Thiên 113 — Hội 21 Thọ ký cho nhà ảo thuật Bạt-đà-la

 Phẩm Hai mươi mốt: Hội thụ ký cho nhà ảo thuật Bạt-đà-la (thụ ký: lời Phật báo trước cho một người biết đời sau người ấy sẽ thành Phật, với danh hiệu và cõi nước như thế nào)

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở miền trung Ấn Độ xưa), trong núi Kỳ-xà-quật (còn gọi là núi Linh Thứu, tức núi Chim Ưng, gần thành Vương Xá). Cùng ở với Ngài có chúng đại tỳ-kheo (tỳ-kheo: tu sĩ nam đã xuất gia và thọ đủ giới luật) một nghìn hai trăm năm mươi người. Tất cả đều là A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử) mà mọi người đều biết đến.

 Lại có năm mươi vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ vị Bồ-tát đã tu lâu, công đức sâu dày). Các vị ấy có thần thông lớn (năng lực siêu phàm do tu tập mà có), biến hiện tự tại, đã chứng vô sinh nhẫn (sự hiểu biết vững chắc, an trụ không lay động, rằng mọi sự vật vốn không thật có sinh ra, cũng không thật có mất đi) và đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp đã nghe không bao giờ quên). Tên các vị là: Bồ-tát Sư Tử, Bồ-tát Sư Tử Tuệ, Bồ-tát Diệu Chiên Đàn, Bồ-tát Điều Ngự, Bồ-tát Đại Điều Ngự, Bồ-tát Quang Thắng, Bồ-tát Quang Hiện, Bồ-tát Quang Uy, Bồ-tát Quang Nghiêm, Bồ-tát Minh Giác, Bồ-tát Chúng Thượng, Bồ-tát Điều Ngự Chúng Sinh, cùng tất cả các Bồ-tát trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại của chúng ta, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời), đứng đầu là Bồ-tát ma-ha-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca), pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ; "pháp vương tử" nghĩa là người con sẽ nối ngôi Vua Pháp, tức nối ngôi Phật).

 Lại có Tứ đại thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương), Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Ba Mươi Ba), Đại Phạm thiên vương là chủ cõi thế giới Ta-bà (thế giới mà chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), cùng vô số trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh chóng), a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh đua, nóng giận), càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng hương thơm), khẩn-na-la (thần ca hát của cõi trời, hình dạng nửa người nửa thú), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn) v.v. vây quanh.

 Vì đức Như Lai Thế Tôn có danh tiếng lớn nên khắp thế gian đều nghe biết. Đó là: Như Lai (bậc đến từ chân lý như thật), Ứng Cúng (bậc xứng đáng được trời người cúng dường), Chính Biến Tri (bậc hiểu biết đúng đắn và trọn khắp mọi sự), Minh Hạnh Túc (bậc trí tuệ và đức hạnh đều đầy đủ), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc thấu hiểu mọi lẽ của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao quý không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo dạy dỗ, điều phục mọi người), Thiên Nhân Sư (bậc thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ, được cả thế gian tôn kính). Ngài là bậc biết tất cả, thấy tất cả.

 Ngài thành tựu thập lực (mười năng lực trí tuệ chỉ Phật mới có, như biết rõ điều gì hợp lẽ, điều gì không, biết nghiệp báo của chúng sinh trong ba đời...), tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng: tự tin mình đã giác ngộ hoàn toàn, đã dứt sạch phiền não, đã chỉ rõ những gì ngăn trở đường tu, đã chỉ rõ con đường ra khỏi khổ), tứ vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và diễn đạt thông suốt không vướng mắc: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn ngữ, và về tài biện thuyết), thập bát bất cộng pháp (mười tám đức tính riêng của Phật, không chung với hàng Thanh văn, Bồ-tát), đại từ đại bi (lòng thương yêu lớn muốn ban vui và lòng xót thương lớn muốn cứu khổ cho chúng sinh), đầy đủ ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt trí tuệ, mắt pháp, mắt Phật).

 Ba thứ thần biến là ký thuyết thần biến (sự nhiệm mầu trong việc nói rõ tâm ý người khác và báo trước việc tương lai), giáo hối thần biến (sự nhiệm mầu trong việc dạy bảo, khiến người nghe chuyển hóa) và thần thông thần biến (sự nhiệm mầu trong việc hiện các phép lạ) đều trọn vẹn cả. Ngài có thể đem đất đai, thành ấp, cỏ cây, rừng rậm, núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm mỗi thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) v.v., biển cả, sông ngòi, cung điện các cõi trời của cả tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) đặt lên đầu một sợi lông, khiến chúng đứng giữa hư không, hoặc suốt một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài lâu), hoặc hơn một kiếp, tùy theo ý Ngài muốn bao lâu, mà không hề nghiêng lay.

 Bấy giờ vua nước, các đại thần, các bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế tự cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa), các cư sĩ (người có của cải, sống tại gia) cùng toàn thể nhân dân thành Vương Xá đều rất mực tôn kính Như Lai, đem các thứ đồ ăn uống, y phục, đồ nằm, thuốc men tốt đẹp nhất mà cung kính cúng dường.

 Trong thành ấy có một nhà ảo thuật tên là Bạt-đà-la, rành rẽ các học thuyết khác lạ, khéo léo các nghề và chú thuật (phép dùng lời thần chú để làm phép), đứng đầu trong hàng các nhà ảo thuật. Ở nước Ma-kiệt-đà, trừ những người đã kiến đế (đã thấy được chân lý) và những ưu-bà-tắc (nam cư sĩ quy y Phật), ưu-bà-di (nữ cư sĩ quy y Phật) có lòng tin chân chính ra, còn những người ngu muội khác đều bị ông ta dùng ảo thuật mê hoặc, không ai là không quy phục tin theo.

 Khi ấy nhà ảo thuật nghe danh tiếng công đức của Như Lai, liền nghĩ: "Nay mọi người trong thành này đều tôn kính ta, chỉ có sa-môn (người xuất gia tu hành) Cù-đàm (họ của Phật Thích-ca) là chưa tin phục. Nay ta nên đến đó thử sức. Nếu ông ấy quy phục ta thì người nước Ma-kiệt-đà ắt sẽ càng cung kính ta gấp bội."

 Lúc ấy, vì nhân duyên lành mà nhà ảo thuật đã gieo từ đời trước nay đến lúc chín muồi, lại nhờ sức oai đức của Thế Tôn, nên ông từ thành Vương Xá đi đến núi Kỳ-xà-quật. Ông thấy ánh sáng của Phật còn hơn trăm nghìn mặt trời, gương mặt trang nghiêm tươi đẹp như trăng tròn, thân hình cân đối tròn đầy như cây ni-câu-đà (một loài cây đa ở Ấn Độ, tán lá tròn đều), tướng lông trắng giữa hai chân mày trong sạch như ánh ngọc ma-ni (ngọc báu quý nhất, trong suốt tỏa sáng), mắt Ngài màu xanh biếc như hoa sen xanh, cho đến cả Phạm thiên cũng không ai thấy được đỉnh đầu Ngài; Ngài dùng sáu mươi thứ âm thanh trong sạch mà nói pháp cho đại chúng.

 Thế nhưng nhà ảo thuật này dù thấy oai đức Như Lai cao quý đặc biệt, vẫn còn ôm lòng ngạo mạn tà vạy, lại nghĩ: "Nay ta nên thử ông ấy. Nếu ông ấy là bậc biết tất cả, thấy tất cả, thì phải biết ý ta." Nghĩ vậy rồi, ông tiến lên lạy dưới chân Phật và thưa: "Xin Ngài ngày mai nhận chút lễ cúng mọn của con."

 Bấy giờ Thế Tôn nhìn thấy căn cơ (khả năng tiếp nhận giáo pháp) của nhà ảo thuật kia và của mọi người trong thành Vương Xá đã đến lúc chín muồi; để giúp họ thành tựu, Ngài im lặng nhận lời mời. Nhà ảo thuật thấy Thế Tôn đã nhận lời, lại nghĩ: "Nay ông Cù-đàm này không biết được ý ta, chắc chắn không phải là bậc biết tất cả." Rồi ông liền lễ chào mà lui về.

