Thiên 56 — Hội 12 – Phẩm 9 Tinh tấn ba-la-mật (phần 4)

 Hội thứ mười hai "Kho tàng của Bồ-tát" (Bồ-tát tạng hội: một hội trong bộ kinh Đại Bảo Tích, nói về kho giáo pháp dành cho Bồ-tát), phẩm Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa thứ chín, phần bốn (Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa: hạnh tinh tấn, tức sự siêng năng bền bỉ làm điều lành, được tu đến mức trọn vẹn để đưa mình và người sang bờ giác ngộ; "ba-la-mật-đa" nghĩa là "đến bờ bên kia", chỉ một hạnh tu đã đạt đến chỗ hoàn hảo).

 Lại nữa, Xá-lợi-tử (tên một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng về trí tuệ)! Khi Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn, tức người đã phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) siêng năng không mỏi tu tập Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, thì đối với mọi chúng sinh (mọi loài có sự sống và có tâm thức), vị ấy khởi ý nghĩ rằng họ là người bệnh. Vì sao vậy? Vì mọi chúng sinh luôn luôn là người bệnh, thường bị ba thứ nhiệt não (cơn nóng bức khổ não thiêu đốt trong tâm) đốt cháy, hành hạ. Xá-lợi-tử, thế nào gọi là ba thứ nhiệt não? Đó là nhiệt não của tham dục (lòng ham muốn, đắm say), nhiệt não của sân hận (lòng giận dữ, thù ghét), nhiệt não của ngu si (sự mê muội, không thấy rõ sự thật).

 Bồ-tát ma-ha-tát nghĩ như thế này: "Nay chúng ta nên dùng thứ thuốc cao a-kiệt-đà (tên một loại thuốc thần, chữa được mọi bệnh và giải được mọi độc) là chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) cao tột ấy để bôi đắp cho những chúng sinh đang bị nhiệt não như thế." Vì sao vậy? Vì nhờ đem thứ thuốc cao mát lành, nhiệm mầu là chánh pháp cao tột ấy ra bôi đắp, nên mọi bệnh nhiệt não như tham, sân, si của tất cả chúng sinh đều được dứt sạch. Xá-lợi-tử, vì các Bồ-tát ma-ha-tát dùng thuốc hay là chánh pháp ấy bôi đắp cho chúng sinh, khiến tam độc (ba thứ độc: tham, sân, si) tiêu diệt, nên Bồ-tát ma-ha-tát ấy siêng năng chân chính không mỏi mà tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa. Phải học như vậy.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, các biểu hiện của Bồ-tát ma-ha-tát khi tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa nhiều vô lượng, nay ta sẽ nói. Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát thường nghĩ thế này: "Mọi chúng sinh đều là người bệnh." Vì sao vậy? Vì họ thường bị tam độc thiêu đốt.

 Nếu có chúng sinh sinh vào địa ngục (cõi chịu khổ hình nặng nề nhất), thì họ cũng bị những thứ tham, sân, si như thế thiêu đốt hành hạ. Cũng vậy, những chúng sinh sinh làm bàng sinh (loài súc vật, loài đi ngang), sinh ở cõi Diễm-ma (cõi do vua Diêm-ma cai quản, tức cõi quỷ đói), ở cõi người và trên cõi trời, không ai là không bị tam độc ấy thiêu đốt hành hạ. Nếu có chúng sinh mắc các phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não) như nghi ngờ, tà kiến (thấy biết sai lệch), thì họ cũng luôn bị tham, sân, si thiêu đốt hành hạ.

 Xá-lợi-tử, các chúng sinh ấy mang đủ bệnh phiền não; không có thầy thuốc giỏi nào khác, cũng không có thuốc hay nào khác, dù bôi hay đắp, có thể làm cho nhiệt não tham, sân, si lắng dịu. Chỉ trừ Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc "đến từ chân như", đã đạt chân lý), vị vua thầy thuốc của pháp lớn cao tột nhiệm mầu, và các Bồ-tát ma-ha-tát đã chứng pháp thân (thân chân thật đồng với chân lý, không còn bị sinh tử ràng buộc), dùng sức đại nguyện (sức mạnh của lời nguyện lớn) để tự trang nghiêm và gìn giữ thân mình, biến thân thành thuốc hay, rồi mới có thể dứt sạch mọi bệnh nhiệt não tham, sân, si của tất cả chúng sinh.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, ông nên hiểu rõ pháp môn (cánh cửa giáo pháp, tức một lời dạy để đi vào đạo) này: bệnh tham, sân, si của mọi chúng sinh không có thầy thuốc hay thuốc men nào khác chữa khỏi được, chỉ có Như Lai là vua thầy thuốc cao tột và các Bồ-tát pháp thân, dùng sức đại nguyện, mới dứt trừ được.

 Xá-lợi-tử, ý ông thế nào? Giới chúng sinh (toàn thể số chúng sinh) nhiều hơn, hay các giới đất v.v. (toàn thể chất đất, nước, lửa, gió trong thế gian) nhiều hơn? Xá-lợi-tử bạch Phật rằng: "Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật), theo như con hiểu ý nghĩa nhiệm mầu Phật đã nói, thì giới chúng sinh nhiều hơn, chẳng phải giới đất lớn, cũng chẳng phải giới nước, giới lửa, giới gió có thể so sánh được." Phật dạy: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói, giới chúng sinh nhiều hơn, chẳng phải giới đất lớn, cho đến giới chúng sinh nhiều hơn, chẳng phải giới gió kia có thể so được.

 Xá-lợi-tử, nay ta nói thêm về điều này. Xá-lợi-tử, có những chúng sinh thân hình nhỏ bé, khó mà thấy được; mắt của các vị thần tiên ngoài Phật pháp không thể thấy tới, cũng không phải là cảnh giới thiên nhãn (con mắt thần thông thấy được những gì mắt thường không thấy) của hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình) và Độc giác (người tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời, nhờ quán xét lẽ nhân duyên); chỉ có thiên nhãn thanh tịnh của Như Lai mới soi thấy rõ.

 Xá-lợi-tử, Như Lai dùng thiên nhãn thanh tịnh thấy rõ rằng chỉ trong một khoảng rộng bằng bánh xe, số chúng sinh có tâm thức nhỏ bé ở đó đã nhiều vô lượng, nhiều hơn số chúng sinh thọ sinh trong cõi người và cõi trời ở tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ).

 Xá-lợi-tử, giả sử tất cả các loài hữu tình (loài có tình thức) vô lượng vô biên như thế, cho đến mọi loài hữu tình trong tam thiên đại thiên thế giới, dù là noãn sinh (sinh từ trứng), thai sinh (sinh từ bào thai), thấp sinh (sinh từ chỗ ẩm ướt), hóa sinh (tự nhiên hiện ra, không cần cha mẹ); dù có sắc (có thân hình vật chất) hay không có sắc; dù có tưởng (có tri giác, ý niệm) hay không có tưởng, hay chẳng phải có tưởng chẳng phải không có tưởng; dù thấy được hay không thấy được; như thế cho đến mọi loài hữu tình được đặt ra bằng tên gọi giả, trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn), hoặc một la-bà (một khoảng thời gian rất ngắn), hoặc một mâu-hô-đa (một khoảng thời gian khoảng bốn mươi tám phút), cùng lúc, không trước không sau, đều được thân người. Những người ấy đều thành thầy thuốc giỏi, sống lâu một kiếp (một khoảng thời gian cực kỳ dài), tinh thông phương thuật, am hiểu y đạo, làm đại y sư, khéo chữa mọi bệnh, ai nấy đều giỏi như vua thầy thuốc Thời-phược-ca (danh y nổi tiếng nhất thời Phật) ngày nay.

