Thiên 13 — Quyển 13 — Hoàng Kim Sách, phần sáu

 Bốc phệ toàn thư (Bộ sách đầy đủ về bói toán; "bốc" là bói bằng mai rùa, "phệ" là bói bằng cỏ thi), quyển thứ mười ba — Hoàng kim sách (Sách vàng: tên một thiên phú dạy cách đoán quẻ), phần sáu.

 Hai mươi bảy: Xuất hành (đi xa).

 Người không giàu sang thì sao ngồi yên mà hưởng vinh hoa; nếu vì lợi vì danh thì sao tránh khỏi bôn ba ngoài đường sá. Có khi đường xa nghìn dặm (1), đâu phải một sớm lặn lội là tới. Chuyện tốt xấu dọc đường, ai biết trước được? Tai họa hay điềm lành bên trong, thần linh sẽ báo cho đúng.

 Hào Phụ là hành lý: nếu mang hình thì hư hỏng, không dùng được. Hào Thê là lộ phí: nếu sinh vượng thì dồi dào, đủ dùng.

 Khi xem việc đi xa, lấy hào Phụ (tức hào Phụ mẫu, một trong "lục thân" — sáu loại quan hệ gán cho các hào trong quẻ là Phụ mẫu, Huynh đệ, Thê tài, Quan quỷ, Tử tôn và bản thân; hào Phụ mẫu tượng cho cha mẹ, giấy tờ, nhà cửa, xe thuyền, đồ dùng mang theo) làm hành lý.
 Hào ấy vượng tướng (đang được mùa, khí đang mạnh) thì hành lý nhiều. Hưu tù (lỗi mùa, khí yếu) thì ít. Không vong (địa chi của hào rơi vào hai chi bị bỏ trống trong tuần mười ngày hiện tại, coi như "rỗng, không có") thì không có hành lý.
 Vượng mà không vong thì tuy có nhưng không nhiều. Nếu mang hình hại (các thế xung đột, làm tổn thương nhau giữa các địa chi), hoặc bị thương khắc, thì là đồ cũ, hư hỏng. Phụ hóa ra Huynh (hào động biến thành hào khác gọi là "hóa"; Huynh tức hào Huynh đệ, tượng anh em, bạn bè, kẻ tranh phần) thì ngủ chung chăn đệm với người khác.

 Huynh hóa ra Phụ thì dùng chung đồ với người. Nếu đi mượn hành lý của người khác thì không nên có hào Tài trì Thế (nằm ngay ở hào Thế — hào đại diện cho người xem quẻ), cũng không nên hào Tài động, vì như thế ắt khó mượn được. Nếu có hợp thì cuối cùng cũng mượn được.

 Hào Thê tài là loại tiền của, vốn liếng. Vượng tướng thì đầy đủ, hưu tù thì ít ỏi, không vong thì không có. Nếu trong quẻ không có hào Tài, mà Tài do hào Huynh đệ hóa ra, thì ắt là vốn góp chung hoặc đi vay mượn, không phải của mình.

 Hào Thế nếu suy yếu, sao chịu nổi cảnh ngủ trên sông, ăn giữa gió.

 Hào Thế là người đi. Sinh vượng, có khí thì tốt. Nếu hưu tù tử tuyệt (khí yếu đến mức chết, dứt) mà bị khắc thì dễ ngã bệnh, bị thương thì dễ tổn hại. Vì thế người ấy không chịu nổi vất vả bôn ba, không chịu được sương gió sớm tối.

 Hào Ứng nếu không vong thì khó mong việc mưu tính thành công.

 Hào Ứng (hào đối lại với hào Thế, tượng cho phía bên kia, ở đây là nơi mình đến) là nơi sẽ tới. Quẻ thuộc cung Chấn (tám quẻ thuần chia các quẻ thành tám "cung" là Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài) thì là thành quách, thị trấn, chỗ náo nhiệt. Cung Khôn là nơi đồng nội vắng vẻ. Cung Cấn là trên núi. Cung Khảm là vùng sông nước. Các cung còn lại cứ theo đó mà suy.

 Sợ nhất là hào Ứng không vong: nơi đến vắng vẻ, mưu việc khó thành, ắt không được như ý mà quay về.

 Gián hào yên tĩnh thì đi về suốt đường bình an.

 Gián hào (hai hào nằm giữa hào Thế và hào Ứng) là những nơi đi qua trên đường. Gián hào động thì dọc đường ắt bị cản trở, chậm trễ. Nếu yên tĩnh, không bị không vong, thì suốt đường bình an, đi về không vướng gì.

 Thái Tuế khắc xung thì đi hay ở, suốt năm đều bị quấy nhiễu.

 Thái Tuế (địa chi của năm hiện tại) xuất hiện trong quẻ, phát động mà xung khắc hào Thế, thì người ấy ra ngoài suốt năm không thuận. Nếu lại thêm quỷ sát (hào Quan quỷ và các sao xấu), Bạch Hổ (một trong "lục thần" — sáu vị thần gán lần lượt cho sáu hào theo ngày xem: Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ; Bạch Hổ chủ tang tóc, bệnh tật, máu me) là hung thần, thì càng không phải điềm tốt.

 Nếu đi vì cầu quan, xin chức, thì rất nên hào Thái Tuế sinh hợp hào Thế và quái thân (hào tượng cho "thân" của quẻ, cũng đại diện cho bản thân việc hỏi), ắt có điềm thành tựu.

 Thế khắc Ứng thì chẳng kể xa gần đều nên đi. Ứng khắc Thế thì không cứ việc công hay việc tư đều bất lợi.

 Thế khắc Ứng là ta chế ngự được bên kia, đi đâu cũng thông suốt. Lại được gián hào không động, quỷ sát không dấy lên, thì đi không bị ngăn trở.

 Ứng khắc Thế là ta không được tự chủ, đi đâu cũng bế tắc. Lại gặp hào động hay nhật thần (địa chi của ngày xem quẻ) hình, xung, khắc, hại, thì ắt không thuận lợi.

 Quẻ bát thuần mà các hào động loạn thì đi đâu cũng xấu.

 Bát thuần (tám quẻ thuần, mỗi quẻ do hai quẻ đơn giống nhau chồng lên) là quẻ lục xung (quẻ mà sáu hào xung nhau từng đôi), hào trong hào ngoài không hòa hợp nhau. Mọi việc mưu tính đều khó thành. Huống chi sáu hào lại động loạn, còn tốt gì nữa? Đi hướng nào cũng không hợp, đi xa lại càng kỵ.

 Hai gián hào cùng không vong thì đi một mình lại tốt.

 Gián hào không nên không vong, vì như thế đường sá bế tắc, đi lại ắt không nhanh gọn. Như gián hào thuộc Kim, Thủy mà không vong thì đường thủy không thông; thuộc Hỏa, Thổ mà không vong thì đường bộ không thông. Cả hai gián hào đều không vong thì phần nhiều đi nửa đường phải quay lại.
 Nhưng gián hào cũng là bạn đồng hành. Nếu một mình đi, không dắt theo bạn, thì vừa đúng với hình tượng "không có bạn", lại thành điềm tốt. Chỉ lo trường hợp Thế khắc Ứng mà thôi (?).

 Hào Thế động là đã định ngày đi; biến ra Quỷ thì tự chui đầu vào lưới. Quan ở hào Thế thì rụt rè; hóa ra Phúc thì rốt cuộc thoát khỏi lồng (2).

 Hào Thế không động thì chưa định ngày đi; động thì ngày đã định rồi. Thế và Ứng cùng động thì nên đi gấp; hào khác động thì nên thong thả mà đi.

 Nếu Thế động biến ra hào Quỷ (tức hào Quan quỷ, tượng quan chức, nhưng cũng tượng tai họa, ma quỷ, bệnh tật) thì đi rồi ắt gặp tai họa. Nếu hào Quỷ trì Thế thì là tượng chần chừ (3), rụt rè: muốn đi mà không đi, ắt trong lòng còn ngờ vực, lưỡng lự.
 Quỷ hưu tù thì khó lên đường; sinh vượng thì phần nhiều không đi được; phát động thì e không có bạn nên không đi. Nếu Quỷ lại ở hào Ứng thì đến nơi sẽ bất lợi. Quỷ hóa ra Tử tôn (hào tượng con cháu, phúc đức, khắc chế được Quan quỷ) thì tuy có tai nạn cũng không đáng lo.

 Thế tĩnh mà gặp ngày xung, ắt là đi vì việc của người khác. Thế động mà gặp gián hào hợp, lại vì bạn đồng hành mà ở lại.

 Hào Thế yên tĩnh, gặp nhật thần hoặc hào động ám xung (xung ngầm vào một hào đang tĩnh), là người khác đến nhờ vả mình, không phải đi vì mưu tính của bản thân. Nhật thần trùng với hào Thế mà làm nó khởi lên, hay hợp mà làm nó khởi lên, cũng đều như vậy. Muốn biết ai nhờ, thì xem hào xung hoặc hào trùng ấy mà định: như hào Phụ mẫu là bậc bề trên, v.v.

 Nếu hào Thế phát động mà gặp hào động hoặc nhật thần hợp giữ lại (gọi là "hợp trụ"), thì sắp đi mà có việc vướng víu, chưa lên đường được. Muốn biết việc gì níu giữ thì xem hào hợp mà định: như hào Quỷ là việc ở cửa quan, v.v. Lại như Câu Trần (vị thần chủ ruộng đất, sự trì trệ) động đến hợp giữ thì là việc ruộng đất, v.v. Nếu hào hợp ở gián hào thì phần nhiều vì bạn đồng hành mà bị trở ngại.

 Hào Thế nếu gặp không vong, lại rất lợi cho người thuộc cửu lưu ra đi.

 Thế không vong thì đi không thành, cố đi thì cuối cùng cũng không như ý mà về. Nếu tự mình xem cho mình thì rất kỵ Thế không vong: dù có đi cũng mất vốn ở xứ người, bôn ba uổng công.
 Nhưng nếu người làm nghề cửu lưu (các nghề tạp như thầy bói, thầy thuốc, thợ, nghệ nhân…) hoặc người làm việc ở cửa quan xem, thì lại là điềm tốt: tay không mà kiếm được tiền, kiếm được ở chỗ náo nhiệt. Có điều cũng không tích góp được; gặp xung thì càng hay.

 Hào Thổ nếu gặp Phúc thì đặc biệt hợp đi đường bộ.

 Trong quẻ hào Hỏa, hào Thổ động là đi đường bộ; hào Thủy, hào Mộc động là đi đường thủy. Nếu hào Hỏa, Thổ mang Tài hoặc Phúc thì nên đi đường bộ. Quỷ sát ở hào Thủy, Thổ (?) thì không nên đi thuyền. Thổ, Hỏa hóa không vong thì phải phòng té ngã; Thủy, Thổ hóa không vong thì phải phòng chìm đắm. Lại nên biết linh hoạt biến thông.

 Đất của Quỷ, phương của Mộ, sao nên đặt chân tới; phương của Tài, hướng của Phụ thì vừa hay nên đến.

 Đất của Quỷ: như Thế thuộc Kim thì phương Nam (Hỏa, khắc Kim) là đất Quỷ. Phương Mộ (mộ là giai đoạn "vào mồ", khí bị chôn vùi, trong mười hai giai đoạn sinh — vượng — tử — tuyệt của ngũ hành): như Thế thuộc Hỏa thì phương Tây Bắc là phương Mộ. Các trường hợp khác theo đó mà suy. Nếu đi về phương ấy ắt gặp tai họa.

 Nếu cầu tài lợi thì phải đi về phương Tài: như Thế thuộc Thổ thì phương Bắc (Thủy, bị Thổ khắc, là Tài) là phương Tài. Cầu quan, gặp người quyền quý thì phải đi về hướng Phụ: như Thế thuộc Thủy thì phương Tây (Kim, sinh Thủy, là Phụ) là hướng Phụ. Còn lại cũng theo đó mà suy.

 Phàm nơi nào quỷ sát đóng thì nên tránh; nơi nào Tài, Phúc đóng thì nên đến.

 Hào Quan dắt theo Huyền Vũ mà hình khắc thì có trộm cướp làm kinh sợ, lo âu.

 Phàm xem việc đi xa, sợ nhất là hào Quỷ xuất hiện; nếu hưu tù, yên tĩnh thì còn tốt. Vẫn không được động, động thì ắt có tai họa.

 Như Quỷ mang Thanh Long (thần chủ việc vui, rượu, tiền bạc) thì gây họa vì rượu chè, sắc dục. Mang Chu Tước (thần chủ lời nói, kiện tụng, giấy tờ) thì chuốc thị phi vì lời nói. Mang Đằng Xà (thần chủ việc quái lạ, sợ hãi) thì nhiều kinh sợ. Mang Bạch Hổ thì nhiều bệnh tật. Mang Huyền Vũ (thần chủ trộm cắp, mờ ám) thì mất mát. Câu Trần ở hào Thủy mà động thì dọc đường ắt nhiều mưa gió.

 Những điều trên kỵ nhất là Quỷ trì Thế hoặc khắc Thế, Quỷ vượng tướng cũng kỵ. Nếu Quỷ hưu tù, bị chế ngự, không làm thương Thế và quái thân, thì rốt cuộc không có họa lớn, chẳng qua bạn đồng hành gặp nạn mà thôi. Thế không vong nên không bị khắc thì cũng là bạn đồng hành gặp nạn.