 Tôn giả Mục-liên (một trong hai đệ tử lớn nhất của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất) lúc ấy ở trong hội, thấy việc này, liền tiến lên thưa Phật: "Ông Bạt-đà-la này muốn lừa dối Như Lai và chúng tỳ-kheo. Kính xin Thế Tôn đừng nhận lời mời của ông ta."

 Phật bảo Mục-liên: "Đừng nghĩ như thế. Chỉ có tham lam, giận dữ, si mê mới có thể khiến người bị lừa dối, mê hoặc. Những thứ ấy Ta đã dứt sạch từ lâu, vì Ta đã chứng biết rằng mọi pháp vốn không có sinh. Ta đã an trụ trong hạnh chân chính suốt bao kiếp dài, đâu có ai lừa dối được Ta! Nay ông nên biết: những gì ông ta làm không phải là huyễn hóa thật sự; những gì Như Lai làm mới là huyễn hóa thật sự. Vì sao vậy? Vì Như Lai đã tự mình chứng thấy mọi pháp đều như huyễn (như trò ảo thuật, có hình tướng mà không có thực chất). Giả sử tất cả chúng sinh đều thành thạo ảo thuật như Bạt-đà-la, đem so với Như Lai thì không bằng một phần trăm, một phần nghìn, cho đến không thể dùng con số hay thí dụ mà so sánh được."

 Phật lại bảo Mục-liên: "Ý ông thế nào? Nhà ảo thuật kia có thể biến hiện khiến cho hết thảy thế giới trong tam thiên đại thiên đều được trang hoàng lộng lẫy chăng?" Đáp: "Thưa không." "Mục-liên nên biết, nay Ta có thể ở trong đầu một sợi lông mà biến hiện trang nghiêm các thế giới nhiều như cát sông Hằng, vậy mà vẫn chưa dùng hết thần lực của Như Lai.

 Mục-liên nên biết, có một vòng gió lớn (phong luân: tầng gió khổng lồ mà theo vũ trụ quan Phật giáo nâng đỡ và tác động lên thế giới) tên là Toái Hoại (Đập Nát), có thể phá hoại cả tam thiên thế giới. Lại có vòng gió tên là Tỳ-lam-bà (cơn gió dữ lúc kiếp hoại), có thể phá hủy thế giới, lại cũng có thể dựng thành thế giới. Lại có vòng gió tên là Cổ Động (Lay Động), gió ấy thường làm cho thế giới xoay chuyển. Lại có vòng gió tên là An Trụ (Giữ Yên), gió ấy có thể thổi đến tận Hữu Đỉnh (tầng trời cao nhất trong ba cõi). Lại có vòng gió tên là Phiêu Tán (Thổi Tan), có thể thổi tan núi chúa Tu-di và các dãy Hắc Sơn (những dãy núi đen bao quanh). Lại có vòng gió tên là Mãnh Diệm (Lửa Dữ), khi lửa kiếp (trận lửa lớn thiêu rụi thế giới vào cuối thời kỳ hoại diệt) bốc cháy, nó có thể thổi lửa dữ bốc lên tận cõi Phạm thiên. Lại có vòng gió tên là Chỉ Tức (Dập Tắt), khi lửa kiếp bốc cháy, nó có thể dập tắt những gì lửa kiếp đang thiêu. Lại có vòng gió tên là Thanh Lương (Mát Mẻ), có thể khiến một đám mây che trùm khắp tam thiên đại thiên thế giới. Lại có vòng gió tên là Biến Chú (Đổ Mưa Khắp), khi lửa kiếp bốc cháy, nó làm mưa lớn đổ xuống khắp thế giới. Lại có vòng gió tên là Can Kiệt (Làm Khô Cạn), khi nước kiếp (trận nước lớn nhấn chìm thế giới vào cuối thời kỳ hoại diệt) tràn ngập, nó có thể làm cho nước ấy khô cạn hết. Những vòng gió như vậy, nếu Ta nói cho đủ thì suốt một kiếp cũng không hết.

 Mục-liên, ý ông thế nào? Nhà ảo thuật này có thể ở yên trong những vòng gió ấy, dù chỉ chốc lát, được chăng?" Đáp: "Thưa không." Phật nói: "Này Mục-liên, Như Lai có thể đi, đứng, ngồi, nằm trong những vòng gió như thế mà không hề lay động. Lại có thể đem những vòng gió như thế bỏ vào trong một hạt cải, hiện ra mọi việc mà các vòng gió ấy làm, mà hạt cải không lớn thêm, cũng không nhỏ đi, còn các vòng gió cũng không ngăn trở nhau. Mục-liên nên biết, phép huyễn thuật mà Như Lai thành tựu không có giới hạn."

 Bấy giờ tôn giả Đại Mục-kiền-liên và đại chúng nghe Như Lai nói như vậy, đều khởi tâm cho là điều hiếm có, cúi đầu lạy dưới chân Phật, đồng thanh nói: "Nay chúng con gặp được bậc Đạo Sư có oai đức và thần thông lớn, được lợi ích lớn lao. Nếu ai được nghe thần lực như thế của Như Lai Thế Tôn mà sinh lòng tin hiểu sâu xa, người ấy ắt sẽ được lợi ích tốt lành lớn và phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt giác ngộ hoàn toàn, cao tột không gì hơn, tức tâm cầu thành Phật)."

 Ngay đêm ấy, nhà ảo thuật đến chỗ thấp hèn, dơ bẩn nhất trong thành Vương Xá, hóa phép làm thành một đạo tràng (nơi cúng dường, hành lễ) rộng rãi, bằng phẳng, dùng lụa là màu sắc, cờ phướn, lọng che đủ thứ để trang hoàng, rải các thứ hoa thơm, lại phủ màn báu lên trên. Ông lại hiện ra tám nghìn hàng cây báu; dưới mỗi cây báu đều có một tòa sư tử (tòa ngồi cao quý), vô số đồ trải ngồi đều đẹp đẽ. Để cúng dường các tỳ-kheo, ông lại hóa ra đồ ăn uống trăm vị, và hiện ra năm trăm người hầu hạ, mặc áo trắng, đeo đồ trang sức.

 Hóa phép xong, lúc ấy Tứ thiên vương đến trong hội, nói với nhà ảo thuật: "Ông vì ngày mai cúng dường Như Lai mà hóa ra vô số đồ trang nghiêm như thế này, nhờ nhân duyên đó mà được công đức lớn. Nay chúng tôi muốn giúp ông cúng dường Như Lai, sẽ hóa ra đạo tràng thứ hai ở đây, ông có cho phép không?" Nhà ảo thuật nghe vậy, lấy làm lạ lùng, liền cho phép. Thế là bốn vị vua trời biến hiện ra vô số đồ trang nghiêm đặc biệt tuyệt đẹp, gấp bội những gì nhà ảo thuật đã hóa ra.

 Lúc ấy Thiên đế Thích lại cùng ba vạn thiên tử (các vị trời) đến đạo tràng, nói với nhà ảo thuật: "Nay tôi cũng muốn nhân ông mà cúng dường, trang hoàng đạo tràng." Nhà ảo thuật kinh sợ, nhưng lại cho phép. Thế là Thiên đế vì Như Lai mà hóa ra một tòa nhà giống như cung điện thù thắng của cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời Đao-lợi, nơi Đế Thích cai quản, ở trên đỉnh núi Tu-di), lại hóa ra các cây trời tuyệt diệu như cây Ba-lợi-chất-đa, cây Câu-tỳ-đà-la v.v., xếp thành hàng lối thứ tự.

 Lúc ấy nhà ảo thuật thấy việc này rồi, than thở, kinh hãi, hối hận, muốn thu hồi những gì mình đã hóa ra. Nhưng dù dùng hết chú thuật, các vật huyễn hóa vẫn còn nguyên như cũ. Ông liền tự nghĩ: "Thật là kỳ lạ quá! Từ trước đến nay, những gì ta hóa ra, muốn cho ẩn hay hiện đều theo ý ta, thế mà nay lại không làm cho nó biến mất được. Ắt là vì đã làm cho Như Lai nên mới như vậy."