 Xá-lợi-tử, các vua thầy thuốc ấy cùng nhau bàn bạc, nói thế này: "Có một chúng sinh mang bệnh nhiệt não tham, sân, si; chúng ta là vua thầy thuốc, hãy gắng sức mà dứt trừ cho người ấy." Như vậy, Xá-lợi-tử, giả sử mỗi một vị thầy thuốc ấy đều cầm thuốc mát nhiệm mầu, khối thuốc cao rộng như vua các núi là núi Tô-mê-lô (núi Tu-di, ngọn núi cao lớn nhất ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), lại gắng hết sức muốn diệt tham, sân, si khổ não của một chúng sinh. Rồi các thầy thuốc ấy đem núi thuốc mát ấy nghiền ra thành bột, suốt cả đời một kiếp đem bôi cho một chúng sinh. Tất cả các vua thầy thuốc dùng hết công sức tài nghệ, đều mỏi mệt cả, cho đến núi thuốc ấy nghiền bột bôi hết sạch, mà vẫn không thể diệt được các bệnh khổ não nóng bức tham, sân, si của một chúng sinh.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, chư Phật Như Lai ra đời, thấy các chúng sinh mang đủ bệnh phiền não, Như Lai chỉ nói một phép bất tịnh quán (phép quán xét sự nhơ nhớp của thân thể để dứt lòng tham dục), là thuốc cao a-kiệt-đà chánh pháp cao tột, đem bôi đắp, thì nhiệt não tham dục của vô lượng chúng sinh không ai là không dứt sạch. Bôi đắp như thế cho vô lượng trăm chúng sinh, vô lượng nghìn chúng sinh, vô lượng trăm nghìn chúng sinh, vô lượng câu-chi chúng sinh (câu-chi: mười triệu), vô lượng trăm câu-chi, vô lượng nghìn câu-chi, vô lượng trăm nghìn câu-chi chúng sinh, vô lượng câu-chi na-dữu-đa chúng sinh (na-dữu-đa: một đơn vị số cực lớn), vô lượng trăm câu-chi na-dữu-đa, vô lượng nghìn câu-chi na-dữu-đa, vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa chúng sinh; như thế vô lượng khương-yết-la chúng sinh, vô lượng tần-bạt-la chúng sinh (khương-yết-la, tần-bạt-la: những đơn vị số còn lớn hơn nữa), cho đến vô lượng bất khả thuyết bất khả thuyết chúng sinh (số nhiều đến không thể nói hết), vì được nghe một phép bất tịnh quán mà nhiệt não tham dục cùng lúc lắng dịu.

 Xá-lợi-tử, Như Lai chỉ nói một phép từ bi quán (phép quán tưởng lòng thương yêu, mong cho chúng sinh được vui và thoát khổ), là thuốc mát nhiệm mầu chánh pháp cao tột, đem bôi đắp, thì nhiệt não sân hận của vô lượng chúng sinh đều được dứt sạch; cho đến bất khả thuyết bất khả thuyết chúng sinh dứt sạch sân hận cũng như vậy. Xá-lợi-tử, Như Lai chỉ nói một phép nhân duyên quán (phép quán xét lẽ mọi sự vật đều do nhiều nguyên nhân và điều kiện hợp lại mà thành), là thuốc mát nhiệm mầu chánh pháp cao tột, đem bôi đắp, thì nhiệt não ngu si của vô lượng chúng sinh đều được dứt lặng; cho đến bất khả thuyết bất khả thuyết chúng sinh dứt lặng ngu si cũng như vậy. Lại nữa, Xá-lợi-tử, các Bồ-tát ma-ha-tát đã chứng pháp thân cũng dùng đại nguyện tự trang nghiêm và gìn giữ thân mình, làm thuốc hay của pháp, khéo dập tắt nhiệt não tam độc của vô lượng chúng sinh, cho đến dập tắt các bệnh khổ não nóng bức tham, sân, si của bất khả thuyết bất khả thuyết vô lượng chúng sinh.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, như trước ta đã nói, Bồ-tát ma-ha-tát đã chứng đắc thành tựu pháp thân dùng sức nguyện giữ thân làm thuốc hay, để diệt bệnh nóng bức phiền não của vô lượng bất khả thuyết chúng sinh. Những sự việc như thế nay ta nói thêm, ông hãy lắng nghe kỹ.

 Xá-lợi-tử, ta nhớ thuở xưa, trải qua vô số kiếp, có Phật ra đời hiệu là Nhiên Đăng Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác (bậc đáng được cúng dường, giác ngộ chân chính và trọn khắp), Minh Hạnh Viên Mãn (trí tuệ và đức hạnh đầy đủ trọn vẹn), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến cõi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu thế gian), Vô Thượng Trượng Phu (bậc trượng phu cao tột không ai hơn), Điều Ngự Sĩ (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Bạc-già-phạm (Phật, bậc Thế Tôn đầy đủ phúc đức). Xá-lợi-tử, bấy giờ Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thọ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho ta, nói thế này: "Này ma-nạp-bà (chàng thanh niên, tức người tu trẻ tuổi thuộc dòng Bà-la-môn), ở đời vị lai, qua a-tăng-xí-da kiếp (số kiếp nhiều không đếm xuể), ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cho đến Phật Bạc-già-phạm."

 Xá-lợi-tử, Phật Nhiên Đăng thọ ký cho ta xong, bấy giờ ta liền chứng thành tựu pháp thân. Sau khi Phật diệt độ (nhập Niết-bàn, qua đời), ta làm Đế Thích (vua cõi trời, chúa tể cõi trời Ba Mươi Ba) tên là Vi Diệu Nhãn, ở cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, có ba mươi ba vị trời cai quản), được đại tự tại, đủ đại thần thông (năng lực siêu phàm), có uy đức lớn, dòng tộc hưng thịnh.

 Xá-lợi-tử, lúc ấy trong cõi Thiệm-bộ châu (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở) có tám vạn bốn nghìn thành lớn, có vô lượng nghìn thôn ấp, làng xóm, chợ búa, nơi cư trú; lại có vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa chúng sinh ở những nơi ấy, người và của cải đông đúc, cực kỳ thịnh vượng. Xá-lợi-tử, đúng vào lúc ấy, có trận dịch bệnh lớn xuất hiện trong trung kiếp (một khoảng thời gian rất dài trong chu kỳ của thế giới), rất nhiều chúng sinh mắc bệnh nặng: thân thể lở loét, ung nhọt sưng phù, mụn nhọt, ghẻ lở, chốc độc; các chứng phong, nhiệt, đàm ấm (theo y học cổ, gió, nhiệt và đờm trong cơ thể mất cân bằng mà sinh bệnh) chống trái lẫn nhau. Nói tóm lại, mọi thứ bệnh khổ không thứ nào không dồn tụ đủ.

 Khi ấy lại có vô lượng trăm nghìn thầy thuốc, vì muốn cứu chữa những bệnh khổ ấy, ra sức gắng công đến cực kỳ mỏi mệt, mà bệnh của chúng sinh không ai khỏi cả. Xá-lợi-tử, vô lượng chúng sinh bệnh khổ ấy không gặp thầy thuốc giỏi, bị bệnh hành hạ, không ai cứu giúp, không chốn nương về, đều cùng than thở, khóc lóc thất thanh, nước mắt chảy ròng, nói thế này: "Nay chúng tôi mắc vô lượng bệnh nặng thế này, biết ở đâu có trời, rồng, dược-xoa (dạ-xoa, một loài quỷ thần), kiện-đạt-phược (càn-thát-bà, loài thần âm nhạc), và các la-sát (loài quỷ dữ), người hay phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), có lòng đại từ bi mà chữa bệnh cho chúng tôi? Nếu ai chữa được bệnh khổ cho chúng tôi, chúng tôi xin chẳng tiếc mọi của báu, đền ơn hậu hĩ, và làm theo lời người ấy dạy bảo."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ ta dùng thiên nhãn thanh tịnh vượt hơn mắt người, thấy các chúng sinh bị đủ thứ dịch bệnh dày vò thân thể, buồn khổ quấn chặt, không ai cứu giúp; lại dùng thiên nhĩ (tai thần thông nghe được mọi âm thanh xa gần) thanh tịnh vượt hơn tai người, nghe suốt tiếng kêu than của chúng sinh, vô cùng đau thương oán khổ, chua xót khó nghe.

 Xá-lợi-tử, lúc ấy ta thấy nghe như vậy rồi, đối với chúng sinh ấy khởi lòng đại bi sâu xa, liền nghĩ thế này: "Khổ biết bao! Vô lượng vô biên chúng sinh như thế mắc bệnh nặng, không nhà không cửa, không ai cứu không ai giúp, không chốn nương về, không ai chữa trị. Nay ta quyết định vì các chúng sinh mà làm nhà, làm cửa, làm người cứu, làm người giúp, làm chốn nương về, làm người chữa trị, nhất định khiến bệnh khổ của họ đều lành lặn cả."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ ta liền ẩn đi thân hình cao lớn của Đế Thích, ở không xa thành lớn Câu-lô thuộc Thiệm-bộ châu, thọ một thân chúng sinh to lớn theo lối hóa sinh, tên là Tô-ma. Sinh ra rồi, ta đứng giữa hư không, dùng kệ già-tha (bài kệ, thể thơ trong kinh Phật) báo khắp cho mọi chúng sinh trong Thiệm-bộ châu, đọc bài kệ rằng:

 "Cách thành lớn Câu-lô không xa, có một người thân to lớn tên là Tô-ma;

 Nếu có chúng sinh nào ăn thịt người ấy, thì mọi bệnh khổ đều được khỏi lành.