 Huynh cưỡi Hổ sát mà giao trùng thì gặp sóng gió hiểm trở.

 Huynh mang Bạch Hổ mà động, hoặc Quỷ ở hào Mộc mà động, hoặc hào Mộc hóa ra Quỷ đến hình xung, hoặc Quỷ ở cung Tốn (quẻ tượng gió) động mà khắc, thì đều có sóng gió hiểm trở. ("Giao trùng" là hào động: "giao" là hào âm động, "trùng" là hào dương động.)

 Nếu ở hào ba, hào bốn thì ra khỏi cửa là gặp ngay; ở gián hào thì gặp giữa đường; ở hào năm thì suốt đường không yên; ở hào sáu, hoặc ở hào Ứng, thì đến tận nơi mới gặp. Hào khác động, không làm thương Thế và quái thân, thì chỉ là hiểm trở mà thôi. Nếu vượng mà xung khắc thì phải phòng chết đuối.

 Quỷ hóa Huynh, Huynh hóa Quỷ, thì chẳng những dọc đường gặp sóng gió kinh hãi, mà còn có trộm cướp.

 Hào Thê đến khắc Thế thì chớ tham của phi nghĩa; Tài hợp Thế mà biến ra Quan thì chớ luyến người đàn bà có tình ý.

 Hào Thê tài động đến hình khắc hào Thế là vì tiền mà chuốc họa, không tham là được. Nếu Thế hợp với hào Tài, mà hào Tài biến ra Quỷ đến hình khắc, là vì sắc mà chuốc tai ương, không luyến là được.

 Hào Phụ chủ việc dầm mưa dãi gió, đi thuyền càng kỵ.

 Hào Phụ là thần của sự vất vả, cực nhọc. Động thì phải lặn lội đường sá, không được yên ổn thuận lợi. Nếu hình khắc hào Thế thì ắt là do gặp mưa gió mà bị ngăn trở.

 Hào Phụ là thuyền, nếu khắc Thế thì đi thuyền không thuận. Lại thêm Bạch Hổ, hào Mộc, hoặc hóa ra Quan, thì ắt gặp hiểm nạn sóng gió. Được hào Tử tôn động đến cứu giải thì may ra hóa dữ thành lành.

 Hào Phúc thì gặp bạn đồng hành hòa thuận; nhưng đi yết kiến người quyền quý lại thành xấu.

 Tử tôn trì Thế thì tốt, không gì không lợi: đi tốt về lành. Nếu phát động thì ắt gặp bạn tốt.

 Ở hào ba, hào bốn thì ra cửa là gặp; ở hào năm thì gặp giữa đường; ở hào sáu thì đến nơi được người tốt giúp đỡ.

 Nếu đi để yết kiến người quyền quý thì không nên Tử tôn động, gọi là "thương chủ" (Tử tôn khắc Quan quỷ, mà Quan là người quyền quý mình định gặp), lại thành điềm bất lợi.

 Quẻ cung Cấn mà Quỷ đóng ở hào Dần thì phải cẩn thận hổ sói.

 Quan ở cung Chấn và cung Cấn, gặp hào Dần động, thì có nạn hổ sói. Nếu Quỷ không có khí, bị chế ngự, hoặc không làm thương Thế, hoặc Thế ở chỗ không vong mà tránh được (?), thì rốt cuộc không mất mạng, chỉ hoảng sợ suông mà thôi.

 Quẻ cung Chấn mà hào Huynh gặp Xà sát thì nên phòng bọn côn đồ lừa đảo.

 Huynh chủ việc cướp tiền. Nếu mang Đằng Xà mà động thì ắt có bọn côn đồ cướp giật, lừa lấy tiền của.

 Ở cung Chấn thì bọn côn đồ ấy ở chốn thị trấn; ở cung Khôn là người trong làng quê; ở hào Ứng là chủ nhà nơi mình đến; ở hào năm là bị lừa giữa đường.

 Nếu hóa ra Quan thì là trộm cướp. Nếu không có khí thì phải phòng bị móc túi (4).

 Quỷ động ở gián hào thì không hòa với bạn đồng hành.

 Quan ở gián hào mà động thì bạn đồng hành bất hòa, hoặc trong bạn có người bệnh. Nếu hào Huynh không vong nên không bị khắc chế, thì là bản thân gặp tai nạn, không phải trong đám bạn có chuyện.

 Huynh dấy lên ở hào Thế thì tốn nhiều lộ phí.

 Hào Huynh trì Thế ắt hao tiền của. Mang Đằng Xà, Chu Tước thì e là cờ bạc phung phí; mang Thanh Long, Huyền Vũ thì tốn tiền vì rượu sắc; còn lại thì chỉ là tốn nhiều lộ phí. Nếu đi vì tiền bạc, lợi lộc thì rất không tốt.

 Hưu tù, không động thì còn được; nếu vượng mà phát động thì vừa tốn lộ phí uổng, vừa bôn ba vô ích, ắt không được gì.

 Cả quẻ nếu không có quỷ sát mới được như lòng.

 Quan quỷ là hung thần, đi xa không nên gặp.

 Quỷ ở hào đầu thì chân ắt đau; hào hai thì thân gặp tai nạn; hào ba thì bạn đồng hành bệnh; hào bốn thì đi rồi ở nhà có việc quan quấy nhiễu; hào năm thì đường sá bế tắc; hào sáu thì đến nơi mưu tính không thuận. Sáu hào không có Quỷ mới là điềm rất tốt.

 Sáu hào không thấy Phúc thần thì sao được vừa ý.

 Tử tôn là Phúc đức, lại là Giải thần (thần giải trừ tai họa). Nếu không xuất hiện trong quẻ, hoặc rơi vào không vong, thì quỷ sát nắm quyền; hễ có tai họa ắt không ai cứu. Cho nên sách "Hải để nhãn" (một sách bói dịch) nói: "Quẻ không có Tử tôn thì chẳng vui mừng."

 Hào chủ nhân động mà gặp không vong thì đi nửa đường quay về.

 Nếu xem hộ cho người khác thì phải xét ai là người đi. Như người đi là tăng, đạo sĩ, con cháu thì lấy hào Phúc làm chủ nhân (dụng thần — hào đại diện cho người hay việc được hỏi). Còn lại theo đó mà suy.

 Hào chủ nhân không vong mà động thì đi đến nửa đường lại quay về. Động hóa thoái thần cũng vậy. Động hóa không vong thì đi rồi sẽ bất lợi. Thoái thần (hào động hóa ra địa chi đứng liền trước nó, cùng hành, tượng sự lùi lại) như Mão hóa Dần, Dậu hóa Thân, v.v.

 Tài khí vượng mà gặp Nguyệt kiến thì chở đầy mà về.

 Đi xa mà được hào Tài vượng tướng, sinh hợp Thế hoặc trì Thế, không không vong, không bị hình khắc, thì ngày sau ắt có việc làm ăn. Lại gặp Nguyệt kiến (địa chi của tháng xem quẻ) thì chắc chắn chở đầy của về nhà.

 Chỉ cần biết theo điều lành, tránh điều dữ, thì lo gì lên cao lội hiểm!

 Chú thích chữ khó: (1) "Điều diêu": đọc tiáo yáo, nghĩa là xa xôi. (2) "Phàn": đọc fán; "phàn lung" nghĩa là lồng nhốt chim thú, ví cảnh bị trói buộc, mất tự do. (3) "Thuân": đọc qūn; "thuân tuần" nghĩa là có điều e ngại nên lưỡng lự, không dám tiến. (4) "Liễu": đọc liǔ; "tiễn liễu" nghĩa là bị móc túi, bị trộm.

 Hai mươi tám: Hành nhân (người đi xa chưa về).

 Người vì lợi vì danh mà quên niềm vui nơi quê nhà sinh ra; nhà không có tin tức, chỉ còn nhờ quẻ Chu Dịch mà suy đoán.

 Muốn đoán ngày về, chỉ cần tìm chủ tượng.

 Quan viên, người làm việc công thì xem hào Quan; tăng, đạo sĩ, người vai dưới thì xem hào Phúc; vợ, thiếp, tôi tớ thì xem hào Tài; anh em, bạn bè thì xem hào Huynh; bậc trên, người già thì xem hào Phụ. Người không thuộc các quan hệ trong lục thân thì xem hào Ứng.

 Chủ tượng giao trùng (động) thì người đã lên đường; dụng hào yên tĩnh thì chưa nghĩ đến chuyện về.

 Dụng hào tức là chủ tượng (hào đại diện cho người đi xa). Động thì người đi đã khởi hành. Xem nó ở hào nào thì biết người ở đâu. Như ở hào một, hào hai thì vừa cất bước; ở hào ba, hào bốn thì sắp tới cửa; ở hào năm thì đang giữa đường; ở hào sáu thì còn ở nơi xa, ngày về còn lâu.

 Dụng hào không động, nhật thần và hào động lại không xung, không trùng với nó, thì người ấy đang ở yên nơi đất khách, chưa có ý về.

 Khắc thì về nhanh, sinh thì về chậm; nếu ta chế ngự người thì khó gặp mặt.

 Dụng hào động thì có thể tính ngày về. Nếu nhật thần khắc Thế thì người ắt về nhanh; sinh Thế, hợp Thế thì người ắt về chậm. Sợ nhất là hào Thế khắc chế dụng hào, như vậy là chưa về được.

 Hào ba là cửa, hào bốn là ngõ; Ứng nếu hợp Thế thì về đến nhà ngay.

 Hào ba là cửa, hào bốn là ngõ. Dụng hào ở đó mà động thì đường về đã gần. Lại được hào Ứng hay hào động khắc Thế, sinh Thế, mà dụng hào không bị chế ngự, thì người về đến nhà ngay, đứng đợi là thấy.

 Động hóa thoái thần thì người đã đến rồi lại quay đi.

 Phàm Dần động hóa Mão, Tỵ động hóa Ngọ, v.v., gọi là tiến thần (hóa ra địa chi đứng liền sau, tượng tiến lên); Dậu động hóa Thân, Tý động hóa Hợi, v.v., gọi là thoái thần.

 Dụng hào nếu hóa tiến thần thì người đi vội vã trở về, chẳng mấy ngày là mong được.

 Hóa thoái thần thì người đi tuy đã đến nhưng lại quay đi; không vong mà động cũng vậy.

 Xem nó ở hào nào thì biết quay đi từ chỗ nào. Muốn biết đi bao nhiêu dặm thì lấy số sinh thành (các số của Hà Đồ ứng với ngũ hành) mà đoán: như 1 và 6 là số của Thủy, 2 và 7 là số của Hỏa, 3 và 8 là số của Mộc, 4 và 9 là số của Kim, 5 và 10 là số của Thổ. Hào dương thì tính theo thiên số (số lẻ), hào âm thì tính theo địa số (số chẵn); sinh vượng thì nhân đôi, tử tuyệt thì giảm một nửa.

 Tĩnh mà sinh hào Thế thì thân chưa đi nhưng lòng đã muốn về.

 Sáu hào yên tĩnh thì người ắt chưa về. Nếu Ứng sinh Thế, hợp Thế, hoặc Thế Ứng tỉ hòa (cùng một hành), hoặc dụng hào sinh hợp hào Thế, thì thân tuy chưa đi nhưng đã có ý về. Chỉ xem tháng, ngày xung động dụng hào thì lên đường; sinh vượng thì trong mười ngày ắt đến. Có khí thì đến nhanh, không có khí thì chậm trễ.

 Nếu gặp ám xung thì là người xa quê thấy cảnh vật mà động lòng.

 Các hào trong quẻ không động thì vốn chưa có ý về. Nếu được nhật thần xung động hào Ứng hay dụng hào, thì ắt thấy cảnh mà nhớ quê, mới bắt đầu có ý về nhà. Nhật thần tuy xung, mà Nguyệt kiến hoặc hào động khắc chế, thì dù có lòng nhớ nhà cũng khó lên đường.

 Nếu gặp hợp giữ thì lúc sắp đi có việc đời ràng buộc.

 Dụng hào phát động vốn là điềm về. Nếu gặp hào động hay nhật thần hợp với nó, gọi là "hợp trụ" (hợp giữ lại). Người ấy dù muốn về nhà cũng bị việc níu chân, không về được.

 Như bị hào Phụ mẫu hợp giữ thì ắt do bậc trên giữ lại, hoặc do giấy tờ bị trì hoãn.

 Hào Tài hợp giữ thì ắt do đàn bà mê luyến, hoặc do tiền của mà nấn ná.

 Huynh đệ hợp giữ thì phần nhiều do bạn bè, đồng bọn cãi cọ mà bị trở ngại.

 Tử tôn hợp giữ thì ắt do trẻ nhỏ, gia súc, tăng đạo mà bị trở ngại.

 Quan quỷ hợp giữ: nếu mang sao tốt thì là người quyền quý giữ lại; nếu mang sao xấu thì bị vướng vì hỏa hoạn, trộm cướp, tai họa quan trường.

 Thế khắc Ứng mà cả hai cùng động thì chuyển sang phương khác.