 Khi ấy Thiên đế Thích biết được ý nghĩ trong lòng ông, bảo nhà ảo thuật: "Nay ông vì Như Lai mà trang hoàng đạo tràng nên không thể làm cho nó biến mất được. Do đó nên biết: nếu có người đối với Như Lai dù chỉ khởi lên một niệm (một ý nghĩ trong khoảnh khắc), thì nhờ cội gốc lành ấy, rốt cuộc cũng sẽ trở thành nhân để đạt Bát-niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, dứt hẳn mọi khổ đau, ra khỏi sinh tử)." Nghe Thiên đế nói vậy, ông vô cùng vui mừng. Qua hết đêm, ông đến chỗ Như Lai, thưa: "Bạch Thế Tôn, nay con đã sắm sửa xong, cúi xin Ngài thương xót (mà đến)."

 Bấy giờ, vào buổi sáng sớm, Thế Tôn đắp y, mang bát, được đại chúng cung kính vây quanh, vào thành Vương Xá, đến đạo tràng của nhà ảo thuật. Các ngoại đạo (những người theo đạo khác ngoài Phật giáo), phạm chí (những người tu theo đạo Bà-la-môn), bà-la-môn v.v. ở nước Ma-kiệt-đà đều mong Như Lai bị nhà ảo thuật mê hoặc, muốn được xem nên đều kéo đến tụ họp. Các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ xuất gia thọ đủ giới), ưu-bà-tắc, ưu-bà-di muốn được thấy nghe thần biến của Như Lai và tiếng sư tử hống (tiếng gầm của sư tử, ví lời thuyết pháp oai hùng của Phật khiến mọi tà thuyết phải khuất phục) cũng đều tụ họp.

 Lúc ấy Như Lai dùng thần lực của Phật khiến cho nhà ảo thuật, Đế Thích và Tứ thiên vương, mỗi người đều thấy Thế Tôn đang ở ngay chỗ trang nghiêm của mình. Khi ấy nhà ảo thuật thấy vậy, bỏ hết lòng kiêu mạn, tiến lên lạy dưới chân Phật, thưa: "Bạch Thế Tôn, nay con xin sám hối, bày tỏ lỗi lầm trước Như Lai. Trước đây con đã khởi ý lừa dối Phật, hóa ra đủ thứ trang nghiêm; về sau tuy dần dần hối hận nhưng không làm cho chúng biến mất được."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo nhà ảo thuật: "Tất cả chúng sinh cùng mọi vật dụng của họ đều là huyễn hóa, vì đều do nghiệp (hành động thiện ác đã tạo, dẫn tới quả báo) mà hóa hiện ra. Chúng tỳ-kheo cũng là huyễn hóa, vì do giáo pháp mà hóa hiện ra. Thân Ta cũng là huyễn, vì do trí tuệ mà hóa hiện ra. Hết thảy thế giới trong tam thiên đại thiên cũng đều là huyễn, vì do tất cả chúng sinh cùng nhau tạo mà hóa hiện ra. Phàm mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều không gì không phải là huyễn, vì do nhân duyên (các điều kiện chính và phụ) hòa hợp mà hóa hiện ra. Nay ông nên đem đồ ăn uống huyễn hóa mà lần lượt dâng lên."

 Khi ấy nhà ảo thuật cùng Tứ thiên vương, Thích-đề-hoàn-nhân, và quyến thuộc đi theo, cùng những người hầu hạ do phép huyễn hóa ra, liền mang đồ ăn uống dâng cúng Phật và chư Tăng; mọi người trong hội đều được no đủ. Bấy giờ Ma-ha Ca-diếp (vị đại đệ tử nổi tiếng tu khổ hạnh bậc nhất) nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) rằng:

 Biết đồ ăn là huyễn hóa, người nhận cũng như vậy;

 Khi hiểu rõ lẽ bình đẳng (không hơn kém, không khác biệt) ấy, mới gọi là tịnh thí (sự bố thí trong sạch, không vướng chấp).

 Đại Mục-kiền-liên nói:

 Biết chỗ ngồi là huyễn hóa, người ngồi cũng như vậy;

 Khi hiểu rõ lẽ bình đẳng ấy, mới gọi là tịnh thí.

 Xá-lợi-phất (vị đại đệ tử trí tuệ bậc nhất) nói:

 Như người hầu do phép hóa ra, tâm người nhận cũng thế;

 Người bố thí được như vậy, mới gọi là tịnh thí.

 Tu-bồ-đề (vị đại đệ tử hiểu lý Không bậc nhất) nói:

 Đừng lấy cho làm cho, đừng lấy nhận làm nhận (tức không chấp có việc cho và việc nhận);

 Người bố thí được như vậy, mới gọi là tịnh thí.

 A-nan-đà (vị thị giả của Phật, nghe nhiều nhớ nhiều bậc nhất) nói:

 Vật đem cho như hư không, người nhận chẳng thể nắm bắt;

 Lìa xa cả thân lẫn tâm, sự bố thí ấy trong sạch nhất.

 Bồ-tát Quang Tràng nói:

 Ví như nhà ảo thuật kia hóa ra những cảnh trang nghiêm,

 Mọi pháp đều như vậy, kẻ ngu không hay biết.

 Bồ-tát Quang Nghiêm nói:

 Như tòa ngồi và các cây, đều do tâm huyễn tạo ra;

 Tâm huyễn với hư không, có khác nhau chút nào đâu?

 Bồ-tát Sư Tử nói:

 Con chó rừng chưa từng nghe tiếng gầm của sư tử,

 Lòng nó không biết sợ, tru tréo giữa rừng cây.

 Vừa nghe tiếng sư tử, trốn chạy chẳng còn chỗ;

 Nhà ảo thuật cũng thế, khi chưa đối diện Như Lai,

 Thường ở giữa bọn ngoại đạo, tự khen mình hơn cả Phật.

 Nhà ảo thuật dù tạo tác, ảo thuật vẫn có giới hạn;

 Huyễn thuật Như Lai thành tựu thì vô cùng vô tận,

 Hết thảy chư thiên và ma, chẳng ai biết được bờ mé.

 Bồ-tát Sư Tử Tuệ nói:

 Hiểu rõ người hầu hạ, đồ ăn uống và người ăn,

 Tất cả đều là huyễn hóa, đó là bố thí tốt nhất không gì hơn.

 Bồ-tát Di-lặc nói:

 Như lửa gặp được dầu bơ, càng lúc càng cháy bùng lên;

 Thế Tôn đối với nhà ảo thuật, phép huyễn hóa cũng như vậy.

 Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

 Mọi việc lành trong hội này, vốn như chưa từng được làm;

 Hết thảy pháp đều như vậy, luôn đồng với tiền tế (thời điểm khởi đầu, trước khi có gì sinh ra, tức vốn không sinh).

 Bấy giờ Thế Tôn, để giúp nhà ảo thuật kia được thành thục, liền hóa ra một vị trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) đi vào trong hội, hỏi nhà ảo thuật: "Ông đang muốn làm gì ở đây?" Nhà ảo thuật đáp: "Tôi bày biện đồ ăn uống để cúng dường sa-môn Cù-đàm." Trưởng giả nói: "Đừng nói vậy. Như Lai hiện giờ đang cùng các tỳ-kheo thọ trai trong cung vua A-xà-thế (vua nước Ma-kiệt-đà thời ấy)." Nhờ thần lực của Phật, nhà ảo thuật thấy Như Lai cùng các tỳ-kheo đang ăn ở nơi đó.

 Ngài lại hóa ra vị trưởng giả thứ hai, hỏi nhà ảo thuật: "Ông đang làm gì?" Nhà ảo thuật đáp: "Tôi cúng dường sa-môn Cù-đàm." Trưởng giả lại nói: "Đừng nói vậy. Như Lai hiện giờ đang cùng các tỳ-kheo đi khất thực trong các ngõ phố của những người phạm chí." Nhờ thần lực của Phật, nhà ảo thuật lại thấy Như Lai cùng các bậc thánh đang đi khất thực trong ngõ phố.