 Người ấy không có giận dữ, không có ý phẫn hận làm hại, sinh ra ở Thiệm-bộ để làm thuốc hay;

 Các người hãy vui mừng hớn hở, chớ sợ hãi ngờ vực, cứ tùy ý cắt thịt để trừ mọi khổ não."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ trong Thiệm-bộ châu, tất cả các thành, tám vạn bốn nghìn làng xóm chợ búa, cùng vô lượng nghìn loài có tâm thức đang bị bệnh khổ, nghe tiếng ấy rồi, cùng một lúc kéo đến chỗ thân to lớn của Bồ-tát Tô-ma ở thành lớn Câu-lô, tranh nhau dùng dao bén hoặc cắt hoặc xẻo thịt trên thân ngài. Xá-lợi-tử, Bồ-tát Tô-ma tu hạnh tinh tấn, khi bị cắt thịt, từ trong thân phát ra tiếng lớn, đọc kệ già-tha rằng:

 "Nếu việc này quả thật giúp ta chứng được Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn), thì kho trí tuệ của ta sẽ thành vô tận;

 Theo lời chân thành ta đã phát ra, cũng nguyện thịt thân ta mãi mãi không bao giờ hết."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ trong Thiệm-bộ châu, tất cả chúng sinh vì bị bệnh dày vò nên cắt xẻo thân Bồ-tát từng khúc từng miếng, có người gánh mang đi, có người ăn ngay tại chỗ. Tuy bị làm hại, nhưng nhờ sức nguyện, thịt vừa cắt đi liền mọc lại, không hề hao hụt. Xá-lợi-tử, các chúng sinh ấy ăn thịt Bồ-tát Tô-ma rồi, mọi bệnh hoạn đều dứt sạch. Bệnh đã khỏi rồi, lại khiến chúng sinh tâm được an vui, thân thể không biến đổi gì. Các chúng sinh ấy thân tâm an vui, truyền miệng báo cho nhau khắp Thiệm-bộ châu: "Hãy đến ăn thịt, bệnh đều khỏi, thân không biến đổi, thân tâm an vui."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ trong khắp Thiệm-bộ châu, các loại người dân, dù đàn ông, đàn bà, bé trai, bé gái, ăn thịt Bồ-tát mà khỏi bệnh, đối với Bồ-tát ôm lòng biết ơn sâu nặng, tranh nhau tự suy nghĩ: "Vị Tô-ma này có ơn rất lớn, chữa khỏi bệnh khổ cho ta, ban cho ta an vui, khiến thân không biến đổi. Ta nên bày biện cúng dường thế nào để đền đáp ơn sâu dày ấy?" Nghĩ vậy rồi, họ cùng nhau tụ họp, đến chỗ thân to lớn của Bồ-tát Tô-ma ở thành lớn Câu-lô. Đến nơi rồi, họ cùng vây quanh, cảm kích ơn đức không sao kìm được, đọc kệ già-tha rằng:

 "Ngài là nhà cửa, là người cứu giúp chở che, ngài là thầy thuốc giỏi, là thuốc nhiệm mầu;

 Cúi mong ngài thương xót ban lời dạy bảo: chúng tôi phải cúng dường ngài thế nào?"

 Xá-lợi-tử, bấy giờ ta dùng thân to lớn ấy cứu vớt chúng sinh khỏi bệnh khổ như vậy, biết vô lượng chúng sinh ấy mang ơn ta sâu nặng và đã quy y (nương tựa) nơi ta, liền diệt đi thân to lớn Tô-ma đã hiện ra, trở lại thân Đế Thích đứng trước chúng sinh, uy quang rực rỡ, bảo họ rằng: "Các ngươi nên biết, nếu bệnh khổ của các ngươi nhờ thịt thân ta mà được khỏi, và các ngươi mang ơn muốn nghĩ cách đền đáp, thì các ngươi nên biết: xưa nay ta thương xót bệnh khổ của các ngươi mà bố thí thịt thân, không phải vì làng mạc, thành ấp, quán xá, kinh đô, đất nước, ruộng vườn, nhà cửa, chỗ ở. Ta cũng không vì các thứ báu như vàng, bạc, ngọc ma-ni (ngọc báu như ý), lưu ly, trân châu, vỏ ốc quý, ngọc bích, san hô mà bố thí thịt thân. Ta cũng không vì voi, ngựa, trâu, dê, súc vật chăn nuôi mà bố thí thịt thân. Ta cũng không vì đàn bà, đàn ông, bé trai, bé gái, tôi tớ, người hầu mà bố thí thịt thân. Ta cũng không vì món ngon, đồ ăn thức uống, quần áo, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh và các thứ của cải tích trữ khác mà bố thí thịt thân. Ta cũng không vì vườn rừng, ao hồ, cung điện, lầu gác mà thương xót bệnh khổ của các ngươi để bố thí thịt thân.

 Các ngươi nên biết, sở dĩ xưa nay ta thương xót bệnh khổ của các ngươi mà bố thí thịt thân, là để khiến chúng sinh lìa bỏ nghiệp bất thiện (những việc làm xấu ác). Các ngươi chỉ cần vì ta mà dứt hẳn, lìa hẳn nghiệp sát sinh (giết hại sinh mạng); dứt hẳn, lìa hẳn nghiệp lấy của không được cho (trộm cắp); dứt hẳn, lìa hẳn nghiệp tà dâm (quan hệ nam nữ sai trái); cũng vậy, dứt hẳn, lìa hẳn nghiệp nói dối, nghiệp nói lời chia rẽ, nghiệp nói lời thô ác, nghiệp nói lời thêu dệt hoa mỹ vô ích, nghiệp tham lam, nghiệp sân hận và nghiệp tà kiến. Các ngươi dứt lìa hẳn những điều ấy, như thế là làm lợi ích cho ta, như thế là đền ơn ta." Xá-lợi-tử, bấy giờ Đế Thích lại vì đại chúng đọc kệ già-tha rằng:

 "Ta chẳng phải vì cầu những đống châu báu cao rộng bằng núi Mê-lô (núi Tu-di);

 Cũng chẳng vì cầu ngọc nữ cõi trời, cùng các thứ áo mặc, thức ăn, giường nệm.

 Ai muốn cúng dường thân lớn Tô-ma, thì chỉ nên tôn trọng nhau và cùng hòa hợp;

 Đem lòng từ đối đãi, kính trọng lẫn nhau, chuyên tu mười nghiệp đạo thanh tịnh nhiệm mầu (mười con đường của việc làm lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói chia rẽ, không nói thô ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không sân hận, không tà kiến).

 Các ngươi đối với mười nghiệp đạo, chỉ cần luôn hòa hợp mà kiên quyết giữ gìn,

 Đó gọi là dấy khởi rộng lớn sự cúng dường bằng pháp, vì Bồ-tát chẳng cầu của cải thế gian.

 Ta không cần các của báu thế gian, chẳng cần món ngon thơm, đồ ăn uống, áo quần đẹp,

 Voi, ngựa, xe cộ, trâu, dê v.v., giường nệm, thể nữ cùng các vật dụng nuôi sống.

 Các ngươi chỉ cần cùng nhau hòa hợp, khéo giữ mười nghiệp đạo thanh tịnh,

 Cùng nhau khởi lòng đại từ, người này người kia cùng thấm nhuần tu tập ý nghĩ làm lợi ích cho nhau."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ trong Thiệm-bộ châu, vô lượng dân chúng nghe ta nói lời khuyên nhủ ấy, vì cảm ơn đức nên cúi đầu lễ dưới chân ta, ai nấy đều thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) mười nghiệp đạo thanh tịnh lành tốt nhiệm mầu. Xá-lợi-tử, bấy giờ ta vì đại chúng ấy giảng rộng chánh pháp, chỉ bày, dạy bảo, khích lệ, làm cho vui mừng, rồi ẩn thân trời không hiện ở đời nữa.

