Hội Như Lai Vô Lượng Thọ, thứ năm, phần một. (Như Lai: danh hiệu tôn xưng của Phật, nghĩa là "bậc từ chân lý mà đến". Vô Lượng Thọ: "thọ mạng không thể đo lường", tức Phật A-di-đà.)
Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu) thuộc thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Cùng ở với Ngài có chúng đại tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) gồm một vạn hai nghìn người. Tất cả đều là bậc đại Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, mong cầu giải thoát cho riêng mình) được mọi người biết đến.
Tên các vị là: tôn giả A-nhã Kiều-trần-như, Mã Thắng, Đại Danh, Hữu Hiền, Vô Cấu, Tu-bạt-đà-la, Thiện Xưng, Viên Mãn, Kiều-phạm-bát-đề, Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp, Na-đề Ca-diếp, Già-da Ca-diếp, Ma-ha Ca-diếp, Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, Ma-ha Ca-chiên-diên, Ma-ha Kiếp-tân-na, Ma-ha Chú-na, Mãn Từ Tử, A-ni-lâu-đà, Ly-ba-đa, Thượng Thủ Vương, Trụ Bỉ Ngạn, Ma-câu-la, Nan-đà, Hữu Quang, Thiện Lai, La-hầu-la, A-nan-đà. Các vị ấy là những người đứng đầu.
Lại có chúng Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài; Ma-ha-tát: "bậc đại sĩ", chỉ Bồ-tát ở địa vị cao). Đó là Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Di-lặc, cùng chúng Bồ-tát Ma-ha-tát trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong kiếp này có một nghìn vị Phật ra đời). Các vị ấy vây quanh trước sau. Lại có mười sáu vị đại trượng phu đứng đầu là Hiền Hộ cùng ở đó. Đó là Bồ-tát Thiện Tư Duy Nghĩa, Bồ-tát Tuệ Biện Tài, Bồ-tát Quán Vô Trụ, Bồ-tát Thiện Hóa Thần Thông, Bồ-tát Quang Tràng, Bồ-tát Trí Thượng, Bồ-tát Tịch Căn, Bồ-tát Tuệ Nguyện, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Bảo Tràng, cùng các vị khác, những vị này là người đứng đầu.
Các vị đều cùng noi theo tu hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, làm trọn đủ mọi hạnh nguyện của Bồ-tát, an trụ vững vàng trong mọi pháp công đức, đã đến bờ bên kia rốt ráo của Phật pháp (bờ bên kia: ví cho cảnh giới giải thoát, giác ngộ hoàn toàn). Các vị nguyện ở trong khắp mọi thế giới thành tựu Đẳng chánh giác (sự giác ngộ chân chánh, viên mãn của Phật).
Các vị lại thị hiện (hiện thân ra cho người đời thấy để giáo hóa) như sau. Trước hết là sinh lên cõi trời Đâu-suất-đà (cõi trời thứ tư thuộc cõi Dục, nơi Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật). Hết thọ mạng ở đó, các vị giáng sinh từ hông phải của mẹ, liền đi bảy bước và phóng ánh sáng lớn. Khắp các thế giới của Phật đều chấn động theo sáu cách. Khi ấy các vị tự xướng lên rằng: "Ta là bậc tôn quý nhất trong tất cả thế gian." Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Phạm Thiên (vua cõi trời Sắc giới) cùng các vị trời đều đến hầu hạ. Các vị lại thị hiện học chữ viết, tính toán, lịch số, thanh minh (môn học về ngôn ngữ, văn pháp), các nghề khéo, nghề thuốc, phép dưỡng sinh, bùa ấn, cùng các trò chơi khác, môn nào cũng giỏi hơn người. Thân ở cung vua mà chán các cảnh dục lạc. Thấy già, bệnh, chết thì ngộ ra rằng cuộc đời là vô thường. Thế rồi các vị bỏ ngôi vua, vượt thành đi học đạo. Các vị cởi bỏ chuỗi ngọc và áo vải Ca-thi-ca (loại vải quý của xứ Ca-thi), mặc áo cà-sa và tu khổ hạnh sáu năm. Các vị có thể thị hiện những việc như thế ngay trong cõi ngũ trược (cõi đời có năm thứ vẩn đục: thời đại, tà kiến, phiền não, chúng sinh và thọ mạng đều suy kém, ô nhiễm).
Vì thuận theo thế gian, các vị tắm ở sông Ni-liên rồi đi đến đạo tràng (nơi ngồi thiền để thành đạo). Long vương ra đón và khen ngợi, chúng Bồ-tát đi quanh về phía bên phải để tỏ lòng kính mà xưng tán. Lúc ấy Bồ-tát nhận cỏ, tự trải chỗ ngồi dưới cội cây Bồ-đề, rồi ngồi kết già phu (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi). Các vị lại thị hiện cảnh quân ma vây quanh định làm hại, và Bồ-tát dùng sức định cùng sức tuệ hàng phục bọn ma oán, thành Vô thượng giác (sự giác ngộ cao tột, không gì hơn). Phạm vương khuyên thỉnh Ngài chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp; giáo pháp được ví như bánh xe lăn đi, nghiền nát phiền não). Ngài dũng mãnh, không sợ hãi. Tiếng Phật rền vang như sư tử rống. Ngài đánh trống pháp, thổi ốc pháp, dựng cờ pháp lớn, đốt đuốc chánh pháp, thâu giữ chánh pháp cùng các thiền định. Ngài tuôn mưa pháp lớn thấm nhuần muôn loài có sự sống, nổ sấm pháp lớn khai ngộ tất cả. Khắp các cõi Phật đều được chiếu ánh sáng lớn, đất trong các thế giới đều chấn động. Cung ma bị phá hủy, khiến Ba-tuần (tên vua ma) kinh sợ. Ngài phá thành phiền não, đánh đổ lưới tà kiến, xa lìa các pháp đen (điều ác) và sinh ra các pháp trắng (điều thiện). Đối với thức ăn người ta cúng cho Phật, Ngài xứng đáng nhận và dùng. Để điều phục chúng sinh, Ngài tuyên dương lý mầu nhiệm. Có khi các vị thị hiện mỉm cười, phóng ra trăm nghìn tia sáng. Có khi các vị bước lên bậc quán đảnh (nghi lễ rưới nước lên đầu, chỉ địa vị sắp thành Phật) và nhận lời thọ ký Bồ-đề (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật). Có khi các vị thành Phật đạo, rồi thị hiện nhập Niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau sinh tử). Nhờ vậy mà vô lượng hữu tình (chúng sinh có tình thức) đều được lậu tận (dứt sạch phiền não), và vô biên căn lành của Bồ-tát được làm cho chín muồi. Trong các cõi Phật, các vị đều có thể thị hiện như thế.