 Ngài lại hóa ra vị trưởng giả thứ ba, bảo nhà ảo thuật: "Như Lai hiện giờ đang ở trong vườn của vị vua thầy thuốc Kỳ-bà (danh y nổi tiếng thời Phật), giảng pháp mầu cho tứ chúng (bốn hạng đệ tử: tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di)." Nhờ thần lực của Phật, nhà ảo thuật đều thấy như vậy. Kế đó Ngài lại hóa ra Thích-đề-hoàn-nhân đến chỗ nhà ảo thuật mà nói: "Như Lai hiện đang ở cõi trời Ba Mươi Ba thuyết pháp cho đại chúng." Khi ấy nhà ảo thuật lại thấy Như Lai đang giảng những điều cốt yếu của giáo pháp giữa chúng chư thiên.

 Bấy giờ nhà ảo thuật lại thấy, giữa hoa lá của rừng cây, trên tất cả các tòa sư tử, cùng nơi ngõ phố, tường vách, nhà cửa, lâu đài và mọi chỗ đẹp đẽ trong thành Vương Xá, đâu đâu cũng có Như Lai đầy đủ các tướng tốt. Ông cũng thấy chính mình đang sám hối, bày tỏ lỗi lầm trước tất cả các đức Như Lai ấy. Khi ấy nhà ảo thuật chỉ thấy thân Phật, ngoài ra không thấy gì khác, vui mừng hớn hở, liền đạt được niệm Phật tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên chú nhớ nghĩ đến Phật không xen tạp). Ra khỏi tam-muội, ông chắp tay hướng về Phật, nói kệ rằng:

 Xưa con ở cõi Diêm-phù (châu Diêm-phù-đề, cõi đất loài người sinh sống), ảo thuật không ai hơn được;

 Nay so với thần thông Phật, chẳng bằng được một phần nhỏ.

 Nhờ đó mới hiểu thấu sức chư Phật khó nghĩ bàn,

 Tùy tâm có thể biến hiện, hóa Phật nhiều như cát sông Hằng.

 Các đức Như Lai được thấy, đều đầy đủ tướng tốt;

 Xin Thế Tôn chỉ rõ cho: vị nào là Phật thật?

 Đối với các đức Như Lai này, con muốn tu hạnh cúng dường;

 Xin Thế Tôn nói cho con: thế nào là quả tốt nhất?

 Nếu người nào đối với Phật, không sinh lòng tôn kính,

 Những phàm phu như thế, sẽ mất đi niềm an vui.

 Nay trước mặt Thế Tôn, con bày tỏ lỗi đã phạm;

 Tội càn dỡ thử Như Lai, nguyện mãi diệt sạch không còn.

 Phạm thiên, Đế Thích và đại chúng, xin hãy cùng chứng biết cho con:

 Vì cứu độ các chúng sinh, nay con phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh),

 Đem ánh sáng trí tuệ, thức tỉnh cả thế gian,

 Ban cho pháp cam lộ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví giáo pháp đem lại giải thoát), khiến tất cả đều no đầy.

 Nếu ai đối với Phật, thấy được thần biến như thế,

 Lại nghe lời đẹp lòng, hạnh thù thắng, trí vô ngại (trí tuệ thông suốt không bị ngăn ngại),

 Có người sáng suốt nào, lại chẳng phát tâm Bồ-đề?

 Xin chỉ con đạo Bồ-đề, cùng hạnh trong sạch trọn khắp;

 Thế nào là pháp tu hành mà nhị thừa (hai hạng người tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình: Thanh văn và Duyên giác) không vào được?

 Thế nào là chỗ nên hành, cách tôn trọng và cúng dường?

 Thế nào là đủ oai nghi (dáng dấp, cử chỉ đúng phép), và lìa mọi nghi ngờ hối hận?

 Thế nào là đối với đa văn (sự học rộng, nghe nhiều giáo pháp), tu không chán, được vững chắc?

 Thế nào là nói cho người, khiến họ ưa thích chính pháp,

 Không có lòng mong lợi lộc, lại khéo biết ơn và đền ơn?

 Thế nào là đối với chúng sinh, luôn làm người bạn không đổi dời?

 Thế nào là gần bạn lành, xa lìa ác tri thức (người bạn xấu dẫn dắt vào đường sai)?

 Thế nào là gặp chư Phật, cúng dường lòng không mỏi mệt?

 Thế nào là học xứ (những giới điều, phép tắc cần học và giữ), tôn trọng và trong sạch?

 Thế nào là định chủng tính (xác định dòng giống tu hành, ở đây chỉ dòng giống của tam-muội), thành tựu tâm như lý (tâm hợp với chân lý)?

 Và bỏ tâm không như lý, đầy đủ chính tư duy (suy nghĩ đúng đắn)?

 Thế nào là không khiếp nhược, không bị ma (những thế lực ngăn trở việc tu hành) lôi kéo?

 Suy nghĩ về nghĩa lý, mà không bỏ chúng sinh?

 Thế nào là không nên bỏ, và không chấp giữ mà vẫn thu nhận?

 Được vào trong chính hạnh, đầy đủ phương tiện khéo léo?

 Thế nào là tu từ bi, thành tựu các thần thông,

 Chứng được biện tài vô ngại (tài ăn nói giảng giải thông suốt), và được đà-la-ni?

 Thế nào là được pháp nhẫn (sự chấp nhận, an trụ vững vàng nơi chân lý), biện tài trong sạch?

 Bỏ được những pháp nên bỏ, vào được nghĩa lý sâu xa?

 Thế nào là các thệ nguyện, thảy đều được tròn đầy,

 Đối với các ba-la-mật (các hạnh tu đưa người qua bờ giác ngộ, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), được không thối lui?

 Đối với những pháp như thế, con nguyện siêng năng tu hành;

 Cúi xin đấng Đại Bi, vì con giảng rộng cho.

 Bấy giờ Thế Tôn dùng kệ đáp rằng:

 Nếu hiểu rõ mọi pháp, đều giống như huyễn hóa,

 Người ấy liền có thể hiện ra trăm ức thân Phật,

 Đến cả câu-chi (mười triệu) cõi nước, cứu độ các chúng sinh.

 Ví như Bạt-đà-la, không sắc mà hiện ra các sắc (hình tướng),

 Chẳng sinh cũng chẳng diệt, không trụ, không đến đi;

 Thân biến hóa của Thế Tôn, cùng với chúng tỳ-kheo,

 Cũng không có sinh diệt, cho đến cả niết-bàn;

 Đây đều là thần biến chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai.

 Cũng như người làm ảo thuật, hiện ra đội quân voi ngựa,

 Làm mê hoặc chúng sinh, lầm thấy là có thật;

 Đội quân voi ngựa ấy, không có thực tính, cũng không sinh.

 Chư Phật không có sắc tướng, không đi cũng không đến;

 Người mắc kẹt trong ngã kiến (sự chấp có một cái "ta" thật), lầm sinh ra ý tưởng về Phật.

 Không nên dựa vào sắc tướng, dòng tộc và nơi sinh,

 Cho đến âm thanh Phạm âm (giọng nói trong sáng thanh tịnh của Phật), mà muốn thấy Như Lai.

 Cũng khó dùng tâm thức mà phân biệt chư Phật;

 Pháp tính thân (thân chân thật của Phật, chính là bản tính của mọi pháp) của chư Phật vượt ngoài ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai),

 Tự tính lìa mọi tướng, không rơi vào pháp số (các phạm trù đếm kể, phân loại).

 Các đức Như Lai được hiện ra, tự tính không hề sinh khởi,

 Cũng không có uẩn, giới, xứ (các phạm trù phân tích thân tâm và thế giới: năm uẩn, mười tám giới, mười hai xứ), trụ nơi chỗ không nương tựa.

 Pháp thân Phật như thế, ngũ nhãn (năm thứ mắt) không thể thấy;

 Nếu bảo "tôi thấy Phật", thì là không thể thấy.

 Lấy không thấy làm thấy, như dấu chim giữa hư không.