 Như vậy, Xá-lợi-tử, ta nhớ đúng rằng thuở xưa, trong Thiệm-bộ châu, tất cả người dân đã ăn thịt Bồ-tát Tô-ma, từ đó về sau, không có một người nào rơi vào ác thú (các đường xấu ác: địa ngục, quỷ đói, súc sinh). Họ chết rồi đều sinh lên cõi trời Ba Mươi Ba; nhờ sức nghiệp lành đời trước nên sinh ra đã sẵn đủ giới hạnh. Xá-lợi-tử, lúc ấy ta lại vì các vị trời ấy, tùy theo căn cơ của mỗi người mà giảng bày giáo hóa, chỉ bày, dạy bảo, khích lệ, làm cho vui mừng, khiến tất cả đều an trú trong Thanh văn thừa (cỗ xe Thanh văn, tức con đường tu của hàng Thanh văn), hoặc Độc giác thừa (con đường tu của hàng Độc giác), hoặc có người an trú trong A-nậu-đa-la nhất thiết trí thừa (con đường đưa đến trí tuệ cao tột biết hết thảy, tức con đường thành Phật). Những chúng ấy nhờ nghe pháp của ta, có người đã bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn, tức hoàn toàn giải thoát, dứt hết sinh tử), có người đang bát Niết-bàn, có người sẽ nhập Niết-bàn.

 Xá-lợi-tử, ông hãy xem Bồ-tát ma-ha-tát an trú nơi pháp thân như thế, vì tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa nên thành tựu sức đại thần thông như thế, thành tựu sức uy đức lớn như thế, thành tựu sức thế lực lớn như thế, mới có thể chỉ bằng việc xả bỏ ân huệ của một thân (?) mà làm cho vô biên chúng sinh được thành thục lớn lao, đều an trú trong tam thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát) mà được bất thoái chuyển (không bao giờ thối lui trên đường tu).

 Bấy giờ trưởng lão Xá-lợi-tử bạch Phật rằng: "Thế Tôn, thế nào là tướng pháp thân mà Bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tu chứng được khi tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa? Kính bạch Thế Tôn, xin Ngài giải nói cho." Phật bảo Xá-lợi-tử: "Tướng pháp thân của Bồ-tát ma-ha-tát không sinh không chết, bền chắc khó hoại như kim cương, không thể nghĩ bàn. Nhưng các Bồ-tát ma-ha-tát có pháp thân, vì muốn giáo hóa những chúng sinh có thân hư hoại nên hiện thân hư hoại; lại vì muốn giáo hóa những chúng sinh có thân không hư hoại nên hiện thân không hư hoại. Thế nhưng pháp thân này viên mãn trọn đủ, lửa không đốt được, dao không cắt được, bền chắc khó hoại như kim cương kia.

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát an trú nơi pháp thân, vì tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa nên tinh tấn không mỏi, không cần dụng công gắng sức, chỉ bằng thân mình mà có thể làm cho vô lượng chúng sinh thành thục, không cần đến tâm suy lường phân biệt. Chính thân của Bồ-tát này tự mình biết rõ rằng tướng của các thân đều theo vào chân như pháp tánh của tự thân (chân như: bản tính chân thật, như như không đổi của mọi sự vật; pháp tánh: bản chất thật của mọi pháp). Chân như của tự thân theo vào chân như của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng); chân như của các pháp theo vào chân như của tự thân. Chân như của tự thân theo vào chân như của chư Phật; chân như của chư Phật theo vào chân như của tự thân. Chân như của tự thân theo vào chân như của quá khứ, vị lai, hiện tại; chân như của quá khứ, vị lai, hiện tại theo vào chân như của tự thân.

 Lại nữa, chân như quá khứ không trái với chân như vị lai, chân như vị lai cũng không trái với chân như quá khứ. Chân như quá khứ không trái với chân như hiện tại, chân như hiện tại cũng không trái với chân như quá khứ. Chân như vị lai không trái với chân như quá khứ, chân như quá khứ cũng không trái với chân như vị lai. Chân như vị lai không trái với chân như hiện tại, chân như hiện tại cũng không trái với chân như vị lai. Chân như hiện tại không trái với chân như quá khứ, chân như quá khứ cũng không trái với chân như hiện tại. Chân như hiện tại không trái với chân như vị lai, chân như vị lai cũng không trái với chân như hiện tại.

 Lại nữa, chân như của quá khứ, vị lai, hiện tại chính là chân như của uẩn, giới, xứ (uẩn: năm nhóm hợp thành con người là sắc – thân xác, thọ – cảm giác, tưởng – tri giác, hành – ý chí tạo tác, thức – nhận biết; giới: mười tám yếu tố của nhận thức; xứ: mười hai chỗ gồm sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng). Chân như của uẩn, giới, xứ chính là chân như của nhiễm ô và thanh tịnh (nhiễm ô: bị phiền não làm dơ; thanh tịnh: trong sạch, lìa phiền não). Chân như của nhiễm ô và thanh tịnh chính là chân như của lưu chuyển và tịch diệt (lưu chuyển: trôi lăn trong sinh tử; tịch diệt: lặng dứt sinh tử, tức Niết-bàn). Chân như của lưu chuyển và tịch diệt chính là chân như của gia hành (sự nỗ lực tu tập chuẩn bị). Chân như của gia hành chính là chân như của tất cả các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo tác mà có). Và tất cả các hành chính là chân như, mà chân như này chính là tất cả các hành.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, chân như chính là tính chân thật, chính là tính như như, là tính không phải không như, là tính không xa lìa, là tính không lay động, là tính không rối loạn, là tính không trái nghịch nhau, là tính không tranh cãi. Lại nữa, Xá-lợi-tử, chân như không có gì trái nghịch tranh cãi; vì không trái nghịch tranh cãi nên gọi là chân như. Thế nhưng các Như Lai lại gọi nó là "trái nghịch tranh cãi". Xá-lợi-tử, chân như được gọi là thuận theo và thu nhận; vì nhân duyên gì mà Như Lai lại nói là trái nghịch tranh cãi? Xá-lợi-tử, vì Như Lai trái với mọi tranh cãi (tức lìa hết mọi tranh cãi). Do nhân duyên ấy, Bồ-tát thường hiện ra mọi sự trái nghịch tranh cãi. Lại nữa, các Như Lai vốn không trái nghịch tranh cãi, cũng chưa từng khởi lên. Vì sao vậy? Không trái nghịch, không tranh cãi thì gọi là Như Lai, mà vẫn thường hiện các hình tướng trái nghịch tranh cãi; chẳng phải riêng Như Lai mà có sự lay động rối loạn (?).

 Các Bồ-tát ma-ha-tát dùng trí như thật (trí thấy đúng như sự thật) quán thân Như Lai; nơi pháp tánh bình đẳng của thân Như Lai, liền quán pháp tánh bình đẳng của tự thân. Lại nơi pháp tánh bình đẳng của tự thân, quán xét pháp tánh bình đẳng của Như Lai. Lại nơi pháp tánh bình đẳng của tự thân, quán xét các thân và cái không phải thân; nơi tất cả các thân và cái không phải thân, quán xét cái thân không thể nghĩ bàn kia. Bồ-tát ma-ha-tát nơi các pháp duyên sinh (các sự vật do nhân duyên hợp lại mà sinh ra) thấu rõ mọi thân; đã thấu rõ rồi thì dẫn dắt thu nhiếp pháp thân. Xá-lợi-tử, khi Bồ-tát ma-ha-tát dẫn dắt thu nhiếp pháp thân này, ta nói những vị ấy liền chứng pháp thân. Đã chứng được rồi, lại có thể thị hiện thân uẩn, giới, xứ; nên biết thân ấy do pháp thân hiển hiện ra. Vì thế, Xá-lợi-tử, mọi chúng sinh nếu ai gặp được pháp thân như thế, hoặc thấy hoặc nghe, liền đều được điều phục (thuần hóa, cải hóa); khi chạm đến thân ấy, có thể khiến chúng sinh làm được mọi điều lợi ích.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, như đại y vương Thời-phược-ca gom nhiều vị thuốc hòa lại tạo thành hình dạng, biến thành hình một người nữ, dung mạo xinh đẹp, sắc da trong sáng làm đẹp lòng người. Vì vị y vương ấy khéo léo chế tác nên thành tựu rất tốt đẹp và được trang sức kỹ càng. Xá-lợi-tử, hình người nữ bằng thuốc này tuy không suy nghĩ, cũng không phân biệt, nhưng có thể đi lại, đứng, ngồi, nằm. Những người quyền quý như đại vương, vương tử, đại thần, trưởng giả và các tiểu vương có bệnh khổ, đến chỗ đại y vương Thời-phược-ca; khi ấy y vương xem bệnh cần chữa của họ, liền ban người nữ bằng thuốc cho làm bạn lứa. Những người ấy được ban cho rồi, liền nắm lấy người nữ bằng thuốc, thân chạm nhau trong chốc lát, mọi bệnh khổ tự nhiên tiêu trừ, không bệnh, an vui, không biến đổi.