Ví như nhà ảo thuật giỏi phép ảo thuật có thể làm hiện ra hình tướng nam, nữ và nhiều thứ khác, nhưng trong các hình tướng ấy thật không có gì để nắm bắt. Các Bồ-tát ấy cũng đúng như vậy. Vì khéo học công đức của vô biên phép huyễn hóa, các vị có thể thị hiện những tướng biến hóa thích hợp. Vì khéo hiểu rõ con đường biến hóa, các vị hiện lòng đại từ bi ở các cõi Phật. Hạnh nguyện của các Bồ-tát làm lợi ích khắp mọi loài. Các vị thành tựu vô lượng cửa nghĩa lý không bờ bến, thông đạt sự bình đẳng và tu trọn đủ mọi pháp lành. Các vị đi vào các cõi Phật một cách bình đẳng, thường được chư Phật khuyến khích và tăng thêm oai lực, được tất cả Như Lai biết đến và ấn chứng. Để dạy các Bồ-tát, các vị làm A-xà-lê (thầy dạy, bậc thầy mô phạm). Các vị thường tu tập vô biên hạnh tương ứng, thông đạt mọi việc làm trong pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi pháp), khéo hiểu rõ chúng hữu tình cùng cõi nước của họ. Các vị cũng thường phát tâm đi cúng dường các Như Lai, và thị hiện nhiều loại thân như bóng hình. Các vị khéo học lưới Nhân-đà-la (lưới châu báu của trời Đế Thích; mỗi hạt châu phản chiếu mọi hạt châu khác, ví cho sự liên hệ trùng trùng không cùng tận). Nhờ đó các vị có thể phá lưới ma, hoại lưới tà kiến và đi vào lưới hữu tình để cứu độ. Các vị vượt khỏi phiền não cùng quyến thuộc của nó, vượt khỏi bè đảng ma và người theo ma. Các vị ra xa khỏi địa vị Thanh văn và Bích-chi Phật (người tự giác ngộ không cần thầy, chỉ lo giải thoát cho mình). Các vị vào các pháp môn Không, Vô tướng, Vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp vốn không có tự tánh, không có tướng cố định, nên không còn gì để mong cầu). Dù vậy, các vị vẫn an trụ trong phương tiện thiện xảo (cách khéo léo tùy hoàn cảnh để giáo hóa), và ngay từ đầu không hề ưa vào Niết-bàn của nhị thừa (hai hạng Thanh văn và Duyên giác).
Các vị đạt được những Tam-ma-địa (định, trạng thái tâm chuyên nhất vào một đối tượng) không sinh không diệt, và đạt được tất cả các môn Đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không quên). Các căn của các vị rộng lớn, biện tài vững chắc. Các vị khéo hiểu rõ giáo pháp trong tạng Bồ-tát, và tùy lúc mà ngộ nhập Phật Hoa tam-muội (tam-muội: tức định, như Tam-ma-địa) (?). Các vị đủ mọi loại thiền định rất sâu, và tất cả chư Phật đều hiện ra trước mắt. Chỉ trong một niệm, các vị đi khắp các cõi Phật, đi đi về về mà thời gian vẫn không khác. Đối với việc khó và việc không khó, các vị hiểu rõ mọi giới hạn của chúng (?). Các vị diễn bày thật tế (chân lý tột cùng) và khéo biết mọi sự sai khác. Các vị được biện tài của Phật, trụ trong hạnh Phổ Hiền, khéo phân biệt ngôn ngữ của chúng sinh. Các vị vượt qua mọi pháp thế gian và khéo biết mọi pháp xuất thế gian. Các vị được Ba-la-mật-đa (hạnh hoàn thiện đưa đến bờ giải thoát) tự tại về vật dụng. Các vị gánh vác chúng hữu tình, làm người bạn không đợi mời. Các vị có thể giữ gìn kho tàng giáo pháp của tất cả Như Lai, an trụ vững để giống Phật không bị dứt. Vì thương xót hữu tình, các vị có thể mở mắt pháp cho họ, đóng các nẻo ác và mở cửa các nẻo lành. Nhìn khắp chúng hữu tình, các vị xem họ như cha mẹ, anh em. Các vị lại xem chúng sinh như chính thân mình. Các vị chứng được tất cả, và được Ba-la-mật-đa về việc khen ngợi công đức (?). Các vị khéo hiểu rõ cách khen ngợi mọi công đức của Như Lai, cùng các pháp xưng tán công đức khác. Chúng Bồ-tát Ma-ha-tát như thế nhiều vô lượng vô biên, đều đến hội họp.
Lúc ấy tôn giả A-nan đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật mà bạch rằng: "Bạch đại đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), sắc thân và các căn của Ngài đều thanh tịnh. Oai quang rực rỡ như đống vàng đang nung chảy, lại như gương sáng phản chiếu ánh sáng. Từ trước đến nay con chưa từng thấy. Con vui mừng được chiêm ngưỡng và cho đây là điều hiếm có. Hôm nay Thế Tôn nhập đại tịch định (định sâu lặng lớn lao), thực hành trọn vẹn hạnh của Như Lai, khéo dựng lập hạnh của bậc đại trượng phu, và đang suy niệm chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Vì sao Thế Tôn trụ trong niệm ấy?"
Lúc ấy Phật bảo A-nan: "Làm sao nay ông biết được ý nghĩa ấy? Có vị trời nào đến bảo ông chăng? Hay ông thấy Ta mà tự biết?" A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con thấy điềm sáng hiếm có của Như Lai nên khởi ý nghĩ này, chứ không phải do trời hay ai khác bảo." Phật bảo A-nan: "Lành thay, lành thay! Nay ông hỏi rất hay. Ông khéo quan sát, có biện tài vi diệu, nên mới hỏi Như Lai được nghĩa như thế. Ông hỏi nghĩa này là vì tất cả Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác (Ứng Cúng: bậc xứng đáng nhận sự cúng dường; Chánh Đẳng Giác: bậc giác ngộ chân chánh hoàn toàn). Ông cũng hỏi vì các bậc đại sĩ an trụ trong lòng đại bi, làm lợi ích muôn loài, hiếm có như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần) mà xuất hiện ở thế gian. Ông lại vì thương xót, vì muốn làm lợi lạc chúng sinh, nên mới hỏi Như Lai được nghĩa như thế.
A-nan, Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác khéo có thể chỉ bày vô lượng sự hiểu biết. Vì sao vậy? Vì sự hiểu biết của Như Lai không có chướng ngại. A-nan, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác muốn ở lại đời, thì chỉ trong khoảng một bữa ăn, Ngài có thể ở lại vô lượng vô số trăm nghìn ức na-do-tha kiếp (na-do-tha: đơn vị số cực lớn của Ấn Độ xưa; kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), thậm chí còn lâu hơn số lượng ấy. Vậy mà thân Như Lai và các căn vẫn không hề thêm bớt. Vì sao vậy? Vì Như Lai đã được tự tại trong tam-muội, đã đến bờ bên kia, và đối với mọi pháp đều tự tại bậc nhất. Vì thế, A-nan, hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ, Ta sẽ vì ông phân biệt giải nói." A-nan bạch Phật: "Dạ vâng, bạch Thế Tôn, con rất mong được nghe."