 Như Phật mà ông đã thấy, cùng những vị chưa thấy,

 Đều bình đẳng như hư không, một tướng, không khác biệt.

 Giới, định, tuệ, giải thoát, và giải thoát tri kiến (năm phần công đức của bậc giác ngộ: giữ giới, thiền định, trí tuệ, sự giải thoát, và sự thấy biết rõ mình đã giải thoát),

 Công đức của hết thảy Như Lai không có khác biệt.

 Đều trụ nơi tính Không (bản chất không có tự thể cố định của mọi sự vật), đối với pháp không vướng mắc;

 Tất cả đều là huyễn hóa, không thực tính cũng không sinh.

 Cúng dường một đức Như Lai, tức là cúng dường nhiều Phật;

 Pháp thân của chư Phật bình đẳng không khác biệt.

 Tất cả Phật như thế, đều sinh ra phúc lợi;

 Cúng dường khắp chư Như Lai, đều được quả lớn.

 Cùng chứng nơi pháp tính bình đẳng, trong sạch,

 Vì thế các đức Như Lai không có mọi thứ sai khác.

 Như điều ông hỏi trước: vị nào là Phật thật?

 Hãy bỏ tâm tán loạn, lắng nghe Ta giảng nói.

 Nên trụ nơi chính niệm và trí tuệ, mà quán xét các pháp:

 Tất cả đều không sinh, chỉ lầm thấy là thật có.

 Sắc tướng nếu có sinh, thì cũng phải có diệt;

 Vì thế các đức Như Lai, rốt ráo không có sinh.

 Ngài cũng chẳng phải đã sinh, cũng không có tan diệt;

 Do đó mà nhìn Như Lai, lấy không thấy làm thấy.

 Như đức Phật ông đã thấy, không nương vào nơi chốn nào;

 Hết thảy phàm phu đều nương vào năm uẩn (năm yếu tố hợp thành thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức),

 Hãy đối với các uẩn ấy, quán xét như quán Phật.

 Chư Phật cùng các pháp, cho đến cả chúng sinh,

 Đều lấy vô tướng làm tướng, không có kẻ nương tựa.

 Nếu quán xét được như vậy, sẽ mau chứng Bồ-đề (giác ngộ).

 Các pháp đều chẳng thật có, do vọng phân biệt mà sinh;

 Nhân duyên, thể tính đều không, vì lìa tính của kẻ tạo tác.

 Nếu thấu hiểu được như vậy, nhân duyên và kẻ tạo tác đều không,

 Người ấy liền biết được pháp trong sạch, lìa nhiễm ô.

 Dùng mắt pháp trong sạch, mà thấy các đức Như Lai.

 Lúc ấy nhà ảo thuật nghe nói như vậy, được thuận pháp nhẫn (sự chấp nhận, thuận theo chân lý, mức tu chứng trước khi đạt vô sinh nhẫn). Năm nghìn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Hai trăm Bồ-tát chứng vô sinh nhẫn. Bấy giờ Thế Tôn thọ trai xong, muốn làm tròn ước nguyện bố thí của nhà ảo thuật, lại nói kệ rằng:

 Nếu đối với vật đem cho, người cho và người nhận,

 Đều bình đẳng, không phân biệt, thì sự bố thí ấy tròn đầy.

 Bấy giờ A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con mong Như Lai dùng thần lực của Phật gia hộ cho nhà ảo thuật, khiến những cảnh trang nghiêm ông bày biện hôm nay không biến mất trong bảy ngày." Lúc ấy Như Lai vì đại chúng thỉnh cầu, khiến đạo tràng huyễn hóa của nhà ảo thuật suốt đủ bảy ngày vẫn trang nghiêm như cũ.

 Bấy giờ Như Lai cùng các tỳ-kheo và các đại Bồ-tát, trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà v.v. cung kính vây quanh, trở về núi Kỳ-xà-quật thuyết pháp cho đại chúng. Khi ấy nhà ảo thuật lại đến chỗ Phật, cúi đầu lạy dưới chân Phật, đi quanh bên phải ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi lui đứng một bên, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, xin Ngài giảng nói đạo của các Bồ-tát, để người siêng tu hành mau đến được đạo tràng Bồ-đề (nơi thành tựu giác ngộ)." Phật nói: "Hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ, Ta sẽ nói cho ông." Nhà ảo thuật thưa: "Dạ vâng, bạch Thế Tôn, con rất mong được nghe."

 Phật nói: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp), có bốn pháp là đạo của Bồ-tát; nếu tu hành được thì mau đến đạo tràng Bồ-đề. Bốn pháp ấy là gì? Một là đối với tâm Bồ-đề mãi mãi không để mất. Hai là đối với mọi chúng sinh luôn không bỏ rơi. Ba là cầu mọi căn lành (những việc thiện làm cội gốc sinh ra quả tốt) không biết chán đủ. Bốn là giữ gìn chính pháp, khởi lòng tinh tấn lớn.

 Thiện nam tử, Bồ-tát lại có bốn pháp là hạnh trong sạch trọn khắp. Bốn pháp ấy là gì? Một là luật nghi (giới luật và oai nghi) trong sạch. Hai là ý lạc (ý muốn, chí hướng sâu trong lòng) trong sạch. Ba là trí tuệ trong sạch. Bốn là việc thọ sinh (tái sinh vào đời sau) trong sạch.

 Lại có bốn pháp chỉ là hạnh của Bồ-tát, hàng nhị thừa không thể vào được. Bốn pháp ấy là gì? Một là tu tập thiền định mà không theo sức thiền định ấy sinh lên cõi trời. Hai là đối với nghĩa lý sâu xa, tâm có thể phân biệt lựa chọn. Ba là đối với mọi chúng sinh khởi lòng đại bi. Bốn là dùng đủ thứ biện tài giảng pháp không bị ngăn ngại.

 Lại có bốn pháp là chỗ nên hành. Bốn pháp ấy là gì? Một là ưa ở chỗ vắng vẻ yên tĩnh. Hai là chán chỗ ồn ào náo nhiệt. Ba là đối với mọi chúng sinh khởi lòng đại từ. Bốn là hiểu rõ các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo nên) không có đến đi.

 Lại có bốn pháp về tôn trọng cúng dường. Bốn pháp ấy là gì? Một là không tiếc thân mạng. Hai là lòng luôn vui vẻ. Ba là bỏ lòng kiêu mạn. Bốn là tu hành đúng như lời dạy. Lại có bốn pháp làm cho oai nghi đầy đủ: một là biết đúng lúc, hai là biết đúng chỗ, ba là lặng lẽ yên tĩnh, bốn là chân thật.

 Lại có bốn pháp giúp lìa được nghi ngờ và hối hận. Bốn pháp ấy là gì? Một là đối với những việc làm xấu đáng hối hận phải phòng giữ từ trước. Hai là đối với những người có trí phải vui lòng gần gũi. Ba là đối với nghĩa lý đã nghe phải thường khéo suy nghĩ. Bốn là lấy lòng từ mà không nêu ra lỗi lầm của người khác (?).

 Lại có bốn lẽ khiến học rộng nghe nhiều mà không chán. Bốn lẽ ấy là gì? Một là vì làm tăng trưởng trí tuệ chân chính cho mình và cho người. Hai là vì có thể dứt trừ những nghi ngờ của người khác. Ba là vì có thể thu nhận, giữ gìn chính pháp của Phật. Bốn là vì có thể ca ngợi các đức Như Lai không cùng tận.

 Lại có bốn pháp khiến sự học rộng nghe nhiều được vững chắc. Bốn pháp ấy là gì? Một là nghe chính pháp rồi khéo hiểu rõ. Hai là nghe chính pháp rồi không làm các điều ác. Ba là nghe chính pháp rồi giảng giải chỉ bày cho người khác. Bốn là nghe chính pháp rồi hồi hướng (đem công đức hướng về) Bồ-đề.

 Lại có bốn lợi ích của việc thuyết pháp. Bốn lợi ích ấy là gì? Một là thường được người khác dâng hương thơm, đồ ăn uống ngon. Hai là luôn được dâng y phục và các thứ cúng dường. Ba là khiến thế lực của quyến thuộc ma suy yếu. Bốn là được chư thiên che chở, ma không thể thừa cơ quấy phá.

