanh, không hành không tác, không văn tự, không hý luận (lời bàn cãi suông, phân biệt vô ích), không thể biểu thị, lìa tâm ý thức (mọi hoạt động của tâm, ý và nhận thức), con đường ngôn ngữ dứt bặt, vắng lặng mà sáng tỏ — vậy mà lại dùng văn tự lời nói để phân biệt chỉ bày, điều mà cả thế gian không thể hiểu, các sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (giới tu sĩ, tư tế của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ) nghe đến đều kinh sợ — đó gọi là thần biến lớn nhất của chư Phật.

 Lại nữa, nếu Như Lai thu cả tam thiên đại thiên thế giới vào trong miệng mà bốn châu thiên hạ (bốn đại lục quanh núi Tu-di, tức toàn cõi thế giới loài người) không bị ngăn ngại, ánh sáng mặt trời mặt trăng cũng không bị che khuất, vẫn y như cũ, chúng sinh trong đó cũng không hay biết mình đi lại ở chốn nào — bạch Thế Tôn, thần biến như thế chưa phải là thù thắng. Còn nếu Như Lai đối với mọi pháp không thể nói, không văn tự, không danh tướng, cho đến lìa tâm ý thức, con đường ngôn ngữ dứt bặt, vắng lặng sáng tỏ, mà lại dùng văn tự lời nói tuyên thuyết chỉ bày, đó gọi là thần biến lớn nhất của chư Phật.

 Lại nữa, Như Lai nhờ sức thần thông của thân bất cộng (thân đặc biệt chỉ Phật mới có, không chung với ai), tuỳ theo các chúng sinh mà hiện ra đủ cách, khiến ai nấy đều vui mừng; thần biến như thế chưa phải là thù thắng. Cái gọi là đại thần biến của Như Lai là: không có ngã (cái tôi) mà nói ngã, không có chúng sinh mà nói chúng sinh, không có người mà nói người, không có kẻ được nuôi nấng mà nói kẻ được nuôi nấng, không có danh mà nói danh, không có sắc (hình chất, thân thể) mà nói sắc, không có thọ, tưởng, hành, thức (cảm giác, tri giác, tâm hành tạo tác, nhận thức) mà nói thọ, tưởng, hành, thức; không có xứ (mười hai chỗ tiếp xúc: sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) mà nói xứ, không có giới (mười tám giới: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) mà nói giới. Tuy nói mắt là không, nhưng mắt không tự nói là không; tuy nói sắc là không, nhưng sắc không tự nói là không; nói nhãn thức (nhận thức qua mắt) là không, nhưng thức không tự nói là không; cho đến ý là không và pháp là không, ý thức là không v.v… cũng đều như thế. Nói những pháp như vậy — không tên, không tướng, không động, không biết, không lời — dẹp tan mọi tướng sinh diệt, đó chính là thần biến lớn nhất của Như Lai.

 Thần biến như thế không tương ứng với mắt, không tương ứng với sắc, không tương ứng với nhãn thức; không tương ứng với tai, tiếng và nhĩ thức, mũi, mùi và tỷ thức, lưỡi, vị và thiệt thức, thân, xúc chạm và thân thức, ý, pháp và ý thức. Thần biến như thế không hợp với thân, không hợp với tâm, không hành không tác, lìa mọi cảnh giới, cả thế gian không thể tin. Vì sao? Cái gọi là thế gian chính là năm uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức). Phàm phu đối với năm uẩn này mà sinh chấp trước sai lầm, hoặc nói uẩn là thường còn, hoặc nói là vô thường. Vì lẽ ấy, cả thế gian thấy sai rằng uẩn là thường còn, nên nghe nói vô thường thì không thể tin; thấy sai rằng uẩn là vui, nên nghe nói uẩn là khổ thì không thể tin; thấy sai rằng uẩn là ngã, nên nghe nói vô ngã thì không thể tin; thấy sai rằng uẩn là sạch, nên nghe nói không sạch thì không thể tin; chấp uẩn là của ta, nên nói không phải của ta thì không thể tin; chấp năm uẩn là thật, nên nghe nói không thật thì không thể tin. Vì lẽ ấy, thần biến của Như Lai vượt ngoài tướng của tâm, người nghe không vui thích, cả thế gian không thể tin.

 Lại nữa, vượt ngoài cảnh giới của mắt, vì không phải là pháp hình sắc, đó gọi là thần biến; vượt ngoài cảnh giới của tai, vì không phải là pháp âm thanh; cho đến vượt ngoài cảnh giới của ý, vì không phải là pháp của ý; không thể chỉ bày, không phải trí hiểu biết thông thường có thể biết được, đó gọi là thần biến. Lại nữa, không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp rỗng không tự tính, không có tướng để bám, không có gì để mong cầu) vốn không thể nói ra, mà lại nói về không, vô tướng, vô nguyện, đó gọi là thần biến. Không khởi, không tác, không tự tính, không tướng, không sinh, không diệt, vốn sẵn là Niết-bàn, không thể nói ra, mà lại nói về Niết-bàn, đó gọi là thần biến.

 Lại nữa, bố thí thanh tịnh, vì làm sạch tam luân (ba vòng: người cho, người nhận và vật cho), đó gọi là thần biến. Ba điều ấy là gì? Là lìa tướng ngã, lìa tướng chúng sinh, và không nghĩ đến Bồ-đề. Trì giới (giữ giới luật) thanh tịnh, đó gọi là thần biến, vì thân, khẩu, ý không tạo tác gì. Nhẫn nhục thanh tịnh là thần biến, vì biết mọi thứ hoại diệt trong từng sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) nên không bám víu. Tinh tấn (siêng năng dũng mãnh) thanh tịnh là thần biến, vì không đi không lại, thân tâm không động. Thiền định thanh tịnh là thần biến, vì tâm không nương tựa vào đâu, trong ngoài đều vắng lặng. Trí tuệ thanh tịnh là thần biến, vì soi sáng các pháp, diệt hết mọi kiến chấp.