 Xá-lợi-tử, trí khéo léo chữa các bệnh thế gian của đại y vương Thời-phược-ca lúc ấy, không thầy thuốc thế gian nào khác sánh bằng. Cũng như vậy, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát do pháp thân hiển hiện cũng như thế: cho đến mọi chúng sinh, dù đàn ông, đàn bà, bé trai, bé gái, ai có bệnh nhiệt não tham, sân, si, đến chỗ Bồ-tát chạm thân ngài trong chốc lát, mọi bệnh khổ đều tiêu diệt, lại thấy thân mình lìa hết nhiệt não. Vì sao vậy? Vì đại nguyện mà các Bồ-tát ma-ha-tát đã phát từ trước rất thanh tịnh.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát có pháp thân không nhờ đoàn thực (thức ăn thông thường, nắm thành từng miếng mà ăn) mà thân được tồn tại. Tuy biết rõ mọi thức ăn uống vốn không có thật, nhưng vì thương chúng sinh nên hiện ra việc ăn uống; tuy hiện ăn uống mà lòng không đắm say, đối với thân mình chưa từng luyến tiếc. Vì sao vậy? Vì sức của pháp thân không thối lui, không suy giảm, không nhờ ăn uống mà thân được tồn tại. Lại nữa, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát có pháp thân tuy biết rõ mọi sinh tử, nhưng vẫn thị hiện thân có sinh có chết. Vì sao vậy? Vì muốn làm cho các chúng sinh thành thục nên thị hiện sự chết hết. Nhưng Bồ-tát ma-ha-tát này biết rõ các pháp không có chết hết mà thị hiện có sinh; biết rõ các pháp không có khởi lên tạo tác, tuy hiện sinh khởi nhưng biết rõ các pháp rốt ráo không sinh. Lại nữa, pháp thân này lấy pháp làm thức ăn, được sức của pháp gìn giữ, nương vào pháp; nhờ sức bản nguyện (lời nguyện gốc đã phát từ trước) nên không cần dụng công mà làm cho chúng sinh thành thục. Xá-lợi-tử, những tướng như thế của Bồ-tát ma-ha-tát có pháp thân đều do tinh tấn không mỏi tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa mà chứng nhập được." Bấy giờ Thế Tôn muốn tuyên lại nghĩa này nên nói kệ rằng:

 "Thân như kim cương không thể tổn hại, biết thời mà bày phương tiện giáo hóa nên hiện thân;

 Chất độc ác, dao và lửa không đốt hại được; ai thấy thân ấy bị đốt hại, đó là những chúng sinh được giáo hóa.

 Người có bệnh thì thấy thân ấy là thuốc hay, chúng sinh đói khát thì thấy là đồ ăn uống.

 Vì pháp tánh của mọi pháp không phân biệt, nên chứng được một lý: pháp thân vốn không có thân.

 Biết rõ mỗi pháp đều từ duyên mà sinh, không có ma-nạp-bà, không có ý sinh v.v. (ma-nạp-bà, ý sinh: những tên gọi khác nhau của cái "ta", cái "người" mà người đời chấp là có thật).

 Vì có các duyên nên bánh xe khổ (?) xoay vần, vì không có các duyên nên bánh xe khổ dứt.

 Biết rõ sắc (thân xác, vật chất) không bền như đám bọt nước, suy xét các thọ (cảm giác) như bong bóng nổi;

 Tưởng (tri giác, ý niệm) như ảo ảnh nắng chao động lúc trời nóng, các hành (ý chí tạo tác) nên quán như cây chuối (thân rỗng không có lõi).

 Như người làm trò ảo thuật khéo léo ở đời, trong khoảnh khắc liền hiện ra đủ mọi hình tượng,

 Biết rõ tác dụng của thức (sự nhận biết) cũng như thế; người trí đối với những thứ ấy đều không mong cầu.

 Biết của cải thế gian như mũi tên rời dây cung, lại như chớp bay, như thác nước trên núi,

 Tạm tụ rồi lại tan, giống như mây giữa trời; người trí đối với những thứ ấy đều không mong cầu.

 Trong các cõi (chư hữu: các cõi còn sinh tử), không có chúng sinh nào chưa từng hưởng các niềm vui cõi trời,

 Rồi lại rơi vào địa ngục, lại nghèo khổ; người con Phật quán thấy vậy rồi chẳng cầu sinh cõi trời.

 Tâm ấy không nương tựa, như đi giữa hư không, chẳng có chẳng không, lìa mọi chỗ nương tựa;

 Tuy sinh trong các cõi mà không có sinh tử, vì đã chứng 'đại ngã' (cái ta lớn chân thật, tức pháp thân) không già không chết."

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn không mỏi, khi tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, phải giữ tâm chân chính tu học như thế này. Xá-lợi-tử, thế gian tuy có các thầy thuốc đầy khắp thế giới, nhưng không biết rõ ba thứ bệnh lớn. Vì sao vậy? Vì họ đều không khéo lại không có trí, nên không nhận ra ba thứ bệnh lớn là tham, sân, si. Xá-lợi-tử, những thầy thuốc không có trí ấy không những không nhận ra ba thứ bệnh lớn, lại còn không biết ba thứ thuốc hay đối trị ba bệnh. Ba thứ ấy là gì? Đó là không biết rằng bệnh lớn tham dục thì dùng thuốc hay bất tịnh (quán sự nhơ nhớp) để đối trị; bệnh lớn sân hận thì dùng thuốc hay lòng từ để đối trị; bệnh lớn ngu si thì dùng thuốc hay duyên khởi (quán lẽ mọi vật nương nhau mà sinh) để đối trị. Xá-lợi-tử, những thầy thuốc như thế chỉ chữa được một hai bệnh riêng lẻ, không chữa khắp được mọi bệnh; chỉ chữa tạm thời làm bệnh giảm bớt trong chốc lát, chứ không chữa dứt bệnh để khỏi hẳn hoàn toàn.

 Bồ-tát ma-ha-tát nghĩ thế này: "Nay ta vì tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa mà tu đạo Bồ-tát, lẽ nào lại học theo những thầy thuốc như thế? Ta nên nương theo chư Phật Thế Tôn, bậc vua đại y cao tột thông đạt mọi pháp, chữa trị rốt ráo cho mọi người bệnh. Đó là vị vua đại y, nay ta theo và nương vào đó mà tu học. Đã tu học rồi, ta phải chữa khắp mọi bệnh khổ, lẽ nào chỉ chữa từng bệnh riêng lẻ? Ta phải trừ dứt tận gốc mọi bệnh, lẽ nào chỉ làm khỏi tạm thời mà không trừ gốc bệnh?"

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát ấy lại nghĩ thế này: "Ta nên gom chứa thuốc cao a-kiệt-đà là chánh pháp cao tột như thế, khiến mọi chúng sinh chỉ cần nghe tiếng của thuốc ấy thì những bệnh lớn cực nặng như tham, sân, si tự nhiên tiêu diệt." Vì thế, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn không mỏi, vì tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, nên gom chứa thuốc cao a-kiệt-đà là chánh pháp cao tột như thế, để bôi đắp cho mọi chúng sinh có bệnh; pháp này không chung với hàng Thanh văn, Độc giác. Chỉ trừ Như Lai, vua đại y cao tột thông đạt mọi pháp, dùng thuốc cao a-kiệt-đà chánh pháp cao tột bôi khắp lên chiếc pháp loa lớn (chiếc ốc tù và của giáo pháp, ví lời thuyết pháp vang xa) sẽ thổi; bôi xong liền thổi, tiếng vang báo khắp tam thiên đại thiên thế giới. Không phải chỉ một chúng sinh trong đó, nghe tiếng ấy rồi, thì mọi bệnh lớn nặng nề như tham, sân, si đều dứt sạch. Dứt sạch như thế chẳng phải chỉ một trăm chúng sinh, chẳng phải một nghìn chúng sinh, chẳng phải một trăm nghìn chúng sinh. Dứt sạch như thế chẳng phải chỉ một câu-chi chúng sinh, chẳng phải một trăm câu-chi, một nghìn câu-chi, một trăm nghìn câu-chi chúng sinh. Dứt sạch như thế chẳng phải chỉ một câu-chi na-dữu-đa chúng sinh, chẳng phải một trăm câu-chi na-dữu-đa, một nghìn câu-chi na-dữu-đa, một trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa chúng sinh, chẳng phải một khương-yết-la chúng sinh. Dứt sạch như thế, cho đến bệnh lớn tam độc của bất khả thuyết bất khả thuyết chúng sinh đều được dứt sạch.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, như trong núi Đại Tuyết có một vua thuốc lớn tên là Tỳ-già-ma; nếu ai nghe tiếng của nó thì mọi chất độc nóng dữ dội trong thế gian đều tiêu diệt. Chỗ vua thuốc ấy ở, trong vòng một trăm du-thiện-na (do-tuần, đơn vị đo đường dài thời cổ Ấn Độ, mỗi đơn vị khoảng mười mấy cây số), vì uy lực mạnh mẽ của nó nên mọi chất độc dữ đều mất sức. Nếu đem vua thuốc ấy bôi lên chiếc tù và lớn hay chiếc trống lớn, rồi đánh hay thổi, thì tiếng vang tới đâu, các chúng sinh ở đó, dù là uống thuốc độc, bị loài độc cắn chích, bị bôi độc hay đâm bằng gai độc, khổ sở vì mọi thứ độc, chỉ cần nghe tiếng tù và, tiếng trống ấy thoáng qua tai, mọi chất độc đều tiêu trừ. Xá-lợi-tử, vua thuốc lớn nhiệm mầu Tỳ-già-ma như thế, mọi thầy thuốc thế gian đều không nhận biết được, chỉ trừ đại y vương Thời-phược-ca mới biết được hình sắc và tính chất của nó.

