Hội Bồ-tát tạng (phần kinh nói về kho tàng giáo pháp dành cho bậc Bồ-tát; Bồ-tát là người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh), thứ mười hai, phần mười lăm. Phẩm Tĩnh lự ba-la-mật-đa thứ mười, phần một. (Tĩnh lự: thiền định, tức lắng lặng tâm ý để quán xét đúng đắn. Ba-la-mật-đa: pháp tu được hoàn thiện, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ.)
Lại nữa, này Xá-lợi Tử (vị đệ tử có trí tuệ bậc nhất của Phật)! Thế nào gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) siêng năng tu học tĩnh lự ba-la-mật-đa, vì chúng sinh mà thực hành hạnh Bồ-tát? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì chúng sinh mà siêng tu trọn vẹn bốn bậc tĩnh lự. Bốn bậc ấy là gì?
Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì đã lìa các ham muốn, lìa các điều ác và điều không lành, nên còn có tầm có tứ (tầm: tâm còn dò tìm, suy nghĩ ở mức thô; tứ: tâm xét kỹ, suy nghĩ ở mức tinh tế), và có niềm vui mừng cùng sự an vui sinh ra do xa lìa ham muốn. Đó gọi là Bồ-tát an trú trọn vẹn trong bậc tĩnh lự thứ nhất.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì đã dứt tầm và tứ, nên bên trong tâm trong sạch, lắng đều, tâm chuyên chú vào một đối tượng, không tầm không tứ, có niềm vui mừng và sự an vui sinh ra từ định. Đó gọi là Bồ-tát an trú trọn vẹn trong bậc tĩnh lự thứ hai.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì muốn lìa cả niềm vui mừng, nên an trú trong xả (trạng thái buông bỏ, bình thản, tâm không nghiêng lệch), giữ chánh niệm (ghi nhớ rõ ràng điều đúng) và chánh tri (biết rõ việc mình đang làm), thân thật sự cảm nhận sự an vui. Đó là trạng thái mà các bậc thánh nói là: "Có xả, có niệm, an trú trong vui mà lìa niềm vui mừng." Đó gọi là Bồ-tát an trú trọn vẹn trong bậc tĩnh lự thứ ba.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì muốn dứt cả sự an vui, trước đó đã dứt khổ, lại thêm buồn rầu và vui mừng đều đã mất, nên không khổ không vui, xả và niệm đều trong sạch. Đó gọi là Bồ-tát an trú trọn vẹn trong bậc tĩnh lự thứ tư.
Này Xá-lợi Tử! Trong các bậc tĩnh lự ấy, tâm định của Bồ-tát Ma-ha-tát trong trắng, không có chút dơ đục, lìa các tùy phiền não (những phiền não phụ khởi theo các phiền não gốc như tham, giận, si mê; phiền não là những trạng thái làm tâm rối loạn, nhơ nhuốm), không rời bỏ định sâu mà vẫn có thể làm khởi lên mọi công dụng khác nhau của tĩnh lự. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà siêng tu bốn bậc tĩnh lự như thế.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là công dụng của tĩnh lự nơi Bồ-tát Ma-ha-tát? Đó là Bồ-tát thành tựu thần thông (những năng lực vượt trên người thường có được nhờ tu thiền định) và công dụng của trí được viên mãn. Này Xá-lợi Tử! Thế nào gọi là thần thông của Bồ-tát? Lại lấy gì làm công dụng của trí? Này Xá-lợi Tử! Nói về trí thần thông thì Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu đủ năm loại. Năm loại ấy là gì? Đó là: trí thần thông thiên nhãn do tự thân chứng biết (thiên nhãn: mắt nhìn thấy mọi nơi, xa gần, hiểu rõ sự chết và tái sinh của chúng sinh); trí thần thông thiên nhĩ do tự thân chứng biết (thiên nhĩ: tai nghe được mọi âm thanh xa gần); trí thần thông tha tâm do tự thân chứng biết (tha tâm: biết rõ tâm ý người khác); trí thần thông nhớ biết túc trụ do tự thân chứng biết (túc trụ: những đời sống trong quá khứ); trí thần thông các loại như ý túc do tự thân chứng biết (như ý túc: năng lực biến hóa, đi lại tự tại theo ý muốn). Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là năm loại thần thông của Bồ-tát Ma-ha-tát. Trong đó, Bồ-tát thành tựu đầy đủ, công dụng của trí được viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là trí thần thông thiên nhãn do tự thân chứng biết của Bồ-tát Ma-ha-tát? Thế nào là công dụng của trí thần thông này được viên mãn? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được công dụng của trí thiên nhãn này một cách viên mãn. Tâm định như thế trong sạch, sáng tỏ, lại không có dơ đục, lìa các tùy phiền não, nên đối với sự chết và sự sinh của chúng sinh có tâm thức, Bồ-tát có trí thần thông tự chứng biết, tâm khéo hướng vào đó (?).
Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát như thế có thiên nhãn trong sạch, sáng rực chiếu rõ, vượt hơn mắt người, quan sát các chúng sinh: hoặc chết hoặc sinh, sắc thân đẹp hay xấu, sinh vào cõi lành hay cõi dữ (cõi lành: các nơi tái sinh sung sướng như cõi người, cõi trời; cõi dữ: các nơi tái sinh khổ sở như địa ngục, quỷ đói, súc sinh), thấp kém hay cao quý; tùy theo nghiệp (những việc làm có tạo quả báo) mà mỗi chúng sinh đã tích tụ, Bồ-tát đều biết rõ cả.
Như thế, Bồ-tát dùng thiên nhãn trong sạch thấy các chúng sinh làm đủ điều ác bằng thân, làm đủ điều ác bằng lời nói, làm đủ điều ác bằng ý nghĩ, chê bai các bậc hiền thánh, khởi lên tà kiến (cái thấy sai lệch, trái lẽ thật). Những người ấy do nghiệp tà kiến làm nhân mà phải nhận lấy quả, nên khi thân hoại mạng chung thì rơi vào cõi dữ, sinh trong địa ngục. Lại thấy những chúng sinh làm đủ việc lành bằng thân, làm đủ việc lành bằng lời nói, làm đủ việc lành bằng ý nghĩ, không chê bai các bậc hiền thánh, khởi lên chánh kiến (cái thấy đúng đắn). Những người ấy do nghiệp chánh kiến làm nhân mà được quả, nên khi thân hoại mạng chung thì được sinh về cõi lành, trong thế giới chư thiên. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát có thiên nhãn trong sạch vượt hơn mắt người, tùy theo nghiệp mà mỗi chúng sinh đã tích tụ, đều thấy rõ được cả.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa nên thiên nhãn đạt được sáng suốt thấu suốt bậc nhất, vượt hơn thiên nhãn mà mọi loài khác đạt được. Này Xá-lợi Tử! Vì thế mà thiên nhãn Bồ-tát đạt được hết sức sáng tỏ, nhìn thấu suốt rõ ràng mọi hình sắc, dù thô hay nhỏ, đẹp hay xấu, xa hay gần, tất cả những cảnh ấy đều như ở ngay trước mắt, đều thấy rõ được.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ có con mắt ấy, nên mọi hình sắc bị che khuất, khi qua mắt Bồ-tát thì đều được nhìn thấu suốt rõ ràng, không gì ngăn ngại. Vì thế, này Xá-lợi Tử, thiên nhãn mà vị Bồ-tát Ma-ha-tát này đạt được là bậc nhất, hơn hết trong các cõi trời. So với con mắt mà tất cả loài Na-già (loài rồng thần), tất cả loài Dược-xoa (một loài quỷ thần, có loài hiền có loài dữ), Kiện-đạt-phược (thần âm nhạc của cõi trời), A-tố-lạc (A-tu-la, loài thần có sức mạnh, hay tranh đấu với chư thiên), các bậc hữu học và vô học (hữu học: các bậc thánh còn phải tiếp tục học tu; vô học: bậc đã tu xong, không còn gì phải học), các vị A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), các vị Độc giác (bậc tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời) đạt được, thì thiên nhãn mà Bồ-tát đạt được với trí thần thông tự chứng biết là cao nhất, trên hết, đáng tôn quý nhất, hơn hết, mầu nhiệm nhất, sáng tỏ, trong suốt bậc nhất.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, nên thiên nhãn đạt được là do các con đường xuất ly (con đường thoát ra khỏi vòng sinh tử) mà phát sinh. Vì thiên nhãn ấy hết sức sáng rõ, nhìn thấu suốt rõ ràng, nên trong vô lượng vô biên thế giới ở mười phương, mọi hình sắc thô hay nhỏ, đẹp hay xấu, gần hay xa, Bồ-tát đều thấy rõ đúng như thật.