 Phàm xem người đi xa, các hào nên động không nên tĩnh. Thế động thì lòng mong về ắt tha thiết; Ứng động thì người đã lên đường. Nếu Thế động khắc Ứng động, thì người đi tuy có đi nhưng sang nơi khác, không phải về nhà. Dụng hào động mà sinh hợp hào Ứng cũng đoán như vậy.

 Ứng tỉ hòa với Thế mà cả hai đều không vong thì khó về quê.

 Ứng là đất khách, Thế là quê nhà. Ứng sinh Thế, hợp Thế là tượng người đi nhớ nhà, có thể mong họ về. Thế Ứng tỉ hòa vốn không phải điềm về; phải được dụng hào động đến khắc Thế, hợp Thế mới về được.

 Chỉ sợ hào Ứng không vong: tuy về cũng ắt chậm trễ. Nếu lại cùng hào Thế đều không vong, thì muốn về mà không về, ắt không có gì chắc chắn, khó mong họ về.

 Nếu Ứng không không vong mà riêng Thế không vong, thì là người đi đã rời nơi ấy, lại thành về nhanh. Nếu dụng hào lại động thì đứng đợi là thấy.

 Người đi xa sợ nhất là dụng hào bị thương, càng ghét nhập mộ.

 Người đi xa, nếu dụng hào xuất hiện, không không vong, không bị thương khắc, trong quẻ có Tài, có Phúc, thì ở ngoài được tốt lành, tuy về chậm cũng không sao. Nếu dụng hào ở đất Tử, Mộ, Tuyệt, hoặc bị ngày, tháng, hào động, hào biến hình khắc, thì đều bất lợi.

 Nếu dụng hào tự nhiên không vong (không vì bị xung động mà vẫn rơi vào không), hoặc biến vào Tử, Mộ, Không, Tuyệt, hoặc kỵ hào (hào khắc dụng hào) vượng, mang sát mà phát động, hoặc trong quẻ không có dụng hào mà Ứng lại không vong, thì đều nên đoán là đã chết.

 Người đi gần thì chủ tượng phục cũng chẳng sao, lại đặc biệt lợi khi gặp xung.

 Người trong nhà đi gần, dụng hào phục tàng (ẩn, không hiện trong sáu hào mà nằm dưới một hào khác), thì ắt có việc nên chưa về. Nếu được nhật thần hay hào động xung nó thì về ngay. Hoặc không có nhật thần, hào động xung, thì đến ngày giờ xung động nó là về tới. Dụng hào yên tĩnh cũng theo đó mà đoán. Vì việc gì mà không về, xem kỹ ở dưới.

 Nếu phục ở chỗ không vong thì phải xét lục hợp trong quẻ.

 Dụng hào ẩn phục, thì phải có hào khắc phá phi thần (hào hiện ra ở trên, che phục thần) thì phục thần (hào ẩn bên dưới) mới lộ ra làm dụng được. Nếu không, rốt cuộc bị giữ chặt, dù có hào nhấc lên thì cũng ích gì!

 Nếu phục dưới hào không vong, hễ gặp hào động hay nhật thần lục hợp thì ra làm dụng được, người đi có thể mong về. Gặp lục xung càng hay.

 Muốn định ngày về thì cũng lấy tháng, ngày xung hợp mà định. Nếu phục thần tự nó không vong, e đã thành ma nơi đất khách, ắt không có ngày về.

 Nếu ẩn dưới hào Quan thì phải xét vị thần (trong lục thần) ở trên phi thần.

 Dụng hào phục dưới hào Quan quỷ thì ắt bị việc dữ giữ chân.

 Như mang Thanh Long thì ắt vì rượu sắc mà sinh bệnh không về.

 Mang Chu Tước thì ắt vì kiện tụng, cãi vã mà không về.

 Mang Câu Trần thì té ngã bị thương; mang Đằng Xà thì bị liên lụy, kinh sợ.

 Mang Bạch Hổ thì nằm bệnh không dậy được.

 Mang Huyền Vũ thì bị trộm mất của nên không về.

 Phàm gặp Quỷ thuộc Thổ là bệnh, Quỷ thuộc Hỏa là kiện tụng, không cần xét lục thần. Quẻ không có Quan quỷ cũng theo trên mà đoán.

 Huynh đệ che giấu thì vì thị phi mà không về.

 Dụng hào phục dưới hào Huynh thì ắt có thị phi cãi vã, tranh đấu nên không về. Mang Chu Tước là cờ bạc; hóa Quan quỷ là mất tiền; mang Bạch Hổ là sóng gió.

 Tử tôn giữ lại thì vì ham vui rượu chè mà quên về.

 Dụng hào phục dưới Tử tôn thì ắt vì chơi bời, uống rượu, săn bắn, xem hát, cưỡi ngựa mà không về. Nếu không thì cũng vì gia súc, việc trẻ con, tăng đạo cản trở, nên không về nhà được.

 Hào Phụ là bị giấy tờ trì hoãn.

 Dụng hào phục dưới hào Phụ thì ắt bị giấy tờ cản trở, hoặc vì nghề thủ công mà không về. Nếu không thì là bậc trên giữ lại.

 Quẻ không có Phụ mẫu, hoặc Phụ rơi vào không vong, thì ắt không có giấy thông hành. Phụ động hóa không vong thì giấy thông hành đã mất. Phụ hóa Phụ thì hai người chung một giấy.

 Hào Tài là vì việc buôn bán dây dưa.

 Dụng hào phục dưới Thê tài thì ắt vì buôn bán làm ăn mà không về.

 Hào Tài không vong, hoặc gặp Huynh cướp, thì phần nhiều do lỗ vốn. Tài có khí, hoặc được sinh phù, thì ắt có lời lãi, vì thế quên nhà. Nếu mang Thanh Long, Huyền Vũ thì ắt mê gái không về.

 Dụng hào phục dưới hào Tài ở Ứng thì đã ở rể nhà người.

 Dụng hào phục dưới hào Ứng là Thê tài thì ắt đã ở rể nhà người, không nghĩ chuyện về. Tài động sinh hợp hào Thế thì dắt vợ về nhà. Nếu hào Tài không sinh hợp với phục thần, thì là giữ tiền cho người, hoặc nương nhờ nhà người, không phải làm rể.

 Chủ tượng rơi vào Tài khố thì tên ở lại nhà giàu.

 Dụng hào phục dưới Tài khố (hào mang địa chi là "kho", tức đất Mộ của hành Tài) thì người ấy ắt giữ tiền cho nhà giàu. Phục thần suy tuyệt không khí thì chỉ là nương nhờ người ta mà sống thôi.

 Nếu dụng hào xuất hiện, ở hào Tài khố mà động, thì ngày sau ắt chở đầy mà về. Lại có Thanh Long, Nguyệt kiến thì càng vừa ý.

 Hào năm có Quỷ thì đều do đường sá không thông.

 Quỷ ở hào năm mà động thì ắt đường sá bế tắc không thông nên không về. Hào năm gặp kỵ sát phát động cũng vậy. Hào năm không vong cũng là tượng đường không thông.

 Cả quẻ không có Tài thì chỉ vì thiếu lộ phí.

 Trong quẻ, hào động, hào biến, tháng, ngày đều không có hào Tài, thì là không có tiền đi đường nên không về. Có Tài mà tự nhiên không vong cũng vậy. Người đi vốn vì tiền bạc lợi lộc thì ắt không như ý.

 Dụng hào ở Mộ hay Mộ động thì ắt nằm bệnh rên rỉ.

 Dụng hào nhập mộ, hóa mộ, hoặc mang Quỷ mộ (đất Mộ của hành Quan quỷ), hoặc trong quẻ có hào Quỷ mộ động, hoặc dụng phục dưới hào Quỷ mộ, thì đều là nằm bệnh nơi nhà người nên không về. Nếu phục dưới hào Quan cũng vậy.

 Nếu mang Chu Tước, hoặc hóa ra văn thư (hào Phụ), thì ắt đang ở trong ngục, không phải bệnh.

 Thế hợp, Thế xung thì phải sai người đi tìm.

 Dụng hào yên tĩnh, được hào Thế phát động xung khởi, hợp khởi nó, thì phải tự mình đi tìm, người ấy mới về được.

 Dụng hào phục tàng mà được hào Thế nhấc lên (xung làm phục thần lộ ra); dụng hào nhập mộ mà được hào Thế phá mộ (xung vỡ đất Mộ) — đều phải đi tìm mới về.

 Hợp gặp Huyền Vũ thì mê đắm sắc đẹp, không nhớ quê.

 Quẻ lục hợp (quẻ mà sáu hào hợp nhau từng đôi) có Huyền Vũ ở hào Tài động; hoặc dụng hào mang Huyền Vũ, động mà bị hào Tài hợp giữ; hoặc dụng phục dưới hào Tài mang Huyền Vũ; hoặc trong quẻ có tam hợp cục Tài (ba địa chi hợp lại thành một cục thuộc hành của Tài) mà Huyền Vũ cũng động trong đó — đều là người đi ở ngoài ham hoa luyến sắc, không nhớ quê nhà. Nếu được hào động hay nhật thần xung phá, khắc phá hào hợp thì may ra có ngày về.

 Nếu dụng hào mang Huyền Vũ mà hóa Quỷ, hoặc phục dưới hào Quỷ mang Huyền Vũ, mà hào Tài không hợp, thì người ấy ở ngoài ắt làm trộm cướp; nếu không thì cũng bị trộm cướp vu khai hãm hại, nên không về.

 Quẻ được Du hồn thì trôi dạt phương khác, không có chỗ ở nhất định.

 Quẻ Du hồn (quẻ thứ bảy trong mỗi cung, tượng hồn đi lang thang) mà hào Ứng phát động thì người đi đông đi tây, không ở một chỗ. Dụng hào ở hào năm mà động cũng vậy. Du hồn hóa Du hồn thì hành tung bất định; Du hồn hóa Quy hồn (quẻ thứ tám trong mỗi cung, tượng hồn trở về) thì đi khắp nơi rồi mới về.

 Nhật thần trùng với kỵ hào mà kỵ hào dấy lên thì đừng mong người đến; dụng hào ở quái thân mà phát động thì ắt sẽ về.

 Hào khắc chế chủ tượng gọi là kỵ hào. Nếu nó phát động trong quẻ, hoặc ở quái thân, hào Thế, hoặc mang nhật thần, hoặc được nhật thần xung, trùng, thì đều là không về.

 Nếu dụng hào ở quái thân, xuất hiện mà phát động, thì ắt về. Nếu trì Thế mà động thì cũng có thể mong về.

 Hào Phụ động trong quẻ thì sẽ có thư gửi về.

 Phàm xem người đi xa, quẻ có hào Phụ động thì ắt có tin tức gửi về. Phụ sinh Thế, hợp Thế, trì Thế, khắc Thế đều là tin đến nhanh; Thế sinh Phụ, Thế khắc Phụ thì tin đến chậm.

 Phụ hóa ra hỷ hào (hào mang điềm vui) hoặc hóa ra hào Phúc là tin vui; hóa ra kỵ hào hoặc hào Quan là tin dữ. Động mà không vong, hóa ra không vong, là tin hão; mang Đằng Xà mà hóa Huynh thì e cũng chưa chắc thật.

 Phụ hóa Phụ thì có hai lần thư đến. Nếu bị hợp giữ thì thư từ bị người giấu đi, hoặc người mang thư có việc, nấn ná dọc đường chưa đến được.

 Nếu bị xung tan thì thư đã thất lạc. Hào Phụ trùng điệp (?) thì là đã báo tin rồi.

 Tài dấy lên ở hào Thế thì không có thư nhạn gửi tới.

 Phàm xem trông thư, gặp hào Phụ suy tĩnh, hoặc không vong, hoặc phục, hoặc có hào Tài động (Tài khắc Phụ), hoặc hào Tài vượng mà ở quái thân, hào Thế, thì đều là không có thư.

 Quẻ có hào động hóa ra Phụ mẫu sinh hợp hào Thế, thì chính người đó gửi tin. Như Huynh hóa ra Phụ thì là bạn bè gửi tới, v.v.

 Muốn đoán ngày về xa hay gần, phải xét kỹ chủ tượng thịnh hay suy.

 Dụng hào vượng tướng thì về ắt nhanh; hưu tù thì về ắt chậm. Sinh vượng thì về vào ngày Mộ; hưu tù tử tuyệt thì về vào ngày sinh vượng.

 Dụng hào yên tĩnh thì về vào ngày xung động nó.

 Dụng hào phát động thì lấy chính địa chi của hào ấy định tháng, ngày.

 Nếu nhập mộ, hoặc bị hợp giữ, thì lấy ngày phá mộ, phá hợp mà định.

 Tĩnh mà có xung thì lấy ngày lục hợp mà đoán.

 Động mà bị khắc chế thì lấy ngày tam hợp mà đoán.

 Xem thay cho người khác thì lấy hào Ứng mà luận. Đi xa thì đoán theo năm, tháng; đi gần thì suy theo ngày, giờ.

 Hào duy nhất phát động cũng có thể dùng mà suy: như hào Tý động thì lấy ngày Tý làm ngày về.

 Trong chỗ động, chỗ tĩnh ẩn chứa biết bao điềm lành dữ; nơi chân trời góc biển giữ chân biết bao người theo đuổi danh lợi.

 Hai mươi chín: Thuyền bè.