 Lại có bốn lẽ khiến người khác tin ưa giáo pháp mình giảng nói. Bốn lẽ ấy là gì? Một là vì tâm ít ham muốn. Hai là vì thường biết đủ. Ba là vì lời nói mềm mỏng. Bốn là vì thân làm thuận theo giáo pháp.

 Lại có bốn pháp giúp giảng chính pháp mà không mong cầu gì. Bốn pháp ấy là gì? Một là trong vòng sinh tử luôn ôm lòng sợ hãi. Hai là không cầu lợi lộc và bạn bè thân thích ở thế gian. Ba là đối với mọi chúng sinh luôn che chở giúp đỡ. Bốn là có thể tu tập các thánh chủng (những nếp sống của bậc thánh: biết đủ về áo mặc, về thức ăn, về chỗ ở, và ưa dứt bỏ điều ác, ưa tu điều lành).

 Lại có bốn điều về biết ơn và đền ơn. Bốn điều ấy là gì? Một là vì khuyên các chúng sinh hướng về Bồ-đề. Hai là vì biết rằng nghiệp đã làm không bao giờ mất đi. Ba là vì thương yêu chúng sinh như thân mình. Bốn là vì khéo tu hành các việc của Bồ-tát.

 Lại có bốn điều khiến mình làm người bạn không đổi dời đối với chúng sinh. Bốn điều ấy là gì? Một là vì mặc được áo giáp lớn của sự nhẫn nhục. Hai là vì làm phúc lợi cho chúng sinh mà không cầu đền đáp. Ba là vì lòng đại bi không bao giờ thối lui. Bốn là vì dù bị não hại nhiều cũng không bỏ rơi họ.

 Lại có bốn hạng bạn lành mà mình nên gần gũi. Bốn hạng ấy là gì? Một là người đã thành tựu phương tiện khéo léo. Hai là người đã thành tựu ý lạc thù thắng. Ba là người đã thành tựu chính hạnh của Bồ-tát. Bốn là người đã thành tựu việc khuyên bảo, ngợi khen Bồ-đề.

 Lại có bốn hạng bạn xấu mà mình nên xa lìa. Bốn hạng ấy là gì? Một là kẻ ca ngợi nhị thừa. Hai là kẻ khiến người thối lui khỏi tâm Bồ-đề. Ba là kẻ làm tăng trưởng pháp ác. Bốn là kẻ làm hư hoại các điều lành.

 Lại có bốn điều giúp được gặp chư Phật. Bốn điều ấy là gì? Một là vì luôn một lòng chuyên nhớ nghĩ đến Phật. Hai là vì ca ngợi các công đức của Như Lai. Ba là vì luật nghi đã thọ nhận được trong sạch trọn khắp. Bốn là vì dùng ý lạc thù thắng mà phát nguyện lớn.

 Lại có bốn điều khiến cúng dường chư Phật mà lòng không lười mỏi. Bốn điều ấy là gì? Một là nên tự mừng vui rằng nay mình được cúng dường ruộng phúc (người đáng được cúng dường, như ruộng tốt gieo hạt sinh ra nhiều phúc) cao tột nhất. Hai là nhờ mình cúng dường mà tất cả chúng sinh cũng sẽ cúng dường theo. Ba là nhờ cúng dường rồi mà tâm Bồ-đề sẽ được vững chắc. Bốn là thấy ba mươi hai tướng tốt của Như Lai thì căn lành tăng trưởng.

 Lại có bốn lẽ khiến mình sinh lòng tôn trọng đối với các học xứ. Bốn lẽ ấy là gì? Một là vượt khỏi các đường ác. Hai là được sinh vào các cõi lành. Ba là tôn trọng Như Lai. Bốn là làm tròn các ước nguyện.

 Lại có bốn điều nên học. Bốn điều ấy là gì? Một là không bao giờ rời bỏ tâm Bồ-đề. Hai là tâm và hành đối với mọi chúng sinh đều bình đẳng. Ba là tinh tấn tu hành các ba-la-mật. Bốn là nghe vô lượng pháp mà không sinh sợ hãi.

 Lại có bốn pháp làm cho học xứ trong sạch. Bốn pháp ấy là gì? Một là không làm các điều ác. Hai là hiểu sâu tính Không. Ba là không chê bai chư Phật. Bốn là phá trừ các kiến chấp (những quan điểm sai lầm, cố chấp).

 Lại có bốn điều thuộc dòng giống của tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú vững vàng). Bốn điều ấy là gì? Một là vì lìa chỗ ồn ào. Hai là vì ưa sự vắng lặng. Ba là vì tâm không tán loạn. Bốn là vì căn lành tăng trưởng.

 Lại có bốn điều về tâm như lý mà mình nên thành tựu. Bốn điều ấy là gì? Một là những pháp lành đã tu đều hồi hướng về Bồ-đề. Hai là tâm luôn an tĩnh, không chấp trước. Ba là luôn siêng tu tập các cửa giải thoát (ba pháp quán đưa đến giải thoát: không, vô tướng, vô nguyện). Bốn là không bao giờ cầu chứng niết-bàn của nhị thừa.

 Lại có bốn điều về tâm không như lý mà mình nên xa lìa. Bốn điều ấy là gì? Một là đối với sinh tử có lòng sợ hãi (mà muốn trốn tránh). Hai là đối với những điều đang tu hành không sinh lòng tin nhận. Ba là đối với giáo pháp bí mật (những lời dạy sâu kín, ẩn ý) không cầu hiểu thấu. Bốn là đối với các căn lành không chịu tu tập.

 Lại có bốn điều về tâm chính tư duy mà mình nên khéo tu học. Bốn điều ấy là gì? Một là Bồ-tát dù chỉ vì một chúng sinh cũng chịu khổ sinh tử trong vô lượng kiếp. Hai là trước hết phải biết rõ sự sai khác về căn tính của mọi chúng sinh, rồi mới nói pháp khiến họ bỏ phiền não. Ba là phải dứt mọi điều ác, tu mọi điều lành, hàng phục quân ma, chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bốn là phải vì vô lượng chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới mà dùng một giọng Phạm âm giảng các điều cốt yếu của giáo pháp.

 Lại có bốn pháp khiến tâm không khiếp nhược, ma không thể đánh đổ. Bốn pháp ấy là gì? Một là quán mọi pháp như huyễn hóa. Hai là luôn tương ưng với trí chân chính như lý. Ba là đối với mọi pháp không phân biệt. Bốn là đối với mọi tướng không chấp trước.

 Lại có bốn điều về suy nghĩ nghĩa lý. Bốn điều ấy là gì? Một là biết mọi pháp đều do nhân duyên sinh ra. Hai là biết không có chút pháp nào gọi là cái tự sinh khởi. Ba là biết pháp do duyên sinh ấy tức là không có sinh khởi. Bốn là biết pháp không sinh cũng không diệt mất.

 Lại có bốn pháp giúp không bỏ chúng sinh. Bốn pháp ấy là gì? Một là không bỏ nguyện lớn. Hai là chịu đựng được mệt nhọc khổ sở. Ba là không tiếc thân mạng. Bốn là luôn tu tứ nhiếp pháp (bốn cách thu phục lòng người để dẫn dắt họ: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích cho người, và cùng làm việc chung với người).

 Lại có bốn pháp không nên rời bỏ. Bốn pháp ấy là gì? Một là không rời bỏ các việc bố thí. Hai là không rời bỏ việc giúp chúng sinh thành thục. Ba là không rời bỏ việc thường tự xét soi chính mình. Bốn là không rời bỏ việc làm tăng trưởng điều lành của người khác.

 Lại có bốn pháp nên thường thu nhận. Bốn pháp ấy là gì? Một là căn lành dù nhỏ bé cũng nên tu tập. Hai là làm tăng trưởng điều lành của người khác, lòng không lười biếng. Ba là nghe giảng về bố thí và giữ giới thì có thể tin nhận. Bốn là không cầu mọi lợi lộc và danh tiếng.