Lúc ấy Phật bảo A-nan: "Thuở xưa, cách đây hơn a-tăng-kỳ (số lượng không thể tính đếm) vô số đại kiếp, có một vị Phật ra đời hiệu là Nhiên Đăng. Trước Phật ấy, cách một khoảng vượt quá mọi số đếm, có Phật Khổ Hạnh ra đời. Trước Phật Khổ Hạnh lại có Như Lai hiệu là Nguyệt Diện. Trước Phật Nguyệt Diện, cách một khoảng vượt quá mọi số đếm, có Phật Chiên Đàn Hương. Trước Phật ấy có Phật Tô-mê-lô Tích. Trước Phật Tô-mê-lô Tích lại có Phật Diệu Cao Kiếp. Cứ lần ngược như thế, có Phật Ly Cấu Diện, Phật Bất Nhiễm Ô, Phật Long Thiên, Phật Sơn Thanh Vương, Phật Tô-mê-lô Tích, Phật Kim Tạng, Phật Chiếu Diệu Quang, Phật Quang Đế, Phật Đại Địa Chủng Tánh, Phật Quang Minh Sí Thịnh Lưu Ly Kim Quang, Phật Nguyệt Tượng, Phật Khai Phu Hoa Trang Nghiêm Quang, Phật Diệu Hải Thắng Giác Du Hí Thần Thông, Phật Kim Cương Quang, Phật Đại A-già-đà Hương Quang, Phật Xả Ly Phiền Não Tâm, Phật Bảo Tăng Trưởng, Phật Dũng Mãnh Tích, Phật Thắng Tích, Phật Trì Đại Công Đức Pháp Thí Thần Thông, Phật Ánh Tế Nhật Nguyệt Quang, Phật Chiếu Diệu Lưu Ly, Phật Tâm Giác Hoa, Phật Nguyệt Quang, Phật Nhật Quang, Phật Hoa Anh Lạc Sắc Vương Khai Phu Thần Thông, Phật Thủy Nguyệt Quang, Phật Phá Vô Minh Ám, Phật Chân Châu San Hô Cái, Phật Để-sa, Phật Thắng Hoa, Phật Pháp Tuệ Hống, Phật Hữu Sư Tử Hống Nga Nhạn Thanh, Phật Phạm Âm Long Hống. Các vị Phật như thế lần lượt ra đời, cách nhau những số kiếp vượt quá mọi số đếm.
Trước khi Phật Long Hống ra đời vô ương số kiếp (số kiếp nhiều không đếm xuể), có Phật Thế Chủ. Trước Phật Thế Chủ vô biên số kiếp, có một vị Phật ra đời hiệu là Thế Gian Tự Tại Vương Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. (Đây là mười danh hiệu của Phật, nghĩa là: bậc xứng đáng nhận cúng dường và giác ngộ chân chánh hoàn toàn; bậc trí tuệ và đức hạnh trọn đủ; bậc khéo đi đến cõi giải thoát; bậc hiểu rõ thế gian; bậc trượng phu cao tột; bậc điều phục chúng sinh; thầy của trời và người; bậc giác ngộ được đời tôn kính.) A-nan, trong giáo pháp của Phật ấy có một vị tỳ-kheo tên là Pháp Xứ. Vị ấy có hạnh nguyện thù thắng, sức nhớ nghĩ và trí tuệ hơn hẳn người khác, tâm vững chắc không lay động, phúc đức và trí tuệ vượt trội, tướng mạo đoan nghiêm. A-nan, tỳ-kheo Pháp Xứ ấy đến chỗ Như Lai Thế Gian Tự Tại Vương. Vị ấy để trần vai phải, cúi đầu lễ chân Phật, chắp tay hướng về Phật và dùng kệ tụng khen rằng:
Như Lai ánh sáng vô lượng vô biên,
Khắp đời không ánh sáng nào sánh được;
Mọi mặt trời, mặt trăng, ngọc ma-ni (ngọc báu như ý),
Trước oai quang của Phật đều lu mờ.
Thế Tôn nói ra chỉ một âm thanh,
Mà chúng hữu tình (chúng sinh có tình thức) mỗi loài đều hiểu theo cách của mình;
Lại có thể hiện một sắc thân mầu nhiệm,
Khiến chúng sinh khắp nơi thấy theo cách của loài mình.
Giới, định, tuệ, tinh tấn và học rộng,
Tất cả hữu tình không ai bằng Ngài;
Dòng tâm giác ngộ và trí tuệ như biển lớn,
Khéo hiểu rõ những pháp rất sâu xa.
Mê lầm đã dứt, lỗi lầm đã mất, xứng đáng nhận cúng dường,
Đức thánh như thế chỉ riêng Thế Tôn có.
Phật có oai quang lớn thù thắng,
Chiếu khắp vô lượng cõi ở mười phương (mười hướng: đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ, phía trên và phía dưới);
Nay con xưng tán các công đức ấy,
Mong phúc đức và trí tuệ được bằng Như Lai.
Có thể cứu tất cả thế gian
Thoát khỏi mọi khổ não sinh, già, bệnh, chết;
Nguyện con sẽ an trụ trong Tam-ma-địa (định, tâm chuyên nhất),
Diễn nói các pháp môn bố thí, trì giới,
Nhẫn nhục, siêng năng tinh tấn, cùng thiền định và trí tuệ,
Mong sẽ thành Phật cứu độ muôn loài.
Vì cầu đại Bồ-đề vô thượng (sự giác ngộ cao tột),
Con cúng dường chư Phật Diệu Giác (bậc giác ngộ mầu nhiệm, tức Phật) khắp mười phương,
Nhiều đến trăm nghìn câu-chi (đơn vị số, bằng mười triệu) na-do-tha (đơn vị số cực lớn),
Nhiều tột cùng như số cát sông Hằng.
Lại nguyện sẽ được ánh sáng thần diệu lớn,
Chiếu gấp bội ức cõi Phật nhiều như cát sông Hằng,
Cùng với sức tiến tu thù thắng vô biên,
Để cảm được một cõi ở rộng lớn, thanh tịnh, thù thắng.
Trong cõi Phật không gì sánh bằng ấy,
Con sẽ đưa muôn loài đến ở yên và làm lợi ích cho họ;
Các bậc đại sĩ tối thắng ở mười phương
Đều sẽ sinh tâm vui mừng mà đến đó.
Chỉ có trí thánh của Phật mới chứng biết được,
Nay con mong cầu sức vững bền:
Dù phải chìm trong các địa ngục Vô Gián (địa ngục khổ nhất, chịu khổ không lúc nào ngừng),
Tâm nguyện như thế trọn không lui sụt.
Bậc có trí vô ngại trong tất cả thế gian,
Xin hãy biết rõ tâm này của con.