 Lại nữa, pháp không có tướng ra khỏi mà nói pháp xuất ly (pháp ra khỏi sinh tử), đó gọi là thần biến. Pháp không sai biệt mà dùng văn tự phân biệt, đó gọi là thần biến. Pháp không có chỗ để hành mà nói có tu hành, đó gọi là thần biến. Pháp không đến không đi mà nói có đến có đi, đó gọi là thần biến. Trong một con đường chứng ngộ mà lập ra các quả vị, đó gọi là thần biến. Trong pháp chỉ một vị mà phân biệt ra tam thừa (ba cỗ xe: Thanh văn, Bích-chi Phật, Bồ-tát), đó gọi là thần biến. Tất cả chư Phật chỉ là một Phật, mà nói vô lượng Phật, đó gọi là thần biến. Tất cả cõi Phật chỉ là một cõi Phật, mà nói vô lượng cõi, đó gọi là thần biến. Vô lượng chúng sinh tức là một chúng sinh, mà nói vô lượng chúng sinh, đó gọi là thần biến. Tất cả Phật pháp chỉ là một Phật pháp, mà nói vô lượng pháp, đó gọi là thần biến. Pháp không thể chỉ bày mà chỉ bày các pháp, đó gọi là thần biến. Pháp không có gì để đắc mà vẫn tu tập, chứng đắc, đó gọi là thần biến."

 Bấy giờ Thương Chủ thiên tử thưa với Văn-thù-sư-lợi: "Như chỗ tôi hiểu nghĩa ngài nói, thì đối với mọi pháp, hết thảy lời nói đều gọi là thần biến." Văn-thù-sư-lợi nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Hết thảy lời nói thật ra không nói gì cả, gọi là đại thần biến." Khi nói pháp này, một vạn hai nghìn thiên tử phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt giác ngộ cao tột, chân chính và viên mãn của Phật), năm trăm Bồ-tát đắc vô sinh pháp nhẫn (trí chứng biết các pháp vốn không sinh không diệt và an trụ vững chắc nơi đó).

 Bấy giờ trưởng lão Xá-lợi-phất (đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) nói với Thương Chủ thiên tử: "Ông nghe thần biến này mà không kinh sợ sao?" Thiên tử đáp: "Tôi chính là thần biến, sao lại kinh sợ?" Xá-lợi-phất hỏi: "Thiên tử với ý sâu kín nào mà nói như vậy?" Vị trời đáp: "Hết thảy các pháp, dù thiện hay bất thiện, không động mà động, gọi là đại thần biến. Vì thế, thưa Xá-lợi-phất, người làm nghiệp thiện sinh lên cõi trời, có oai đức lớn; nghiệp thiện như thế là không thể nghĩ bàn. Hết thảy chúng sinh qua lại trong sinh tử cũng không thể nghĩ bàn. Cái không thể nghĩ bàn gọi là đại thần biến. Như Phật đã nói, có bốn loại cảnh giới không thể nghĩ bàn: một là cảnh giới của nghiệp không thể nghĩ bàn, hai là cảnh giới của loài rồng không thể nghĩ bàn, ba là cảnh giới của thiền định không thể nghĩ bàn, bốn là cảnh giới của Phật không thể nghĩ bàn. Vì lẽ ấy, nói hết thảy pháp gọi là đại thần biến, không nên kinh sợ.

 Lại nữa, thưa Xá-lợi-phất, nếu Như Lai nói thần biến này, hư không có sợ chăng?" Đáp: "Không." Vị trời nói: "Nếu hư không không sợ, sao ngài lại hỏi tôi có kinh sợ không?" Xá-lợi-phất nói: "Ông há giống hư không ư?" Vị trời nói: "Như Phật đã nói, cái không ở trong và cái không ở ngoài, có phải là hư không chăng?" Đáp: "Đúng vậy." Vị trời nói: "Cho nên hết thảy chúng sinh đều mang tính hư không." Xá-lợi-phất nói: "Thiên tử, như lời ông nói, chẳng bao lâu ông cũng sẽ hiện ra thần biến này. Vì sao? Vì vượt qua hết thảy cảnh giới chính là đại thần biến."

 Bấy giờ Xá-lợi-phất bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vị Thương Chủ thiên tử này thuở xưa đã cúng dường các đức Phật Thế Tôn và Văn-thù-sư-lợi, nên mới thành tựu được tài biện luận như thế." Phật bảo Xá-lợi-phất: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói, chính Văn-thù-sư-lợi đã làm cho vị ấy thành thục.

 Này Xá-lợi-phất, vào thời xa xưa, cách nay vô lượng kiếp, có đức Phật hiệu là Đẳng Tu-di Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn (mười danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến, xứng đáng được cúng dường, hiểu biết chân chính khắp cả, đủ cả trí sáng và đức hạnh, khéo đi đến nơi giải thoát, hiểu rõ thế gian, bậc cao tột không ai hơn, bậc khéo điều phục người, thầy của trời và người, bậc giác ngộ được thế gian tôn kính) xuất hiện ở đời. Cõi nước tên là An Lạc, kiếp tên là Hoan Hỷ. Này Xá-lợi-phất, ở thế giới của đức Phật ấy, mọi chúng sinh đều đầy đủ an vui, cho đến không hề có một tiếng than khổ não nào. Cõi nước của đức Phật ấy do bốn thứ báu làm nên: vàng, bạc, lưu ly (ngọc màu xanh biếc) và pha lê; đất bằng phẳng như lòng bàn tay, sạch sẽ mềm mại như áo đẹp cõi trời; không có những nơi gặp nạn khó tu đạo; trời và người đông đầy, yên ổn, thịnh vượng, vui sướng vô lượng. Vì thế gọi là thế giới An Lạc.