Lại nữa, dùng con mắt ấy, trong các thế giới không bờ không bến ở mười phương, mọi chúng sinh có tâm thức sinh vào tất cả các nẻo, trừ cõi Vô sắc (cõi chỉ có tâm thức, không có thân hình sắc tướng), thì tất cả loài ấy Bồ-tát đều biết rõ, thấy rõ đúng như thật. Lại dùng con mắt ấy mà biết rõ mọi nghiệp nhân cùng quả báo của nghiệp nơi chúng sinh. Lại biết rõ các căn (năng lực tinh thần, khả năng tiếp nhận đạo lý, như lòng tin, sự siêng năng, trí tuệ…) của các chúng sinh ấy, nhân sinh ra các căn, và sự khác biệt giữa các căn, đều phân biệt được, biết rõ đúng như thật.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, lại dùng con mắt ấy mà nhìn thấy sự trang nghiêm bằng công đức của vô lượng vô biên cõi Phật ở mười phương, tất cả đều như ngay trước mắt, đều thấy hiện rõ. Thấy rồi thì làm cho trong sạch, tu sửa toàn bộ giới hạnh mình đã giữ, và đem hồi hướng (đem công đức của mình hướng về một mục đích cao cả) về cõi Phật mà mình sẽ thành tựu, để cõi ấy được trang nghiêm bằng công đức trong sạch. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát có đủ thiên nhãn, an trú trong thi-la (giới, tức những điều răn giữ gìn thân miệng ý) và hồi hướng một cách viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có thiên nhãn trong sáng, vượt hơn mắt người, thấy rõ đúng như thật tất cả chư Phật và chúng tăng Bồ-tát. Thấy rồi, thì mọi khuôn phép của các bậc chánh sĩ (người chân chính, ở đây chỉ các Bồ-tát) ấy: hạnh cao đẹp, các căn và chánh niệm, trí đúng đắn, oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm trong lúc đi, đứng, nằm, ngồi), pháp của bậc thánh, sự giải thoát, sự an trú trong trí, việc chứng đắc tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ trọn mọi giáo pháp không quên), trí thù thắng, trí tuệ khéo léo mầu nhiệm, phương tiện thiện xảo (những cách thức khéo léo, linh hoạt tùy hoàn cảnh để giúp người), cho đến việc đi vào tất cả các pháp hạnh thù thắng mầu nhiệm như thế, Bồ-tát đều thấy rõ đúng như thật, rồi quyết chí siêng tu để mau chóng làm cho viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, nên thiên nhãn đạt được trong sạch vượt hơn người, do vô lượng công đức tạo thành. Vì sao vậy? Con mắt ấy không bị ngăn ngại, vì đối với mọi hình sắc đều thấy được. Con mắt ấy không dính mắc, vì đối với mọi hình sắc không chấp giữ. Con mắt ấy giải thoát, vì đã thoát khỏi mọi cái thấy thuộc tùy miên (phiền não ở dạng ngầm ẩn, nằm sẵn trong tâm như hạt giống đang ngủ). Con mắt ấy trong sạch, vì bản tính trong suốt. Con mắt ấy không nương tựa, vì không nương vào các cảnh. Con mắt ấy không thọ nhận, vì không nắm giữ phiền não và tùy miên. Con mắt ấy không có màng che (?), vì không có nghi ngờ. Con mắt ấy không bị trói buộc, vì đã lìa các pháp chướng ngại. Con mắt ấy sáng tỏ, vì đã chứng được ánh sáng của pháp. Con mắt ấy vận hành theo trí chứ không theo thức (sự nhận biết phân biệt thông thường). Con mắt ấy không nhiễm tham, không giận, không si mê, vì đã xa lìa mọi sự vẩn đục của phiền não. Con mắt ấy thuận theo thuận quyết trạch phần thù thắng (giai đoạn tu tập dẫn thẳng đến chỗ thấy rõ chân lý), vì đó là gốc rễ của hạnh thánh. Con mắt ấy có tướng không ngăn ngại, vì đối với mọi chúng sinh đều phóng ánh sáng thần diệu bình đẳng. Con mắt ấy trong sáng, vì đã lìa sự rối loạn. Con mắt ấy không nhơ, vì bản tính trong trẻo.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Con mắt của Bồ-tát ấy có thể dẫn đến Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết trọn vẹn mọi sự), bản tính như hư không, không thoái lui bỏ cuộc. Con mắt của Bồ-tát ấy không dính mắc, không trói buộc, đối với mọi yêu thương và giận ghét đều xa lìa. Con mắt của Bồ-tát ấy đi trong cảnh giới của nghĩa lý, thực hành chánh pháp một cách bình đẳng, là con đường trí tuệ trong sạch, đối với mọi chúng sinh khéo an trú trong lòng đại bi cao rộng. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với người đến cầu xin không hề giận ghét, ngăn trở. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với người phạm giới chưa từng chê trách. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với các lỗi lầm có thể theo đó mà che chở giữ gìn. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với người lười biếng thì thúc giục tiến lên. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với người tâm tán loạn thì chỉ bày phần tĩnh lự. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với người trí kém, hiểu sai thì trao cho con mắt trí tuệ đúng đắn. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với người đi đường tà thì chỉ bày đường chánh. Con mắt của Bồ-tát ấy đối với chúng sinh có lòng tin và ưa thích thấp kém thì chỉ bày Phật pháp rộng lớn của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến). Con mắt của Bồ-tát ấy rốt cuộc có thể đi đến nhất thiết trí trí (trí tuệ biết hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật), thần thông cao rộng và sự giác ngộ mầu nhiệm hiện ra trước mắt, cho đến khi ngồi nơi đạo tràng (nơi Phật ngồi thành đạo) cũng không hề thoái lui. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được thần thông thiên nhãn với công dụng của trí tự chứng biết được viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được trí thần thông thiên nhĩ do tự thân chứng biết? Lại do đâu mà công dụng của trí thần thông ấy được đầy đủ viên mãn? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà siêng tu, đạt được thiên nhĩ này, nghe thấu suốt, trong sạch, vượt hơn tai người. Có hai loại âm thanh: tiếng của người và tiếng của loài phi nhân (những loài không phải người như quỷ thần), dù xa hay gần, đều nghe rõ ràng.
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy dùng thiên nhĩ có thể nghe mọi âm thanh trong vô lượng vô biên thế giới ở mười phương, như: tiếng chư thiên, tiếng rồng, tiếng Dược-xoa, tiếng Kiện-đạt-phược, tiếng A-tố-lạc, tiếng Yết-lộ-đồ (Ca-lâu-la, loài chim thần cánh vàng), tiếng Khẩn-nại-lạc (Khẩn-na-la, loài thần ca hát của cõi trời), tiếng Mâu-hô-lạc-già (Ma-hầu-la-già, loài thần rắn lớn), tiếng của người và phi nhân; lại nghe tiếng các bậc hiền thánh thuyết pháp: tiếng Như Lai, tiếng Độc giác, tiếng Bồ-tát, tiếng Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, nhắm đến quả A-la-hán). Tất cả các âm thanh như thế, Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ sức nghe thấu suốt của thiên nhĩ đều nghe biết rõ ràng.