 Lại có bốn pháp giúp vào chính hạnh. Bốn pháp ấy là gì? Một là thành tựu thần thông và trí tuệ. Hai là trụ trong đại tam-muội. Ba là tu tập tính Không. Bốn là không chấp trước.

 Lại có bốn pháp phương tiện khéo léo. Bốn pháp ấy là gì? Một là Bồ-tát trong mọi tâm phát khởi, đều lấy tâm Bồ-đề làm đầu, cho đến phiền não cũng khiến thuận theo mà hướng về Bồ-đề vô thượng, huống chi là khởi lên các tâm lành. Hai là nhìn mọi chúng sinh, cho đến kẻ đang mắc tà kiến, đều thấy là pháp khí (cái đồ chứa đựng được giáo pháp, tức người có thể tiếp nhận giáo pháp). Ba là biết rõ mọi pháp không có tự tính. Bốn là tu tập giải thoát mà đối với các cửa tam-muội không có ý tưởng chấp trước.

 Lại có bốn điều về tu tâm đại từ. Bốn điều ấy là gì? Một là tu tâm đại từ để cứu giúp che chở chúng sinh. Hai là tu tâm đại từ để cứu độ chúng sinh ra khỏi khổ. Ba là tu tâm đại từ để thức tỉnh chúng sinh. Bốn là tu tâm đại từ để khiến chúng sinh vào niết-bàn.

 Lại có bốn điều về tu tâm đại bi. Bốn điều ấy là gì? Một là tu tâm đại bi để khiến chúng sinh lìa các đường ác, ở trong cõi lành. Hai là tu tâm đại bi để khiến chúng sinh bỏ các hạnh ác, tập theo pháp lành. Ba là tu tâm đại bi để khiến chúng sinh lìa Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ: đường tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), vào Đại thừa (cỗ xe lớn: đường tu cầu thành Phật để cứu độ tất cả). Bốn là tu tâm đại bi để khiến chúng sinh lìa sinh tử, được niết-bàn.

 Lại có bốn điều giúp thành tựu thần thông. Bốn điều ấy là gì? Một là vì không tiếc thân mạng, không luyến ái. Hai là vì hiểu rõ mọi pháp như huyễn hóa. Ba là vì đối với mọi chúng sinh khởi lòng tôn trọng. Bốn là vì tu xa-ma-tha (pháp tu chỉ, khiến tâm dừng lắng, chuyên chú một chỗ) không tán loạn.

 Lại có bốn pháp giúp được biện tài vô ngại. Bốn pháp ấy là gì? Một là thuận theo nghĩa, không chạy theo câu chữ. Hai là thuận theo pháp, không chạy theo người. Ba là thấu hiểu các pháp vốn lìa văn tự. Bốn là nương vào sự hiểu rõ văn tự mà giảng nói không cùng tận.

 Lại có bốn pháp giúp được đà-la-ni. Bốn pháp ấy là gì? Một là đối với việc học rộng nghe nhiều không biết chán đủ. Hai là đối với người học rộng nghe nhiều thì cung kính cúng dường. Ba là dùng đủ thứ tên gọi để nói nghĩa chân thật. Bốn là theo giáo pháp bí mật mà có thể đi vào đúng đắn.

 Lại có bốn pháp giúp được pháp nhẫn. Bốn pháp ấy là gì? Một là tu nhiều về thắng giải (sự hiểu biết, tin hiểu vững chắc). Hai là không thối lui. Ba là tư lương (những công đức, trí tuệ tích lũy làm hành trang trên đường tu) đầy đủ. Bốn là tinh tấn siêng năng không mỏi mệt.

 Lại có bốn pháp giúp được biện tài trong sạch. Bốn pháp ấy là gì? Một là không chống trái người thuyết pháp. Hai là tôn trọng pháp sư (người giảng dạy giáo pháp), cung kính lắng nghe, tiếp nhận. Ba là không vì mình học rộng nghe nhiều mà tự kiêu mạn. Bốn là đối với người ít nghe không sinh lòng khinh rẻ.

 Lại có bốn điều nên xa lìa. Bốn điều ấy là gì? Một là tham, sân, si thì nên xa lìa. Hai là Thanh văn thừa (đường tu của những người nghe lời Phật dạy mà tự giải thoát cho riêng mình) thì nên xa lìa. Ba là Duyên giác thừa (đường tu của những người tự quán lý nhân duyên mà giác ngộ cho riêng mình) thì nên xa lìa. Bốn là sự chấp tướng nơi pháp lành thì nên xa lìa.

 Lại có bốn pháp giúp vào nghĩa lý sâu xa. Bốn pháp ấy là gì? Một là đối với các pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo nên, có sinh có diệt) thì thấu suốt sâu xa lẽ duyên khởi (mọi sự đều do điều kiện nương nhau mà sinh ra). Hai là đối với nghĩa bí mật thì có thể hiểu đúng. Ba là đối với pháp tính thì sinh sự hiểu biết đúng đắn sâu xa. Bốn là đối với mọi pháp thì thấu hiểu nghĩa Không.

 Lại có bốn pháp khiến nguyện được tròn đầy. Bốn pháp ấy là gì? Một là thi-la (giới hạnh) trong sạch. Hai là gột sạch nghiệp ác. Ba là không dua nịnh dối trá. Bốn là tăng trưởng căn lành.

 Lại có bốn pháp giúp đối với các ba-la-mật được không thối lui. Bốn pháp ấy là gì? Một là dùng phương tiện khéo léo, có thể từ một ba-la-mật mà thông suốt khắp các ba-la-mật. Hai là dùng phương tiện khéo léo, tùy theo hiểu rõ một chúng sinh mà hiểu rõ khắp tất cả chúng sinh. Ba là dùng phương tiện khéo léo, chứng được sự trong sạch của một pháp mà chứng khắp sự trong sạch của tất cả các pháp. Bốn là dùng phương tiện khéo léo, hiểu biết một đức Phật mà hiểu biết khắp tất cả chư Phật. Vì sao vậy? Vì pháp tính không có khác biệt."

 Khi Phật nói các pháp môn bốn pháp của Bồ-tát như vậy, nhà ảo thuật Bạt-đà-la chứng được vô sinh nhẫn, lòng vui mừng hớn hở, liền bay lên hư không, thân cách mặt đất bảy cây đa-la (cây thốt nốt cao, dùng làm đơn vị đo chiều cao). Bấy giờ Thế Tôn hớn hở mỉm cười, từ miệng phóng ra vô lượng ánh sáng, chiếu khắp các thế giới chư Phật, rồi trở về ẩn vào đỉnh đầu Như Lai.

 Khi ấy tôn giả A-nan nghĩ rằng: "Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác (bậc xứng đáng được cúng dường, đã giác ngộ chân chính và bình đẳng) hiện ra nụ cười này không phải là không có nhân duyên." Liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, dùng kệ hỏi rằng:

 Đấng biết khắp, tiếng vang khắp ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc), bậc oai đức trí tuệ khó nghĩ bàn,

 Đã đến bờ công đức Bồ-đề, nay hiện mỉm cười vì duyên gì?

 Các chúng sinh trong năm đường (năm cõi luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) mười phương, tâm hành chủng tính thượng, trung, hạ,

 Như Lai đối với họ đều biết rõ; nay hiện mỉm cười vì duyên gì?

 Người, trời, tám bộ (tám loài thần hộ pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) cùng đại chúng, phát ra đủ thứ âm thanh hay,

 Đem so với tiếng trong sạch của Như Lai, không bằng cả một phần ca-la (một phần cực nhỏ, như một phần trăm sợi lông chẻ ra).

 Ánh sáng Thế Tôn khắp mười phương, chiếu soi vô lượng cõi chư Phật;

 Ánh sáng mặt trời, mặt trăng, ngọc ma-ni, Phạm thiên, không gì sánh được với Như Lai.

 Đã hiểu pháp tính Không sâu xa: không ngã, không người, không chúng sinh;

 Hai bên có và không đều lìa bỏ, khéo biết ba thời như trăng dưới nước.