 Trong giáo pháp của đức Phật ấy toàn là Bồ-tát, tinh tấn dũng mãnh, trí tuệ sáng suốt, đắc tu-đa-la vương đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn kinh điển bậc vua), biện tài vô tận, khéo léo dùng phương tiện, phân biệt thuyết pháp, có thần thông trí tuệ, dẹp tan ác ma, giải thoát không chướng ngại, thành tựu định và nhẫn, khéo biết căn tính (khả năng, khuynh hướng) của chúng sinh mà tuỳ bệnh cho thuốc, đầy đủ tư lương phúc đức và trí tuệ lớn, làm người bạn không cần mời của chúng sinh. Họ dùng sức thần thông dạo khắp các cõi Phật, vào biển trí tuệ và hạnh nguyện, an trụ nơi bố thí, giữ giới, trí tuệ, nghe nhiều học rộng, đem vô biên căn lành khéo léo hồi hướng (chuyển công đức của mình về mục đích giác ngộ và lợi ích chúng sinh), an trụ nơi thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), tứ vô sở uý (bốn điều tự tin không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp) và mọi Phật pháp, tự tại dạo chơi trong các tam-muội (trạng thái tâm chuyên nhất, định sâu), các thiền định và giải thoát. Đức Phật Thế Tôn ấy có những đại Bồ-tát như thế làm quyến thuộc.

 Ở thế giới ấy có một vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp) tên là Tịnh Trang Nghiêm, dùng chính pháp giáo hoá đời, làm vua bốn châu thiên hạ, đầy đủ thất bảo (bảy báu của Chuyển luân vương như bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, hoàng hậu báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu). Vua có nghìn người con, đều phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vua Tịnh Trang Nghiêm và hậu cung cũng đều đã phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Đức Đẳng Tu-di Như Lai ấy thọ bảy mươi câu-chi (một câu-chi là mười triệu) năm. Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm trong trăm nghìn năm phụng sự cúng dường đức Như Lai ấy và chúng Bồ-tát bằng y phục, thức ăn uống và mọi vật dụng an vui. Vua cùng nghìn người con và hậu cung được niềm tin trong sạch, yêu pháp vui mừng, không có tâm nào khác, thường ở trước Phật tự tay cúng dường, gần gũi nghe pháp suốt hơn trăm nghìn năm.

 Khi ấy nghìn người con của vua và cung nội đạt được bốn niệm. Bốn niệm là gì? Một là nhớ nghĩ Phật và Bồ-tát, hai là nhớ nghĩ bố thí, ba là nhớ nghĩ giới luật, bốn là không quên tâm Bồ-đề. Nhờ được những niệm này, dù ngày hay đêm họ thường được thấy Phật và các Bồ-tát.

 Về sau, một lần, vua Tịnh Trang Nghiêm cùng quyến thuộc vì muốn nghe pháp nên đến chỗ Phật. Khi ấy đức Như Lai kia vì muốn giáo hoá các Bồ-tát nên ở giữa đại chúng hiện ra đủ thứ thần biến. Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm tiến lên bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, có thần biến nào vượt hơn thế này chăng?" Phật bảo đại vương: "Như Lai còn có thần biến thù thắng hơn. Đó là: biết rõ quá khứ đã diệt, hiện tại không dừng, vị lai chưa sinh, không có tâm và tâm sở (các trạng thái tâm lý đi kèm theo tâm), mà lại nói pháp tâm và tâm sở của ba đời. Trong một vị mà nói tam giải thoát (ba cửa giải thoát: không, vô tướng, vô nguyện). Trong một sự chứng diệt mà nói tứ thánh đế (bốn chân lý cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ). Chỉ bày các pháp là không, vô tướng, vô nguyện, để làm thành thục những chúng sinh điên đảo khổ não. Nói pháp vô tướng, vô vi (không do nhân duyên tạo tác, không sinh diệt) để thành tựu Bồ-đề. Trong chỗ không lấy không bỏ mà nói đàn ba-la-mật (bố thí đến bờ giác ngộ; ba-la-mật là hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ bên kia). Trong chỗ không trụ không tác mà nói thi ba-la-mật (giữ giới hoàn hảo). Trong pháp vô ngã mà nói sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục hoàn hảo). Thân tâm vắng lặng mà nói tỳ-lê-da ba-la-mật (tinh tấn hoàn hảo). Không loạn cũng không thu nhiếp mà nói thiền ba-la-mật (thiền định hoàn hảo). Lìa bờ này bờ kia mà nói bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo thấu suốt thực tướng).