Lại có thể biết rõ âm thanh của các cõi dữ tồi tệ: tiếng địa ngục, tiếng súc sinh, tiếng cõi Diễm-ma (cõi của loài quỷ đói, do vua Diêm-ma cai quản). Vô lượng vô biên âm thanh như thế, Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ sức nghe thấu suốt của thiên nhĩ đều nghe rõ được. Lại các loài côn trùng nhỏ như muỗi, mòng, ruồi, kiến, cho đến các loài có mạng sống nhỏ bé nhất, hễ phát ra tiếng gì, Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ thiên nhĩ đều nghe rõ được.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có thiên nhĩ trong sạch, nếu các chúng sinh nhân đối tượng mà tâm hướng tới, khởi lên điều lành hay điều chẳng lành, phát sinh thành nghiệp lời nói, thì nhờ thiên nhĩ Bồ-tát đều biết rõ. Lại biết rõ có những nghiệp do nhân lành thâu giữ, có những nghiệp do nhân chẳng lành thâu giữ; tất cả như thế đều biết rõ được. Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: có nghiệp lời nói do tùy miên tham mà khởi lên giận dữ; có nghiệp lời nói do tùy miên giận mà khởi lên tham muốn. Lại biết rõ: có nghiệp lời nói do tùy miên tham và giận mà khởi lên si mê; có nghiệp lời nói do tùy miên si mà khởi lên tham và giận. Lại biết rõ: có nghiệp lời nói do tùy miên tham mà khởi lên tham muốn; có nghiệp lời nói do tùy miên giận mà khởi lên giận dữ; có nghiệp lời nói do tùy miên si mà khởi lên si mê. Tất cả như thế, hễ có lời nói nào được bày tỏ qua âm thanh thì đều biết rõ được. Lại biết rõ: có nghiệp lời nói mà ý hướng thì trong sạch nhưng cách làm lại bị nhơ nhuốm, chướng ngại; có nghiệp lời nói mà cách làm thì trong sạch nhưng ý hướng lại bị nhơ nhuốm, chướng ngại. Tất cả âm thanh như thế, Bồ-tát Ma-ha-tát dùng trí đại thần thông của thiên nhĩ không ngăn ngại, dù xa hay gần, đều biết đúng như thật.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa nên trí thần thông thiên nhĩ trong sạch, sáng suốt thông đạt, mọi âm thanh của bậc thánh và kẻ không phải thánh trong các thế giới mười phương đều nghe được cả, lại phân biệt được không chút sai lầm. Tuy đã nghe rồi, nhưng đối với tiếng của bậc thánh không sinh lòng ham thích, đối với tiếng của kẻ không phải thánh không sinh lòng chán ghét. Lại do nghe biết tiếng của bậc thánh mà đạt được đại từ (lòng thương lớn, mong cho chúng sinh được vui); do nghe biết tiếng của kẻ không phải thánh mà đạt được đại bi (lòng xót thương lớn, mong cứu chúng sinh khỏi khổ). Lại nữa, vô lượng âm thanh ở mười phương cùng vang lên một lúc, Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ sức trí phân định rạch ròi trước sau, nên thiên nhĩ không rối loạn, đều biết đúng như thật.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát dùng thiên nhĩ trong sạch nghe khắp rộng rãi, cùng tận tất cả thế giới ở mười phương; ở những cõi nước nào Như Lai đang đi giáo hóa, thì lời nói thuyết pháp của Phật Bạc-già-phạm (Thế Tôn, bậc được cả thế gian tôn kính) đều nghe được cả. Nghe rồi thì ghi nhớ không quên, giữ gìn tất cả không để rơi rớt, như nước đựng trong đồ chứa vững chắc không tràn ra. Này Xá-lợi Tử, Bồ-tát Ma-ha-tát nghe tiếng Như Lai cũng lại như thế, đều biết rõ pháp nào bền chắc, pháp nào không bền chắc.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, vì nghe pháp, không phải chỉ riêng tiếp nhận lời pháp của một vị Phật mà đối với lời pháp của vị Phật thứ hai lại bị vướng mắc ngăn ngại. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát nghe pháp không biết chán, nên dù lời pháp của tất cả chư Như Lai trước sau, đều có thể gìn giữ không chút sai lầm.
Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát dùng thiên nhĩ trong sạch có thể nghe được tiếng lành và tiếng chẳng lành ở các thế giới mười phương. Trong những âm thanh ấy, những lời được nói ra đúng lúc hay không đúng lúc, vô lượng như thế đều biết đúng như thật. Này Xá-lợi Tử! Thế nào gọi là lời nói đúng lúc và không đúng lúc? Này Xá-lợi Tử! Chư Phật và Bồ-tát khéo biết thời điểm thích hợp: có lúc vì đại chúng mà nói rộng những điều cốt yếu của pháp, có lúc vì đại chúng mà nói gọn những điều cốt yếu của pháp. Bồ-tát Ma-ha-tát nghe hết các âm thanh như thế rồi, chỉ dùng một âm thanh mà tùy chỗ thích hợp, nói rộng hay nói gọn để giảng giải.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có thể khéo biết rõ: có điều thật đáng nói rõ, phán định, nhưng nếu nói ra thì sợ làm phiền não người khác, nên không phán định; hoặc có điều thật không đáng phán định, vì có thể dẫn đến chỗ vô nghĩa. Bồ-tát Ma-ha-tát khéo léo tùy thuận những phương tiện làm lợi ích cho người với vô lượng sự khéo léo, tự làm trong sạch tâm mình rồi mới thọ ký (nói rõ, phán định dứt khoát; cũng chỉ lời báo trước về sự chứng đắc của người khác).
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, nên với sức nghe thấu suốt của thiên nhĩ trong sạch, biết được các tướng trạng của âm thanh. Có lúc gặp loại âm thanh đáng nên vui vẻ mà lắng nghe, thì Bồ-tát Ma-ha-tát liền nghe loại âm thanh ấy. Có lúc gặp loại âm thanh không nên vui vẻ mà lắng nghe, thì Bồ-tát Ma-ha-tát liền không nghe loại âm thanh ấy.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát thuyết pháp giữa đại chúng, nếu nhĩ thức (khả năng nhận biết âm thanh qua tai) của chúng sinh không được trong sạch, thì Bồ-tát dùng sức thần thông gia bị (dùng oai lực thầm che chở, trợ giúp) cho họ, khiến họ hiểu rõ âm thanh thuyết pháp. Nếu có chúng sinh muốn hiểu rõ mọi pháp, thì Bồ-tát khiến họ được nghe âm thanh pháp ấy. Nếu có chúng sinh không ưa thích các pháp, đã không muốn hiểu, thì Bồ-tát khiến họ không nghe âm thanh pháp ấy.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được trí thần thông thiên nhĩ như thế, nghe được vô lượng vô biên âm thanh. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thiên nhĩ có thể khiến cho mọi pháp đều sáng sạch. Thiên nhĩ có thể khiến cho bản tính trí tuệ trong suốt. Thiên nhĩ có thể khiến cho Bồ-tát tự mình trong sạch. Thiên nhĩ có thể khiến cho bản tính chúng sinh trong sạch. Thiên nhĩ xét kỹ hết sức khéo léo theo đúng từng chữ, nghe được lời lẽ âm thanh được nói ra một cách rõ ràng, thông suốt. Lại có thể hiểu thấu đủ loại lời lẽ, âm thanh khác nhau của mọi chúng sinh có tâm thức sinh trong năm nẻo (năm nơi tái sinh: địa ngục, quỷ đói, súc sinh, loài người, cõi trời); Bồ-tát đều có thể nói đúng tiếng của từng loài mà thuyết pháp cho họ. Này Xá-lợi Tử! Thần thông thiên nhĩ của Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chỉ hướng đến thiên nhĩ của Như Lai, nhất định không hướng đến hạnh của các thừa khác (thừa: cỗ xe, chỉ các con đường tu tập đưa đến quả vị khác nhau). Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được thần thông thiên nhĩ nghe thấu suốt, với công dụng của trí được viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được trí thần thông tha tâm do tự thân chứng biết? Lại thế nào gọi là công dụng của trí thần thông tha tâm được viên mãn? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát dùng trí thần thông tha tâm trong sạch này, sáng tỏ thấu đến cùng tận các thế giới ở mười phương, đối với vô lượng trạng thái tâm của mọi chúng sinh có tâm thức, Bồ-tát đều biết đúng như thật. Những trạng thái tâm thời trước, những trạng thái tâm thời sau, những trạng thái tâm hiện tại của các chúng sinh, Bồ-tát đều hiểu rõ.