 Cũng như vậy, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn không mỏi cũng thế, vì tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa nên gom chứa thuốc cao a-kiệt-đà là chánh pháp cao tột như thế, không chung với hàng Thanh văn, Độc giác. Chỉ trừ Như Lai, vua đại y của chánh pháp cao tột, có thể diệt mọi bệnh trong các cõi của chúng sinh, dùng thuốc cao a-kiệt-đà chánh pháp cao tột bôi lên chiếc pháp loa lớn, bôi xong thổi lên, tiếng vang báo khắp tam thiên đại thiên thế giới; mọi chúng sinh trong đó, cho đến số bất khả thuyết bất khả thuyết, nghe tiếng ấy rồi, các bệnh lớn nặng nề như tham, sân, si đều lặng dứt, không còn sót lại chút nào.

 Lại nữa, Xá-lợi-tử, thuốc cao a-kiệt-đà chánh pháp cao tột như thế từ đâu mà đến tụ ở đây? Xá-lợi-tử, nên biết thuốc cao ấy từ trong chiếc bình pháp đại Bồ-đề mà đến. Lại nữa, Xá-lợi-tử, chiếc bình Bồ-đề ấy từ đâu mà đến? Nên biết nó từ trong hòm báu chứa của cải giáo pháp của Bồ-tát mà đến. Lại nữa, Xá-lợi-tử, hòm báu của Bồ-tát như thế từ đâu mà đến? Nên biết nó không đâu khác mà từ trong pháp môn "Kho tàng lớn của Bồ-tát" mà đến. Vì thế, Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn không mỏi, vì muốn tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, phải hết sức chí thành tìm cầu kinh điển pháp môn "Kho tàng lớn của Bồ-tát" như thế để nghe và thọ trì, hoặc đọc hoặc tụng, nghiên cứu nghĩa lý, rộng vì chúng sinh mà tuyên nói, chỉ bày.

 Xá-lợi-tử, ông lại nên biết những sự việc như thế này; nay ta sẽ nói để làm rõ lại nghĩa ấy. Nếu các Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn không mỏi, vì tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, nghe ta nói rồi thì đối với kinh điển này phải hết sức chí thành tìm hiểu nghĩa lý, vì người khác mà chỉ bày.

 Xá-lợi-tử, vào thuở xa xưa, trải qua a-tăng-xí-da kiếp rộng lớn vô lượng, không thể nghĩ bàn, khó mà đo lường, cho đến vượt qua số ấy, lại vượt qua lượng ấy nữa; vào lúc ấy, trong thế giới này có Phật ra đời hiệu là Xích Liên Hoa Thắng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Minh Hạnh Viên Mãn Thiện Thệ Thế Gian Giải Vô Thượng Trượng Phu Điều Ngự Sĩ Thiên Nhân Sư Phật Bạc-già-phạm. Xá-lợi-tử, đức Phật ấy có một đại hội đệ tử Thanh văn, số đủ tám mươi câu-chi, đều là đại A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử), các lậu (phiền não khiến tâm rỉ chảy, rơi rớt vào sinh tử) đã hết, cho đến đạt được sự tự tại của mọi tâm, là ba-la-mật tối thắng. Xá-lợi-tử, đức Phật ấy thọ đủ tám mươi tuổi rồi bát Niết-bàn. Thời chánh pháp (thời kỳ giáo pháp còn nguyên vẹn, có người tu chứng) tồn tại ở đời năm trăm năm, thời tượng pháp (thời kỳ giáo pháp chỉ còn giống như chánh pháp về hình thức) tồn tại cũng năm trăm năm. Xá-lợi (di cốt của Phật sau khi hỏa táng) được lưu truyền khắp nơi, giống như cảnh xá-lợi được cúng dường và lưu truyền sau khi ta bát Niết-bàn hôm nay.

 Xá-lợi-tử, sau khi đức Phật ấy qua đời vào Niết-bàn, gần tròn một trăm năm, có một vị Bồ-tát mạng chung ở thế giới phương khác, sinh vào thế giới này trong nhà một vị đại vương. Vừa mới sinh ra, ngài liền cất tiếng nói: "Lạ thay, nay ta sinh vào nơi không có pháp!" Lại nói: "Lạ thay, nay ta sinh vào nơi không có pháp!" Nói như vậy rồi lại nói: "Nay ta sẽ thực hành hạnh pháp! Nay ta sẽ thực hành hạnh pháp!" Bấy giờ mọi người đều sinh lòng ngờ lạ, nhân lời ngài nói mà cùng nhau gọi ngài là Pháp Hạnh.

 Xá-lợi-tử, bấy giờ vương tử Pháp Hạnh lớn dần, các giác quan đầy đủ, đến tuổi hai mươi, với lòng tin trong sạch rời bỏ gia đình hướng về đạo cao tột. Xuất gia rồi, ngài ở một mình trong rừng vắng vẻ yên tĩnh, ngồi lặng trong tịnh thất. Khi ấy giữa hư không có một vị thiên thần lớn đến bảo ngài: "Này bí-sô (tỳ-kheo, người xuất gia nam đã thọ giới đầy đủ), ông nên biết, nay nếu ông cầu quả Phật Như Lai, pháp tôn quý cao vời có tiếng tăm vang xa, thì chỉ nên siêng học pháp môn nhiệm mầu 'Kho tàng lớn của Bồ-tát'. Nếu chưa có được thì chớ bỏ tinh tấn, hãy chuyên chí tìm cầu, đừng để không thành."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ bí-sô Pháp Hạnh nghe thiên thần ấy nói vậy, lòng rất vui mừng, hớn hở vô cùng, thân và ý sung sướng, liền đi tìm hỏi pháp Kho tàng Bồ-tát. Ngài tự thân đến các làng, thành, kinh đô, đất nước, cho đến các quán trạm, lần lượt tìm cầu mà hoàn toàn không được gì. Khi ấy bí-sô Pháp Hạnh lại đi qua các tăng phòng, hễ thấy bí-sô hoặc bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, người xuất gia nữ đã thọ giới đầy đủ) thì đến chỗ họ, nói thế này: "Thưa người hiền, ở đâu có pháp môn nhiệm mầu 'Kho tàng lớn của Bồ-tát', mà các Bồ-tát ma-ha-tát nương vào đó tu học, sinh ra vô lượng pháp nhiệm mầu của chư Phật?" Họ liền đáp: "Này bí-sô, nên biết từ trước đến nay ta chưa từng nghe cái gì gọi là pháp môn nhiệm mầu 'Kho tàng lớn của Bồ-tát'. Hôm nay nhờ ông nói, ta mới nghe tên pháp môn 'Kho tàng lớn của Bồ-tát' lọt vào tai."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ bí-sô Pháp Hạnh lại tự suy nghĩ: "Pháp môn như thế, là pháp nhiệm mầu của chư Phật, thiên thần không lẽ nói bừa. Nay ta nhất định không bỏ sự tinh tấn dũng mãnh, cho đến khi chưa nghe được pháp môn 'Kho tàng lớn của Bồ-tát' thì giữa chừng không hề lười bỏ." Ngài lại hỏi các bí-sô ấy: "Khi Xích Liên Hoa Thắng Như Lai bát Niết-bàn, chỗ hỏa táng thân Ngài ở đâu? Xin các vị chỉ cho tôi phương hướng nơi ấy, tôi sẽ đến đó tu nghiệp tinh tấn." Các bí-sô ấy liền bảo: "Này bí-sô, nên biết phương ấy là nơi hỏa táng thân của Bạc-già-phạm Xích Liên Hoa Thắng Như Lai."

