Phẩm thứ mười ba: Bồ-tát Đẳng Mục — Vua rồng Duyệt Lạc
Này tộc tính tử (người con nhà dòng dõi tốt, cách Phật và Bồ-tát gọi người nghe pháp), ví như vua rồng Duyệt Lạc (tên có nghĩa là "vui thích"; trong truyện này là con voi chúa thần làm vật cưỡi của vua trời Đế Thích, chữ "rồng" ở đây chỉ loài voi thần) ở trong kho tàng bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) trên mặt núi Vàng, kho ấy làm bằng bảy báu, chung quanh cũng bằng bảy báu, có tuyết phủ lên. Vua rồng Duyệt Lạc toàn thân trắng tinh, như màu tuyết, sắc vàng sáng rỡ, sắc vàng như tranh vẽ, đồ trang sức trắng đẹp phủ lên, rủ xuống giao lộ (màn lưới kết bằng chuỗi ngọc đan chéo), có lưới muôn báu trong sạch che phủ, rủ chuỗi muôn báu làm tua rua, đứng vững trên bảy chi thể (?) (theo tướng voi chúa có bảy chỗ chạm đất). Ấy gọi là chỗ ưa thích của sự mềm mỏng; đó là hình sắc không vết nhơ, người thấy không chán, trong sạch không tì vết, gọi là tính điều hòa mềm dịu vậy.
Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) là bậc tự tại ở cõi trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai của cõi dục, trên đỉnh núi Tu-di, nơi ba mươi ba vị trời cư ngụ), vừa khởi lên ý nghĩ thì (vua rồng) ở kho muôn báu trên mặt núi Vàng chợt biến mất khỏi nơi đó, đến đứng trước Thiên vương Đế Thích ở Đao-lợi. Bấy giờ Thiên Đế liền cưỡi vua rồng Duyệt Lạc; Thiên Đế Thích vừa lên cưỡi vua rồng ấy.
Lúc ấy vua rồng Duyệt Lạc liền biến hóa nhiều cách, đủ kiểu hiện ra ba mươi ba cái đầu; mỗi đầu có bảy ngà; trên mỗi ngà có bảy ao tắm; trong mỗi ao tắm hiện ra bảy trăm hoa sen; trên mỗi hoa sen hiện ra bảy trăm ngọc nữ (thiếu nữ cõi trời xinh đẹp). Từng ngọc nữ đều ca hát ngợi khen, theo lễ nghi cõi trời, hòa cùng một điệu mà tấu nhạc.
Thiên vương Đế Thích từ cung trời cưỡi con voi ấy đến vườn Diệu Thụ, vui thích hết mực, tùy ý rong ruổi dạo chơi. Bấy giờ Thiên vương Đế Thích ngồi trên lưng voi dạo chơi trong vườn, rồi từ trên rồng Duyệt Lạc bước xuống, đến tòa nhà trang hoàng muôn báu, cùng các ngọc nữ ca hát tấu nhạc, vui mừng thỏa thích, vui chơi khoái lạc. Lúc ấy vua rồng Duyệt Lạc hiện oai thần, ở trên cõi trời Đao-lợi, khắp vườn ấy chỉ là thân một con voi (?), cùng các ngọc nữ vây quanh nhau, vui chơi hoan hỷ.
Lúc ấy vua rồng Duyệt Lạc vui chơi đã thỏa, cùng các trời và người qua lại lẫn lộn, ai cũng vui thích. Oai thần và y phục của rồng không khác gì họ; hình tướng thân thể, sắc diện rực rỡ cũng không khác; đồ trang sức, quần áo, mọi thứ, cho đến co duỗi ngồi đứng, những gì vua rồng Duyệt Lạc có cũng đều giống hệt không khác. Các trời và người ấy với vua rồng Duyệt Lạc, mọi thứ sở hữu cũng giống nhau không khác. Vua rồng Duyệt Lạc có gì thì các trời và người cũng có đúng như vậy; các trời có gì thì vua rồng Duyệt Lạc cũng có đúng như vậy. Đồ ăn uống của trời và người ở Đao-lợi thế nào thì vua rồng Duyệt Lạc cũng đúng như vậy.
Vua rồng Duyệt Lạc cũng không hiện biến hóa, mà vẫn có hình sắc vàng tía ở trong kho bảy báu. Những thứ mà cõi trời biến hóa ra ấy đến cõi trời Đao-lợi để cúng dường Thiên vương Đế Thích; vì cúng dường nên vui vẻ mà cúng dường. Niềm vui cõi trời tự nhiên mà có, những gì đại chúng ở Đao-lợi có thì nó đều có, nhờ đức biến hóa của mọi người mà không khác gì.