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy vì có đủ trí thần thông tha tâm như thế, nên dùng trí biết tâm quá khứ mà hiểu thấu tâm của mọi chúng sinh có tâm thức, với những sai khác về nhân và nhân phụ. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát biết rõ: chúng sinh này có tâm do nhân rộng lớn sinh ra; chúng sinh này có tâm do nhân bậc trung sinh ra; chúng sinh này có tâm do nhân thấp kém sinh ra. Tất cả như thế đều biết đúng như thật.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: chúng sinh này có căn tương ứng với sự ưa thích và tin hiểu về bố thí; chúng sinh này có căn tương ứng với sự ưa thích và tin hiểu về giữ giới; chúng sinh này có căn tương ứng với sự ưa thích và tin hiểu về nhẫn nhục; chúng sinh này có căn tương ứng với sự ưa thích và tin hiểu về tinh tấn (siêng năng tiến tu); chúng sinh này có căn tương ứng với sự ưa thích và tin hiểu về tĩnh lự; chúng sinh này có căn tương ứng với sự ưa thích và tin hiểu về trí tuệ. Tất cả các căn tương ứng như thế, Bồ-tát đều biết rõ đúng như thật.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: chúng sinh này có căn thực hành lòng từ (mong cho người được vui); chúng sinh này có căn thực hành lòng bi (mong cứu người khỏi khổ); chúng sinh này có căn thực hành lòng hỷ (vui theo niềm vui của người); chúng sinh này có căn thực hành lòng xả (bình thản, không thiên vị). Đều biết rõ và phân biệt đúng như thật.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: chúng sinh này có căn thực hành Phật thừa (con đường tu thành Phật); chúng sinh này có căn thực hành Độc giác thừa (con đường tu thành Độc giác); chúng sinh này có căn thực hành Thanh văn thừa (con đường tu thành Thanh văn). Tất cả như thế đều biết rõ được.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết đúng như thật: chúng sinh này có sức nhân mạnh (nhân: nguyên nhân chính từ bên trong), thành tựu nhân lành hướng về Đại thừa (con đường tu rộng lớn, vừa tự giác ngộ vừa cứu độ mọi chúng sinh); chúng sinh này có sức duyên mạnh (duyên: điều kiện phụ trợ từ bên ngoài), thành tựu duyên hướng về Đại thừa. Đều phân biệt và biết rõ đúng như thật.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết đúng như thật: chúng sinh này có sức nhân mạnh, thành tựu nhân lành hướng về Đại thừa, nhưng chúng sinh này do nhân về phương tiện mà sinh vào nhà hèn kém; chúng sinh này có sức phương tiện mạnh, tuy không thành tựu nhân lành rộng lớn, nhưng chúng sinh này lại vun trồng thêm sức nhân nên sinh vào nhà cao quý, giàu có. Tất cả như thế đều biết rõ được.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: chúng sinh này có sự ưa thích và tin hiểu trong sạch nhưng phương tiện không trong sạch; chúng sinh này có phương tiện trong sạch nhưng sự ưa thích và tin hiểu không trong sạch; chúng sinh này có sự ưa thích và tin hiểu trong sạch, phương tiện cũng trong sạch; chúng sinh này sự ưa thích và tin hiểu không trong sạch, phương tiện cũng không trong sạch. Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ sức thần thông ấy, nên tất cả như thế đều biết rõ được.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, vì đạt được trí thần thông tha tâm này, nên có trí biết nhân, căn và hoạt động của tâm thời trước nơi tất cả chúng sinh, cùng trí tùy theo các hoạt động ấy mà thuyết pháp. Tất cả những trí như thế đều gọi là trí thần thông tha tâm của Bồ-tát Ma-ha-tát.
Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì có đủ trí ấy, nên dùng trí thần thông thấu vào tâm thời sau mà biết rõ: chúng sinh này đời sau sẽ có nhân giữ giới, đời hiện tại thì có nhân bố thí; chúng sinh này đời sau sẽ có nhân bố thí, đời hiện tại thì có nhân giữ giới; chúng sinh này đời sau sẽ có nhân tinh tấn, đời hiện tại thì có nhân nhẫn nhục; chúng sinh này đời sau sẽ có nhân nhẫn nhục, đời hiện tại có nhân tinh tấn; chúng sinh này đời sau sẽ có nhân trí tuệ, đời hiện tại có nhân tĩnh lự; chúng sinh này đời sau sẽ có nhân tĩnh lự, đời hiện tại thì có nhân trí tuệ. Vô lượng nhân và hạnh như thế đều biết đúng như thật, rõ ràng thông suốt.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: chúng sinh này đời sau sẽ có nhân của hạnh xuất thế (vượt ra khỏi thế gian sinh tử), đời hiện tại thì có nhân của hạnh thế gian; chúng sinh này đời sau sẽ có nhân của hạnh thế gian, đời hiện tại thì có nhân của hạnh xuất thế. Tất cả như thế đều biết rõ được.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: chúng sinh này đời sau sẽ có căn do nhân Đại thừa sinh ra, đời hiện tại có căn do nhân Độc giác thừa sinh ra; chúng sinh này đời sau sẽ có căn do nhân Độc giác thừa sinh ra, đời hiện tại thì có căn do nhân Đại thừa sinh ra; chúng sinh này đời sau sẽ có căn do nhân Đại thừa sinh ra, đời hiện tại có căn do nhân Thanh văn thừa sinh ra; chúng sinh này đời sau sẽ có căn do nhân Thanh văn thừa sinh ra, đời hiện tại thì có căn do nhân Đại thừa sinh ra; chúng sinh này đời sau sẽ có căn do nhân Độc giác thừa sinh ra, đời hiện tại có căn do nhân Thanh văn thừa sinh ra; chúng sinh này đời sau sẽ có căn do nhân Thanh văn thừa sinh ra, đời hiện tại có căn do nhân Độc giác thừa sinh ra.
Như thế, này Xá-lợi Tử, như đã nói ở trên, các nhân, các hạnh và các duyên khiến cho tất cả chúng sinh đời sau sẽ có những căn ấy, Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ sức trí thần thông tha tâm, dù là nhân, là hạnh hay là duyên, đều phân biệt và biết rõ đúng như thật. Này Xá-lợi Tử! Nên biết, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đối với những chúng sinh chưa thuần thục, đều khởi lòng siêng năng chân chính, dùng phương tiện giáo hóa dẫn dắt mà không hề chán mỏi, tùy theo tâm chúng sinh có thể hiểu thấu mà nói chánh pháp cho họ. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát đã khéo biết người nào là pháp khí (người có đủ khả năng tiếp nhận giáo pháp, như đồ đựng chứa được vật) của chánh pháp nào, liền nói chánh pháp ấy cho họ, nên việc thuyết pháp không bao giờ sai lệch. Vì thế, các vị đều được gọi là người thuyết pháp không uổng phí.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được công dụng của trí tha tâm, chứng biết được tâm và tâm pháp (tâm pháp: các trạng thái tâm lý đi kèm theo tâm, như vui, buồn, tham, giận…) của tất cả chúng sinh ở đời hiện tại lần lượt sinh khởi; vô lượng như thế đều biết rõ cả. Này Xá-lợi Tử! Thế nào gọi là biết được tâm và tâm pháp lần lượt chuyển khởi? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát đối với các chúng sinh có tâm thức: tâm có tham thì biết đúng như thật là tâm có tham, tâm lìa tham thì biết đúng như thật là tâm lìa tham; tâm có giận thì biết đúng như thật là tâm có giận, tâm lìa giận thì biết đúng như thật là tâm lìa giận; tâm có si mê thì biết đúng như thật là tâm có si mê, tâm lìa si mê thì biết đúng như thật là tâm lìa si mê. Lại có thể biết: do những phiền não mê lầm này nọ mà che lấp tâm của những chúng sinh này nọ. Bồ-tát Ma-ha-tát đối với những điều ấy đều biết rõ đúng như thật. Biết rõ rồi, tùy theo từng loại phiền não ấy mà giảng nói chánh pháp giúp thoát ra khỏi chúng.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát đã có đủ trí thần thông tha tâm như thế, khi sắp thuyết pháp, đi vào giữa đại chúng, trước hết nên quan sát những sai khác về căn tánh, hạnh nghiệp… của toàn thể đại chúng. Biết rõ rồi, thì tùy theo hạnh mà các chúng sinh ấy nên thực hành mà thuyết pháp cho họ. Này Xá-lợi Tử! Nên biết vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy dùng trí biết rõ căn và tâm hơn kém của chúng sinh, nên có thể biết rõ hết bản tính hơn kém về căn và tâm của chúng sinh.