Lại nữa, A-nan, tỳ-kheo Pháp Xứ khen đức Phật xong thì bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, nay con phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ chân chánh, cao tột, không gì hơn, tức cầu thành Phật). Nguyện Như Lai vì con diễn nói những pháp như thế, để con ở thế gian trở thành bậc không ai sánh bằng, thành đại Bồ-đề, và thâu nhiếp đầy đủ một cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh." Phật bảo tỳ-kheo: "Ông nên tự mình thâu nhiếp cõi Phật thanh tịnh." Pháp Xứ bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con không có oai lực để làm được việc thâu nhiếp ấy. Chỉ mong Như Lai nói về sự trang nghiêm thanh tịnh của các cõi Phật khác. Chúng con nghe xong, thề sẽ làm cho viên mãn." Lúc ấy Thế Tôn vì vị ấy nói rộng về sự trang nghiêm đầy đủ của hai mươi mốt ức cõi Phật thanh tịnh. Khi nói pháp ấy đã trải qua một ức năm. A-nan, tỳ-kheo Pháp Xứ thâu nhiếp hết mọi việc trang nghiêm thanh tịnh trong hai mươi mốt ức cõi Phật ấy. Thâu nhiếp xong, vị ấy suy tư và tu tập trọn năm kiếp.
A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thọ mạng của Như Lai Thế Gian Tự Tại Vương dài bao lâu?" Thế Tôn đáp: "Thọ mạng của Phật ấy trọn bốn mươi kiếp. A-nan, cõi Phật mà tỳ-kheo Pháp Xứ thâu nhiếp còn vượt hơn hai mươi mốt câu-chi cõi Phật kia. Thâu nhiếp xong, vị ấy đến chỗ Như Lai Thế Gian Tự Tại Vương, cúi đầu lễ hai chân Phật, đi quanh về phía bên phải bảy vòng, rồi lui đứng một bên mà bạch rằng: 'Bạch Thế Tôn, con đã thâu nhiếp được cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, đầy đủ công đức.' Phật nói: 'Nay chính là lúc. Ông nên nói đầy đủ cho đại chúng vui mừng, cũng để đại chúng đều sẽ thâu nhiếp được cõi Phật viên mãn.' Pháp Xứ bạch: 'Chỉ mong Thế Tôn đem lòng đại từ mà lắng nghe. Nay con sẽ nói những lời nguyện thù thắng.'"
Nếu con chứng được Bồ-đề vô thượng mà trong nước con còn có các nẻo địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh, thì con trọn không nhận ngôi Vô thượng chánh giác (sự giác ngộ chân chánh cao tột, tức quả vị Phật).
Nếu con thành Phật mà chúng sinh trong nước con còn có người rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), thì con trọn không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không đều cùng một màu vàng ròng, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con có hình dáng khác nhau, có người đẹp người xấu, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không có túc niệm (khả năng nhớ biết các đời trước), đến mức không biết việc của ức na-do-tha trăm nghìn kiếp trước, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không có thiên nhãn (mắt trời, thấy xa không bị chướng ngại), đến mức không thấy được ức na-do-tha trăm nghìn cõi Phật, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không được thiên nhĩ (tai trời, nghe xa không bị chướng ngại), đến mức không nghe được chư Phật thuyết pháp ở ngoài ức na-do-tha trăm nghìn du-thiện-na (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), thì con không nhận ngôi Chánh giác. Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không có tha tâm trí (trí biết được tâm ý người khác), đến mức không biết được tâm ý và hành vi của chúng hữu tình trong ức na-do-tha trăm nghìn cõi Phật, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không được Ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện) tự tại về thần thông, đến mức trong khoảng một niệm không vượt qua được ức na-do-tha trăm nghìn cõi Phật, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con còn khởi lên dù chút ít ý tưởng về "ta" và "của ta", thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà chúng hữu tình trong nước con không chắc chắn thành Đẳng chánh giác và chứng đại Niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau sinh tử), thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà ánh sáng của con có giới hạn, đến mức không chiếu tới ức na-do-tha trăm nghìn cõi Phật, hoặc chỉ chiếu được số cõi Phật có thể tính đếm, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà thọ mạng có giới hạn, dù dài đến câu-chi na-do-tha trăm nghìn kiếp, hay bất kỳ số kiếp nào có thể tính đếm, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà có người biết được số Thanh văn trong nước con thì con không nhận ngôi Chánh giác. Giả sử chúng hữu tình đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới (khối một tỉ thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật) cùng các vị Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét lý nhân duyên) dốc hết trí lực tính đếm trong trăm nghìn năm, cũng không thể biết được.
Nếu con thành Phật mà thọ mạng của chúng hữu tình trong nước con có giới hạn, thì con không nhận quả Bồ-đề; chỉ trừ những vị do sức nguyện của mình mà thọ sinh nơi khác.
Nếu con thành Phật mà chúng sinh trong nước con còn có ai mang tiếng xấu, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật mà vô số chư Phật trong vô lượng cõi kia không cùng khen ngợi nước con, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Khi con chứng được Vô thượng giác, các loài hữu tình trong các cõi Phật khác nghe tên con rồi, đem mọi căn lành của mình, tâm tâm nối nhau hồi hướng (hướng công đức mình làm được về một mục đích), nguyện sinh về nước con, dù chỉ mười niệm. Nếu họ không được sinh về, thì con không nhận quả Bồ-đề. Chỉ trừ những kẻ tạo nghiệp ác vô gián (năm tội nặng nhất như giết cha, giết mẹ…, phải đọa địa ngục Vô Gián) và phỉ báng chánh pháp cùng các bậc thánh.