 Bấy giờ bí-sô Pháp Hạnh liền đi đến nơi ấy. Đến rồi, ngài cúi đầu đảnh lễ, đi vòng quanh theo chiều bên phải (cách tỏ lòng cung kính) vô số vòng, rồi lui về một bên ngồi kết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi), một lòng thu nhiếp ý niệm, tưởng như đang đối trước đức Phật ấy, phát lời thề rằng: "Ta ngồi kết già ở chỗ này; nếu ta không được nghe pháp môn nhiệm mầu 'Kho tàng lớn của Bồ-tát' từ chính Xích Liên Hoa Thắng Như Lai hiện ra trước mặt, thì nhất định không rời chỗ ngồi này, không đứng dậy khỏi nơi này."

 Xá-lợi-tử, bấy giờ bí-sô Vương Tiên Pháp Hạnh (vị tiên xuất thân dòng vua) tinh tấn bền chắc, phát lời thề như vậy, ngồi kết già qua bảy ngày, thì ở thế giới phương Đông có đức Bạc-già-phạm hiệu là Bảo Tạng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, vì bí-sô Vương Tiên Pháp Hạnh mà từ cõi ấy đến hiện thân trước mặt ngài, nói và chỉ bày pháp "tám môn câu" (?), nhân đó lại bảo: "Này bí-sô Vương Tiên, nay ông nên theo pháp tám môn câu, tức pháp môn nhiệm mầu 'Kho tàng lớn của Bồ-tát', siêng năng tu hành, thì các pháp của Phật chẳng khó thành tựu."

 Bấy giờ bí-sô Vương Tiên nghe lời Phật dạy, siêng năng tu tập pháp tám môn câu, không bao lâu sau liền thành tựu sự đa văn (nghe nhiều, nhớ giữ rộng khắp giáo pháp) cao tột không thể nghĩ bàn. Ngài liền từ dưới đất đứng dậy rời chỗ ngồi, vì muốn rộng hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa nên dũng mãnh siêng năng chân chính, đi đến các làng, thành, kinh đô, đất nước cho đến các quán trạm, từ nơi này đến nơi khác, lần lượt tuyên nói, làm sáng tỏ và truyền thông pháp môn nhiệm mầu "Kho tàng lớn của Bồ-tát" như thế, suốt sáu mươi năm. Trong thời gian ấy ngài giáo hóa chúng sinh, số trời người được đủ một câu-chi, đều được an trú trong tam thừa.

 Xá-lợi-tử, bí-sô Vương Tiên ấy giáo hóa chúng sinh xong, lúc sắp mạng chung phát lời rằng: "Nguyện ta lại sinh vào cõi người trong thế giới của đức Phật này, sẽ tu hạnh pháp." Phát nguyện xong liền mạng chung. Nhờ sức nguyện, ngài sinh vào nhà một cư sĩ (người tại gia, thường là bậc giàu có) trong Thiệm-bộ châu thuộc thế giới này. Ngày mới sinh ra, ngài liền cất tiếng nói: "Nay ta sẽ tu hạnh pháp!" Lại nói: "Nay ta sẽ tu hạnh pháp!" Bấy giờ mọi người nhân lời ngài nói mà đặt cho tên cũ, lại gọi là Pháp Hạnh.

 Xá-lợi-tử, đồng tử Pháp Hạnh ấy, hình vóc như đứa trẻ tám tuổi, với lòng tin trong sạch rời bỏ gia đình hướng về đạo cao tột. Xuất gia chưa bao lâu, nhờ sự tu tập từ đời trước, nghĩa lý sâu xa cao tột của pháp môn nhiệm mầu Kho tàng Bồ-tát tự nhiên hiện ra trước mắt. Bí-sô Pháp Hạnh an trú trong "Kho tàng lớn của Bồ-tát" như thế, trong sáu mươi năm rộng hành giáo hóa bằng pháp, tự thân đến các làng, thành, kinh đô, đất nước cho đến các quán trạm, nơi nơi ban bố giáo hóa, vì các chúng sinh mà chỉ bày pháp này. Trong sáu mươi năm ngài giáo hóa trời người đủ một câu-chi chúng, đều đã được thành thục trong tam thừa: có người an trú Thanh văn thừa, có người an trú Độc giác thừa, có người an trú Đại thừa cao tột (con đường lớn của Bồ-tát, đưa đến thành Phật).

 Xá-lợi-tử, bấy giờ bí-sô Pháp Hạnh giáo hóa chúng sinh xong, lúc sắp mạng chung lại phát lời rằng: "Nguyện đời sau ta sẽ được làm người, xuất gia nghe pháp." Mạng chung rồi, nhờ sức nguyện, ngài sinh vào nhà vua trong Thiệm-bộ châu thuộc thế giới này. Ngày mới sinh ra, trên hư không có thiên thần cất tiếng: "Trong giới chúng sinh này, Bồ-tát Pháp Thắng đã ra đời!" Lại cất tiếng: "Trong giới chúng sinh này, Bồ-tát Pháp Thắng đã ra đời!" Bấy giờ mọi người nghe trời báo, liền gọi vương tử là Pháp Thắng.

 Xá-lợi-tử, vương tử Pháp Thắng như thế lớn dần, các giác quan thành thục, đến tuổi tráng niên hai mươi, với lòng tin trong sạch rời bỏ gia đình sống đời không nhà (tức xuất gia). Xuất gia rồi, mọi người gọi ngài là bí-sô Pháp Thắng. Xá-lợi-tử, bí-sô Pháp Thắng nhờ được sức ghi nhớ và trí tuệ lớn gìn giữ, nên pháp môn nhiệm mầu "Kho tàng lớn của Bồ-tát" tự nhiên hiện ra trước mắt. Ngài siêng năng tu tập, có thể khéo dứt hẳn mọi nghi ngờ của chúng sinh. Trong sáu mươi năm, ngài tự thân đi khắp nơi giáo hóa, đi qua các làng, thành, kinh đô, đất nước cho đến các quán trạm, vì các chúng sinh mà chỉ bày pháp này. Trong sáu mươi năm, ngài làm cho một câu-chi chúng trời người được thành thục, khiến tất cả đều an trú nơi tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu quả giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả Phật).

 Xá-lợi-tử, bí-sô Pháp Thắng lúc sắp mạng chung lại phát lời rằng: "Nguyện đời sau ta sinh trong cõi người, với lòng tin chân chính mà xuất gia." Vừa phát nguyện xong liền mạng chung, lại sinh vào nhà một trưởng giả giàu lớn trong Thiệm-bộ châu thuộc thế giới này. Khi mới sinh ra, lại có thiên thần lớn tiếng truyền báo: "Trong thế giới này, hôm nay Bồ-tát Đắc Niệm xuất hiện!" Nói như vậy hai lần. Bấy giờ mọi người nghe trời báo, đều cùng gọi ngài là Đắc Niệm.

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát Đắc Niệm ấy các giác quan đầy đủ, khỏe mạnh như người tuổi hai mươi đang độ sung sức, với lòng tin trong sạch rời bỏ gia đình sống đời không nhà. Vừa xuất gia, nhờ sức tu tập đời trước, ngài liền thành tựu sự đa văn đầy đủ cùng tổng trì (khả năng ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp) không quên, cao tột thù thắng không thể nghĩ bàn. Trong sáu mươi năm ngài tự thân giáo hóa dẫn dắt, đi khắp các làng, thành, kinh đô, đất nước cho đến các quán trạm, nơi nơi truyền bá giáo hóa, tuyên nói chánh pháp, dứt nghi ngờ cho chúng sinh, chỉ bày pháp môn nhiệm mầu "Kho tàng lớn của Bồ-tát" như thế. Qua sáu mươi năm, ngài đưa trời người đủ một câu-chi vào chỗ an trú: có người trú nơi Thanh văn, có người trú nơi Độc giác, có người an trú nơi trí Phật cao tột.