Này Xá-lợi Tử! Nên biết vị Bồ-tát như thế không xem nhẹ, chê bai một cách sai lầm các trạng thái của tâm mình và tâm người. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy dùng trí mà chọn lọc, gom giữ dòng tâm nối tiếp. Như thế, dùng chánh niệm mà chọn lọc, gom giữ; dùng sự tỉnh ngộ mà chọn lọc, gom giữ; dùng sự hướng tới mà chọn lọc, gom giữ; dùng trí tuệ mà chọn lọc, gom giữ; dùng sự giác ngộ mà chọn lọc, gom giữ dòng tâm nối tiếp. Vì thế, Bồ-tát lìa được tập khí (thói quen ngấm sâu do phiền não để lại) của phiền não, dòng nối tiếp của chúng bị cắt đứt; tâm trong sạch, không nhơ, sáng suốt; không nhiễm, không đục, không xao động; soi xét các pháp, theo vào mọi hoạt động tâm của chúng sinh, vì đã chọn lọc, gom giữ dòng tâm nối tiếp như thế. Này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát có thể hiểu thấu được trí về tất cả tâm pháp như thế, thì đó gọi là pháp mà Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được, thành tựu công dụng của trí thần thông tha tâm một cách viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, đạt được công dụng của trí thần thông nhớ biết túc trụ do tự thân chứng biết được viên mãn? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ có đủ sức trí nhớ biết túc trụ như thế, nên đối với mọi chúng sinh ở khắp cùng tận các thế giới mười phương, những việc đời trước nhiều loại khác nhau của họ, Bồ-tát đều nhớ biết được: như một đời, mười đời, trăm đời, nghìn đời, hoặc trăm nghìn đời, nhiều trăm đời, nhiều nghìn đời, nhiều trăm nghìn đời; lần lượt như thế đều biết rõ được.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết rõ: kiếp hoại, kiếp thành (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài; kiếp thành: thời kỳ thế giới hình thành; kiếp hoại: thời kỳ thế giới tan rã), hoặc kiếp thành hoại, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại; vô lượng như thế đều biết rõ được.
Bồ-tát Ma-ha-tát lại biết: chúng sinh này đã từng ở nơi kia, có tên như thế, có dòng họ như thế, chủng loại như thế, sắc thân như thế, dáng vẻ như thế, hình tướng như thế, ăn uống như thế, sống lâu như thế, chịu những việc khổ vui như thế; Bồ-tát Ma-ha-tát dùng trí túc trụ đều nhớ biết được. Lại biết rõ: chúng sinh này chết ở đây rồi sinh ở kia, chết ở kia rồi sinh ở đây; như thế chết ở đây ở kia, sinh ở đây ở kia; dù là mình hay là người, tất cả những hình tướng, những nơi chốn, những việc đời trước nhiều loại khác nhau như thế, Bồ-tát Ma-ha-tát đều nhớ biết, phân biệt và hiểu rõ được.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nhờ nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa, nên sức nhớ biết túc trụ có thể khéo nhớ lại, biết rõ mọi việc đời trước của chính mình trong quá khứ. Lại có thể nhớ lại những việc đời trước nhiều vô lượng, nhiều loại khác nhau mà các hữu tình (chúng sinh có tình thức) khác, các bổ-đặc-già-la (dịch là "số thủ thú": chúng sinh cứ nhiều lần thọ lấy thân trong các nẻo tái sinh) khác đã trải qua trong quá khứ, đều nhớ lại mà biết được. Bồ-tát Ma-ha-tát lại có thể nhớ lại nhân lành nơi chính mình do nhân đời trước sinh ra; lại có thể nhớ lại nhân lành của người khác, tức của mọi chúng sinh có tâm thức, do nhân đời trước sinh ra. Tất cả như thế đều nhớ lại và biết rõ.
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nhờ sức trí túc trụ với vô lượng phương tiện, đem căn lành của mình hồi hướng về Bồ-đề (sự giác ngộ), khiến chúng sinh mỗi người tự nhớ lại những căn lành của mình, lại khiến chúng sinh siêng năng thực hành, gìn giữ tâm Bồ-đề. Tất cả như thế đều nhớ lại và biết được. Lại có thể nhớ lại mọi nhân của khổ và vui ở các đời trước, khéo biết rằng những nhân ấy đều đi đến chỗ vô thường (không thường còn), khổ, vô ngã (không có cái "tôi" thật sự tồn tại riêng biệt).
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã biết điều đó rồi, thì trong hạnh Bồ-tát không kiêu căng buông thả vì sắc đẹp, không kiêu căng buông thả vì của cải, không kiêu căng buông thả vì quyến thuộc, không kiêu căng buông thả vì quyền thế, không mong cầu sự kiêu căng buông thả của Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng dùng chánh pháp cai trị khắp thiên hạ), không mong cầu sự kiêu căng buông thả của Đế Thích thiên chủ (vua cõi trời Đao-lợi), không mong cầu sự kiêu căng buông thả của Phạm thế thiên vương (vua trời cõi Phạm thiên), không mong cầu sự kiêu căng buông thả của Hộ thế thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương thế gian), không mong cầu sự kiêu căng buông thả do ham đắm sự sinh ra ở các nơi, không mong cầu sự kiêu căng buông thả của những ông vua giàu sang hưởng mọi dục lạc; chỉ trừ khi vì muốn giúp chúng sinh thành thục mà dùng sức nguyện để thọ sinh vào các cõi hữu (các cõi tồn tại trong vòng sinh tử).
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát như thế, vì biết rõ tất cả đều đi đến vô thường, khổ, vô ngã, nên đối với những hành động phiền não ở đời quá khứ thì khéo quở trách, xem nhẹ, chán ghét; ở đời hiện tại thì không còn dung chứa những phiền não như thế nữa; cho đến khi gặp nạn mất mạng hay những nhân duyên khổ nặng, cũng không bao giờ làm điều bất thiện và các nghiệp ác.