 Không động niệm mà vẫn thực hành phương tiện. Lìa tướng nương tựa mà tu từ (lòng thương, ban niềm vui cho chúng sinh). Dùng pháp không tạo tác mà tu bi (lòng xót thương, cứu khổ cho chúng sinh). Lìa vui thích mà tu hỷ (vui theo điều lành của người). Dùng pháp không trụ mà tu xả (tâm buông bỏ, bình đẳng không thiên lệch). Không thấy gì mà khởi thiên nhãn (mắt trời, thấy xa không ngại). Vì không nghe gì mà khởi thiên nhĩ (tai trời, nghe xa không ngại). Không vin bám vào gì mà khởi tha tâm trí (trí biết tâm người khác). Lìa thời trước mà khởi túc mạng trí (trí biết các đời trước). Thân tâm không động mà khởi thần túc (năng lực đi lại, biến hoá tự tại). Không trụ vào pháp mà tu niệm xứ (bốn phép quán: thân, cảm thọ, tâm và các pháp). Không sinh diệt mà tu tứ chánh cần (bốn sự siêng năng chân chính: dứt ác đã sinh, ngăn ác chưa sinh, làm thiện chưa sinh, tăng thiện đã sinh). Không phải căn mà nói căn (năm căn: tín, tấn, niệm, định, tuệ), không phải lực mà nói lực (năm lực do năm căn ấy lớn mạnh). Các pháp vắng lặng mà nói pháp bồ-đề phần (các yếu tố dẫn tới giác ngộ). Không sai biệt mà tu bát thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy, nghĩ, nói, làm, sống, siêng năng, nhớ nghĩ, định đều chân chính). Không trụ nơi vắng lặng mà tu xa-ma-tha (phép tu chỉ, dừng tâm tán loạn cho lắng yên). Xa lìa tướng pháp mà tu tỳ-bát-xá-na (phép tu quán, dùng trí soi xét thấy rõ thực tướng). Vốn sẵn tịch diệt mà nói Niết-bàn."

 Khi đức Phật Thế Tôn ấy vì vua Tịnh Trang Nghiêm, nghìn người con và quyến thuộc nói pháp thần biến này, tám vạn bốn nghìn chúng sinh phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; vua Tịnh Trang Nghiêm và nghìn người con chứng pháp nhẫn. Nhờ thần lực của Phật, ngay trước Phật, họ nói kệ khen ngợi rằng:

 Như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) in bóng xuống biển lớn, oai quang của Như Lai

 che lấp cả đại chúng; như mặt trời vừa mọc phá tan mọi bóng tối.

 Tướng lông trắng giữa đôi mày của Thế Tôn chiếu khắp cõi Phật, như vầng trăng tròn đầy,

 ánh sáng rực rỡ; đức Phật tròn đầy, ánh sáng trí tuệ chiếu khắp.

 Ví như hoa sen không dính nước, Phật ở giữa đời

 không nhiễm dính điều gì; như vua sư tử gầm vang nơi rừng đồng,

 bậc sư tử giữa loài người rống lên về tính không (bản chất rỗng không tự tính của vạn pháp), nói hết thảy pháp

 chẳng phải có, chẳng phải không, khiến lìa biên kiến (cái thấy cực đoan, chấp một bên như có hoặc không, còn hoặc mất), gọi là tiếng rống sư tử (lời thuyết pháp oai hùng không ai bác được).

 Đối với mọi tướng, hoặc sinh hoặc diệt, mà nói không sinh không diệt,

 gọi là tiếng rống sư tử. Phân biệt bờ bên này, hoặc chỉ bày bờ bên kia,

 mà không trụ vào các pháp, gọi là tiếng rống sư tử. Phân biệt hai tướng:

 đây là nhiễm, đây là tịnh, mà tính các pháp vốn trong sạch, gọi là tiếng rống sư tử.

 Những hành vi tham, sân, si đều từ phân biệt mà sinh; không khởi phân biệt

 gọi là tiếng rống sư tử. Nói pháp sinh tử là vô thường, vô ngã,

 khởi lên từ điên đảo, gọi là tiếng rống sư tử. Sinh tử và Niết-bàn

 vốn sẵn vắng lặng, đó là đại Bồ-đề, gọi là tiếng rống sư tử.

 Bị các kiến chấp trói buộc nên trôi lăn trong thế gian; chỉ bày tính không,

 gọi là tiếng rống sư tử. Như Lai là bậc Đạo sư (người dẫn đường), những thần biến được hiện ra

 đều có thể chỉ bày rõ, gọi là tiếng rống sư tử.

 Đối với mọi cảnh trái ý thuận lòng, tâm không nghiêng ngả, lay động,

 thường an trụ nơi bình đẳng, gọi là tùy thuận pháp nhẫn (sự an nhẫn thuận theo chân lý, chưa chứng hẳn nhưng đã thuận theo).

 Thuận theo lời Phật dạy về pháp rất sâu xa vắng lặng,

 mà cũng không chứng lấy trong đó, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Xa lìa mọi lỗi lầm điều ác, làm tăng trưởng các pháp lành,

 mà trong đó không bám víu, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Tiếng nói các pháp là không, và tiếng của mọi kiến chấp,

 cả hai đều không bám víu, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Tiếng của vô biên Phật pháp, tiếng của đủ thứ phiền não,

 không khởi phân biệt về tiếng, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Đối với bố thí, giữ giới, nghe nhiều, tinh tấn cùng định và tuệ,

 tu hành đúng như pháp, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Không bỏ tâm Bồ-đề, nhìn hết thảy một cách bình đẳng,

 đi trên đường Bồ-đề trong sạch, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Như Lai nói theo ý mình, chỉ bày pháp của chư Phật,

 đối với điều ấy không ngờ vực, gọi là tùy thuận pháp nhẫn.

 Nếu con chứng được Bồ-đề, sẽ cất tiếng rống sư tử lớn,

 diễn nói thần biến này, như điều Phật nay đã nói.

 Con nơi ruộng phúc (người hay chỗ đáng cúng dường, gieo vào thì sinh phúc như ruộng sinh lúa) lớn vô thượng, không thể nghĩ bàn,

 đã gieo hạt giống, rốt cuộc không bao giờ thoái lui.

 Dù cho mặt đất lớn tan hoại, biển lớn khô cạn hết,

 những căn lành con gieo trồng vĩnh viễn không bao giờ mất.