Này tộc tính tử, Bồ-tát đại sĩ (Bồ-tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; "đại sĩ" là bậc người lớn lao) cũng như vậy: dùng hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền (Samantabhadra: vị Bồ-tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn) mà tu dựng định (thiền định: trạng thái tâm tập trung tuyệt đối) của Bồ-tát thệ nguyện; được trang hoàng bằng muôn báu; dùng kho tàng bảy chi thể của Bồ-tát mà đứng vững; từ thân phóng ra lưới ánh lửa sáng; đánh chuông pháp, giương phướn pháp; hóa hiện khắp thân Na-la-diên (Nārāyaṇa: vị lực sĩ thần có sức mạnh vô song); đạt thệ nguyện vô thượng; bước bước đi sư tử (dáng đi oai nghiêm không sợ hãi); xoay chuyển các trí tuệ; chỉnh đốn bằng vẻ đẹp của pháp mà trụ trong các kho tàng; đối với các Bồ-tát là bậc hành tối thượng; đầy đủ các hạnh mà đạt thệ nguyện, để hướng đến cây Phật (cây bồ-đề nơi Phật thành đạo).
Tu hành thệ nguyện mà không gián đoạn, vì muốn đạt trí tuệ Phổ trí (trí biết khắp tất cả, tức trí tuệ viên mãn của Phật); đạt hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, tu cho tăng thêm rộng lớn, vì để giác ngộ sự giác ngộ; đối với hạnh nguyện Bồ-tát mà không quay lui, cũng không lười biếng dừng nghỉ, lại không đứt đoạn, cũng không thoái chuyển; tăng thêm lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài) vô lượng; dùng hạnh nguyện Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành nhằm cứu độ tất cả chúng sinh cùng đến giác ngộ), đối với tất cả không có thân (?), dùng cỗ xe Phổ Hiền tối thượng, hành không bỏ tinh tấn (siêng năng không ngừng), vì muốn cứu độ tất cả chúng sinh đời sau; không dứt đức hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, cũng không thấy lúc nào thành đạo.
Đạo là cửa không thể nắm bắt và không không thể nắm bắt (?); đạt được mà không có gì để đạt, là cửa chuyển pháp; đạt được mà không có gì để đạt, là cửa của đủ loại tính hạnh; đạt được mà không có gì để đạt, là cửa cảm động (làm rung chuyển, cảm ứng) khắp đủ loại chúng sinh đến các cõi các nơi.
Lại nữa, vị ấy dùng sự đạt được mà không có gì để đạt mà vào khắp các cõi, hiện ra sự sinh của mình, cũng hiện ra hạnh của Phổ Hiền; dùng sự đạt được mà không có gì để đạt mà thành chính giác (sự giác ngộ chân chính) dưới cây đạo của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến); dùng sự đạt được mà không có gì để đạt mà được chúng Bồ-tát vây quanh khi đi; dùng sự đạt được mà không có gì để đạt mà đến đủ loại nơi chốn, ở các cõi Phật mười phương hiện ra đủ loại thân hình.
Có khi tức thời thành chính giác, có khi trong chốc lát thành chính giác, có khi trong một khoảng thời gian thành chính giác, có khi trong một ngày thành chính giác, có khi trong tuần tháng thành chính giác, có khi số năm vô hạn, cho đến một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) — trong những lúc ấy, với sự đạt được mà không có gì để đạt, ở các số thời gian ấy mà thành chính giác.
Đến gặp dưới chân các Như Lai; các Như Lai ở các cõi như thế đều được vị ấy cúi đầu kính lễ, cúng dường hầu hạ, hỏi han các Phật sự; ở các đạo trường như huyễn mà được tăng thêm; dùng sự thanh tịnh tu vô lượng hạnh thanh tịnh của các Bồ-tát; dùng sự đạt được mà không có gì để đạt mà tu hạnh trí tuệ của Bồ-tát, với đủ loại sự cảm động của Bồ-tát, đủ loại nơi chốn của Bồ-tát, đủ loại phương tiện trí tuệ của Bồ-tát (?), đủ loại sự vi diệu của Bồ-tát, đủ loại ý vô lượng về thần túc (năng lực đi lại, biến hóa tùy ý) của Bồ-tát, đủ loại sự đến các nơi chốn của Bồ-tát, đủ loại sự cảm động khi dạo chơi của Bồ-tát, đủ loại pháp tu cho sáng tỏ của Bồ-tát, đủ loại sự giáo hóa dẫn dắt của Bồ-tát. Vị ấy thị hiện khắp các hạnh nguyện của Bồ-tát mà cũng không làm hỏng bản tế (bờ mé gốc, tức thực tính chân thật) của mình.