 Phàm xem việc mua thuyền thì đoán như xem cho người làm nghề thuyền.

 Phàm xem mua thuyền tốt xấu thì suy đoán giống như người làm nghề thuyền xem. Nếu chính người làm nghề thuyền đến xem thì nên đoán như xem nhà cửa (gia trạch) mới đúng.

 Loại lục thân trì Thế cho biết thuyền mới hay cũ.

 Tài, Phúc trì Thế là thuyền mới; Phụ mẫu trì Thế là thuyền cũ; Huynh đệ trì Thế là nửa mới nửa cũ; hào Quỷ trì Thế thì có tai nạn, kinh sợ, bất lợi.

 Các loại Quỷ động thì biết được chỗ hư hỏng.

 Quỷ thuộc Kim là thiếu đinh; Quỷ thuộc Thổ là thiếu vôi trét; Quỷ thuộc Mộc là có kẽ hở; Quỷ thuộc Thủy là có lỗ rò; Quỷ thuộc Hỏa là gỗ khô nứt.

 Hào một, hào hai là khoang trước, cần có Tài, Phúc; hào năm, hào sáu là bánh lái phía sau, sợ gặp Quan, Huynh.

 Những chỗ trên đều cần mang Thanh Long, Thiên Hỷ (sao chủ việc vui mừng), Quý nhân (sao chủ được người quyền quý giúp), Tài, Phúc thì tốt: có người giàu sang lên thuyền, tốt lợi. Hào bốn, hào ba là khoang giữa, cũng cần mang Tài, Phúc.

 Hào Phụ là người lái thuyền, không nên bị thương khắc.

 Phụ mẫu là thuyền, cũng là người lái thuyền. Cần sinh vượng, không bị nhật thần, hào động thương khắc thì tốt. Xem mua thuyền thì cần hào Tài tĩnh (không động khắc Phụ), thì thuyền tốt, không chỗ nào hư hỏng.

 Thanh Long là đuôi thuyền, sao để không vong hay bị hình được.

 Thanh Long là đuôi thuyền. Sinh vượng, động, trì Thế, sinh hợp Thế thì đều có lợi, vừa ý.

 Đằng Xà cho biết dây chão có bền chắc không.

 Đằng Xà là dây chão. Không vong thì mục nát, không tốt; vượng thì bền chắc, tốt lợi.

 Bạch Hổ cho biết buồm cột có thuận lợi không.

 Bạch Hổ thuộc gió, nên lấy làm cánh buồm. Nếu sinh vượng, mang Tài, Phúc, sao tốt, động, trì Thế hay sinh hợp Thế và quái thân, thì thuyền có buồm tốt, đón gió thuận và nhanh. Nếu Bạch Hổ mang Quỷ dữ, sát xấu, vượng động khắc hại Thế và quái thân thì rất bất lợi: gặp nạn gió lật thuyền.

 Câu Trần là mỏ neo sắt. Hưu tù, không vong thì thuyền không có neo sắt; mang Quỷ khắc Thế thì neo sắt gây chuyện quái lạ; hóa không vong, hóa tuyệt thì mất neo.

 Sáu hào đều tốt, không làm thương bản thân, thì đi khắp bốn biển không bị trở ngại.

 Sáu hào sinh hợp, Tài, Phúc, sao tốt lại sinh vượng, trì Thế hoặc ở quái thân, hào động lại không đến thương khắc, thì đi đâu cũng lợi. Dù đi xa khắp bốn biển năm hồ cũng đều tốt lành.

 Nếu hào Tử tôn thuộc Thủy trì Thế thì thuyền ấy làm hao tổn người (?).

 Mỗi lần nghiệm quẻ, lại phải xem những hào kỵ cần tránh khi thuyền ra vào. Như Quỷ, Huynh, Bạch Hổ ở hào Thái Tuế, động đến hình xung khắc hại Thế và quái thân, thì ắt có sóng gió hiểm ác. Lại có hung thần khắc Thế thì rất xấu.

 Ba mươi: Nhà kỹ nữ.

 Kẻ nuôi thân nơi chốn trăng hoa gọi là xướng, là kỹ (gái làng chơi); biết họa phúc từ lúc mới manh nha chỉ có cỏ thi và mai rùa (tức bói toán). Gửi mình nơi phố hoa, yên thân trong ngõ liễu. Ngoài cửa tấp nập toàn là bọn trai phong lưu; trước song đông đúc đều là gái đẹp ca múa.

 Muốn được yên ổn thì Thế phải không bị xung khắc; muốn được vừa ý thì cần Ứng đến sinh phù.

 Phàm xem cho nhà kỹ nữ về chỗ ở, nhà cửa, làm ăn, v.v., đều lấy hào Thế làm người chủ chứa, hào Ứng làm khách đến ngủ.

 Nếu Nguyệt kiến, nhật thần, hào động đều không hình xung khắc Thế, thì nhà cửa tốt lợi, người trong nhà yên ổn. Lại gặp Ứng đến sinh hợp thì là quẻ tốt vẹn mười phần, việc gì cũng vừa lòng.

 Dù người thường xem nhà cũng cần hào Ứng sinh hợp hào Thế thì mưu tính có thành, cầu gì phần nhiều được. Ứng không vong thì phần nhiều bất lợi.

 Quẻ gặp lục xung thì khách qua lại cũng chỉ đón tiếp (1) suông.

 Quẻ lục xung thì người qua lại nhiều nhưng đến tay không, đi tay không. Nếu lại có Huynh động, e có bọn côn đồ vô lại đến quấy nhiễu. Nếu gặp lục xung mà hào Thế, Ứng không vong, hoặc hào Tài phát động, thì ắt ở không lâu, hoặc ở không yên.

 Hào gặp lục hợp thì sớm tối may được khách nấn ná lưu lại.

 Nhà kỹ nữ được quẻ lục hợp là tốt nhất. Vì hợp thì tình ý hợp nhau, ắt có nhiều người quyến luyến; trong ngoài hòa thuận, cửa nhà êm ấm. Được tam hợp, hoặc lục hợp rất nhiều thì càng lợi.

 Người thường xem nhà thì lại kỵ quẻ này, ắt trong nhà có chuyện dâm loạn; còn nhà kỹ nữ thì lấy đó làm chính. Vì vậy cách đoán khác nhau.

 Hào Tài nếu không vong thì "cây hái ra tiền" (chỉ cô gái kiếm tiền cho nhà chứa) phải phòng ngã đổ.

 Hào Tài là kỹ nữ. Tự nhiên không vong, hoặc suy tuyệt bị khắc, thì kỹ nữ chết mất. Hào Tài trùng điệp thì kỹ nữ ắt nhiều. Vượng tướng thì nhan sắc đẹp; suy thì dung mạo không xinh; bị hình thì có bệnh. Tháng, ngày, hào động không sinh không hợp thì không ai quyến luyến. Ở trạng thái Thai, Dưỡng (hai giai đoạn mới thành hình, đang nuôi dưỡng trong mười hai giai đoạn của ngũ hành) thì còn trẻ tuổi; gặp Mộ khố thì là kỹ nữ đã già.

 Phàm gặp hào Hỏa thì hát hay; hào Mộc thì múa giỏi; hào Thủy thì dáng điệu nhẹ nhàng; hào Kim thì da dẻ trắng trẻo; hào Thổ thì dáng vẻ đầy đặn đoan trang. Động thì khéo chiều khách. Còn lại xem kỹ ở thiên Tính tình.

 Hào Quan nếu Mộ, Tuyệt thì chàng làng chơi đi tìm hoa sao còn ở lại.

 Hào Quan là khách ngủ lại, là chủ nguồn làm ăn. Nếu động đến sinh hợp hào Thế thì ắt nhiều khách đến ghé. Lại được nhật thần đến phù trợ thì ắt có người quyền quý để tiếp đãi.

 Chỉ sợ Quan không vong, Mộ, Tuyệt thì khách ngủ không nhiều, dù có cũng không phải khách giàu sang hào phóng. Nếu Quan biến ra hào Tài sinh hợp thì ắt là tay chơi vung tiền hào phóng.

 Thê tài và Quan quỷ, hai thứ không thể thiếu một.

 Không có Tài thì không có cô gái nào nổi bật; không có Quan thì không có khách sang để tiếp.

 Đều là tiền của không tụ, hao tốn đủ đường. Nếu Tài, Quan đều không có, hoặc một cái không vong, một cái phục, thì là vận thời không thuận, đành phải chịu cảnh túng quẫn.

 Tài, Quỷ, Phụ, Huynh, Tử tôn đều nên không động.

 Xem chỗ ở mà được quẻ yên tĩnh thì người trong nhà bình an, cửa nhà yên ổn sạch sẽ. Nếu thấy hào động thì ắt nhiều chuyện lộn xộn.

 Vì trong lục thân chỉ Tử tôn là tốt; người thường xem thì tuy mừng nó phát động, nhưng nhà kỹ nữ lại không hợp, vì nó khắc chế khách ngủ (hào Quan).

 Chỉ cần năm loại lục thân đều đủ, sáu hào không động, Tài và Quỷ có khí, Thế và quái thân được giúp đỡ, thì là quẻ thượng cát.

 Quỷ sát làm thương bản thân thì nhiều nỗi sợ về hỏa hoạn, trộm cướp, tai họa quan trường.

 Hào Quỷ sinh hợp hào Thế là tượng khách ngủ quyến luyến, tuy động cũng tốt. Nếu xung, hình, khắc, hại thì là quỷ sát gây họa: nặng thì tai họa quan trường, hỏa hoạn, trộm cướp; nhẹ thì thị phi cãi vã.

 Lấy ngũ hành và lục thần mà xét thêm, đều đã thấy ở các thiên trước.

 Nhật thần xung hào Phụ thì nhà cửa nơi ở có thay đổi.

 Phụ mẫu là chỗ ở, nhà cửa. Nếu phát động trong quẻ, hoặc bị nhật thần xung khắc, hoặc Phụ mẫu hóa ra hào Tài, thì đều là nhà đang ở sẽ có thay đổi.

 Như xem chỗ ở thì ắt ở không lâu. Nếu không thì nhà đang ở cũng ắt hư hỏng.

 Huynh đệ giao trùng thì tiêu xài cạn (2) túi.

 Huynh đệ là việc làm ăn ế ẩm, hao tốn đủ đường. Nếu lại được sinh phù thì tiêu hết vốn liếng mà vẫn chưa xong.

 Huynh biến ra hào Quỷ thì thường chuốc thị phi cãi vã; khách đến cũng không phải khách tốt. Có chế ngự thì đỡ hơn.

 Nói chung Huynh đệ không động, mà hào Tài suy yếu, hoặc biến vào Tử, Mộ, Không, Tuyệt, thì đều là làm ăn không khá. Huynh đệ phát động thì càng tệ.

 Tử tôn ẩn phục thì cau mày (3) gượng tiếp khách.

 Tử tôn là thần phúc đức, vui mừng. Nhà kỹ nữ tuy không nên để nó động, nhưng cũng không thể để nó không vong, ẩn phục: như thế nhà cửa không yên, chỗ ở không vững, làm ăn không thịnh, sống uổng thời gian, chỉ cau mày qua ngày mà thôi. Nếu thấy hình sát khắc Thế và quái thân thì không ngại hào này phát động.

 Tài hóa ra Phúc thì nhà có kỹ nữ hoàn lương (bỏ nghề, lấy chồng làm ăn lương thiện).

 Hào Tài không nên động, động thì kỹ nữ bỏ trốn. Nếu hóa Phụ thì kỹ nữ ắt giỏi đàn hát, khéo đón tiếp.

 Hóa Huynh thì không khéo hầu hạ, lễ độ thô kệch, nói năng nhiều dối trá, đàn hát cũng kém.

 Hóa Quỷ thì phải phòng kỹ nữ gặp tai họa bất ngờ.

 Hóa Tài, gọi là dụng hóa dụng, e có chuyện bỏ trốn, lẩn tránh. Nếu gặp xung khắc, hoặc không vong mà động, cũng đều vậy.

 Hóa Tử thì có chí hoàn lương; tuy ở chốn phong trần cũng chỉ là gượng ép.

 Quẻ không có Tài, mà Tài của cung gốc phục dưới hào Tử, hoặc từ hào Tử hóa ra, cũng vậy.

 Hào Quan ở đất hình thì cửa nhà đón người mắc bệnh hiểm.

 Quỷ mang hào hình mà sinh hợp Thế và quái thân thì hay đón người có bệnh qua lại. Sinh hợp với Thế mà hình xung với Tài thì phải phòng kỹ nữ cũng bị lây.

 Quỷ hóa Quỷ, hoặc hóa ra kỵ hào hình khắc Thế và quái thân, thì e vì khách ngủ mà gặp họa. Có chế ngự thì không sao, có cứu thì giải được.

 Kỵ thần động mà suy và không vong thì chỉ là chuyện vặt, thị phi vặt, quấy nhiễu vặt.

 Kỵ là thần khắc chế hào Thế, việc gì cũng sợ gặp. Nếu phát động trong quẻ thì ắt không tốt. Nếu hưu tù không khí, lại không vong, thì tuy động cũng không sao, chỉ là chuyện vặt thị phi vặt, tai họa hão mà thôi, ắt không có hại lớn.