 Biết rõ tâm của chúng sinh, tính nó như hư không,

 gieo sâu hạt giống Bồ-đề, được phúc đức vô biên.

 Chí nguyện vui thích của con hôm nay, chỉ Phật mới chứng biết được;

 trời, người, càn-thát-bà (thần nhạc cõi trời), không ai có thể biết.

 Nay con rốt cuộc không cầu quả báo tốt đẹp của chư thiên;

 con sẽ được trí tuệ như Phật, bậc tôn quý giữa loài người.

 Con trong trăm nghìn năm gần gũi cúng dường Phật,

 vì phát tâm hướng tới Bồ-đề nên tu nghiệp vô biên này.

 Nay con cùng nghìn người con và quyến thuộc trong hậu cung,

 nguyện thường cúng dường Phật để thành tựu Bồ-đề.

 Nay con được lợi lành, được thấy rõ chư Phật,

 may được nghe pháp này, yêu thích Bồ-đề.

 Nếu yêu thích Bồ-đề tức là yêu thích Pháp;

 vì thương xót chúng sinh nên không bỏ Phật thừa (cỗ xe dẫn đến thành Phật).

 Bấy giờ trong chúng có vị Bồ-tát tên là Pháp Tốc Tật, nói với vua Tịnh Trang Nghiêm: "Đại vương, ngài chưa thuận theo thần biến của Như Lai, cũng chưa phải là phát tâm hướng tới Bồ-đề vô thượng. Vì sao? Đại vương, Bồ-đề trụ nơi pháp giới (toàn thể thực tại, bản tính chung của mọi pháp), không đến không đi, không biết không hành, không phải sắc không phải tướng, không lấy không bỏ, như vẽ lên hư không chẳng chạm vào đâu, bản tính trong sạch. Đại vương, Bồ-đề vào khắp mọi nơi, vì các pháp bình đẳng. Bồ-đề không phân biệt, vì lìa các tướng. Bồ-đề vắng lặng, vì là tướng dừng nghỉ. Bồ-đề tính sạch, vì lìa so đo chấp trước. Bồ-đề không động, vì không tạp loạn. Đại vương, Bồ-đề gọi là tâm bình đẳng, vì không khởi lên gì. Bồ-đề gọi là chúng sinh bình đẳng, vì vốn không sinh. Bồ-đề gọi là cái sinh không sinh, vì nhân duyên không có tự tính. Bồ-đề không thể chỉ bày, vì lìa tâm ý thức. Đại vương, Bồ-đề không có chỗ hành, vì vượt qua mọi cảnh giới. Bồ-đề không hý luận, vì lìa tướng suy tìm. Bồ-đề là không, vì tính và tướng đều không. Bồ-đề vô tướng, vì lìa mọi tướng. Bồ-đề vô nguyện, vì không trụ vào đâu. Bồ-đề vô tác, vì không có nghiệp báo. Bồ-đề vô vi, vì lìa tam tướng (ba tướng của pháp hữu vi: sinh, trụ, diệt). Đại vương, tính và tướng của Bồ-đề là như thế. Nếu đối với pháp này mà còn có chỗ mong cầu thì chỉ tự chuốc mỏi mệt. Vì sao? Tính Bồ-đề thế nào, Bồ-tát nên hành như thế; hành được như vậy gọi là chính hạnh."

 Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm thưa với Bồ-tát Pháp Tốc Tật: "Xin ngài vì tôi nói về chính hạnh của Bồ-tát." Pháp Tốc Tật nói: "Đại vương, xả bỏ mọi thứ mình có là hạnh Bồ-tát, vì chúng sinh bình đẳng, không phân biệt. Hạnh đầu-đà (lối sống khổ hạnh giản dị để dứt tham đắm) và học giới là hạnh Bồ-tát, vì tính giới bình đẳng, không có gì để hành. Lìa sự nóng bức phiền não của sân hận là hạnh Bồ-tát, vì tính nhẫn bình đẳng, không có tướng tâm. Bền chắc dũng mãnh là hạnh Bồ-tát, vì tinh tấn bình đẳng, lìa hoạt động của tâm. Tam-muội và giải thoát là hạnh Bồ-tát, vì thiền định bình đẳng, không có đối tượng để vin vào. Tư lương của tuệ nghe hiểu là hạnh Bồ-tát, vì tính tuệ bình đẳng, không có gì để nghĩ tưởng. Sinh vào phạm trụ (bốn tâm cao thượng: từ, bi, hỷ, xả) là hạnh Bồ-tát, vì nhiễm và tịnh bình đẳng, lìa cả hai. Khởi các thần thông là hạnh Bồ-tát, vì thần thông bình đẳng, không sinh niệm. Đầy đủ biện tài là hạnh Bồ-tát, vì pháp và nghĩa bình đẳng, lìa tướng tâm. Thành tựu thắng giải (hiểu biết thù thắng, tin hiểu vững chắc) là hạnh Bồ-tát, vì pháp giới bình đẳng, không lay động. Tu thất giác phần (bảy yếu tố giác ngộ: niệm, trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, xả) là hạnh Bồ-tát, vì quán chiếu bình đẳng, không lười biếng.