Nếu con thành Phật, ở các cõi khác có những chúng sinh phát tâm Bồ-đề, khởi niệm thanh tịnh hướng về con, lại đem căn lành hồi hướng, nguyện sinh về cõi Cực Lạc (tên cõi nước của Phật Vô Lượng Thọ). Khi người ấy sắp mất, con cùng chúng tỳ-kheo sẽ hiện ra trước mặt họ. Nếu không được như vậy, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, mọi chúng sinh trong vô lượng cõi nước nghe nói đến tên con, đem căn lành của mình hồi hướng về cõi Cực Lạc. Nếu họ không được sinh về, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà các Bồ-tát trong nước con không đều thành tựu ba mươi hai tướng (ba mươi hai tướng tốt đặc biệt trên thân của bậc đại nhân), thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, mọi Bồ-tát trong nước con, trên đường tiến đến đại Bồ-đề, đều đạt địa vị nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, nối ngôi Phật). Chỉ trừ các vị Bồ-tát có nguyện lớn: vì chúng sinh mà khoác áo giáp tinh tấn, siêng làm lợi ích, tu đại Niết-bàn, đi khắp các cõi Phật thực hành hạnh Bồ-tát, cúng dường tất cả chư Phật Như Lai, giúp chúng sinh nhiều như cát sông Hằng an trụ nơi Vô thượng giác. Những hạnh các vị tu tập lại còn hơn trước, và các vị theo đạo Phổ Hiền mà được giải thoát. Nếu không được như vậy, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, các Bồ-tát trong nước con mỗi buổi sáng sớm đi cúng dường chư Phật ở phương khác, nhiều đến vô lượng ức na-do-tha trăm nghìn vị, rồi nhờ oai lực của Phật mà trở về nước mình trước giờ ăn. Nếu không được như vậy, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, chúng Bồ-tát trong cõi ấy cần đủ thứ đồ cúng dường để trồng các căn lành nơi chư Phật. Nếu những thứ ấy không đầy đủ, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Khi con thành Phật, các Bồ-tát trong nước con nói pháp cốt yếu. Nếu lời nói ấy không khéo thuận theo và đi vào Nhất thiết trí (trí biết rõ hết thảy mọi sự, tức trí của Phật), thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà các Bồ-tát sinh ở nước con không có sức vững chắc như Na-la-diên (vị thần lực sĩ có sức mạnh không ai bằng), thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, các vật trang nghiêm khắp trong nước con không chúng sinh nào nói hết được. Ngay cả người có thiên nhãn cũng không biết rõ được mọi hình sắc và ánh sáng muôn loại của chúng. Nếu có ai biết được và nói hết được, thì con không nhận quả Bồ-đề. Nếu con thành Phật, trong nước con có vô lượng cây đủ màu, cao trăm nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số). Trong các Bồ-tát, kể cả người căn lành kém, nếu có ai không biết rõ được những cây ấy, thì con không nhận ngôi Chánh giác. Nếu con thành Phật, chúng sinh trong nước con đọc tụng kinh điển, dạy bảo và giảng giải. Nếu họ không được biện tài thù thắng, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật mà các Bồ-tát trong nước con có người không thành tựu biện tài vô biên, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, cõi nước con sáng sạch khắp nơi không gì sánh bằng, soi suốt vô lượng vô số thế giới chư Phật không thể nghĩ bàn, như gương sáng hiện rõ hình mặt. Nếu không được như vậy, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, trong cõi nước con, trên mặt đất và giữa hư không đều có vô lượng loại hương. Lại có trăm nghìn ức na-do-tha lò hương bằng các thứ báu. Hương thơm xông khắp cả hư không, thơm thù thắng vượt hơn mọi thứ quý của cõi người và cõi trời, dùng để dâng lên Như Lai và chúng Bồ-tát. Nếu không được như vậy, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, chúng sinh khắp mười phương trong vô lượng vô số cõi không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, hễ được oai quang của Phật chiếu đến chạm đến thì thân tâm an vui vượt hơn cõi người và cõi trời. Nếu không được như vậy, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, các Bồ-tát trong vô lượng cõi Phật không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, nghe tên con rồi mà không chứng được ly sinh (vào địa vị thánh, lìa khỏi sinh tử của phàm phu) và không được Đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp), thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, mọi người nữ trong khắp vô số cõi Phật không thể nghĩ bàn, không gì so lường được, nghe tên con rồi được lòng tin trong sạch, phát tâm Bồ-đề và chán thân nữ. Nếu đời sau họ không bỏ được thân nữ, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, chúng Bồ-tát trong vô lượng vô số cõi Phật không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, nghe tên con rồi được pháp ly sinh. Nếu họ không tu phạm hạnh (hạnh trong sạch) thù thắng cho đến khi đạt đại Bồ-đề, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, mọi Bồ-tát trong các cõi Phật khắp mười phương, không gì so lường được, nghe tên con rồi năm vóc gieo xuống đất (lạy sát đất bằng hai gối, hai tay và trán), dùng tâm trong sạch tu hạnh Bồ-tát. Nếu chư thiên và loài người không lễ kính các vị ấy, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, chúng sinh trong nước con cần y phục thì vừa nghĩ đến là có ngay, giống như khi Phật gọi "Thiện lai tỳ-kheo" (lời Phật gọi để cho người xuất gia, nghĩa là "Tỳ-kheo, lành thay ông đã đến") thì áo pháp tự nhiên có trên thân. Nếu không được như vậy, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, các loài chúng sinh vừa sinh vào nước con mà không đều được đầy đủ vật dụng, tâm trong sạch an vui như các tỳ-kheo đã lậu tận (dứt sạch phiền não), thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, muôn loài trong nước con tùy lòng muốn thấy sự trang nghiêm thù thắng của các cõi Phật thanh tịnh, thì tất cả đều hiện ra giữa các cây báu, như soi gương sáng thấy hình mặt mình. Nếu không được như vậy, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, mọi chúng sinh trong các cõi Phật khác nghe tên con rồi, cho đến khi thành Bồ-đề, mà các căn còn khuyết thiếu, công đức và năng lực không rộng lớn, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Nếu con thành Phật, mọi Bồ-tát trong các cõi Phật khác nghe tên con rồi đều phải khéo phân biệt được danh hiệu và lời lẽ của các tam-ma-địa thù thắng. Bồ-tát trụ trong tam-ma-địa ấy, chỉ trong khoảng một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) nói một lời, phải cúng dường được vô lượng vô số chư Phật không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, và phải hiện chứng được sáu tam-ma-địa (?). Nếu không được như vậy, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, các Bồ-tát ở cõi Phật khác nghe tên con rồi, sau khi mất mà không được sinh vào nhà hào quý, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, mọi Bồ-tát trong các cõi Phật khác nghe tên con rồi mà không liền tu hạnh Bồ-tát, không trong sạch vui mừng, không được an trụ bình đẳng và đầy đủ các căn lành, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, Bồ-tát ở phương khác nghe tên con rồi đều được pháp môn tam-ma-địa bình đẳng. Trụ trong định ấy, các vị thường cúng dường vô lượng chư Phật không gì sánh bằng, cho đến khi thành Bồ-đề cũng trọn không thoái chuyển (lui sụt). Nếu không được như vậy, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, các Bồ-tát trong nước con tùy chí nguyện, muốn nghe pháp gì thì tự nhiên được nghe. Nếu không được như vậy, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Khi con chứng được Bồ-đề vô thượng, nếu Bồ-tát trong các cõi Phật khác nghe tên con rồi mà còn thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, thì con không nhận ngôi Chánh giác.
Nếu con thành Phật, các Bồ-tát trong cõi Phật khác nghe tên con mà không liền được nhẫn thứ nhất, thứ hai, thứ ba (ba bậc nhẫn: tùy thanh nhẫn, tùy thuận nhẫn và vô sinh pháp nhẫn, tức những mức độ tâm an nhận và thấu hiểu chân lý), không hiện chứng được địa vị không thoái chuyển trong các pháp Phật, thì con không nhận quả Bồ-đề.
Lúc ấy Phật bảo A-nan: "Tỳ-kheo Pháp Xứ ấy phát những nguyện này trước Như Lai Thế Gian Tự Tại Vương xong, nương vào oai thần của Phật mà nói kệ rằng:
Nay đối trước Như Lai phát thệ nguyện lớn:
Đến ngày con chứng Bồ-đề vô thượng,
Nếu không làm trọn các nguyện trên,
Con không nhận ngôi bậc Mười Lực tôn quý không ai bằng (Mười Lực: mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật).
