Thiên 127 — Hội 31 Ưu-bà-di Hằng Hà Thượng

 Hội ưu-bà-di Hằng Hà Thượng (nữ cư sĩ tên Hằng Hà Thượng; ưu-bà-di là người nữ tu tại gia, đã quy y Tam bảo và giữ giới), hội thứ ba mươi mốt.

 Đời Đại Đường, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Bồ-đề-lưu-chí vâng chiếu vua mà dịch.

 Tôi nghe như vầy: Một thời, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ở tại vườn Kỳ thụ Cấp Cô Độc (khu vườn có rừng cây của thái tử Kỳ-đà, do trưởng giả Cấp Cô Độc mua dâng cúng Phật) thuộc nước Xá-vệ (một vương quốc lớn ở miền bắc Ấn Độ xưa). Bấy giờ trong thành Xá-vệ có một ưu-bà-di tên là Hằng Hà Thượng, từ chỗ ở của mình đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được thế gian tôn kính) hỏi Hằng Hà Thượng: “Bà từ đâu đến?”

 Vị ưu-bà-di liền thưa Phật: “Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi một người hóa hiện (người do phép thần thông biến ra, không có thật) rằng: ‘Ông từ đâu đến?’, thì hỏi như thế phải trả lời ra sao?”

 Thế Tôn bảo: “Người hóa hiện thì không có đi lại, cũng không có sinh diệt, làm sao có thể nói là từ đâu đến?”

 Bà lại hỏi: “Há chẳng phải các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều như huyễn hóa sao?” Phật nói: “Đúng vậy, đúng vậy, như lời bà nói.”

 Hằng Hà Thượng nói: “Nếu tất cả các pháp đều như huyễn hóa, thì sao Ngài lại hỏi: ‘Bà từ đâu đến?’”

 Thế Tôn bảo: “Người huyễn hóa ấy không đi vào ác thú (những đường tái sinh xấu khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không sinh lên cõi trời, không chứng Niết-bàn (trạng thái giải thoát hoàn toàn, dứt hết phiền não và khổ đau). Này Hằng Hà Thượng, bà cũng như vậy sao?”

 Bà thưa: “Nếu con thấy thân mình khác với huyễn hóa, thì mới có thể nói là đi vào đường lành, đường dữ, hay chứng Niết-bàn. Con không thấy thân mình khác với huyễn hóa, thì làm sao nói là đi vào các ác thú, cho đến chứng Niết-bàn?

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, như tính của Niết-bàn rốt ráo không còn sinh vào đường lành, đường dữ, cũng không còn nhập bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn trọn vẹn, tức diệt độ). Con quán sát thân mình cũng lại như vậy.”

 Phật nói: “Há bà không hướng về cảnh giới Niết-bàn sao?”

 Hằng Hà Thượng nói: “Nếu đem câu hỏi này hỏi cái không sinh, thì nó phải trả lời ra sao?” Phật nói: “Cái không sinh chính là Niết-bàn.”

 Hằng Hà Thượng nói: “Há chẳng phải các pháp đều đồng với Niết-bàn sao?” Phật nói: “Đúng vậy, đúng vậy.” “Bạch Thế Tôn, nếu tất cả các pháp đồng với Niết-bàn, thì sao Ngài lại hỏi: ‘Há bà không hướng về cảnh giới Niết-bàn sao?’

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, ví như một người hóa hiện nói với một người hóa hiện khác: ‘Há ông không hướng về cảnh giới Niết-bàn sao?’ Thì người kia đối với câu hỏi ấy phải trả lời ra sao?”

 Thế Tôn bảo: “Câu hỏi đó không có phan duyên (đối tượng để tâm bám víu vào).” Hằng Hà Thượng nói: “Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) há vì có chỗ phan duyên mà hỏi như vậy sao?”