 Khởi tứ nhiếp pháp (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) là hạnh Bồ-tát, vì các pháp bình đẳng, cùng chung việc với người. Lòng bình đẳng với chúng sinh là hạnh Bồ-tát, vì tính tâm bình đẳng, không phân biệt. Trang nghiêm cõi Phật là hạnh Bồ-tát, vì thanh tịnh bình đẳng như hư không. Ba mươi hai tướng (ba mươi hai tướng tốt trên thân Phật) là hạnh Bồ-tát, vì quán pháp vô tướng, vào chỗ bình đẳng. Làm sạch thân, khẩu, ý là hạnh Bồ-tát, vì lìa ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ), tính vốn bình đẳng. Vui theo điều lành của chúng sinh là hạnh Bồ-tát, vì hết thảy chúng sinh đều bình đẳng, vô ngã. Không chán sinh tử là hạnh Bồ-tát, vì biết rõ nó như giấc mộng, tính vốn bình đẳng. Thường tu nghiệp thiện là hạnh Bồ-tát, vì biết nghiệp bình đẳng, không có nghiệp báo. Tu hành bền chắc là hạnh Bồ-tát, vì quán hết thảy pháp như huyễn hoá. An nhẫn trước mọi khổ là hạnh Bồ-tát, vì biết rõ bình đẳng thì khổ không sinh. Gần gũi bạn lành là hạnh Bồ-tát, vì đối với bạn hay không phải bạn, tâm đều bình đẳng. Siêng tu thâm tâm (tâm sâu xa, chí thành) là hạnh Bồ-tát, vì quả báo bình đẳng, không mong cầu. Nghe nhiều không chán là hạnh Bồ-tát, vì nói pháp và nghe pháp đều bình đẳng. Không bủn xỉn pháp là hạnh Bồ-tát, vì nói pháp bình đẳng, không mong đền đáp. Gìn giữ chính pháp là hạnh Bồ-tát, vì bình đẳng làm thành thục các Phật pháp. Thường cầu trí chân thật là hạnh Bồ-tát, vì tính đệ nhất nghĩa đế (chân lý tuyệt đối, cao nhất) bình đẳng. Hạ mình khiêm nhường là hạnh Bồ-tát, vì với lòng bình đẳng mà khiêm nhường trước mọi chúng sinh. Thâu nhận khắp mọi công đức lành là hạnh Bồ-tát, vì công đức bình đẳng, không có gì để nghĩ tưởng."

 Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm nghe nói những hạnh Bồ-tát như thế, vui mừng hớn hở, sinh lòng yêu thích, liền cởi y phục và đồ trang sức trên thân dâng lên Bồ-tát Pháp Tốc Tật. Khi ấy nghìn người con của vua cũng đều cởi đồ trang sức trên thân dâng lên Bồ-tát, và nói: "Nguyện cho hết thảy chúng sinh thành tựu hạnh Bồ-tát, được biện tài như thế này. Chúng con hôm nay thật được lợi lành, được thấy bậc thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt trên đường đạo) chân chính như thế này mà cung kính cúng dường." Bấy giờ Bồ-tát Tốc Tật bảo vua Tịnh Trang Nghiêm: "Sự cúng dường của ngài còn rất thấp kém; nên biết còn có sự cúng dường thù thắng hơn." Rồi Bồ-tát Pháp Tốc Tật nói kệ rằng:

 Chúng sinh trong đại thiên thế giới đều phát tâm hướng về Bồ-đề,

 giả sử trọn một kiếp đem nam nữ dâng làm bố thí,

 (không bằng) nếu có người phát tâm cầu đạo, vì lòng tin mà xuất gia,

 theo Phật tu học, phúc ấy hơn hẳn người kia.

 Hết thảy các đức Như Lai ở đời quá khứ và vị lai,

 không vị nào không bỏ nhà mà thành được đạo vô thượng.

 Hết thảy chư Phật ba đời đều khen ngợi pháp xuất gia;

 nếu vui thích cúng dường Phật, hãy nương Phật mà xuất gia.

 Dù đem châu báu đầy khắp các thế giới nhiều như cát sông Hằng cúng dường Phật,

 cũng không bằng trong một ngày xuất gia tu hạnh vắng lặng.

 Người ấy thì gần Bồ-đề, dẹp tan quân ma,

 xuất gia không buông lung, pháp trắng (pháp lành, trong sạch) luôn tăng trưởng,

 không làm hư hoại các căn lành, xa lìa mọi phiền não,

 bỏ gánh nặng việc nhà, thuận theo đạo được bậc thánh khen ngợi.

 Bỏ nhà là lìa trói buộc của phiền não, trừ phiền não là lìa trói buộc của ma,

 tâm giải thoát, hạnh không nhiễm, chẳng bao lâu chứng Bồ-đề.

 Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm nghe kệ này xong, đối với ngôi vua tự tại và mọi ái dục đều xả bỏ cả, liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con nguyện được xuất gia thọ giới trong pháp và luật lành của Phật." Khi ấy đức Đẳng Tu-di Như Lai bảo: "Đại vương, xuất gia không có tai hoạ, Ta thường khuyến khích khen ngợi; còn ham đắm ở nhà thì Ta không chấp nhận. Nếu ngài đối với ngôi vua vẫn còn lòng luyến ái, Ta sẽ dạy ngài sống đúng như pháp." Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm bảo nghìn người con: "Trong các con, ai có thể nối nghiệp vua?" Các con đều thưa: "Chúng con cũng muốn xuất gia, xin cha cho phép." Vua cha bảo: "Nếu các con đều xuất gia, thì đất nước và nhân dân bốn châu thiên hạ này ai sẽ nuôi dưỡng? Nếu lòng đại bi của các con bền chắc, thì nên làm vua, khiến khắp chúng sinh an trụ trong pháp lành." Khi ấy trong nghìn người con có một vương tử tên là Niệm Đại Bi, liền nói kệ đáp vua cha rằng:

 Những công đức mà phụ vương đạt được trong Phật pháp,

 con vì lòng thương mà nhận ngôi vua, cũng sẽ học như thế.