Nếu tâm con không kham nổi việc thường bố thí,
Cứu giúp rộng khắp kẻ nghèo khỏi mọi khổ,
Làm lợi ích thế gian cho được an vui,
Thì con không thành bậc Pháp vương cứu đời.
Khi con chứng Bồ-đề, ngồi nơi đạo tràng,
Nếu danh tiếng không vang khắp mười phương,
Khắp vô lượng vô biên cõi Phật khác,
Thì con không nhận ngôi bậc Mười Lực tôn quý trong đời.
Đang hướng về đại Bồ-đề vô thượng,
Nếu xuất gia mà lại vì cầu cảnh dục lạc,
Trong đó không có hạnh chánh niệm và trí tuệ,
Thì con không làm bậc điều phục chúng sinh, thầy của trời người.
Nguyện được ánh sáng vô lượng của Như Lai,
Chiếu khắp các cõi Phật mười phương,
Có thể diệt hết tham lam, giận dữ, si mê,
Cũng dứt mọi nẻo ác của thế gian.
Nguyện được ánh sáng mở mắt tuệ trong sạch,
Phá tan tối tăm trong các cõi sinh tử,
Trừ diệt các tai nạn không còn sót,
Để làm bậc đại oai đức đưa trời người đến chỗ yên ổn.
Tu tập hạnh gốc đã trong sạch,
Được vô lượng oai quang thù thắng,
Ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, chư thiên, ngọc ma-ni và lửa,
Thảy đều bị lu mờ.
Bậc trượng phu tối thắng tu hành xong,
Làm kho báu ẩn cho những người nghèo khổ.
Pháp lành trọn vẹn không ai sánh bằng,
Giữa đại chúng cất tiếng sư tử rống (ví lời thuyết pháp oai hùng, không sợ hãi).
Xưa kia cúng dường bậc Tự nhiên trí (Phật, bậc có trí tuệ tự nhiên, không do thầy dạy),
Nhiều kiếp siêng tu các khổ hạnh,
Vì cầu khối trí tuệ tối thắng,
Làm trọn bản nguyện, thành bậc tôn quý của trời người.
Sự hiểu biết của Như Lai không chỗ ngăn ngại,
Mọi pháp hữu vi (các sự vật do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) đều hiểu rõ;
Nguyện con sẽ thành bậc không ai sánh bằng,
Bậc trí tối thắng, người dẫn đường chân thật.
Nếu con sẽ chứng đại Bồ-đề,
Thì thệ nguyện lớn này sẽ thật viên mãn;
Nguyện cho ba nghìn đại thiên thế giới chấn động,
Chư thiên trên không đều rải mưa hoa.
Lúc ấy đất lớn đều chấn động,
Hoa trời, trống nhạc đầy khắp hư không,
Lại mưa xuống bột hương chiên-đàn mịn,
Và có tiếng xướng lên: "Đời sau sẽ thành Phật."
Phật bảo A-nan: "Tỳ-kheo Pháp Xứ ấy, trước Như Lai Thế Gian Tự Tại Vương cùng chư thiên, loài người, ma, Phạm thiên, sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ xưa), đã phát rộng những thệ nguyện lớn như thế, và đều đã thành tựu, là điều hiếm có ở thế gian. Phát nguyện xong, vị ấy an trụ đúng như thật trong mọi công đức, trang nghiêm đầy đủ một cõi Phật thanh tịnh, oai đức rộng lớn. Khi tu hạnh Bồ-tát như thế, trải qua vô lượng vô số ức na-do-tha trăm nghìn kiếp không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, vị ấy chưa từng một lần khởi ý tham, sân, si, ý muốn làm hại hay ý giận hờn. Vị ấy không khởi ý đắm theo hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon và xúc chạm. Vị ấy thường thương yêu kính trọng mọi chúng sinh như người thân. Tính vị ấy ôn hòa, dễ sống chung. Ai đến xin gì cũng không làm trái ý họ. Vị ấy dùng lời hay khuyên bảo, ai nghe cũng vui lòng theo. Vật dụng nuôi thân chỉ cần đủ giữ mạng sống, ít ham muốn, biết đủ, thường ưa chỗ vắng lặng nhàn rỗi. Vị ấy bẩm tính thông minh mà không giả dối. Tính tình hiền hòa, không hung dữ. Đối với chúng hữu tình, vị ấy luôn ôm lòng từ bi nhẫn nại. Tâm không gian dối nịnh bợ, cũng không lười biếng. Vị ấy dùng lời hay thúc giục người khác tiến lên, tìm cầu các pháp trắng (điều thiện). Vì muôn loài, vị ấy dũng mãnh không lui, làm lợi ích thế gian, khiến nguyện lớn được trọn vẹn. Vị ấy phụng thờ thầy và bậc trưởng thượng, kính Phật, Pháp, Tăng. Trên đường hạnh Bồ-tát, vị ấy luôn khoác áo giáp. Chí ưa vắng lặng, lìa mọi nhiễm đắm. Để chúng sinh thường tu pháp trắng, vị ấy làm người đứng đầu trong các pháp lành. Vị ấy an trụ nơi Không, Vô tướng, Vô nguyện, Vô tác, Vô sinh, không khởi, không diệt (thấy mọi pháp vốn không, không tướng cố định, không có gì để mong cầu, không do tạo tác, không sinh khởi, không mất đi), và không hề kiêu mạn.
Khi bậc chánh sĩ ấy thực hành đạo Bồ-tát, vị ấy luôn giữ gìn lời nói, không dùng lời nói làm hại người khác và làm hại mình, mà thường dùng lời nói làm lợi cho mình và cho người. Khi vào thành vua hay các làng xóm, dù thấy các hình sắc, tâm vị ấy cũng không nhiễm đắm, dùng tâm trong sạch mà không yêu cũng không ghét. Lúc ấy Bồ-tát tự mình thực hành Đàn ba-la-mật (hạnh bố thí hoàn thiện), lại khiến người khác cũng làm việc bố thí. Đối với Thi ba-la-mật (hạnh giữ giới hoàn thiện) cho đến Bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ hoàn thiện), vị ấy cũng đều thực hành trọn vẹn cả hai việc nói trên: tự mình làm và khiến người khác làm. Nhờ thành tựu những căn lành như thế, ở bất cứ nơi nào vị ấy sinh ra cũng có vô lượng ức na-do-tha trăm nghìn kho báu ngầm dưới đất tự nhiên trồi lên. Vị ấy lại khiến vô lượng vô số loài chúng sinh không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, không bờ bến, an trụ nơi A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Vô biên chúng Bồ-tát như thế đều thực hành các hạnh mầu nhiệm, cúng dường và phụng thờ chư Thế Tôn cho đến khi thành Phật. Những điều ấy không thể dùng lời nói phân biệt mà biết hết được.