 Thế Tôn bảo: “Câu hỏi của Ta cũng không có phan duyên. Chỉ vì trong hội này có các thiện nam tử, thiện nữ nhân có thể được thành thục (căn lành chín muồi, đủ sức giác ngộ) nên Ta mới hỏi như thế. Vì sao? Vì Như Lai đối với các pháp ấy, ngay cả tên gọi còn không thể nắm bắt được, huống gì có các pháp và có người có thể đi đến bát Niết-bàn.”

 Hằng Hà Thượng nói: “Nếu như vậy, thì làm sao vì Bồ-đề (sự giác ngộ) mà tích tập căn lành (hạt giống điều thiện, gốc rễ của phước đức)?”

 [Phật dạy:] (?) “Các Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) và căn lành của họ đều không thể nắm bắt được; vì lúc tích tập thì vốn không có tâm, lúc không tích tập cũng như vậy.”

 Hằng Hà Thượng nói: “Ngài nói ‘không có tâm’ là muốn chỉ rõ nghĩa gì?”

 Thế Tôn bảo: “Pháp này không phải nhờ suy nghĩ mà biết được, cũng không phải nhờ suy nghĩ mà đạt được. Vì sao? Vì ở đây ngay cả tâm còn không thể nắm bắt được, huống gì những pháp do tâm sinh ra. Vì tâm không thể nắm bắt được, nên gọi đó là cảnh giới không thể nghĩ bàn. Cảnh giới không thể nghĩ bàn này không có đạt được, không có chứng đắc, chẳng phải nhiễm ô, chẳng phải thanh tịnh. Vì sao? Vì Như Lai thường nói tất cả các pháp đều như hư không, không có gì ngăn ngại.”

 Hằng Hà Thượng nói: “Nếu tất cả các pháp như hư không, thì sao Thế Tôn lại nói có sắc, thọ, tưởng, hành, thức (năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân thể và vật chất; thọ là cảm giác; tưởng là nhận biết, hình dung; hành là ý muốn và các hoạt động tâm lý tạo nghiệp; thức là sự nhận biết phân biệt), lại nói có giới, xứ (giới: mười tám yếu tố của sự nhận biết; xứ: mười hai nơi tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng), mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau làm nên vòng sinh tử, từ vô minh cho đến già chết), hữu lậu, vô lậu (hữu lậu: còn phiền não rỉ chảy, còn dính mắc trong sinh tử; vô lậu: đã sạch phiền não), là nhiễm, là tịnh, là sinh tử, là Niết-bàn?”

 Phật bảo Hằng Hà Thượng: “Ví như Ta nói ‘ta’, tuy có lời nói ra, nhưng thật ra không có cái tướng ‘ta’ nào có thể nắm bắt được. Ta nói các sắc, thật ra cũng không có tướng sắc nào có thể nắm bắt được; cho đến Niết-bàn cũng lại như vậy. Lại như ảo ảnh nắng (ảo ảnh như có nước do hơi nóng bốc lên), không có nước nào có thể nắm bắt được; Ta nói các sắc cho đến Niết-bàn cũng lại như vậy.

 Này Hằng Hà Thượng, trong giáo pháp của Ta, người tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, xa lìa dục lạc) mà thấy tất cả các pháp đều không có gì để nắm bắt, thì mới có thể gọi là thật sự tu phạm hạnh. Người tăng thượng mạn (người kiêu ngạo, chưa chứng đắc mà tự cho là đã chứng đắc) nói rằng có chỗ đạt được, thì không gọi là trụ trong phạm hạnh chân thật. Ta nói như vậy thì người tăng thượng mạn nghe pháp sâu xa này sinh lòng kinh hãi, nghi ngờ lớn, không thể giải thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, lo âu, buồn khổ.

 Này Hằng Hà Thượng, sau khi Ta diệt độ, nếu có người tuyên nói pháp rất sâu xa cắt đứt sự trôi lăn (trong vòng sinh tử) như thế này, thì có những kẻ ngu si, do kiến chấp xấu ác, sinh lòng giận dữ muốn làm hại vị pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) ấy; vì nhân duyên đó mà họ đọa vào các địa ngục.”