 Con sẽ thường tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ thân tâm thanh tịnh), trọn đời giữ tám giới (tám điều răn dành cho người tại gia tu tập như người xuất gia),

 con sẽ không uống rượu, không xoa bôi trang điểm bằng hương hoa,

 trên thân bỏ hết đồ trang sức, không nằm giường ngồi bằng vàng,

 chân không mang giày vàng, đầu không đội mũ báu,

 không mặc áo đẹp cõi trời, không xem ca múa nhạc kỹ,

 không chơi chim thú lạ, không theo đám cung nữ.

 Con sẽ đi tuần khắp bốn châu thiên hạ, tuyên truyền thực hành thập thiện đạo (mười điều lành: không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói ác, không nói thêu dệt, không tham, không sân, không si),

 chê trách tai hại của đời sống tại gia, khen ngợi pháp xuất gia,

 bỏ thói kiêu mạn của kẻ tự tại, gần gũi Phật, Pháp, Tăng,

 không thoái lui tâm Bồ-đề, thường nhàm chán tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới).

 Dùng bố thí, lời ái ngữ, việc lợi ích và cùng làm việc chung để thu phục chúng sinh,

 khiến khắp mọi người đối với Đại thừa đều sẽ được thành thục.

 Ngày đêm sáu thời (ngày ba thời, đêm ba thời), con sẽ đến chỗ Phật,

 vì muốn được nghe pháp mà cúng dường đức Như Lai ấy.

 Bấy giờ đức Đẳng Tu-di Như Lai khen vương tử Niệm Đại Bi: "Lành thay, lành thay, thiện nam tử! Vì ngươi thấy được pháp bình đẳng, an trụ nơi đại bi, có niềm tin chân chính của người xuất gia, nên trong hàng Bồ-tát tại gia là bậc thù thắng nhất, công đức ngang bằng với người xuất gia, không khác gì." Bấy giờ vua Tịnh Trang Nghiêm liền lập Niệm Đại Bi nối ngôi vua, rồi cùng chín trăm chín mươi chín vương tử theo Phật xuất gia. Sau khi xuất gia, đức Đẳng Tu-di Như Lai vì họ nói pháp thần biến như thế; chẳng bao lâu sau họ đạt được năm thần thông, được niệm tổng trì (năng lực ghi nhớ, nắm giữ không quên), nghe nhiều và trí tuệ. Khi ấy Niệm Đại Bi vào ngày rằm thọ lễ quán đảnh (lễ rưới nước lên đầu khi lên ngôi vua), cũng đem pháp này tuyên bày giáo hoá cho hết thảy chúng sinh bốn châu thiên hạ. Chín mươi hai câu-chi chúng sinh phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đều xuất gia tu đạo trong giáo pháp của đức Đẳng Tu-di Như Lai, an trụ nơi Đại thừa, đạt bậc bất thoái chuyển (không còn thoái lui trên đường tu).

 Này Xá-lợi-phất, ông hãy xem pháp này có vô lượng công đức, làm thành thục hết thảy chúng sinh có căn lành. Này Xá-lợi-phất, vua Tịnh Trang Nghiêm thuở ấy đâu phải ai khác, chính là Thương Chủ thiên tử ngày nay. Bồ-tát Pháp Tốc Tật chính là Văn-thù-sư-lợi ngày nay. Nghìn người con ấy chính là nghìn đức Phật trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, có nghìn vị Phật hiền thánh ra đời) này. Vương tử Niệm Đại Bi chính là thân Ta. Này Xá-lợi-phất, các Bồ-tát ấy nhờ thâm tâm, chính hạnh và không buông lung nên đắc a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Khi nói pháp tu hành thuở xưa này, ba vạn hai nghìn trời và người phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Bấy giờ Xá-lợi-phất nói với Văn-thù-sư-lợi: "Ngài cùng Thương Chủ thiên tử đã tu phạm hạnh từ lâu, cúng dường nhiều Phật, gieo các căn lành." Văn-thù-sư-lợi nói: "Thưa đại đức, phạm hạnh gọi là bát thánh đạo, đó là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh diệt); còn tôi là vô vi, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Phạm hạnh gọi là có chỗ hành; tôi không có chỗ hành, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Lại nữa, phạm hạnh gọi là hai tướng; tôi không có hai tướng, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Lại nữa, phạm hạnh gọi là diệt phiền não; tôi không có phiền não, cũng không có gì để diệt, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Đang rong ruổi trong ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái; hoặc tiền của, sắc dục, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ) mới nói đến phạm hạnh; tôi đối với ngũ dục vốn không hành, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Vượt qua con đường của ma gọi là phạm hạnh; tôi thường an trụ trong các đường ma, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Thành tựu pháp lành gọi là phạm hạnh; tôi đối với thiện ác đều không có gì để đắc, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Chánh vị (địa vị chứng đắc chắc chắn, không còn rơi trở lại) mà Thanh văn, Duyên giác (tức Bích-chi Phật) an trụ gọi là phạm hạnh; tôi không có gì để chứng, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu. Tu con đường đến Niết-bàn gọi là phạm hạnh; tôi đối với Niết-bàn không mong cầu, vì thế tôi không tu phạm hạnh từ lâu.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, ngài nói tôi đã cúng dường nhiều Phật; ngài cho rằng Như Lai có thể cúng dường được sao? Vì sao vậy? Như Lai không phải sắc, cũng không thể thấy, làm sao cúng dường Như Lai được? Như Lai không phải thọ, vì đã dứt mọi cảm thọ. Như Lai không phải tưởng, vì đã lìa mọi kết (dây trói buộc, tức phiền não). Như Lai không phải hành, vì rốt ráo không tạo tác. Như Lai không phải thức, vì vượt ngoài tâm ý. Làm sao có thể cúng dường Như Lai được? Lại nữa, Như Lai hành nơi tính không, không phải cảnh giới mắt và sắc; an trụ nơi ranh giới vô tướng, không phải cảnh giới tai và tiếng; lìa hai tướng, không phải cảnh giới mũi và mùi; không có tướng để biết, không phải cảnh giới lưỡi và vị; không có tướng chướng ngại, không phải cảnh giới thân và xúc chạm; vào nơi bình đẳng, không phải cảnh giới ý và pháp. Làm sao có thể cúng dường Như Lai được? Lại nữa, Như Lai gọi là pháp giới, gọi là như như (thực tại đúng như nó vốn là, không thêm không bớt), vào nơi thực tế (cõi chân thật rốt ráo), trụ nơi đại không (cái không rộng lớn, rốt ráo), không động bản tính, dứt mọi hý luận, không vin bám, không trụ nơi thức, không nương tam giới, cũng không trụ nơi đời này hay đời sau, thường vắng lặng, cực kỳ vắng lặng, lìa thân khẩu ý, không hình không tướng, không chê không khen, không lậu (không rỉ chảy phiền não) không mất, như hư không trùm khắp mọi nơi. Làm sao có thể cúng dường Như Lai được?