Có khi vị ấy làm Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị thiên hạ bằng chánh pháp), làm Đế Thích, làm vua cõi trời Tô-diễm-ma, trời Đâu-suất-đà, trời Thiện Hóa, trời Tha Hóa Tự Tại, làm Đại Phạm Thiên vương. Ở địa vị nào vị ấy cũng phụng thờ cúng dường chư Phật, và thỉnh Phật chuyển pháp luân. Có khi vị ấy làm vua cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người ở), hoặc làm trưởng giả, quan lại, bà-la-môn, sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng). Ở dòng họ nào, vị ấy cũng đều tôn trọng cúng dường chư Phật, lại diễn nói vô lượng pháp môn, và từ đó lìa hẳn thế gian, thành Vô thượng giác. Bồ-tát ấy dùng y phục, giường nằm, thức ăn uống, thuốc men thượng hạng, suốt đời cúng dường tất cả Như Lai, giúp các Ngài được ở yên vui. Những căn lành viên mãn đủ loại như thế, lời nói không thể kể hết được.
Từ miệng vị ấy thường tỏa ra hương chiên-đàn mầu nhiệm, hương ấy xông khắp vô lượng vô số thế giới, cho đến ức na-do-tha trăm nghìn thế giới. Từ mọi lỗ chân lông lại tỏa ra hương thơm thượng diệu, hơn cả hương hoa ưu-bát-la (hoa sen xanh) của cõi người và cõi trời. Sinh ra ở đâu, vị ấy cũng có tướng tốt đoan nghiêm, thù thắng viên mãn. Vị ấy lại được Ba-la-mật-đa tự tại về vật dụng, mọi thứ đồ dùng đều đầy đủ, không thiếu. Đó là các thứ báu, hương, hoa, cờ phướn, lọng lụa, y phục thượng hạng, thức ăn uống, thuốc thang, cùng các kho báu ngầm và đồ quý cần dùng. Tất cả đều tự nhiên tuôn ra từ bàn tay Bồ-tát. Từ các lỗ chân lông trên thân lại tuôn ra mọi thứ âm nhạc của cõi người và cõi trời. Nhờ nhân duyên ấy, vị ấy có thể khiến vô lượng vô số chúng sinh không thể nghĩ bàn an trụ nơi A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. A-nan, nay Ta đã nói xong những hạnh mà Bồ-tát Pháp Xứ đã tu từ trước."
Lúc ấy A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát Pháp Xứ ấy thành Bồ-đề là ở quá khứ, ở vị lai, hay hiện nay đang ở thế giới phương khác?"
Phật bảo A-nan: "Ở phương tây, cách đây mười vạn ức cõi Phật, có một thế giới tên là Cực Lạc. Tỳ-kheo Pháp Xứ đã thành Phật ở đó, hiệu là Vô Lượng Thọ, hiện nay đang thuyết pháp, có vô lượng Bồ-tát và chúng Thanh văn cung kính vây quanh. A-nan, ánh sáng của Phật ấy chiếu khắp vô lượng vô số cõi Phật không thể nghĩ bàn. Nay Ta nói sơ lược: ánh sáng ấy chiếu khắp các cõi nước ở phương đông, nhiều như số cát sông Hằng. Phương nam, phương tây, phương bắc, bốn phương phụ, phía trên và phía dưới cũng đều như vậy. Ánh sáng của các vị Phật khác chỉ được như sức bản nguyện và oai thần của mỗi vị (?). Có vị ánh sáng tỏa ra một tầm (đơn vị đo dài bằng một sải tay), có vị tỏa ra một do-tuần (đơn vị đo đường dài, khoảng mười mấy cây số) cho đến ức na-do-tha trăm nghìn do-tuần, có vị chiếu khắp một cõi Phật. A-nan, vì lẽ đó, Phật Vô Lượng Thọ còn có những tên khác là: Vô Lượng Quang, Vô Biên Quang, Vô Trước Quang, Vô Ngại Quang, Quang Chiếu Vương, Đoan Nghiêm Quang, Ái Quang, Hỷ Quang, Khả Quán Quang, Bất Tư Nghị Quang, Vô Đẳng Quang, Bất Khả Xưng Lượng Quang, Ánh Tế Nhật Quang, Ánh Tế Nguyệt Quang, Yểm Đoạt Nhật Nguyệt Quang (nghĩa là: ánh sáng không lường, không bờ bến, không vướng mắc, không bị ngăn ngại, vua của mọi ánh sáng, đoan nghiêm, đáng yêu, đem lại niềm vui, đẹp đáng ngắm, không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, không thể cân đo, làm lu mờ mặt trời, làm lu mờ mặt trăng, che lấp cả mặt trời mặt trăng). Ánh sáng của Ngài trong sạch, rộng lớn, khiến khắp chúng sinh thân tâm vui sướng. Ánh sáng ấy còn khiến các loài trời, rồng, dạ-xoa (một loài quỷ thần), a-tu-la (loài thần hay gây chiến với chư thiên) trong mọi cõi Phật khác đều được vui mừng. A-nan, nay Ta chỉ bày về ánh sáng của Phật ấy, dù nói trọn một kiếp cũng không hết.
Lại nữa, A-nan, chúng Thanh văn của Như Lai Vô Lượng Thọ nhiều không thể đo lường, không biết đâu là bờ mé. Giả sử có ức na-do-tha trăm nghìn tỳ-kheo, ai cũng có thần thông tự tại như Đại Mục-kiền-liên, buổi sáng sớm đi khắp một đại thiên thế giới rồi chỉ trong chốc lát đã trở về chỗ cũ. Những vị ấy trải qua ức na-do-tha trăm nghìn năm, cùng nhau tính đếm chúng Thanh văn trong pháp hội đầu tiên của Phật Vô Lượng Thọ, dốc hết sức thần thông cho đến khi nhập diệt, cũng không biết được một phần trăm. Trong một phần nghìn, một phần trăm nghìn, cho đến một phần ưu-ba-ni-sát-đàm (phần cực kỳ nhỏ, nhỏ đến mức gần như không còn), cũng không biết được một.
A-nan, ví như biển lớn sâu tám vạn bốn nghìn do-tuần, nhìn hết tầm mắt cũng không thấy bờ. Nếu có một người tách một sợi lông thành năm mươi phần, rồi dùng một phần ấy chấm lấy một giọt nước trong biển lớn. A-nan, giọt nước ấy so với biển lớn, bên nào nhiều hơn?" A-nan bạch: "Dù có lấy nước một nghìn do-tuần thì vẫn còn là ít, huống gì một phần đầu sợi lông mà đem so sánh được." Phật bảo A-nan: "Giả sử có ức na-do-tha trăm nghìn tỳ-kheo, ai cũng như Đại Mục-kiền-liên, trải qua trăm nghìn ức na-do-tha năm cùng nhau tính đếm chúng Thanh văn trong pháp hội đầu tiên của Như Lai Vô Lượng Thọ. Số lượng mà họ biết được chỉ như giọt nước nơi đầu sợi lông kia, phần còn lại không đo lường được thì như biển lớn. Chúng Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, không thể dùng tính toán mà biết được. A-nan, thọ mạng của Phật ấy vô lượng vô biên, không thể biết số kiếp nhiều ít. Thọ mạng của Thanh văn, Bồ-tát cùng chư thiên và loài người ở đó cũng như vậy."