 Hào Tài dấy lên khắc Thế thì có tiền, có lợi, nhưng có kinh sợ, nghi ngại.

 Phàm gặp hào Tài vượng tướng thì nhà ở ắt có làm ăn; chỉ không nên động đến thương khắc mà thôi. Vì tiền là đầu mối sinh họa, nên tuy tốt mà vẫn có điều kỵ. Nếu mang hình, hại, Hổ, Xà và các sát khác, vượng động khắc Thế và quái thân, thì ắt vì tiền mà chuốc họa.

 Mười hai điều trên không chỉ đúng riêng việc này; người thường xem nhà cửa cũng suy đoán như vậy.

 Ai biết đem lý huyền diệu này xét cho tinh tường thì thật là vàng ròng không đổi.

 (Đây là lời kết của toàn thiên Hoàng kim sách.)

 Chú thích chữ khó: (1) "Nhạ": đọc yà, nghĩa là đón tiếp. (2) "Khánh": đọc qìng, nghĩa là hết, cạn. (3) "Xúc": đọc cù, nghĩa là cau mày, tả dáng buồn khổ.

 —— Hết toàn văn Hoàng kim sách ——

 Phụ lục: Xiển u tinh yếu (những điều cốt yếu làm sáng tỏ chỗ sâu kín).

 Một: Phép đoán qua dáng người đến xem.

 Bí quyết tiên thiên (cách đoán dựa vào điềm báo tự nhiên trước khi lập quẻ) ít người biết: chỉ xem người đến vội hay thong thả. Cười vui một tiếng thì đoán là tốt; hấp tấp, phiền não thì suy là xấu.

 Vào cửa ngồi yên, thong thả hỏi han, thì đoán tai họa của họ đều tiêu tan. Nếu thấy mặc áo chỉnh tề, thắt đai, thì việc ra vào, công danh việc gì cũng thuận.

 Nếu thấy sánh vai nắm tay nhau đi qua, thì góp vốn cầu tài lợi có dư. Sư sãi, ni cô, đạo cô thì đoán sao? Đoán rằng họ lìa tổ tông, lại khắc vợ.

 Hổ Dịch (người hiệu chú sách) bình chú: Thiên này mô tả cách đoán theo ngoại ứng (dấu hiệu, sự việc bên ngoài xảy ra lúc xem quẻ). Người học khi xem quẻ đoán việc vẫn nên lấy phân tích sáu hào làm chính, kết hợp ngoại ứng mà phân tích tổng hợp thì hợp hơn, không đến nỗi lệch lạc.

 Hai: Bài phú về tính tình của lục thần.

 Thanh Long trì Thế: người hòa nhã dễ gần, có nhân có đức.

 Chu Tước trì Thế: suốt đời thích kiện tụng, gây thị phi.

 Câu Trần trì Thế: người chín chắn, nhưng làm việc chậm chạp.

 Đằng Xà trì Thế: người ít giữ chữ tín, có đầu không đuôi.

 Bạch Hổ trì Thế: suốt đời cứng cỏi, hiếu dũng, nhưng chí ngắn, không mưu lược.

 Huyền Vũ trì Thế: người keo kiệt, gian xảo, vì tiếc cái nhỏ mà mất cái lớn.

 Hổ Dịch bình chú: Thiên này mô tả tính tình người xem quẻ theo lục thần trì Thế, là nguyên tắc mô tả chung. Nhưng hào Thế gặp ngày tháng khác nhau thì mức vượng suy không giống nhau, nên tính tình cũng khác nhau. Người học có thể theo nguyên lý ấy mà suy rộng, đừng bị bó buộc ở đây.

 Ba: Chương thân mệnh (xem số mệnh).

 Vừa giàu vừa thọ là khi hào Thế vượng tướng lại không bị thương; không chết yểu thì cũng nghèo, là khi hào quái thân hưu tù lại bị chế ngự.

 Cung của quẻ suy yếu thì căn cơ nông cạn; hào tượng hưng thịnh thì vận mệnh mạnh.

 Thế ở chỗ không vong thì cả đời làm việc không thành; quái thân vào đất Mộ thì đến già mưu cầu chưa toại.

 Nếu hỏi việc lập gia đình thì ghét gặp quẻ lục xung; muốn biết việc gây dựng cơ nghiệp thì mừng gặp quẻ lục hợp.

 Thế vượng giúp quái thân thì tự mình gắng gỏi gánh vác; Thế suy mà có phù trợ thì nhờ người mà gây dựng.

 Ngày giờ hợp giúp thì cả đời được lòng kẻ dưới; năm tháng khắc xung thì nửa đời chưa được hưởng ơn bậc trên.

 Phụ mẫu trì Thế thì vất vả, lao nhọc; Huynh đệ trì Thế thì bệnh tật liên miên.

 Gặp Huynh dấy lên thì tiền của không tụ; thấy Tử động thì thân không phạm hình pháp.

 Con chết vợ mất là người lìa tục bỏ đời (đi tu); có Quý nhân, Lộc thần (các sao chủ quý hiển, bổng lộc) đến thì là người ra làm tướng, vào làm tướng quốc.

 Gặp Thanh Long, Phúc mà không có khí thì dù thanh cao cũng là nho sĩ nghèo; gặp Bạch Hổ, Tài mà vượng mạnh thì tuy thô kệch vẫn là khách giàu.

 Chu Tước với Phúc đức ở quái thân thì hợp làm người theo nghề hát xướng; Bạch Hổ gặp hào Phụ trì Thế thì ắt là đồ tể (?).

 Thế mang Huyền Vũ ở hào Quan thì ắt là "quân tử trên xà nhà" (kẻ trộm); quái thân mang Câu Trần ở hào Phụ mẫu thì là nông phu ngoài đồng.

 Tài, Phúc nắm quyền thì có ngày vinh hoa; Huynh, Quan cầm quyền thì phá bại thất thường.

 Vận đến trung niên thì chớ gặp hung sát làm trắc trở; thời đến lúc về già thì càng kỵ sao xấu xung phá.

 Thê tài thuộc Thủy mang Thanh Long thì ắt nhờ học hành mà hiển đạt; Tài thuộc Thổ gặp Nguyệt kiến thì chắc là mở tiệm buôn bán mà sống.

 Nếu gặp Hoa Cái (sao chủ sự cô độc, tu hành) mà không vong thì nên biết là tăng đạo; hễ gặp Thanh Long, Nguyệt Đức (sao lành chủ đức độ, gặp dữ hóa lành) thì ắt làm quan lang (chức quan trong triều).

 Bốn: Bàn về nhà cửa.

 Hào Tài ở đất Tử, Tuyệt thì con cháu hiu quạnh; hào Thế gặp điềm không vong thì gia cảnh tiêu điều.

 Đằng Xà, Quỷ động ở hào Tử tôn thì người nhà tự thắt cổ; Huyền Vũ dấy lên ở hào con cái thì đàn bà phóng túng. Hàm Trì (sao đào hoa, chủ chuyện trăng hoa, ăn chơi) ở cùng Bạch Hổ thì mê cờ bạc, ham rượu; Thiên Ất (sao quý nhân lớn nhất) ở cùng chỗ với Thanh Long thì trọng nghĩa, giàu lòng nhân.

 Hào Hỏa dấy lên thì nhà ở cạnh nhà cửa (khác); hào Thổ động thì nhà ở bên vườn tược.

 Hào nhà gặp Tỵ, Ngọ, không phải lò nung, lò bếp thì cũng gần nhà bếp. Hào Mộc gặp không vong thì vì rìu búa (chặt phá) mà hỏng ở chỗ mộ cổ (?). Đất Tuyệt ở hào Kim thì nhà cạnh chỗ thầy cúng, chùa chiền, đạo quán; Quỷ ở đất Hỏa thì nhà ở chỗ miếu thổ thần, đàn thờ.

 Không thấy (?) thì người nhiều bệnh hiểm, nên biết có đàn bà sa vào chốn phong trần.

 Bạch Hổ cùng hào động là sát "trùng tang" (người chết liên tiếp); Thanh Long ở hào Kim gọi là đất "tiến bảo" (của quý vào nhà). Câu Trần mang Thổ thì được lợi về ruộng vườn; Thanh Long trì Thế là nhà mới sửa sang.

 Phàm suy quẻ thì xét theo âm dương, lại phải xem kỹ thêm.

 Thế là nhà, để nói họa phúc; Ứng là người, để định lành dữ.

 Hào Thanh Long động thì gần đây mới sửa nhà; hào Bạch Hổ dấy lên thì nhiều năm hư dột. Vượng tướng thì tiền của tăng thêm; hưu tù thì kho lẫm trống rỗng. Nên xem suy vượng để biết lành dữ.

 Phụ mẫu, Tử tôn đều vượng thì người già yên ổn, người trẻ mạnh khỏe; Đằng Xà, Bạch Hổ yên tĩnh thì tai không sinh, họa không nổi.

 Ngọ là ngựa, Sửu là trâu, Dậu là gà, Hợi là lợn, Tuất là chó, Tỵ là rắn. Sao tốt sinh vượng thì mỗi năm tăng thêm; hào gặp không vong thì liên năm hao hụt.

 Tỵ, Ngọ là nước sôi lửa đỏ; Thân, Dậu là dao thớt. Nạn nước sôi, lửa cháy thì hào Tý, Ngọ động; gà gáy chó sủa (điềm lạ) thì Quỷ ở Dậu, Tuất.

 Thiên Hỷ, Quý nhân ở quẻ trong (ba hào dưới) thì nhà sau mới sửa; Phá Toái (sao chủ hư nát) không vong ở quẻ ngoài (ba hào trên) thì nhà chính xộc xệch (?).

 Vườn tre cây cối thì đoán theo Dần, Mão; ao hồ, hang hố thì suy theo Hợi, Tý. Huyền Vũ ở phía sau, bên trái là Thanh Long, Chu Tước ở phía trước, Bạch Hổ ở bên phải.

 Âm dương động tĩnh phải suy xét kỹ càng; họa phúc lành dữ phải xét đoán rõ ràng.

 Năm: Liễu thần kinh.

 Phàm xem nhà cửa, trước hãy xem then máy của quỷ thần, sau phân biệt chỗ dùng của sáu hào.

 Phụ hóa Phụ thì nhà có hai họ; Quỷ hóa Quỷ thì nhà cửa nhiều tai họa.

 Phụ là nền móng nhà, Tài là chỗ bếp núc, Tử tôn là giếng, Huynh đệ là cửa. Hào Phụ gặp Mộ thì nhà nhiều người bệnh tật; hào Tài không vong thì nhà là người nghèo khổ ở.

 Tử gặp Kim vượng thì biết gương soi sáng; Tử gặp Mộc suy thì thấy cân không có vạch.

 Tý là dòng nước chảy dài, phải phân trước sau; Hợi là ao, bến nước, phải xét phương hướng. Sửu là ruộng vườn, Dần là cây cối, Mão là cỏ bồng cỏ ngải, Thìn là đất bằng, Tỵ là khói lửa, Ngọ là ý lửa, Mùi là núi đồi, Thân là vàng bạc, Dậu là đồng sắt, Tuất là hang hố. Hào giao, hào trùng phải xét kỹ: trùng là cong tròn, giao là vuông thẳng; Thổ âm là hố, Thổ dương là nhà.

 Hào Phụ ở cung Khảm thì bốn bề nước mênh mông; hào Phụ ở hào Mộc thì quanh nhà cây rừng rậm rạp.

 Tài, Phúc, sao tốt ở quẻ trong thì ắt trước giàu sau nghèo; Huynh, Quỷ, sát, Bạch Hổ ở quẻ trong thì định là trước nghèo sau giàu.
 Hào Phụ mẫu (trong phép bói sáu hào, mỗi hào gieo được gán một quan hệ "lục thân" so với hành của quẻ. Hào Phụ mẫu là hào mang hành sinh ra hành của quẻ, tượng trưng cho cha mẹ, nhà cửa, ruộng đất, giấy tờ, những gì che chở mình) nằm ở hào hành Thổ (một trong ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) có Câu trần (một trong "lục thần", tức sáu vị thần được an lên sáu hào theo ngày xem quẻ: Thanh long, Chu tước, Câu trần, Đằng xà, Bạch hổ, Huyền vũ. Câu trần thuộc Thổ, chủ ruộng đất, sự chậm trễ, ì ạch) thì ruộng vườn được mùa. Hào Phụ mẫu hành Mộc bị ngày hình (bị địa chi của ngày gieo quẻ "hình", tức một quan hệ gây tổn hại giữa các địa chi) lại ở thế hưu tù (suy yếu, không gặp thời theo mùa), thì bàn ghế hư hỏng.

Hào Phụ mẫu nhập mộ (rơi vào chỗ "mộ" trong vòng mười hai trạng thái sinh, vượng, suy, tử của ngũ hành, tức bị chôn lấp, giam hãm) thì mồ mả gây tai họa. Hào Quỷ (tức hào Quan quỷ: hào mang hành khắc hành của quẻ, chủ quan chức, kiện tụng, bệnh tật, tai họa, ma quỷ) sinh cho hào Thế (hào đại diện người xem quẻ, ở đây là chủ nhà) thì thần trong nhà quấy phá.

