Thiên 154 — Hội 41 Bồ-tát Di-lặc hỏi tám pháp

 Kinh Đại Bảo Tích (bộ kinh Đại thừa lớn, tên có nghĩa là "khối báu lớn", gồm nhiều hội kinh nhỏ), Hội Bồ-tát Di-lặc hỏi về tám pháp, thứ bốn mươi mốt.

 Đời Nguyên Ngụy (tức nhà Bắc Ngụy ở Trung Quốc, dòng vua về sau mang họ Nguyên), Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Bồ-đề-lưu-chi dịch.

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Bà-già-bà (âm tiếng Phạn của Thế Tôn — bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) ở trong núi Kỳ-xà-quật (núi Linh Thứu, tức núi Kên Kên) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), cùng với đại chúng tỳ-kheo (nam giới xuất gia đã nhận đủ giới luật) một nghìn hai trăm năm mươi người, và các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài; Ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ các Bồ-tát có địa vị tu chứng cao) mười nghìn người.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca) từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo để lộ vai phải, gối phải quỳ sát đất (cách tỏ lòng cung kính), chắp tay hướng về Phật mà bạch rằng: Thưa Thế Tôn, nay con muốn hỏi chút ít pháp nơi đức Như Lai Ứng Chính Biến Tri (các danh hiệu của Phật: Như Lai — bậc đến từ chân lý như thật; Ứng — bậc xứng đáng nhận cúng dường; Chính Biến Tri — bậc hiểu biết chân chính và trọn khắp). Chẳng hay Thế Tôn có cho phép không? Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc: Này Di-lặc, ông muốn hỏi gì nơi Như Lai Ứng Chính Biến Tri thì cứ tùy ý. Ta sẽ vì ông phân tích giảng giải, khiến lòng ông vui mừng. Khi ấy Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc bạch Phật: Thưa Thế Tôn, vâng, con rất mong được nghe. Thưa Thế Tôn, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát phải thành tựu trọn vẹn bao nhiêu pháp thì không thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ tối thượng, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật); đối với các pháp tiến lên thù thắng thì không lui không đổi; khi thực hành hạnh Bồ-tát thì hàng phục được hết thảy ma oán (các thế lực thù địch ngăn cản việc tu hành); biết đúng như thật tự thể và tướng trạng của hết thảy pháp (mọi sự vật, hiện tượng); đối với thế gian tâm không mỏi mệt; vì tâm không mỏi mệt nên không phải nương vào trí tuệ của người khác, mà mau chóng thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc: Hay lắm, hay lắm, Di-lặc! Nay ông lại có thể hỏi Như Lai nghĩa lý sâu xa như vậy. Phật lại bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc: Nay ông hãy chuyên tâm lắng nghe cho kỹ, ta sẽ vì ông phân tích giảng giải nghĩa lý sâu xa ấy. Liền khi ấy Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc bạch Phật: Thưa Thế Tôn, vâng, con rất mong được nghe. Phật lại bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc: Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn tám pháp thì không thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; đối với các pháp tiến lên thù thắng thì không lui không đổi; khi thực hành hạnh Bồ-tát thì hàng phục được hết thảy ma oán; biết đúng như thật tự thể và tướng trạng của hết thảy pháp; đối với thế gian tâm không mỏi mệt; vì tâm không mỏi mệt nên không phải nương vào trí tuệ của người khác, mà mau chóng thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Tám pháp ấy là gì? Này Di-lặc, đó là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu thâm tâm (tâm sâu xa, niềm tin vững chắc), thành tựu hành tâm (tâm thực hành điều lành), thành tựu xả tâm (tâm buông bỏ, sẵn lòng cho đi), thành tựu tâm khéo biết phương tiện hồi hướng (cách khéo léo đem công đức hướng về giác ngộ), thành tựu tâm đại từ (lòng thương lớn, muốn ban vui cho chúng sinh), thành tựu tâm đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ), thành tựu sự khéo biết phương tiện (cách thức khéo léo), thành tựu bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt thấy rõ thực tướng các pháp, đưa từ bờ mê sang bờ giác ngộ).