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đem tất cả căn lành đã tích tụ trước đây hồi hướng hết về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật), khiến cho các căn lành tích tụ ở hiện tại được tăng thêm rộng lớn, vì muốn thâu nhận, che chở tất cả chúng sinh, vì xa lìa mọi sự hồi hướng không bình đẳng. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy có đủ những căn lành như thế rồi, nối dõi giống Tam bảo (ba ngôi quý báu: Phật, Pháp, Tăng) không để dứt mất, tất cả đều hồi hướng về nhất thiết trí trí. Này Xá-lợi Tử! Nên biết, nhờ sức của niệm và định mà Bồ-tát Ma-ha-tát mới có thể thành tựu vô lượng pháp lành mầu nhiệm như thế.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa, đạt được sự nhớ biết mầu nhiệm về các duyên đời trước này, an trú hết sức vững vàng, vì an trú nơi pháp giới (toàn thể thực tại của mọi pháp). Sự nhớ biết như thế bền chắc không lay động, vì đã dùng phương tiện khéo léo chọn lọc gom giữ. Sự nhớ biết như thế không có chao động rối loạn, vì đã khéo tu tập công phu tĩnh lự. Sự nhớ biết như thế không có xao động nhiễu loạn, vì đã khéo giữ vững Xa-ma-tha (chỉ: phép tu làm tâm dừng lắng, an định) mầu nhiệm. Sự nhớ biết như thế không có mê lầm, vì đã khéo nắm giữ Tỳ-bát-xá-na (quán: phép tu dùng trí sáng suốt quán chiếu sự thật). Sự nhớ biết như thế bản tính không thô vụng, vì đã khéo chứng được trí mầu nhiệm trong sạch hiện tiền. Sự nhớ biết như thế có thể khéo ghi nhớ gìn giữ, vì không quên mất những điều nhớ từ lâu xa. Sự nhớ biết như thế là kho báu lớn chôn giấu, vì đã khéo tích tụ tư lương (hành trang cần thiết trên đường tu) về phúc đức. Sự nhớ biết như thế không chạy theo người khác, vì đã khéo tích tụ tư lương về trí tuệ. Sự nhớ biết như thế đã đến bờ bên kia (bờ giác ngộ), vì đã khéo tích tụ tư lương của các pháp ba-la-mật.
Như thế, này Xá-lợi Tử, nên biết vô lượng vô biên pháp lành mầu nhiệm đều do sức niệm gìn giữ, nên ở đời quá khứ và đời hiện tại đều khởi lên được pháp nhớ nghĩ không quên mất. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được, thành tựu đầy đủ thần thông túc trụ, công dụng của trí được viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là trí thần thông như ý túc do tự thân chứng biết của Bồ-tát Ma-ha-tát? Lại thế nào gọi là công dụng của trí thần thông như ý túc được viên mãn? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa, đạt được phép tu như ý túc gọi là "dục tam-ma-địa đoạn hành thành tựu" (tam-ma-địa: định, tâm chuyên nhất vào một đối tượng; ở đây là định đạt được nhờ ý muốn mạnh mẽ, kèm theo sự nỗ lực dứt bỏ điều ác, thành tựu điều lành). Cũng như thế, tu các phép như ý túc gọi là "cần", "tâm", "quán" tam-ma-địa đoạn hành thành tựu (tức định đạt được nhờ siêng năng, nhờ chuyên tâm, nhờ quán xét).
Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nương vào các pháp hỗ trợ như ý muốn, siêng năng, chuyên tâm, quán xét, tu tập hết sức khéo léo, xây dựng hết sức vững chắc, vận hành tự tại, nên có thể khéo tu tập bốn như ý túc. Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu bốn như ý túc rồi, tùy theo ý nguyện mong muốn, thần thông như ý được chứng đắc hiện tiền, có thể thị hiện nhiều loại thần biến (sự biến hóa thần diệu) khác nhau. Bồ-tát Ma-ha-tát tuy hiện vô lượng thần thông biến hóa, nhưng tất cả đều vì độ thoát chúng sinh mà tu tập. Này Xá-lợi Tử! Có những chúng sinh cần thấy những thần thông biến hóa như thế mới chịu điều phục (được chế ngự, cảm hóa mà quay về đường lành); Bồ-tát Ma-ha-tát tùy chỗ thích hợp với họ mà liền hiển bày vô lượng biến hóa thần thông như thế: hoặc hiện các hình tướng, hoặc hiện oai lực, hoặc thầm gia bị cho chúng sinh, nhờ đó mà họ được độ thoát.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát dùng thần thông như ý túc hiện các hình tướng để điều phục chúng sinh? Này Xá-lợi Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy quan sát thấy các chúng sinh phải nhờ những hình tướng nào đó hiện ra, được thấy hoặc được nghe, thì mới chịu điều phục; Bồ-tát liền tùy theo điều họ nghĩ mà hiện ra hình tướng ấy: hoặc hiện hình tướng Như Lai, hoặc hiện hình tướng Độc giác, hoặc hiện hình tướng Thanh văn, hoặc hiện hình tướng Thiên đế (Đế Thích, vua trời), hoặc hiện hình tướng Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên), hoặc hiện hình tướng Hộ thế thiên vương, hoặc hiện hình tướng Chuyển luân thánh vương. Các hình tướng khác như thế, Bồ-tát Ma-ha-tát tùy theo người cần được hóa độ đều có thể thị hiện; cho đến có người phải nhờ hiện hình tướng súc sinh hay mọi hình tướng khác mới được điều phục, thì Bồ-tát liền thị hiện hình tướng ấy, rồi vì các chúng sinh mà giảng nói chánh pháp.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát dùng thần thông như ý túc hiện các oai lực? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát quan sát thấy có những chúng sinh ỷ vào tăng thượng mạn (sự kiêu mạn lớn, tự cho mình đã đạt được điều chưa đạt), giận dữ, kiêu căng buông thả, ôm giữ hết sức sâu nặng, phải nhờ sức mạnh mới điều phục được; Bồ-tát Ma-ha-tát tùy chỗ thích hợp liền thị hiện cho họ thấy sức thần như thế: hoặc hiện sức của Ma-ha-nặc-già-na (bậc đại lực sĩ), hoặc hiện một phần tư sức của Na-la-diên (vị thần có sức mạnh vô song), hoặc hiện một nửa sức trọn vẹn của Na-la-diên, hoặc hiện đủ sức trọn vẹn của Na-la-diên, cứ như thế cho đến dần dần gấp bội lên, khiến những chúng sinh ấy được điều phục, hóa độ.
Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ sức thần thông như ý túc của tĩnh lự ba-la-mật-đa, có thể dùng hai ngón tay nâng núi chúa lớn nhất là Tô-mê-lô (núi Tu-di, ngọn núi ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), xoay chuyển nhẹ nhàng tự tại, như cầm một quả a-mạt-la (một loại quả nhỏ, như quả me rừng); lại ném núi chúa ấy sang các thế giới không bờ bến ở phương khác. Này Xá-lợi Tử! Núi chúa ấy cao một trăm sáu mươi tám nghìn du-thiện-na (do-tuần, đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi đơn vị khoảng mười mấy cây số), rộng tám mươi bốn nghìn du-thiện-na, do bốn thứ báu tạo thành, cao rộng bậc nhất. Thế mà Bồ-tát vì an trú trong như ý túc, nên tuy ném nó sang phương khác, sức của Bồ-tát vẫn không hao không giảm.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát vì an trú trong như ý túc, lại có thể đem cả tam thiên đại thiên thế giới này (một hệ thống gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), theo hết chiều dọc chiều ngang đến tận ranh giới của nó, từ thủy luân (tầng nước nằm dưới đỡ lấy mặt đất) lên đến Hữu đỉnh (cõi trời cao nhất trong ba cõi), nâng đặt trong lòng bàn tay, giữ suốt một kiếp, mà vẫn hiện đủ các oai nghi đi đứng nằm ngồi không chút trở ngại. Này Xá-lợi Tử! Vô lượng điều không thể nghĩ bàn như thế, Bồ-tát Ma-ha-tát đều có thể tùy chỗ thích hợp mà thị hiện thần biến.
Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát hóa hiện thành tựu sức lớn như thế, là để khiến những chúng sinh ỷ sức, tăng thượng mạn, giận dữ, kiêu căng buông thả cực nặng được thấy nghe Bồ-tát hiển hiện thần biến, rồi mọi sự ỷ sức, ôm lòng kiêu mạn, giận dữ, kiêu căng buông thả của họ đều bị dập tắt. Bồ-tát biết rõ họ đã được điều phục rồi, thì tùy chỗ thích hợp mà nói những điều cốt yếu của pháp cho họ.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát chứng đắc trí gia bị của thần thông như ý túc? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát dùng sức trí gia bị như thế, hễ gia ý niệm vào điều gì thì điều ấy liền thành tựu. Này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn gia niệm khiến biển lớn sâu rộng trở nên như vết chân trâu, thì đúng như ý niệm ấy, khiến biển lớn chỉ còn bằng vết chân trâu. Nếu lại muốn gia niệm khiến vết chân trâu nhỏ cạn trở nên như biển lớn, thì đúng như ý niệm ấy, khiến vết chân trâu rộng bằng biển lớn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn gia niệm khiến ngọn lửa lớn thiêu đốt cuối kiếp (trận hỏa tai thiêu rụi thế giới vào thời kỳ kiếp hoại) trở thành khối nước, thì đúng như ý niệm ấy liền thành khối nước. Gia niệm khiến thủy tai (trận lụt lớn hủy diệt thế giới) trở thành hỏa tai, thì đúng như ý niệm ấy, hỏa tai liền khởi lên. Này Xá-lợi Tử! Nói tóm lại, tất cả các pháp môn thần túc (thần thông như ý túc) do gia niệm, Bồ-tát Ma-ha-tát tùy ý niệm mà gia vào thì đều thành tựu.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát gia niệm khiến các pháp bậc hạ, bậc trung, bậc thượng đổi chỗ cho nhau, thì tùy ý niệm ấy đều thành tựu. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Phàm những vật mà Bồ-tát Ma-ha-tát dùng thần thông gia niệm vào, thì bền vững khó hoại, không thể thay đổi; trong khắp thế gian không ai có thể làm cho lay động hay ẩn mất. Dù là sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, giáo sĩ ở Ấn Độ xưa), các trời, Đế Thích, Ma vương (vua loài ma, chuyên ngăn trở người tu), Phạm vương hay những ai khác trong thế gian, đều không ai có thể làm cho lay động hay ẩn mất được, chỉ trừ chư Phật Thế Tôn là bậc Pháp chủ (bậc làm chủ giáo pháp).
Này Xá-lợi Tử! Nên biết, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy dùng sức gia niệm gìn giữ như thế, chỉ vì sự tôn trọng mà hiện ra nhiều loại biến hóa rộng lớn kỳ lạ, vì muốn tuyên nói chánh pháp cho các chúng sinh mà hiện oai thần.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được thần túc như ý tự tại không thoái lui như thế, vượt qua cảnh giới của các loài ma và phiền não, đi vào cảnh giới của tất cả chư Phật. Đó là phương tiện không làm phiền não chúng sinh, là sự tích tụ tư lương của mọi căn lành; tất cả Ma vương và quân ma, các vị trời có oai đức đều không thể ngăn cản cắt đứt được. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được thần thông như ý túc do tự thân chứng biết, với công dụng của trí được viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được thần thông này? Thần thông ấy có ý nghĩa gì? Lại lấy gì mà gọi là trí? Này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nhìn thấy các hình sắc, thì gọi là thần thông; nếu biết rõ các hình sắc rốt cuộc đều tiêu mất mà không chứng nhập vào sự tiêu mất ấy, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu có thể nghe được mọi âm thanh, thì gọi là thần thông; nếu biết rõ âm thanh từ nguồn gốc ban đầu vốn không thể nói được, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu có thể thấu rõ hoạt động tâm của chúng sinh, thì gọi là thần thông; nếu biết rõ bản tính của tâm là vắng lặng mà không chứng nhập vào sự vắng lặng ấy, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu có thể nhớ lại đến tận cùng quá khứ, thì gọi là thần thông; nếu biết rõ ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) không có ngăn ngại, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Đi về giữa các cõi Phật, thì gọi là thần thông; nếu biết các cõi nước có tướng như hư không, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Biết rõ sự sinh khởi của các pháp, nên gọi là thần thông; quán thấy các pháp bình đẳng, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thấu suốt các thế gian, nên gọi là thần thông; không lẫn vào các thế gian, thì gọi là trí. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Oai thế lấn át tất cả các vị trời Đế Thích, Phạm vương, Hộ thế, nên gọi là thần thông; biết rõ sự chứng đắc của tất cả Thanh văn, Duyên giác (tức Độc giác) là thấp kém, thì gọi là trí. Này Xá-lợi Tử! Những điều như thế, dù là thần thông hay là trí, công đức đều vô lượng, không thể nghĩ bàn. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà siêng năng đạt được công dụng của thần thông và trí như thế một cách viên mãn.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà chứng được định vắng lặng sâu mầu không bờ bến. Vì sao vậy? Này Xá-lợi Tử! Chúng sinh có bao nhiêu phiền não vô số tích tụ trong tâm (?), thì Bồ-tát đối với đó cũng có bấy nhiêu tư lương công đức tĩnh lự vô số để an trú tâm mình. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Có bao nhiêu chúng sinh vì tâm phiền não mà sinh ra tán loạn, thì Bồ-tát đối với đó cũng phải tích tụ bấy nhiêu tư lương công đức tĩnh lự. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là tĩnh lự mà Bồ-tát Ma-ha-tát chứng được là vô lượng vô biên, đều do tĩnh lự ba-la-mật-đa mà khởi lên.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Định mà Bồ-tát Ma-ha-tát chứng được hết sức sâu mầu. Bồ-tát đúng lúc an trú trong đó, dẫn đến và thâu giữ sự bình đẳng; chỗ ấy gọi là Tam-ma-hy-đa (đẳng dẫn: trạng thái tâm được dẫn đến chỗ bình đẳng, an định). Này Xá-lợi Tử! Thế nào gọi là dẫn đến và thâu giữ sự bình đẳng? Này Xá-lợi Tử! Tam-ma-hy-đa là dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của các hữu tình, nên định này gọi là Tam-ma-hy-đa. Này Xá-lợi Tử! Tam-ma-hy-đa là vì dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của tâm. Lại nữa, Tam-ma-hy-đa là vì dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của sự ưa thích và tin hiểu. Lại nữa, Tam-ma-hy-đa là vì dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của phương tiện. Lại nữa, Tam-ma-hy-đa là vì dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của sự ưa thích và tin hiểu tăng thượng (mạnh mẽ, vượt trội). Lại nữa, Tam-ma-hy-đa là vì dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của đà-na (bố thí). Lại có thể dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của thi-la (giữ giới), sằn-để (nhẫn nhục), tỳ-lợi-da (tinh tấn), tĩnh lự và bát-la-nhã (trí tuệ thấu suốt chân lý). Lại nữa, Tam-ma-hy-đa là vì dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của tất cả các pháp. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Tam-ma-hy-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát, vì tĩnh lự sâu mầu dẫn đến và thâu giữ bản tính bình đẳng của các pháp.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Tĩnh lự mà Bồ-tát Ma-ha-tát đạt được nhờ nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa thì kín nhiệm, sâu mầu, chỉ có trí mới vào được, cũng được gọi là Tam-ma-bán-na (đẳng chí: sự đạt đến, nhập vào trạng thái bình đẳng). Này Xá-lợi Tử! Thế nào gọi là Tam-ma-bán-na? Này Xá-lợi Tử! Định mầu nhiệm như thế bình đẳng với bản tính các pháp. Vì sao vậy? Nếu Bồ-đề bình đẳng, thì tất cả hữu tình bình đẳng; nếu tất cả hữu tình bình đẳng, thì các pháp bình đẳng. Nếu có thể chứng nhập một cách bình đẳng vào bản tính bình đẳng ấy, thì gọi là Tam-ma-bán-na. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu tánh Không (sự thật rằng mọi pháp không có tự thể cố định, chỉ do nhân duyên hợp thành) bình đẳng, thì các pháp bình đẳng; nếu có thể chứng nhập vào bản tính bình đẳng ấy, thì gọi là Tam-ma-bán-na. Cũng như thế, bản tính của vô tướng (không chấp vào hình tướng), vô nguyện (không mong cầu tạo tác gì), vô hành (không có sự tạo tác) đều bình đẳng, thì các pháp bình đẳng; nếu có thể chứng nhập vào bản tính bình đẳng ấy, thì gọi là Tam-ma-bán-na. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu bản tính của tâm bình đẳng, thì các pháp bình đẳng; nếu có thể chứng nhập vào bản tính bình đẳng ấy, thì gọi là Tam-ma-bán-na. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đạt được bản tính bình đẳng của Tam-ma-bán-na trong tĩnh lự, tất cả đều nhờ tĩnh lự ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được tĩnh lự bình đẳng mầu nhiệm này, đối với mọi chúng sinh có tâm thức, dù có ơn hay không có ơn với mình, đều sinh tâm bình đẳng, không phân biệt chọn lựa. Vì thế, Bồ-tát có tâm bình đẳng như đất, tâm bình đẳng như nước, tâm bình đẳng như lửa, tâm bình đẳng như gió, tâm bình đẳng như hư không, không có cao thấp, cũng không héo hon co rút; an trú, khéo an trú, chứng được sự không lay động. Trong mọi oai nghi, tâm luôn ở trong định, lại không phân biệt oai nghi mình đang ở. Tính tâm thuần thục, ưa ở trong định sâu, không chao động, không bồng bột, không bị cuốn trôi; xa lìa mọi sự ngu độn, lời nói không lộn xộn; biết nghĩa, biết pháp, khéo biết các thời, tức là ca-la (thời gian nói chung), phệ-la (giới hạn thời gian, đúng hạn) và tam-ma-da (thời cơ, lúc thích hợp). Khéo léo tùy thuận tất cả thế gian, mà không lẫn lộn với bản tính thế gian; vượt qua tám pháp thế gian (tám điều làm lay động lòng người: được lợi, mất lợi, bị chê sau lưng, được khen sau lưng, được ca ngợi trước mặt, bị chê trước mặt, khổ, vui); các phiền não mê lầm không thể làm nhơ nhuốm. Dù ở nơi lẫn lộn ồn náo, mà vẫn xa lìa những gì nơi ấy làm (?); chỉ luôn an trú trong pháp tính bình đẳng; không rời bỏ định sâu mà vẫn hiện làm mọi việc ở thế gian. Này Xá-lợi Tử! Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà chứng nhập vô lượng công đức như thế; nên biết tất cả đều do tuệ mầu nhiệm và phương tiện mà khởi lên.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà chứng được tuệ mầu nhiệm và phương tiện? Này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát dùng sức đại bi buộc tâm vào đối tượng để độ chúng sinh, thì gọi là phương tiện; chứng nhập sự vắng lặng, vắng lặng tột cùng, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu có thể chứng nhập trí Phật không ngăn ngại, thì gọi là phương tiện; không có một pháp nào có thể suy lường mà biết được, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu có thể chứng nhập sự quán xét thâu tóm các pháp, thì gọi là phương tiện; nếu đối với pháp tính suy nghĩ không xen tạp, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Chứng nhập một cách bình đẳng, khiến thân Phật trang nghiêm hiện ra trước mắt, thì gọi là phương tiện; quán xét pháp thân (thân chân lý của Phật, tức chính thực tại tuyệt đối) bản tính không có chỗ nơi, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Chứng nhập một cách bình đẳng, nhớ nghĩ những lời lẽ mà chư Phật giảng nói, cùng tiếng nói thanh tịnh như tiếng Phạm thiên, thì gọi là phương tiện; quán xét pháp tính không thể nói bằng lời, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Chứng nhập một cách bình đẳng, tâm an trú trong định Kim cương dụ (định vững chắc như kim cương, phá tan mọi phiền não mà không gì phá được nó), thì gọi là phương tiện; niệm không tán loạn mà quán xét pháp tính, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu định như thế an trú nơi bản nguyện (lời nguyện ban đầu khi phát tâm tu Bồ-tát) để giúp chúng sinh thành thục, thì đó là phương tiện; quán xét chúng sinh đều không có tự ngã, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu định nương vào các cảnh giới thù thắng kia mà khởi lên mọi căn lành thù thắng, thì gọi là phương tiện; nếu có thể quán xét thấy không có gốc rễ, không có chỗ trụ, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu định tu sửa cõi Phật hiện ra trước mắt, thì gọi là phương tiện; quán xét cõi nước bằng với hư không, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu định khởi lên sự trang nghiêm đạo tràng, thì gọi là phương tiện; nếu an trú trong vắng lặng mà suy xét biết các pháp, thì gọi là tuệ. Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Nếu định khởi lên việc chuyển bánh xe chánh pháp (tức giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), thì gọi là phương tiện; nếu quán thấy bánh xe pháp được chuyển vốn không sinh khởi, thì gọi là tuệ.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Vô lượng tư lương của các giác phần (các yếu tố đưa đến giác ngộ) như thế được chứng nhập một cách bình đẳng, quán xét hiện tiền, thì gọi là phương tiện. Vô lượng mê lầm như thế được dập tắt, dứt trừ sự nóng bức khổ não; niềm vui mầu nhiệm của tĩnh lự nơi Như Lai không hòa hợp với các pháp; không có các tướng mà biết khắp các tướng; xa lìa mọi đối tượng nhận biết; tất cả như thế đều đi vào tĩnh lự trong chánh định của Bồ-tát. Này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát có thể quán xét đầy đủ như thế, thì gọi là tuệ. Này Xá-lợi Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu tĩnh lự vô tận như thế, tương ứng với tĩnh lự ba-la-mật-đa, thì tất cả ác ma không thể tìm được chỗ sơ hở, liền gọi là an trú làm pháp khí của chư Phật. Này Xá-lợi Tử! Phương tiện như thế, tuệ mầu nhiệm như thế, đó gọi là tĩnh lự ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát được thành tựu đầy đủ, tất cả đều do tuệ mầu nhiệm và phương tiện mà khởi lên.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà thành tựu đầy đủ thần thông không thoái lui, khéo xây dựng những việc làm của trí, không phải do sức kiêu mạn mà khởi lên. Bồ-tát dạo chơi tự tại với thần thông, thị hiện trong thế gian; mọi việc làm đều an trú trong thần thông, khởi lên mọi việc lớn ở thế gian.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thần thông ấy là tướng của trí lớn, vì có đủ những công dụng mầu nhiệm của thế gian và xuất thế gian. Thần thông ấy là tướng của tuệ lớn, vì thấy rõ trước mắt mọi pháp thế gian và xuất thế gian. Thần thông ấy là tướng vô tận, vì theo khắp mọi nơi như hư không. Thần thông ấy thấy bình đẳng mọi hình sắc, vì trong chỗ có hình sắc và không có hình sắc đều thấy bình đẳng. Thần thông ấy khéo đi vào pháp môn âm thanh, vì âm thanh từ nguồn gốc ban đầu có bản tính bình đẳng. Thần thông ấy có thể quán thấy mọi hoạt động tâm của chúng sinh, vì thấy rõ bản tính của chúng. Thần thông ấy khéo nhớ lại tất cả các kiếp, vì phân biệt biết rõ trước sau. Thần thông ấy khéo thị hiện vô lượng thần biến, vì luôn hiện tiền mà không cần gia hạnh (sự gắng sức chuẩn bị trước). Thần thông ấy biết rõ lậu tận (sự dứt sạch mọi phiền não), vì xét theo ca-la và tam-ma-da mà không để quá thời. Thần thông ấy là thánh, là xuất thế, vì là phần quyết trạch (phân định, thấy rõ chân lý) đối với mọi pháp.
Lại nữa, này Xá-lợi Tử! Thần thông như thế vi diệu, rất sâu, Thanh văn và Độc giác không thể lường được. Thần thông như thế có oai đức lớn, khéo điều phục tất cả hữu tình. Thần thông như thế có công nghiệp lớn, vì chứng được quán đảnh (nghi lễ rưới nước lên đầu khi phong vương; ở đây ví việc Bồ-tát được thọ nhận địa vị cao nhất, sắp thành Phật) và vận hành tự tại đối với mọi pháp. Như thế, này Xá-lợi Tử, đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nương vào tĩnh lự ba-la-mật-đa mà đạt được các thần thông thù thắng không thoái lui này, khéo xây dựng những việc làm của trí, không phải do sức kiêu mạn mà khởi lên.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ bốn mươi chín.
Kinh Đại Bảo Tích, quyển thứ năm mươi.
Pháp sư Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang đời Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video