Đằng xà (vị thần chủ sự quái dị, kinh sợ, dây dưa) ở hào hành Mộc thì nhà vời phải người chết thắt cổ. Huyền vũ (vị thần chủ trộm cắp, mờ ám, liên quan đến nước) ở hào Thân (hào chỉ bản thân sự việc hoặc người xem) thì ắt có ma chết do nhảy sông.

 Hào Hỏa vượng mà động (hào động là hào biến đổi khi gieo, chủ việc đang khởi lên) thì nhà đông người. Hào Mộc hưng thịnh thì cây cối tươi tốt. Hào Hỏa có Quỷ phục (ẩn dưới, không hiện ra trong quẻ) thì ắt có người đau mắt. Hào Thủy có Quan quỷ ẩn thì ắt có người mù, người điếc.

 Hai họ ở chung một nhà thì ắt có hai lớp hào Huynh đệ (hào cùng hành với quẻ, chủ anh em, bạn bè, sự hao tài; trong xem nhà cũng chỉ cửa, tường). Lại thấy cha mẹ hai lần, tức trong cung (tám cung quẻ Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài, mỗi cung một hành) gặp hai hào Phụ mẫu.

Phụ mẫu vào chỗ của Tử tôn thì ắt có mẹ kế đến. Tử tôn ở chỗ của Phụ mẫu thì ắt là con theo mẹ đi lấy chồng khác. Tử tôn (hào do hành của quẻ sinh ra, chủ con cháu, phúc lộc, giải tai) thấy hai lớp thì có cả con nuôi (nguyên văn "con tò vò": người xưa tin tò vò bắt sâu non về nuôi làm con, nên dùng để chỉ con nuôi). Hào Huynh đệ chỉ thấy một thì anh em khó sum vầy (nguyên văn "đàn nhạn khó cùng bay", ví anh em).

 Huynh đệ hóa (hào động biến thành hào khác) ra Quỷ mà gặp không vong (địa chi rơi vào "chỗ trống" của tuần mười ngày chứa ngày xem quẻ, chủ hư không, mất mát, vắng mặt) thì phòng anh em bỏ trống. Phụ mẫu gặp không vong mà hóa ra Quỷ thì cha mẹ đã qua đời.

Huynh đệ ở hào âm hóa vào Huynh đệ ở hào dương (hào âm là vạch đứt, hào dương là vạch liền) thì chị dâu lấy chồng sau, ở rể chung nhà. Tử tôn ở hào âm biến thành Tử tôn ở hào dương thì con gái kén rể về ở chung nhà. Phụ mẫu hóa Phụ mẫu thì có mẹ kế. Tài hóa Tài (hào Thê tài: hào mang hành bị hành của quẻ khắc, chủ vợ, tiền của, tôi tớ) thì sẽ lấy hai vợ.

 Sát Tang môn (thần sát chủ tang tóc) động thì vốn là tai họa, thị phi, hoặc phải để tang. Sao Thiên hỷ (thần sát chủ việc vui) đến thì ắt có cưới gả, thêm người. Sát Phi đầu (thần sát chủ đầu tóc rũ rượi) động thì sẽ có người điên. Ngũ quỷ (thần sát chủ tà quái) nổi lên thì ắt có người mắt kém.

Dương nhận (thần sát chủ dao kiếm, giết chóc) ở hào Tài thì ắt là người làm nghề mổ thịt, bán rượu. Hàm trì (còn gọi Đào hoa, thần sát chủ tửu sắc) ở chi Dậu thì ắt sống nghề hoa rượu. Hào Tài có Hàm trì hóa ra Quỷ thì đàn bà phần nhiều phải ở góa. Tử tôn có Quả tú (thần sát chủ cô quả, lẻ loi) hóa ra Quan quỷ thì đàn ông chủ cô độc, trống trải.

 Dịch mã (thần sát chủ đi lại, di chuyển) ở hào Thế thì bôn ba không yên. Quý nhân (thần sát Thiên ất quý nhân, chủ được người sang trọng giúp đỡ) sinh cho hào Thân thì được hưởng vinh hoa. Thế và Ứng (Ứng là hào đại diện đối phương, người ngoài) xung nhau (quan hệ hai địa chi đối đầu, chủ va chạm, tan rã) thì trong nhà ồn ào rối loạn. Các hào gặp lục hợp (sáu cặp địa chi hòa hợp với nhau, chủ hòa thuận, gắn kết) thì hòa khí như một.

 Tử tôn rơi vào sát Quỷ quan thì trẻ nhỏ sao tránh khỏi tổn thương. Tài gặp Đại sát (thần sát hung lớn) thì đàn bà ắt chết vì sinh nở.

 Hào Tân Mùi (theo phép "nạp giáp", mỗi hào được gán một cặp can chi, đây là hào mang can chi Tân Mùi) giữ hào Thế thì đường lớn chạy ngay trước cửa. Hào năm là Mậu Tuất thì tre gỗ chắn ngang đường. Rắn bò vào nhà là do hào bốn có Đằng xà mà hào Thổ động. Tổ chim khách làm ngay cửa là do hào sáu có Chu tước (vị thần chủ khẩu thiệt, văn thư, lửa, chim chóc) mà hào Mộc hưng động.

 Thanh long (vị thần chủ điều tốt lành, vui mừng) ở hào sáu thuộc cung Tốn thì nhà có bệnh đau đầu do phong. Huyền vũ ở hào đầu mà Quỷ động thì ắt có người bị chân ẩm thấp. Đằng xà cùng Mộc quỷ đến cửa thì nhà có người tự thắt cổ. Bạch hổ (vị thần chủ tang tóc, máu me, hung dữ) cùng sát Thổ vào nhà thì nhà có đổ máu.

 Lửa cháy gian thờ là do Tử tôn vào đất Hỏa lại hóa ra Hỏa. Chuột phá đồ đạc là do cung Quỷ hóa ra hào Tý. Tà thần phương nam là do Chu tước có Quỷ, hào Hỏa động. Ma quỷ phương bắc là do Huyền vũ động mà Thủy hưng. Quỷ hành Kim là tượng Phật phương tây. Quỷ hành Mộc là đấng chí tôn Đông Nhạc (thần núi Thái Sơn ở phương đông).

 Phúc thần (tức Tử tôn) ở hào Thế thì năm ấy được việc mừng. Có sát và Quỷ thì ngày nào cũng có tai vặt.

 Huynh đệ động thì kẻ gian lọt vào. Phúc thần hưng thì việc tốt đến luôn.

 Quỷ hóa ra Hợi, Mùi là còn nợ lời nguyện cúng heo, dê. Tử tôn hóa ra Thân, Thìn là có lời nguyện thắp đèn trước Phật.

 Bị xung mở hào Bính Tuất, Đinh Hợi thì tường đổ vách thủng. Được hợp đỡ hào Kỷ Mão, Mậu Dần thì thành vững đất dày. Xung động hào Bính Dần thì lư hương sứt vỡ. Hào Canh Tuất vượng mà động thì đồ trang sức sáng đẹp. Tuất hóa ra Thổ hay Kim thì chó phần nhiều lông vàng. Kim quỷ hóa ra Tý thì chuột kêu như yêu quái.

 Hào đầu có Quỷ và Huyền vũ thì gà vịt bị người trộm. Hào ba có Quan quỷ gặp không vong thì nuôi heo không được. Hào hai có Quỷ và sát thì chó ắt cắn người. Hào bốn có sát và Quan quỷ thì dê hay chết đột ngột. Hào năm có Quỷ hưu tù thì trâu cày không phát. Hào sáu có Bạch hổ và Quỷ thì ngựa không cưỡi được.

 Bệnh tim, bệnh khí là do Hỏa quỷ động. Tai ương tỳ vị là do Thổ quỷ động.

 Hào đầu có sát gặp không vong thì trẻ nhỏ khó nuôi. Hào sáu có Mộc quỷ thì người già trúng gió. Trên cùng lộ hào Kim thì quanh năm mắt mờ. Hào năm có Hỏa quỷ thì bệnh lao đeo bám.

 Thanh long đi với Mộc quỷ thì ắt là Quán Âm. Huyền vũ đi với Thủy quỷ thì e là Huyền Đế (tức Chân Vũ, vị thần trấn phương bắc). Dần là thần thì vị thần ấy cưỡi hổ mà đi. Ngọ là thần thì vị thần ấy cưỡi ngựa mà đi.

 Thái tuế (địa chi của năm) có Quỷ mà khắc Thế thì cả năm nếu không mắc chuyện thị phi thì cũng dính chuyện âm phủ. Nhật thần (địa chi của ngày gieo quẻ) là Phúc đức (tức Tử tôn) đỡ cho hào Thân thì bốn mùa tươi tỉnh, thịnh vượng.

 Sáu, bài phú "Tham huyền" (Xét chỗ huyền diệu):

 Một quẻ có thể suy ra lành dữ, sáu hào có thể phân rõ họa phúc.

 Phàm xem về nhà cửa, trước hết xem cơ mối của thần và quỷ. Muốn hỏi việc nhà đông người hay vắng, phải xét tượng vượng tướng (mạnh, đang thời). Phụ mẫu là nền móng nhà cửa, Tài là chỗ bếp núc. Phụ mẫu nhập mộ thì nhà nhiều người bệnh. Hào Tài gặp không vong thì nhà có ma chết vì sinh nở.

 Vượng tướng thì nhà mới, hưu tù thì nhà cũ.

 Huynh đệ là cửa, càng sợ bị nhật thần xung phá. Tử tôn là đồ dùng, lo nhất là gặp nguyệt phá (hào bị địa chi của tháng xung, coi như bị phá hỏng). Tử tôn gặp Kim vượng thì nói gương ắt sáng. Phúc thần gặp Mộc suy thì thấy cân không có vạch. Kim quỷ hưu tù thì lư hương sứt vỡ. Mộc quan vượng tướng thì tượng thần không hư hại.

 Phụ mẫu yên tĩnh thì bài vị tổ tiên yên ổn. Hào Quan quỷ nổi lên thì người trong nhà không yên. Phụ mẫu ở hào Thổ vượng tướng thì ruộng vườn được mùa. Ngày xung hào Phụ mẫu hành Mộc đang hưu tù thì bàn ghế hư hỏng. Phụ mẫu ở chỗ mộ thì mồ mả gây họa. Mộc động trong cung Khảm thì cầu cống gây trở ngại.

 Mộc có Chu tước thì hòm cất khế ước, giấy tờ gây họa. Mộc có Thanh long thì nhà có thuyền xe qua lại. Quan quỷ ẩn trong Thổ thì đá kê chân cột, gạch bất lợi. Quỷ ẩn dưới Mộc thì quan tài gây chuyện yêu quái.

 Lại theo một lệ khác mà suy xem, phải xét riêng từng hào trong sáu hào.

 Quỷ ở hào đầu ám động (hào tĩnh nhưng vượng, bị nhật thần xung mà ngầm động) thì nhà có xác chôn ngầm, hung sát cũ. Quan quỷ ở hào sáu ám động thì thợ làm bùa ếm gây họa. Cung Tốn có Mộc động thì sẽ có người thắt cổ. Quẻ Khảm có Thủy hưng thì ắt có ma chết do nhảy sông. Cung Ly có Thủy động thì chết vì nước sôi dội. Nếu gặp Hỏa quỷ thì bị lửa hay nước sôi làm bị thương. Quan quỷ ở Thổ vượng thì đoán là Thổ phủ (thần đất) quấy nhiễu. Quỷ gặp Mộc hưng thì xét kỹ là thần cây gây trở ngại. Quỷ vào cung Khôn thì ắt có mồ mả quấy phá. Quan quỷ ở cung Cấn thì ắt gặp hồn người chết trong ngục. Quỷ theo Đằng xà thì sinh mộng quái. Quan quỷ có Chu tước thì vướng thị phi.

 Quan quỷ có Quý nhân thì sẽ sinh con trai xuất chúng. Quỷ có Kiếp sát (thần sát chủ cướp đoạt) thì phải lo trộm khoét tường. Quỷ khắc Huynh đệ thì cửa hư hỏng. Quan quỷ làm suy hào Thế thì nhà nhiều tai họa.

 Tài có Thanh long vượng tướng thì ắt là nhà giàu sung túc. Tài có Bạch hổ hưu tù thì ắt là nhà tranh xơ xác. Tài vượng ở hào đầu thì nuôi gà ngỗng. Tài suy ở ngoại quái (ba hào trên) thì heo hao hụt nhiều.

 Hào Tài có Thiên ất quý nhân thì ắt sinh con nhà quan. Hào Tài có Hàm trì thì sẽ có người làm kỹ nữ. Tử tôn ở hào hai thì biết là chó sủa người lạ. Phúc thần ở hào Khảm thì ắt có mèo tha chuột.

 Huynh là cổng, tường, đất. Đệ (cũng là Huynh đệ) là chuyện cãi vã với nhà hàng xóm. Huynh đệ hành Thổ giao trùng (động) mà hưu tù thì tường vách ắt sụp đổ. Huynh đệ hành Mộc phát động mà ở thế tử, phế (rất suy) thì cửa nẻo ắt xiêu lệch. Lại thêm nguyệt kiến (địa chi của tháng) khắc xung thì đoán là cửa nát. Mừng gặp nhật thần sinh trợ thì quyết là cửa mới.