 Nay ai hướng về thừa tối thượng, nối tiếp dòng giống pháp của Như Lai,

 Được sinh trong Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng) rộng lớn? Xin nói nhân duyên của nụ cười.

 Ánh sáng nụ cười Như Lai hiện, tùy theo các thừa mà có khác biệt;

 Ánh sáng ẩn vào nơi gối, nơi vai, như thế là vì hàng nhị thừa.

 Nay ánh sáng vô lượng được phóng ra, ánh sáng ấy lại vào đỉnh đầu Như Lai;

 Bậc thù thắng trong cõi trời, là người nào, sẽ được thụ ký nơi Phật thừa này?

 Bấy giờ Thế Tôn bảo A-nan: "Nay ông có thấy Bạt-đà-la này không?" Thưa: "Con đã thấy." Phật bảo A-nan: "Thiện nam tử này, qua chín vạn hai nghìn kiếp, ở cõi nước Đại Trang Nghiêm, trong kiếp tên là Thiện Hóa, sẽ được thành Phật, hiệu là Thần Biến Vương Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác.

 Cõi nước của đức Phật ấy nhân dân đông đúc, yên ổn, giàu có vui vẻ. Đất bằng phẳng, mềm mại như bông đâu-la (thứ bông tơ rất mịn), các cây hoa quả xếp thành hàng lối thứ tự, lấy cờ phướn, lọng báu để trang hoàng; các nhạc khí tự vang lên, hương thơm ngào ngạt khắp nơi; đồ ăn uống cần dùng vừa nghĩ đến là có; mọi vật dụng nuôi sống đều như ở cõi trời Đao-lợi, không khác gì. Cõi nước ấy thường hiện ra đủ thứ trang nghiêm, vì thế gọi là cõi Đại Trang Nghiêm. Tất cả nhân dân trong nước ấy đều trụ nơi Đại thừa, lòng tin sâu xa vững chắc.

 Đức Thần Biến Vương Như Lai ấy thọ mười nghìn tuổi, chính pháp (thời kỳ giáo pháp còn được truyền giữ nguyên vẹn sau khi Phật nhập diệt) tồn tại ở đời đủ trăm ức năm. Khi sắp nhập niết-bàn, Ngài sẽ thụ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho Bồ-tát Danh Xưng, bảo rằng: 'Đời sau ông sẽ kế tiếp thành Phật, hiệu là Nhất Thiết Tối Thắng Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác.'"

 Khi ấy Bạt-đà-la nghe Như Lai thụ ký như vậy, từ hư không đáp xuống, cúi đầu lạy dưới chân Phật mà nói: "Nay con quy mệnh (đem cả thân mạng nương về) Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, cùng Pháp và các tỳ-kheo." Ông ân cần như thế vô lượng câu-chi trăm nghìn lần. Ông lại nói: "Như Phật Thế Tôn, vì chân như (bản tính chân thật, như vậy, không đổi khác của mọi sự vật) không có khác biệt, nên nói mọi pháp không khác chân như, cho đến không có sai biệt, không có thiếu hụt, không có phân biệt, không sinh, không tạo tác. Nay con quy y cũng như thế."

 Bấy giờ tôn giả A-nan nói với Bạt-đà-la: "Nếu ông quy y theo chân như như Phật đã nói, vậy nay ông có đạt được gì trong pháp tính của Phật chăng?" Nhà ảo thuật đáp: "Thân tôi chính là pháp tính của Như Lai. Vì sao vậy? Vì tôi và Như Lai không hai, không khác; hết thảy các pháp đều là chân như. Nói chân như tức là tính không sai khác của mọi pháp; hết thảy chúng sinh cũng như vậy. Tôn giả nên biết, nói không hai tức là không phân biệt, đó gọi là không hai. Vì sao vậy? Vì biết khắp các pháp chỉ có tên gọi, đó chính là trí tuệ của Phật."

 Tôn giả A-nan tiến lên thưa Phật: "Lạ thay, bạch Thế Tôn! Bạt-đà-la này lại có trí tuệ và biện tài như thế. Trước kia dùng huyễn hóa làm mê loạn thế gian, nay lại dùng trí tuệ làm mê loạn." Phật bảo Bạt-đà-la: "Thiện nam tử, ông thật như vậy sao?" Bạt-đà-la thưa: "Như việc làm mê loạn mà Phật đã làm, con cũng làm mê loạn thế gian như vậy. Vì sao vậy? Là vì Phật Thế Tôn ở trong cái vô ngã (không có cái 'ta' thật) mà lại nói có chúng sinh và người có thọ mạng; đối với thế gian, đó là sự mê loạn lớn. Lại như Như Lai sau khi chứng Bồ-đề, không thấy có chút pháp nào là sinh tử qua lại, mà vẫn nói có sinh tử qua lại. Theo ý con, chỉ có Như Lai mới là sự mê loạn lớn."

 Phật nói: "Thiện nam tử, hay thay, hay thay! Đúng như ông nói. Chư Phật Như Lai ở trong cái vô ngã, cho đến không có sinh tử qua lại, nhưng tùy theo thế tục mà nói có chúng sinh v.v. Cũng không có chút pháp nào gọi là niết-bàn, nhưng vì để người ta chứng được pháp niết-bàn nên mới nói về niết-bàn."

 Khi ấy Bạt-đà-la nghe nói vậy, tiến lên thưa Phật: "Con nguyện được xuất gia làm tỳ-kheo." Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát ma-ha-tát Di-lặc: "Ông hãy cạo bỏ râu tóc cho thiện nam tử này và trao giới cụ túc (giới luật đầy đủ dành cho tỳ-kheo)." Bồ-tát Di-lặc vâng lời Phật dạy, liền cho ông xuất gia, thọ giới cụ túc. Xuất gia rồi, ông lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, sự xuất gia này chỉ là hình tướng bên ngoài, không phải là xuất gia thật. Nếu các Bồ-tát xuất gia thật, thì đó là lìa mọi tướng, ở trong ba cõi mà giúp chúng sinh thành thục, mới có thể gọi là xuất gia thật." Khi nói lời ấy, năm nghìn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đều được tâm giải thoát khỏi các lậu (những phiền não rỉ chảy, khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử).

 Bấy giờ A-nan thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, nên gọi kinh này là gì? Chúng con phải vâng giữ thế nào?" Phật bảo A-nan: "Kinh này tên là Pháp môn Thụ ký cho nhà ảo thuật Bạt-đà-la, cũng gọi là Pháp môn Dần dần chứng Bồ-đề. Nếu có chúng sinh nào ở đời vị lai muốn thấy Như Lai và muốn làm Phật sự (việc của Phật, tức việc giáo hóa, cứu độ) cho chúng sinh, thì nên thọ trì, đọc tụng kinh này và giảng rộng cho người khác. Vì sao vậy? Vì người ấy tức là đã thấy Như Lai, cũng đã làm Phật sự cho người khác.

 Vì thế, này A-nan, nếu ai thọ trì, đọc tụng, lưu truyền kinh này, tức là thương xót, làm lợi ích, đem an vui cho chúng sinh. Nếu muốn phát tâm hướng đến Bồ-đề vô thượng, cũng nên siêng tu tập kinh này. Kinh này có thể đưa ra Bồ-đề vô thượng, kinh này có thể sinh ra Bồ-đề vô thượng; vì thế kinh này cũng gọi là Xuất sinh Bồ-đề (Sinh ra Giác ngộ). Nếu có ai thọ trì kinh điển này, nên biết chư Phật đang ở nơi thân người ấy, huống chi là tu hành đúng như lý trong kinh."

 Khi ấy Bạt-đà-la lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, kinh này cũng gọi là Phát giác Thiện căn (Đánh thức Căn lành). Vì sao vậy? Vì nay được nghe kinh này nơi Phật, mọi căn lành đều hiện ra trước mắt." Phật nói kinh này xong, tôn giả A-nan, Bạt-đà-la, cùng đại chúng trời, người, a-tu-la, càn-thát-bà v.v., nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng, tin nhận và vâng làm.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ tám mươi lăm.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ tám mươi sáu.

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Bồ-đề-lưu-chí đời Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video