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu thâm tâm? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nghe người khen ngợi Phật hay chê bai Phật, tâm vẫn trọn vẹn bền chắc không lay chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; nghe người khen ngợi Pháp (giáo pháp của Phật) hay chê bai Pháp, tâm vẫn trọn vẹn bền chắc không lay chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; nghe người khen ngợi Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành) hay chê bai Tăng, tâm vẫn trọn vẹn bền chắc không lay chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn thâm tâm.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu hành tâm? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát xa lìa giết hại sinh mạng, xa lìa trộm cắp, xa lìa tà dâm, xa lìa nói dối, xa lìa nói hai lưỡi (đâm thọc gây chia rẽ), xa lìa nói lời độc ác, xa lìa nói lời thêu dệt vô nghĩa. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn hành tâm.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu xả tâm? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát là người có thể buông bỏ, là thí chủ (người đem của cải ra cho), đem cho các sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, giáo sĩ trong xã hội Ấn Độ xưa), những người nghèo khổ, ăn xin, thấp hèn, các thứ áo mặc, thức ăn, đồ nằm, thuốc thang tùy theo bệnh, cùng những vật cần dùng. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn xả tâm.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu tâm khéo biết phương tiện hồi hướng? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đem những căn lành mình đã tu — tức các việc lành của thân, miệng, ý — đều hồi hướng (hướng trọn về) A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn tâm khéo biết phương tiện hồi hướng.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu tâm đại từ? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn những việc làm của thân với lòng đại từ, thành tựu trọn vẹn những lời nói với lòng đại từ, thành tựu trọn vẹn những ý nghĩ với lòng đại từ. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn tâm đại từ.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu tâm đại bi? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn những việc làm của thân không thể chê trách, thành tựu trọn vẹn những lời nói không thể chê trách, thành tựu trọn vẹn những ý nghĩ không thể chê trách. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn tâm đại bi.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu sự khéo biết phương tiện? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khéo biết thế đế (chân lý theo cách hiểu quy ước của thế gian), khéo biết đệ nhất nghĩa đế (chân lý tối thượng, thực tướng của các pháp), khéo biết cả hai chân lý ấy. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn sự khéo biết phương tiện.

 Này Di-lặc, thế nào là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu bát-nhã ba-la-mật? Này Di-lặc, nếu các vị Bồ-tát Ma-ha-tát hiểu biết như vầy: nương vào cái này thì có cái kia, nương vào cái này thì sinh ra cái kia. Tức là: vô minh (si mê, không thấy rõ chân lý) làm duyên (điều kiện) cho hành (các sự tạo tác của thân, miệng, ý); hành làm duyên cho thức (thần thức, sự nhận biết đi tái sinh); thức làm duyên cho danh sắc (phần tinh thần và phần thể xác); danh sắc làm duyên cho lục nhập (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); lục nhập làm duyên cho xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng); xúc làm duyên cho thọ (cảm nhận khổ, vui); thọ làm duyên cho ái (lòng ham muốn); ái làm duyên cho thủ (sự bám giữ); thủ làm duyên cho hữu (sự tồn tại, nghiệp lực dẫn đến đời sau); hữu làm duyên cho sinh; sinh làm duyên cho già chết, lo buồn, khổ não. Như vậy chỉ là một khối khổ lớn tụ họp. Này Di-lặc, cái này không có thì cái kia không có, cái này diệt thì cái kia diệt. Tức là: vô minh diệt thì hành diệt; hành diệt thì thức diệt; thức diệt thì danh sắc diệt; danh sắc diệt thì lục nhập diệt; lục nhập diệt thì xúc diệt; xúc diệt thì thọ diệt; thọ diệt thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt; thủ diệt thì hữu diệt; hữu diệt thì sinh diệt; sinh diệt thì già chết, lo buồn, khổ não diệt. Như vậy khối khổ lớn tụ họp ấy diệt. Này Di-lặc, như thế là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn bát-nhã ba-la-mật.

 Này Di-lặc, đó gọi là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu trọn vẹn tám pháp, nên không thoái lui khỏi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; đối với các pháp tiến lên thù thắng thì không lui không đổi; khi thực hành hạnh Bồ-tát thì hàng phục được hết thảy ma oán; biết đúng như thật tự thể và tướng trạng của hết thảy pháp; đối với thế gian tâm không mỏi mệt; vì tâm không mỏi mệt nên không phải nương vào trí tuệ của người khác, mà mau chóng thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Phật nói kinh này xong, Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc cùng các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khác, các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ giới xuất gia đã nhận đủ giới), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), cùng trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, mạnh bạo), càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, giận dữ, thường đánh nhau với chư thiên), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát, hình dạng nửa người nửa thú), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và phi nhân (các loài không phải người) — hết thảy đại chúng nghe Phật nói đều rất hoan hỷ, tin nhận và vâng làm.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video