 Huynh đệ gặp nguyệt kiến ở cung Khảm thì từng đào hố xí. Huynh đệ ở hào Thủy tại chỗ Mộc dục (một trạng thái trong vòng mười hai trạng thái sinh, vượng, suy, tử, nghĩa đen là tắm gội) thì ắt có xây bồn tắm. Hào Gian (hai hào nằm giữa Thế và Ứng) là Huynh đệ phát động khắc xung thì hàng xóm ghen ghét. Huynh đệ đỡ cho Thân, Thế thì bạn bè vui vẻ cùng nhau. Huynh đệ khắc Tài hành Kim thì vợ có bệnh. Huynh đệ ở hào Ứng hành Hỏa thì bạn bè nhiều thị phi. Kiếp sát ở Huynh đệ động thì phải cẩn thận phòng trộm cướp. Huynh đệ gặp không vong mà hưng thì ắt chia nhà ra ở riêng.

 Sáu hào không có Thủy thì mương rãnh tắc nghẽn. Cả quẻ không có Kim thì nồi vạc (đồ nấu nướng thời xưa) hư hỏng. Hào Mộc hưng thịnh thì nhiều cây cối. Hào Hỏa vượng tướng thì đông người ở.

 Ngày khắc hào Hỏa thì sẽ có người đau mắt. Ngày xung hào thuộc Khảm thì ắt có người điếc. Ngày khắc Tài hành Mộc thì giường chõng hư. Ngày xung Huynh đệ hành Mộc thì chân cột hư.

 Muốn hỏi ở phương nào, phải xét tượng của hào. Muốn biết ở chỗ nào, ắt phải xét hào mộ.

 Nếu gặp hai hào Tài hành Hỏa thì có hai chỗ bếp. Hoặc có hai Phụ mẫu thuộc Ly thì có hai căn nhà. Bằng không thì là hai họ ở chung, phải dùng lục thần mà phân biệt cho tỉ mỉ.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "tảng" đọc là sang, thanh ba, nghĩa là tảng đá kê dưới chân cột. (2) "Tấn thân" đọc là jin, thanh bốn, shen, thanh một, nghĩa là người có chức quan hoặc từng làm quan. (3) "Đỉnh hoạch" đọc là ding, thanh ba, huo, thanh bốn, nghĩa là đồ dùng nấu nướng thời xưa, như cái nồi ngày nay. (4) Chữ "chi" đọc là zhi, thanh một, nghĩa là tấm gỗ hoặc đá kê dưới chân cột.

 Bảy, bí quyết xem nhà cửa:

 Phàm xem nhà cửa, phải xét kỹ ngũ hành.

 Mộc hợp với hào Phụ mẫu mà biến ra Thân, Dậu thì mái ngói, nóc lợp tranh. Kim sinh cho hào Phụ mẫu, lại gặp Phúc đức thì thềm ngọc, lan can chạm trổ.

 Hào Gian ở Dần, Mão mà suy lại bị khắc thì song cửa xiêu lệch. Hào Ứng ở Hợi, Tý mà gặp Mộc thì ra vào phải qua cầu bên ao.

 Hào chủ (hào Dụng thần, tức hào chính cho việc đang hỏi) không bị tổn thương thì mừng là người đến xem có việc vui. Kỵ thần (hào khắc hại hào chủ) bị chế ngự thì biết dù gặp hiểm cũng không đáng lo.

 Sáu hào yên tĩnh thì nhà cửa trong sạch tốt lành. Năm loại lục thân đều đủ thì người trong nhà yên ổn.

 Quỷ ở chỗ mộ đến hào Thân thì thường có đàn bà nằm bệnh. Nhật thần sinh cho hào Thế thì thường có nhiều việc vui đến cửa.

 Sợ nhất là Tuế quân (tức Thái tuế, địa chi của năm) khắc Thế, khắc Thân, cả năm bất lợi. Càng ghét là Quỷ có sát mà phát động, cả nhà nhiều tai họa.

 Hào Thế bị khắc xung thì chủ nhà rốt cuộc gặp hoạn nạn. Hào Tài bị hình, hại thì vợ và tôi tớ ắt gặp tai nguy.

 Quỷ ở hào âm chủ bệnh do âm phủ gây ra. Quỷ ở hào dương là chuyện quan sự do sưu thuế, phu dịch.

 Quỷ hành Kim thì bị thương tích dữ. Quỷ hành Thủy thì mất mát. Tỵ, Ngọ thì lo bị hoảng sợ vì cháy nhà. Thổ, Mộc thì sợ ruộng dâu mất mùa.

 Nếu ra ở hào hai là chỗ nước sôi lửa bếp thì nên hết sức cẩn thận. Nếu ở hào sáu là dưới rường cột thì phải phòng sập đổ.

 Tường vách đổ đè người là do Thổ xung, Huynh đệ khắc. Rắn cắn, hổ vồ đều do Tỵ hại, Dần hình.

 Gặp Quan quỷ Nhâm Ngọ thì cưỡi ngựa khó tránh té ngã. Gặp Quỷ Mậu Dần thì đi thuyền ắt gặp sóng gió.

 Hào Quan quỷ ẩn phục thì tiền của hao tán, mồ mả hoang tàn. Hào Tài có sát và Quan quỷ thì trong nhà thường có tôi tớ bỏ trốn.

 Hào động hóa ra Tử tôn ở chỗ Thai (trạng thái thai nghén trong vòng mười hai trạng thái) thì sẽ có đàn bà mang thai. Hào động giúp cho Quỷ ở hào cửa thì phải phòng tai họa bất ngờ đến nhà.

 Phúc thần ở hào Ứng sinh cho hào Thân thì mừng thêm người. Tài hành Thổ hợp hào Thế thì biết chắc sẽ mua nhiều ruộng vườn.

 Hào Thế gặp Tài động thì nhà không bán, nhưng cha mẹ bị tổn hại. Hào Thế có Phúc thần gặp không vong thì bản thân không sao, nhưng con nhỏ gặp tai.

 Tài và Quỷ cùng sinh hợp nhau thì có mừng về hôn nhân. Huynh đệ hai lớp hình xung thì tai họa lan đến người nhà.

 Quỷ ở hào cửa thì ngày ngày lộn xộn, ồn ào. Quan quỷ ở hào nhà thì lúc nào cũng rì rầm, lải nhải.

 Không có hào đường thì không nên đi xa. Không có hào nhà thì lợi cho việc đến ở nơi khác.

 Tài hóa ra Tài, gặp Huyền vũ thì phải phòng kẻ móc túi. Hào âm hợp hào âm, lại có Quan quỷ và sát thì chớ ham sắc.

 Tý và Mão (hai chi hình nhau) ở hào vợ chồng thì ngay ngày ấy sẽ trở mặt. Thìn và Tuất (hai chi xung nhau) ở hào anh em thì trong tháng ắt cãi nhau trong nhà.

 Ấn thụ (tức hào Phụ mẫu, khi xem việc quan chỉ ấn tín, văn bằng) hợp Quan quỷ, đỡ hào Thế thì đường làm quan thông suốt. Tài hóa ra Phúc thần ở hào Thân thì người sang trọng bị trì trệ.

 Nếu hỏi về gia súc (nguyên văn "huyết tài": của cải có máu thịt), phải xét con giáp tương ứng. Gặp tốt thì nuôi lớn không nghi ngờ gì. Gặp xấu thì hao hụt, tổn hại nhiều (?).

 Lại kiêm xét sự chế ngự và biến hóa thì mới thấu được chỗ tinh vi bên trong. Biết thông biến thì mới bàn được họa phúc ở đời.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "huých" đọc là xi, thanh bốn, nghĩa là cãi nhau, tranh giành. (2) "Ổi nẵng" đọc là wei, thanh ba, nang, thanh ba. "Ổi" nghĩa là nhiều, hèn hạ, thấp kém. "Nẵng" nghĩa là đâm (bằng dao).

 Tám, bài phú về sáu hào trong xem nhà cửa:

 Lục xung (sáu cặp địa chi đối xung) và lục hợp (sáu cặp địa chi hòa hợp) không rời ngũ hành. Muốn biết chỗ sâu xa, phải suy kỹ sự sinh khắc.

 Hào đầu là giếng, rất kỵ Câu trần.

 Có Thanh long thì nước giếng ngọt thơm. Có Bạch hổ thì khô cạn, sụt lở. Có Chu tước thì trong nhà có một đôi giếng. Có Câu trần thì giếng bị lấp, không tìm thấy. Đằng xà chủ có chuyện quái dị giấu kín. Huyền vũ chủ có đồ vật bị chôn vùi. Muốn biết giếng cạn đã lâu năm, phải xét Tử tôn để biết lâu xa đến đâu.

 Hào hai là bếp, rất kỵ bị khắc xung.

 Tử tôn phát động thì chủ bếp bất lợi cho người nhà. Quan quỷ gặp không vong thì ắt hại đàn bà, trẻ nhỏ. Huynh đệ động thì phải xây lại nền bếp. Phụ mẫu hưng thì bếp sắp sụp. Có Chu tước thì ắt có đàn bà khóc bên bếp. Có Đằng xà ở hào Thế thì nồi chõ tự dưng kêu. Huyền vũ chủ trộm nồi, trộm vạc. Bạch hổ chủ bếp nhà hư hỏng. Câu trần thì ắt có chuyện hoảng sợ hão. Chu tước thì hay vướng cãi vã.

 Hào ba là cửa, hào bốn là cổng, phải xem kỹ xung và hình.

 Tử tôn phát động thì cửa trông ra nước biếc non xanh. Hào có Thanh long thì cổng đối diện lầu cao gác vút. Có Phụ mẫu thì nhà gần phố chợ. Có Quan quỷ ẩn kèm thì nhà sát mộ cổ, đền miếu. Câu trần phát động thì ắt hư hỏng nhiều. Chu tước hưng thịnh thì ắt lắp ngược. Muốn biết là nhà danh gia quyền quý, phải xem Thanh long có hưng vượng không. Muốn biết sân cổng làm bằng đá, sắt, phải xét kỹ Đằng xà có ở hào ấy mà hưng không.

 Hào năm là đường đi, sợ phạm lục thần.

 Chu tước giữ hào Thế thì có đường xa từ phương nam đâm thẳng vào cửa. Huyền vũ khắc hào Thân thì có nhà bà con ở đất phương bắc. Thanh long mừng có long mạch từ phía Tốn (đông nam) đến. Bạch hổ sợ đường đi về phía tây nam. Câu trần gặp Quỷ thì trong nhà có lối cho người đi qua. Huyền vũ đến xung thì trong nhà có cầu thông ra đường lớn. Đằng xà nếu ở hào động thì mương rãnh ắt sinh tai họa.

 Hào sáu là rường cột, rất kỵ không vong.

 Tử tôn phát động thì ắt là rường cột chạm vẽ. Phụ mẫu hưng thịnh thì ắt là gỗ thông, gỗ nam và các thứ gỗ khác. Tài động thì thay cũ đổi mới. Huynh đệ hưng thì ắt phải nối xà, chắp cột. Phụ mẫu hành Thổ gặp không vong thì tường vách sụp đổ. Quan quỷ hành Mộc xung khắc thì đấu kê gãy, xà gãy.

 Chín, tìm chỗ tinh vi của sáu hào:

 Hào đầu bàn về nền móng, Quỷ động là không tốt. Cạnh nhà có mộ cổ, tai ương làm hại trẻ nhỏ.

 Hào dương là đất tròn, hào âm là đất vuông. Được hợp thì vuông vắn, là nền tốt lâu dài. Bị xung thì lõm, bị hình thì nhọn vạt. Bị khắc thì nền vỡ, được hợp thì nền tròn (?).

 Hào đầu khắc hào năm thì chủ nhà bệnh. Khắc hào hai thì bà chủ nhà gặp nguy. Hào Thế nếu ở chỗ này thì có nền ở hai nơi.

 Có Thủy ắt có giếng. Có Quỷ thì giếng ở minh đường (khoảng sân trống trước nhà). Cùng có Bạch hổ thì ắt có cầu đổ.

 Hào động hóa ra hào hợp với nhật thần thì giếng ngầm bị lấp, không có bùn (?). Hào đầu là Phụ mẫu, Tử tôn thì tốt. Là Huynh đệ, Quỷ thì là nền của người ngoài.

 Nếu hào đầu động thì sụt lở, chỗ cao chỗ thấp. Tài ở đất vượng của hào Thân thì tốt, hưu tù thì không nên.

 Huyền vũ ở hào đầu thì mương đầm bất lợi. Lại gặp Đằng xà thì rễ cây đâm thủng nền.

 Hào hai là bà chủ nhà, có Tài lộc thì rốt cuộc tốt. Quỷ có sát mà động thì bà chủ phải phòng tai ách.

 Gặp Quỷ thì bếp đặt dưới xà, trẻ nhỏ hay quấy khóc. Huynh đệ ở hào hai, hào ba thì hố xí sát bếp.

 Huyền vũ hợp hào Thủy thì có giếng ngầm không ai biết. Huyền vũ vào hào Thổ thì chuồng heo dê dơ bẩn.

 Vượng là bếp mới, hưu là bếp cũ. Không vong thì chân bếp không chắc. Một quẻ có hai lớp Tài thì có hai bếp nổi lửa.

 Tử tôn bị nhật thần xung thì đường cạnh bếp không tốt. Được sinh phù thì bếp hai miệng lò. Có Huyền vũ thì mương đầm tắc nghẽn.