A-nan bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, Phật ấy ra đời đến nay đã bao lâu mà được thọ mạng vô lượng như thế?" Phật bảo A-nan: "Phật ấy thọ sinh đến nay đã được mười kiếp.
Lại nữa, A-nan, thế giới Cực Lạc ấy được trang nghiêm đầy đủ vô lượng công đức. Cõi nước giàu có, mùa màng sung túc, trời người đông đúc, tâm ý hòa vui, luôn được yên ổn. Ở đó không có địa ngục, súc sinh và cõi của vua Diêm-ma (vua cai quản cõi chết). Có đủ loại hương thơm ngào ngạt khắp nơi, đủ loại hoa đẹp cũng đầy khắp. Có những cột cờ bằng bảy thứ báu dựng thành hàng khắp nơi. Trên các cột cờ báu treo phướn, lọng cùng nhiều chuông báu, đủ trăm nghìn màu sắc đẹp đẽ.
A-nan, cõi nước của Như Lai ấy có rất nhiều cây báu. Có cây làm toàn bằng vàng ròng, bạc trắng, lưu ly (một loại ngọc màu xanh), pha lê, ngọc đỏ, mã não hay ngọc đẹp, chỉ một thứ báu, không xen thứ khác. Có cây được trang nghiêm bằng hai thứ báu, cho đến bảy thứ báu. A-nan, cây bằng vàng thì gốc và thân bằng vàng, lá, hoa và quả bằng bạc trắng. Cây bằng bạc thì gốc và thân bằng bạc, lá, hoa và quả bằng vàng. Cây mã não thì gốc và thân bằng mã não, lá, hoa và quả bằng ngọc đẹp. Cây ngọc thì gốc và thân bằng ngọc, lá, hoa và quả bằng bảy thứ báu. Có cây vàng mà rễ bằng vàng, thân bằng bạc, cành bằng lưu ly, nhánh nhỏ bằng pha lê, lá bằng ngọc đỏ, hoa bằng mã não, quả bằng ngọc đẹp. Có cây bạc mà rễ bằng bạc, thân bằng vàng, còn cành, quả và các phần khác thì trang sức giống như cây vàng. Cây lưu ly thì rễ bằng lưu ly, thân bằng vàng, cành bằng bạc, nhánh nhỏ bằng pha lê, lá bằng ngọc đỏ, hoa bằng mã não, quả bằng ngọc đẹp. Các cây pha lê, trân châu, mã não thì các thứ báu thay nhau trang sức đều giống như cây lưu ly. Lại có cây ngọc mà rễ bằng ngọc, thân bằng vàng, cành bằng bạc, nhánh nhỏ bằng lưu ly, lá bằng pha lê, hoa bằng ngọc đỏ, quả bằng mã não. Lại có vô lượng cây được trang nghiêm bằng ngọc ma-ni và các thứ báu khác, mọc khắp cõi nước. Các cây báu ấy sáng chói rực rỡ, ở đời không gì sánh được. Phía trên được phủ lưới bằng bảy thứ báu, lưới mềm mại như bông đâu-la (loại bông rất mịn).
Lại nữa, A-nan, Phật Vô Lượng Thọ có cây Bồ-đề cao mười sáu ức do-tuần, cành lá rủ xuống tỏa rộng tám ức do-tuần. Gốc cây nhô cao năm nghìn do-tuần, chu vi cũng như vậy. Nhánh, lá, hoa và quả của cây thường có vô lượng trăm nghìn màu sắc đẹp, cùng các thứ châu báu trang nghiêm thù thắng. Đó là ngọc ma-ni Nguyệt Quang, ngọc Thích-ca-tỳ-lăng-già (loại ngọc báu quý nhất), ngọc ma-ni Tâm Vương, ngọc ma-ni Hải Thừa Lưu Chú. Ánh sáng của chúng chiếu khắp nơi, vượt hơn cõi người và cõi trời. Trên cây có các dây xích vàng buông rủ chuỗi ngọc báu, trang nghiêm khắp nơi. Chuỗi ngọc ấy làm bằng ngọc lô-giá-ca, ngọc mạt-ta, cùng trân châu màu đỏ, trắng, xanh và các thứ báu khác. Có những thứ như ngọc Sư Tử Vân Tụ làm dây xích để trang sức các cột báu. Lại dùng vàng ròng, trân châu và các loại chuông lắc bằng báu làm thành lưới, cùng các dây xích báu trang nghiêm phủ kín bên trên. Ngọc pha lê hình chữ vạn, ngọc hình nửa vầng trăng và các thứ báu khác chiếu rọi tô điểm cho nhau. Gió nhẹ thổi động thì phát ra nhiều âm thanh, khiến chúng sinh ở một nghìn thế giới tùy theo sở thích khác nhau mà chứng vô sinh nhẫn (sự thấu biết mọi pháp vốn không sinh không diệt, tâm an trụ không lay động) đối với pháp rất sâu. A-nan, chúng hữu tình ở một nghìn thế giới ấy nghe âm thanh này rồi thì trụ ở địa vị không thoái chuyển trên đường đến Bồ-đề vô thượng, và vô lượng vô số hữu tình được vô sinh pháp nhẫn.
Lại nữa, A-nan, nếu có chúng sinh thấy cây Bồ-đề, nghe tiếng, ngửi hương, nếm vị quả, chạm vào ánh sáng và bóng cây, hay nhớ nghĩ đến công đức của cây, thì nhờ nhân duyên ấy, cho đến khi nhập Niết-bàn, năm căn (năm giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) không bệnh hoạn, tâm không tán loạn, và đều được không thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Lại nhờ thấy cây Bồ-đề ấy mà được ba thứ nhẫn. Ba thứ ấy là gì? Một là tùy thanh nhẫn (nhờ nghe âm thanh giáo pháp mà tỏ ngộ chân lý). Hai là tùy thuận nhẫn (tâm thuận theo chân lý mà không trái). Ba là vô sinh pháp nhẫn (chứng biết mọi pháp vốn không sinh không diệt). Tất cả những điều này đều do bản nguyện và oai thần của Phật Vô Lượng Thọ gia hộ, cùng sự tu tĩnh lự (thiền định) từ trước. Đó là vì bản nguyện ấy không gì sánh được, không thiếu sót, được khéo tu tập, khéo thâu nhiếp và khéo thành tựu.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ mười bảy.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ mười tám.
Tam tạng (danh hiệu tôn xưng vị thầy thông suốt cả ba kho giáo điển: kinh, luật, luận) Bồ-đề Lưu Chí đời Đại Đường vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video