 Lại nữa, Xá-lợi-phất, như ngài nói tôi gieo các căn lành. Căn lành ấy không phải căn của thân kiến (chấp thân này là cái tôi thật), không phải căn của tham, sân, không phải căn của điên đảo, không phải căn của năm uẩn, lục nhập (sáu giác quan tiếp nhận đối tượng) và thất thức trụ (bảy chỗ thức bám trụ trong các cõi), không phải căn của bát tà (tám điều sai ngược với bát thánh đạo), cửu não (chín mối phiền muộn, oán hận) và thập bất thiện (mười điều ác). Căn lành ấy không phải căn của giới học, không phải căn của tâm học (học định), không phải căn của tuệ học; không phải căn của con đường hướng tới chân chính, không phải căn của minh và giải thoát; không phải căn của tứ đế và lục thông (sáu thần thông); không phải căn của cửu thứ đệ định (chín tầng thiền định nối tiếp nhau) và thập vô học (mười pháp của bậc đã học xong, tức A-la-hán); không phải năm căn, năm lực, bảy bồ-đề phần, không phải căn của bát thánh đạo. Lại nữa, căn lành ấy không phải căn của kết sử (phiền não trói buộc và sai khiến), không phải căn của chướng ngại, không phải căn của ác tác (sự hối hận day dứt về việc đã làm), không phải căn của kiến chấp sinh diệt, không phải căn của đoạn kiến và thường kiến (chấp chết là hết, hoặc chấp có cái tôi thường còn), không phải căn của ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến, thọ giả kiến (các chấp về cái tôi, về con người, về chúng sinh, về một sinh mạng trường tồn); không phải căn của uẩn ma, phiền não ma, tử ma, thiên ma (bốn loại ma: năm uẩn, phiền não, cái chết và ma vương cõi trời, đều ngăn trở đường giải thoát). Căn lành ấy không phải căn của vọng niệm, không phải căn của vô minh, không phải căn của hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, ưu não (các khâu trong mười hai nhân duyên, chuỗi nhân quả khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử: si mê, tạo tác, thức, thân tâm, sáu giác quan, tiếp xúc, cảm thọ, yêu thích, bám giữ, sự tồn tại, sinh ra, già chết, buồn khổ). Căn lành ấy không phải căn của Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không phải căn của bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, không phải căn của từ, bi, hỷ, xả, không phải căn mà Thanh văn, Duyên giác chứng được.

 Căn lành của Bồ-tát là: căn của nhất thiết trí (trí biết tất cả của Phật) với tâm không trụ vào đâu; căn của chỗ không tự làm, không người khác làm; căn của nhẫn nhục điều phục; căn của sự trang nghiêm thân khẩu ý; căn của đại từ đại bi; căn làm thành thục hết thảy chúng sinh; căn thâu nhận hết thảy pháp; căn thành tựu hết thảy Phật pháp; căn không làm dứt hạt giống Tam bảo; căn xả bỏ mọi thứ mình có mà không cầu quả báo; căn tích tập mọi điều lành mà không cầu làm Đế Thích, Phạm thiên (vua các cõi trời); căn phát đại tinh tấn mà không ưa Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ, chỉ cầu tự giải thoát); căn tu tập thiền định mà không đắm vị thiền; căn hành trí tuệ với chỗ không có gì để bỏ; căn tu phương tiện, vào khắp mọi hạnh; căn đầy đủ thập lực, tứ vô uý; căn đắc đà-la-ni và biện tài không ngại; căn được sức thần thông, làm sạch cõi Phật; căn đi đến cây Bồ-đề (cây nơi Phật thành đạo), chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp)."

 Khi Văn-thù-sư-lợi nói xong ba nghĩa quyết định này, cả đại chúng đều khen "lành thay", đem đủ loại hoa rải lên Thế Tôn và Văn-thù-sư-lợi, và nói: "Nếu trong cõi Phật không có Văn-thù-sư-lợi thì Phật không ra đời; không có Văn-thù-sư-lợi thì không thể làm thành thục căn lành rộng lớn của hết thảy chúng sinh. Nếu ai được nghe pháp môn Văn-thù-sư-lợi nói mà không kinh sợ, không lấy làm lạ, thì xa lìa mọi chướng ngại của nghiệp ma, đối với Đại thừa này được ánh sáng thanh tịnh."

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ tám mươi sáu.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ tám mươi bảy.

 Đời Đại Đường, Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Bồ-đề-lưu-chí vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video