 Hằng Hà Thượng nói: “Pháp cắt đứt sự trôi lăn như Phật nói, vì nghĩa gì mà gọi là cắt đứt sự trôi lăn?”

 Thế Tôn bảo: “Cắt đứt sự trôi lăn chính là thực tế (chỗ tận cùng của sự thật, bản chất chân thật của mọi pháp), là cảnh giới không thể nghĩ bàn. Pháp này không thể đục khoét, không thể phá hoại, vì thế gọi là pháp cắt đứt sự trôi lăn.”

 Bấy giờ Thế Tôn vui vẻ mỉm cười, từ nơi miệng phóng ra nhiều thứ ánh sáng: xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, màu pha lê. Ánh sáng ấy chiếu khắp vô lượng cõi nước, lên đến cõi Phạm thiên (các tầng trời thuộc cõi Sắc, nơi ở của Phạm thiên), rồi trở lại đi vào nơi đỉnh đầu của Như Lai.

 Bấy giờ tôn giả A-nan (thị giả thân cận của Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ nhiều bậc nhất), thấy việc ấy, trong lòng tự nghĩ: “Như Lai, bậc Ứng cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh đẳng giác (bậc giác ngộ chân chính, bình đẳng), không phải vô cớ mà mỉm cười.” Nghĩ như vậy rồi, ông liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, gối phải chấm đất, chắp tay hướng về Phật mà thưa: “Vì nhân duyên gì Ngài mỉm cười như vậy?”

 Phật nói: “Ta nhớ thuở xưa có một nghìn vị Như Lai cũng ở nơi này nói pháp như thế. Trong các hội chúng ấy, mỗi hội cũng đều có ưu-bà-di Hằng Hà Thượng đứng đầu. Vị ưu-bà-di ấy và đại chúng nghe pháp này xong đều xuất gia, rồi diệt độ trong vô dư Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân xác hay bất cứ gì của sự sinh tử).”

 A-nan bạch Phật: “Kinh này nên gọi tên là gì? Chúng con thọ trì (nhận lấy và gìn giữ) như thế nào?” Phật nói: “Kinh này tên là Ly Cấu Thanh Tịnh (lìa nhơ bẩn, trong sạch). Ông hãy theo tên ấy mà thọ trì.”

 Khi nói kinh này, bảy trăm vị tỳ-kheo (tu sĩ nam đã xuất gia, thọ giới đầy đủ) và bốn trăm vị tỳ-kheo-ni (tu sĩ nữ đã xuất gia, thọ giới đầy đủ) dứt sạch hết các lậu (phiền não khiến con người trôi lăn trong sinh tử), tâm được giải thoát.

 Bấy giờ các vị thiên tử ở cõi Dục (cõi thấp nhất trong ba cõi, nơi chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dục lạc) hóa ra đủ loại hoa trời mầu nhiệm rải lên Phật và nói rằng: “Vị ưu-bà-di này thật là hiếm có, có thể đối đáp qua lại với Như Lai mà không chút sợ hãi. Người này đã từng ở chỗ vô lượng chư Phật mà gần gũi, cúng dường, gieo trồng các căn lành.”

 Phật nói kinh này xong, ưu-bà-di Hằng Hà Thượng cùng chư thiên, loài người, a-tu-la (loài có phước lớn nhưng hay ganh ghét, thích tranh đấu), càn-thát-bà (thần nhạc ở cõi trời) v.v. nghe lời Phật dạy, đều rất vui mừng, tin nhận và vâng làm.

 Kinh Đại Bảo Tích (bộ kinh gồm nhiều hội thuyết pháp, ví như kho báu lớn chứa nhiều thứ quý), quyển thứ chín mươi tám.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ chín mươi chín.

 Đời Nguyên Ngụy (triều Bắc Ngụy, họ Nguyên), Tam tạng pháp sư Phật-đà-phiến-đa dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video