Bồ-tát Phổ Hiền ấy giáo hóa tất cả chúng sinh và mọi giác quan họ có; dùng sự đạt được mà không có gì để đạt mà tu hành thanh tịnh, để cắt đứt bánh xe sinh tử (vòng sống chết luân hồi xoay vần không dứt); nghe tiếng, nghe lời mà được thanh tịnh; dùng tai của Như Lai nghe tiếng chư Phật làm hưng thịnh pháp Phật, tiếp nhận mà thực hành, đều vượt qua ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) mà không hai; dòng giống của chư Phật đều ghi nhớ; âm thanh Phổ trí và pháp Phật thì phân biệt rõ; ở mọi nơi mà không có nơi chốn; vị ấy dùng pháp thân (thân chân lý, tức thân chân thật đồng với chân lý, không phải thân xác thịt) mà ghi nhớ; mọi hạnh của Bồ-tát đều nhận lấy qua âm thanh mà làm đầy đủ hạnh ấy; âm thanh của Phổ Hiền ở chỗ trí tuệ Phổ trí của đẳng giác (sự giác ngộ bình đẳng, viên mãn).
Này tộc tính tử, hãy quán sát hạnh của Phổ Hiền: không lười biếng đứt đoạn, hạnh Bồ-tát không gián đoạn, dùng trí tuệ mà thấy chư Phật; hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền không ngơi nghỉ mà đạt đến cảnh giới Phổ trí.
Như vua rồng Duyệt Lạc kia, không ai lay động được, lên đến cõi trời Đao-lợi, ở đó khởi lên, đi đến làm vật chở cưỡi mà rất vui thích, hưởng niềm khoái lạc cõi trời, không mất mọi sự nuôi dưỡng sung sướng nhất, cùng các thể nữ vui chơi, hiện ra đủ mọi biến hóa, cùng các trời Đao-lợi đều ngang hàng một loại. Này tộc tính tử, Bồ-tát cũng như vậy: dùng hạnh của Phổ Hiền, không hủy hoại đạo trường Đại thừa, không bỏ thệ nguyện, nhận lãnh cảnh giới của chư Phật, lấy Phổ trí mà tự vui, hiểu rõ hạnh của chư Phật, thấu hiểu vô số vô số điều không thể nắm bắt, làm thanh tịnh khắp các cõi mà không trụ nơi pháp Phật, không có "ta", cũng không có tưởng niệm, bình đẳng với các pháp Phật, không khởi lên sự phân hai, làm sáng tỏ các cõi Phật.
Bồ-tát như vậy hiện ra bình đẳng với chư Phật, cùng hạnh của các Bồ-tát quá khứ, vị lai, hiện tại, âm thanh không gián đoạn. Rồng Duyệt Lạc ấy ở cảnh giới loài rồng như chỗ này, lại hiện lên cõi trời hưởng niềm vui tột bậc ở đó. Này tộc tính tử, pháp đại đức như thế, hãy lập chí theo hạnh của bậc đại sĩ Phổ Hiền và thệ nguyện vô thượng của Bồ-tát, nên vâng giữ siêng tu, làm trong sạch bản tính bên trong. Này tộc tính tử, ấy gọi là đạo trường đại định thứ mười, hạnh Bồ-tát rộng lớn sáng tỏ vô lượng, được bản tính thanh tịnh, làm rộng lớn Đại thừa. Này tộc tính tử, đây là đạo trường mười định của Bồ-tát Phổ Hiền vậy.
Khi Phật nói xong mười trí tuệ thiết yếu vô thượng về định đại đạo mười đức của Bồ-tát Phổ Hiền, thì khắp các cõi nước của chư Phật mười phương đều sáng rực, tự nhiên rung chuyển các cõi; các Bồ-tát và các trời, người ở các cõi đều tự trang nghiêm, đều tấu vô lượng nhạc cõi trời, cùng ca ngợi vô lượng đức của Bồ-tát Phổ Hiền. Ánh sáng chiếu khắp các cõi, mọi chỗ tối tăm đều được mở sáng. Mọi khổ đau trong các địa ngục ở mười phương, ngay lúc ấy đều tạm ngưng nghỉ. Các loài chúng sinh ở các cõi mười phương nhiều như số bụi, mỗi loài ở chỗ của mình, đều phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng (tâm cầu sự giác ngộ cao tột của Phật); trăm nghìn na-thuật (nayuta: một đơn vị số cực lớn) người đều chứng được vô sở tùng sinh pháp lạc nhẫn (sự chứng ngộ an nhiên rằng các pháp vốn không từ đâu sinh ra, không sinh không diệt, an vui trong pháp ấy).
Phật nói xong, bậc đại sĩ Phổ Hiền, Bồ-tát Đẳng Mục (vị Bồ-tát tên là "Mắt bình đẳng", người thưa hỏi trong kinh), tất cả Bồ-tát cùng toàn thể hội chúng, trời, rồng, quỷ thần, A-tu-luân (a-tu-la: loài thần có phúc lớn nhưng hiếu chiến, hay ganh đua với chư thiên), người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), nghe lời Phật dạy, ai nấy đều vui mừng, làm lễ Phật rồi lui ra.
Kinh Đẳng Mục Bồ-tát, quyển hạ.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video