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát Đắc Niệm ấy giáo hóa chúng sinh xong, lúc sắp mạng chung lại phát lời rằng: "Nguyện đời sau ta sinh trong cõi người, với lòng tin chân chính mà xuất gia." Mạng chung rồi, ngài lại sinh vào nhà một đại vương trong thế giới này. Khi mới sinh ra, lại có thiên thần lớn tiếng truyền báo: "Trong giới hữu tình này, Bồ-tát Y Pháp đã ra đời!" Nói như vậy hai lần. Bấy giờ mọi người nghe trời báo, liền đặt tên vương tử là Y Pháp.

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát Y Pháp như thế lớn dần, các giác quan đầy đủ, đến tuổi tráng niên hai mươi, với lòng tin rời bỏ gia đình sống đời không nhà. Vừa xuất gia, nhờ sức tu tập đời trước, ngài liền thành tựu chánh niệm không gián đoạn; nhờ sức của niệm gìn giữ, pháp môn nhiệm mầu "Kho tàng lớn của Bồ-tát" tự nhiên hiện ra trước mắt. Xá-lợi-tử, Bồ-tát Y Pháp làm bí-sô, trong năm mươi năm đi khắp nơi giáo hóa: từ xóm này đến xóm khác, từ làng này đến làng khác, từ thành này đến thành khác, từ quán trạm này đến quán trạm khác, từ nước này đến nước khác, từ kinh đô này đến kinh đô khác, vì các chúng sinh mà chỉ bày pháp Kho tàng Bồ-tát như thế, dứt trừ nghi ngờ. Trong năm mươi năm, ngài khiến bốn câu-chi chúng trời người an trú Thanh văn thừa, an trú Độc giác thừa, hoặc an trú Đại thừa cao tột của chư Phật.

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát Y Pháp ấy từ đó mạng chung, sinh vào thế giới của Bảo Tạng Như Lai ở phương Đông. Khi mới sinh ra, ngài liền thành tựu sự đa văn cao tột không thể nghĩ bàn, giáo hóa chỉ dẫn sáu mươi tám câu-chi chúng trời người, đều được thành tựu viên mãn, an trú trong tam thừa. Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát Y Pháp ấy, trong giáo pháp của Bảo Tạng Như Lai, giáo hóa chúng sinh xong, mạng chung lại trở về thế giới này, trong Thiệm-bộ châu thuộc cõi Phật của Xích Liên Hoa Thắng, sinh vào nhà một đại vương. Khi ngài mới sinh ra, sáu mươi tám câu-chi đại chúng trời người mà ngài đã giáo hóa cho thành thục, cũng mạng chung ở cõi kia rồi theo Bồ-tát sinh vào cõi Phật này, làm quyến thuộc (người thân thuộc, đi theo) của Bồ-tát.

 Xá-lợi-tử, đúng vào lúc ấy, ở thế giới phương này có Phật ra đời, hiệu là Tối Cao Hạnh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Minh Hạnh Viên Mãn Thiện Thệ Thế Gian Giải Vô Thượng Trượng Phu Điều Ngự Sĩ Thiên Nhân Sư Phật Bạc-già-phạm. Đức Phật ấy thọ mạng đủ tám mươi câu-chi năm; bấy giờ tuổi thọ của người bằng với Phật. Xá-lợi-tử, Tối Cao Hạnh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở đời thuyết pháp, mỗi năm có một đại hội, mỗi đại hội đều có tám mươi câu-chi chúng Thanh văn. Đức Phật ấy có tất cả tám mươi câu-chi đại hội Thanh văn, toàn là đại A-la-hán.

 Bấy giờ Bồ-tát lúc làm vương tử có tên là Dũng Thí, thành tựu đa văn, thông minh sáng suốt, có trí quán xét thù thắng. Ngài cùng quyến thuộc sáu mươi tám câu-chi, đại chúng như thế vây quanh trước sau, đi đến nơi ở của đức Bạc-già-phạm Tối Cao Hạnh Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Đến nơi rồi, ngài cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, đi quanh vô số vòng rồi lui ngồi một bên.

 Xá-lợi-tử, bấy giờ Tối Cao Hạnh Như Lai biết rõ vương tử Dũng Thí có lòng tin ưa tăng thượng (lòng tin và ưa thích ngày càng mạnh mẽ), liền chỉ bày pháp thù thắng nhiệm mầu tương ứng với hạnh tu từ trước của ngài. Khi ấy vương tử Dũng Thí nghe Phật chỉ bày pháp như vậy, bỗng nhiên tâm ý khai ngộ, được lòng tin thanh tịnh. Vì tâm thanh tịnh, ngài liền cùng sáu mươi tám câu-chi quyến thuộc, với lòng tin rời bỏ gia đình sống đời không nhà. Xuất gia rồi, suốt đời ngài tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, lìa dục) một cách thanh tịnh.

 Xá-lợi-tử, khi ấy vương tử Dũng Thí ở trong giáo pháp của đức Phật ấy tinh tấn tu hành; trên đạo Bồ-tát, tâm ngài sắp chứng quả Bồ-đề cao tột. Lúc ấy Tối Cao Hạnh Như Lai liền thọ ký cho ngài, bảo đại chúng rằng: "Nay vị bí-sô Bồ-tát ma-ha-tát Dũng Thí này, sau khi ta diệt độ, sẽ kế tiếp chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, xuất hiện ở thế gian, hiệu là Đại Tinh Tấn Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Minh Hạnh Viên Mãn Thiện Thệ Thế Gian Giải Vô Thượng Trượng Phu Điều Ngự Sĩ Thiên Nhân Sư Phật Bạc-già-phạm."

 Xá-lợi-tử, Tối Cao Hạnh Như Lai ấy thọ ký cho ngài xong liền bát Niết-bàn. Bồ-tát Dũng Thí thấy Phật diệt độ, lòng nhớ thương càng thêm cảm động, cung kính cúng dường xá-lợi của Như Lai, xây dựng rộng khắp tháp miếu để làm lợi ích chúng sinh, gìn giữ chánh pháp, khai mở giáo hóa vô lượng người. Không bao lâu sau, ngài chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Đại Tinh Tấn. Xá-lợi-tử, Đại Tinh Tấn Như Lai ấy thọ mạng nửa kiếp. Đức Phật ấy thuyết pháp có vô lượng đại hội, mỗi một hội có mười hai na-dữu-đa đệ tử Thanh văn, toàn là A-la-hán.

 Xá-lợi-tử, Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn không mỏi như thế, vì muốn tu hành Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, nên trịnh trọng, ân cần tìm cầu pháp môn nhiệm mầu "Kho tàng lớn của Bồ-tát" như thế, nghe và thọ trì, hoặc đọc hoặc tụng, suy nghĩ nghiên cứu, phân tích nghĩa lý, rộng vì chúng sinh mà tuyên bày diễn nói. Chỉ nhờ dụng công không ngừng nghỉ mà đi đến thành Phật, hiệu là Đại Tinh Tấn Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, xuất hiện ở đời, rộng tuyên giáo hóa bằng pháp, làm lợi ích chúng sinh, như đã nói ở trên.

 Vì thế, Xá-lợi-tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) an trú trong hạnh chân chính nhiệm mầu của Đại thừa, muốn mau chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì phải hăng hái phát khởi tinh tấn dũng mãnh, trịnh trọng ân cần tìm cầu pháp Kho tàng Bồ-tát như thế; khi gặp được thì cung kính lắng nghe thọ nhận, cho đến rộng vì chúng sinh mà tuyên nói, giảng giải. Vì sao vậy? Xá-lợi-tử, vì Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn dũng mãnh nhất định phải nhờ tìm cầu pháp môn nhiệm mầu "Kho tàng lớn của Bồ-tát" mới thành tựu viên mãn Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa.

 Xá-lợi-tử, đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn dũng mãnh, siêng tu Tỳ-lợi-da ba-la-mật-đa, vì chúng sinh mà thực hành hạnh Bồ-tát. Nếu các Bồ-tát ma-ha-tát tinh tấn tu hành hạnh Bồ-tát này, thì tất cả các ma (loài chuyên gây chướng ngại, phá hoại người tu), dân của ma và các thiên tử phe ma đều không thể quấy nhiễu Bồ-tát ấy; ngài cũng không bị các ngoại đạo và luận thuyết khác bẻ gãy, khuất phục.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ bốn mươi tám.

 Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ bốn mươi chín.

 Pháp sư Tam tạng (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang đời Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video