 Hào Tài trong quẻ xấu thì có bếp mà không có cái ăn. Hào hai vào đất vượng mà động thì bếp này từng được sửa sang.

 Hào hai bị Kim xung thì biết nồi bị vỡ. Hào hai gặp không vong thì đúng là bếp bỏ không.

 Hào Ứng nếu ở hào hai thì có người khác họ ở chung nhà. Tài, Phúc ở chỗ trong sạch thì tốt. Huynh đệ phá thì người vô ích.

 Chu tước, hào Hỏa động mà không vong thì bếp được xây lại. Huynh đệ hóa ra Huynh đệ thì hai nhà chung cửa ra vào.

 Tài khắc Thế, khắc Thân thì con dâu lấn mẹ chồng. Hào Thế là Quỷ ở hào này thì đều là bỏ nhà mà đi.

 Nếu hào hai không vong thì con không được mẹ giúp sức. Hóa ra Phụ mẫu thì sau nhà bị người lấn ra (?).

 Phụ mẫu có Long đức (thần sát chủ phúc lành, ân trạch) thì ắt là nhà công hầu. Không vong, hưu tù mà cùng hào Ứng thì nhà nối góc liền với nhà khác.

 Mộc ở thế tử gặp Đằng xà, Câu trần thì đúng là ở giữa có dựng nhà (?). Hào hai Mộc hóa ra Mộc thì xây nhiều lầu đài, nhà cửa.

 Hào hai Quỷ hóa ra Quỷ thì trước sau có sảnh, có phòng. Thổ, Kim ở đây mà động thì ắt có mở mang.

 Hào Mộc có Chu tước động thì nhà liền với chợ búa. Hào hai bị ngày, tháng phá thì tai họa không lúc nào ngớt.

 Muốn biết có đổi người ở, xem nhật thần xung hào Thế, hào nhà. Tài, Tử tôn cùng Phụ mẫu, Huynh đệ cũng chủ đổi nhà.

 Hào hai Tài hóa ra Phụ mẫu thì ắt là xây nhà mới. Hào hưu tù mà lục thần vượng thì nhà nửa cũ nửa mới.

 Thanh long thì nhà dài ngắn không đều, Đằng xà là nhà nối liền nhau, Huyền vũ là nhà bỏ trống, Chu tước là hay mở mang.

 Hào hai hưu tù hóa ra vượng thì trước cũ sau mới. Có Long đức, Quý nhân thì trong nhà đủ ăn đủ mặc.

 Tài, Phúc và thần tốt gặp không vong thì nghèo khó ngày một bức bách.

 Hào ba là cửa nẻo. Thanh long vượng thì sáng sủa mới mẻ. Hưu tù, bị xung thì hư hỏng. Có Tài, Tử tôn thì phúc đến cùng lúc.

 Nếu gặp Thanh long, Đằng xà thì cửa ắt có buộc dây. Xung hào hai là đường đi, hợp hào hai ắt là cửa.

 Hào bốn đến xung phá thì đối diện có thế "xuyên tâm" (đường hay vật đâm thẳng vào). Hào ba, bốn đều là Huynh đệ thì ra vào có hai cửa.

 Huyền vũ ở trên thì cửa bị dột. Hào ba, bốn đều phát động thì muốn sửa đổi cho mới.

 Huynh đệ chủ hư hao. Gặp không vong thì không có cổng lớn. Bằng không thì vỡ vụn, bên trái còn bên phải mất.

 Nếu bị xung khắc thì ra vào không đi thẳng lối chính. Hào ba có Thanh long, hành Mộc thì giường màn ắt mới.

 Nếu ở Thân, Dậu thì hư hỏng khỏi phải bàn. Không ngay ngắn, lệch nghiêng, hư hại là do nhật thần xung phá, hình hại.

 Đằng xà có Quỷ động thì có quái dị và hoảng sợ hão. Nếu có Huyền vũ và Quỷ thì quấy phá ở đàn bà.

 Huyền vũ ở trên thì đất dơ bẩn không sạch. Mão Mộc ở hào ba thì dưới bàn thờ có đặt giường.

 Bằng không thì ở trên ván lầu, phải tìm trên ván lầu. Gặp Tý, Ngọ, Mão, Dậu thì đặt ngay ngắn, gặp Thìn, Tuất, Sửu, Mùi thì đặt nằm ngang.

 Gặp Dần, Thân, Tỵ, Hợi thì ắt là đặt ở góc. Hào ba bàn về hương hỏa (việc thờ cúng), không nên gặp Thổ ở hào bốn.

 Không yên tĩnh là phạm đến gian thờ, quỷ bên ngoài thường gây họa. Không có Quỷ và gặp không vong thì gian thờ không có bài vị thần.

 Trong quẻ có hai Quỷ thì thờ cúng ở hai nơi. Cả quẻ không có Tử tôn thì không tin thần Phật giúp.

 Huyền vũ ở Hợi, Tý thì dột ướt bài vị trong gian thờ. Bằng không thì là thần Bắc Đẩu, gặp Huyền vũ nên xét kỹ mà giữ gìn.

 Vào đất vượng có Chu tước thì hoặc bị cháy, hoặc bị chuột phá. Thủy ở hào này mà hưng thì Ngũ Thánh (năm vị thần tà hay quấy nhà dân) gây họa.

 Bên ngoài có ba, bốn Quỷ thì nhà ấy có chỗ chia tách. Ba Quỷ nếu ở hào này thì anh em không được nhờ.

 Có Long đức, Quý nhân thì thêm mới, có mừng sinh con. Có Kiếp sát, Quỷ phạm vào thì anh em khổ vì bệnh tật.

 Hào ba có Tài động mà vượng thì nhà ắt cao và cổ kính. Hào ba là Tài ở hào Thế thì ngoài vui trong lo khổ.

 Giữ lẽ thường rốt cuộc là tốt, theo thứ tự mà suy (?).

 Hào bốn là cổng ngoài. Có Tài, Tử tôn thì phúc dồi dào. Có Long đức, Quý nhân vượng thì ắt chủ thanh cao.

 Ác sát đến, Quỷ động thì chú bác hối hận, khổ sở. Vị Phụ mẫu cũng xét theo thứ tự ấy. Có Long đức thì phúc lâu dài.

 Chu tước ở đây mà động thì vời lấy kiện tụng, thị phi. Có khí (vượng) thì người đông đúc, hưu tù thì hối hận không tránh được.

 Huynh đệ có Đằng xà động thì hố bị phá, người ngoài vứt bỏ. Huyền vũ ở Huynh đệ thì bên nước có mương bị xói.

 Xung, hình cùng Quỷ ẩn phục, suy xét chỗ này phải dụng tâm cao.

 Hào năm là chủ nhân, là người gia trưởng và người thân của chi trưởng. Có Thanh long, Phúc đức vượng thì gia trưởng có hỷ khí mới.

 Hào chủ khắc hào nhà thì người trong nhà tốt. Hào nhà khắc người thì tai họa sinh ra. Quan quỷ mang sát mà động thì gia trưởng gặp tai ương, khốn đốn.

 Hào năm là Huynh đệ, Phụ mẫu thì vợ con chi trưởng bị hình khắc. Là Tài thì hại cha mẹ, vợ chính vợ lẽ bị tổn thân.

 Hào năm ở thế hưu, phế thì ắt là người không có sức. Có Bạch hổ, Kiếp sát, hình xung khắc thì biết cha mẹ lẩm cẩm.

 Tử tôn ở chỗ này thì ít người, khỏi phải bàn. Hào năm là hào Thế âm thì đàn bà dựng nên cơ nghiệp.

 Xung hình với hào hai thì vợ chồng bất hòa. Nếu tương sinh, tương hợp thì vợ chồng mãi yên vui.

 Tài ở hào Thế mà ở đây thì là người con rể về ở nhà vợ. Hào năm là Thân, Thế thì ắt là con gái kén rể.

 Hào năm có Thế thì số người tìm ở hào này. Xem số người ở hào năm: bị khắc thì giảm, vượng thì tăng thêm.

 Hào này nếu có Thủy thì nhà gần mương nước, bến sông. Huynh đệ ở chỗ này thì trong tường có hố.

 Đằng xà xung khắc phá thì Thân, Dậu cũng làm hại thân. Không có khí lại bị hình khắc thì sa sút, ắt mắc hình phạt.

 Được sinh phù hoặc hào phục, hào hóa có khí thì phúc ắt đến.

 Hào sáu là ngôi trống, mãi là ông bà tổ tiên. Cột, xà, tường, nhà, đất, cả hàng rào cũng thuộc về nó.

 Hào Thân là Phụ mẫu thì rời tổ nghiệp, tự lập nên nhà. Tử tôn hóa ra Quan quỷ thì đàn bà, trẻ nhỏ chịu tai ương giày vò.

 Bạch hổ mang Quỷ vượng thì tai bệnh đến với ông bà. Lại ở Thân, Dậu thì gia súc phần nhiều không lành lặn.

 Xung khắc cùng hình hại thì trong nhà có nồi vỡ. Chu tước có Quan quỷ động thì đàn bà bị bệnh điên giày vò.

 Lẽ này thông đến chỗ huyền diệu, hãy chuyên tâm ngâm nghĩ cho kỹ.

 Chú thích chữ hiếm: (1) "Thu tức" đọc là jiu, thanh một, ji, thanh một, chỉ tiếng kêu lí nhí, vụn vặt của sâu bọ, chim chóc.

 Mười, xem nhà thuyền:

 Đã rõ căn nguyên nhà ở, lại xem chỗ sâu xa của việc ở trên thuyền.

 Thanh long ở Phụ mẫu thì từ đời ông cha đã ở thuyền. Bạch hổ ở Tài thì mới làm dân thuyền.

 Muốn biết ở yên ổn được không, phải xem Phúc đức và Thanh long.

 Hào đầu là mũi thuyền, cần Tử tôn hưng vượng. Hào sáu là bánh lái phía sau, ắt do Phúc đức động mà tốt.

 Phụ mẫu bị hình xung thì ắt gặp gió dữ sóng gấp. Tài bị khắc, rơi vào chỗ hãm thì ắt gây chuyện, chuốc thị phi.

 Nếu gặp Huynh đệ động thì phần gỗ có điều quái lạ phải thay mới. Nếu gặp hào Quỷ ở hào Dụng thì bị bùa ếm, phải gấp cầu cúng xin điềm lành.

 Hào hai là thanh gỗ chính (?), cần chắc chắn vuông vức. Nếu gặp Đằng xà thì hay sinh quái dị. Nếu gặp Chu tước thì có tai ương vì cãi vã.

 Thanh long thì lợi ích tăng thêm. Bạch hổ thì hại người, chuốc họa. Huyền vũ thì lo trộm cướp. Câu trần thì hao tán của cải.

 Hào ba là miệng khoang chứa hàng, sợ gặp hình, khắc, xung, hại. Hào bốn là cột buồm, mừng gặp hợp, chầu về, sinh phù.

 Hào năm là dây chão, hào sáu là mái chèo và mui thuyền. Nếu được tương sinh thì đi thuyền ắt giàu có. Nếu gặp xung khắc thì ở thuyền phần nhiều gặp tai ương.

 Hào Thế phát động thì nên bỏ cũ theo mới. Hào Ứng hưng thịnh thì nên ở thuyền lâu đời mà được tốt lành.

 Hào Thế có Huyền vũ thì trộm cướp xâm phạm. Câu trần giữ Thế thì lật thuyền, hỏng bánh lái. Bạch hổ thì phòng rơi xuống nước bất ngờ. Thanh long thì gặp nguy có người cứu. Đằng xà động thì lo bệnh cấp. Chu tước hưng thì có họa gãy cột buồm.

 Hào đầu gặp không vong thì mũi thuyền hư hỏng. Hào hai gặp Quỷ thì dây chão hư hại. Hào ba kỵ nhất hình xung, đáy khoang (?) gây chuyện quấy phá. Hào bốn sợ gặp hung sát, phải phòng mui rách, thuyền dột. Hào năm là dây chão, gặp không vong thì ắt có chuyện hoảng hốt, nghi ngại. Hào sáu là chỗ bánh lái, gặp sát thì ắt phải sửa hoặc thay.

 Nếu theo đây mà suy thì ở thuyền ắt không có chuyện gì khác.

 Mười một, bàn về bệnh tật:

 Phàm xem bệnh, trước hết khấn thần trời, thần đất.

 Người đến xin bói muốn hỏi sống chết, họa phúc thì phải xét rõ nguyên do mắc bệnh, sau đó dựa vào kinh nghiệm đã được người xưa kiểm chứng.

 Kim, Mộc động thì xương cốt đau mỏi. Thủy, Hỏa hưng thì da dẻ nóng lạnh. Sửu, Mùi động thì ắt hại tỳ (lá lách, theo y học cổ truyền chủ tiêu hóa). Tuất, Thìn phát động là do tiêu chảy.

 Quỷ ở cung Tốn hưng thịnh thì đau đùi. Quan quỷ ở cung Chấn vượng động thì bệnh chân không khỏi.

 Cung Ly vượng tướng, nội quái (ba hào dưới) phát động thì là bệnh mụn nhọt, vết thương. Hỏa quỷ hưu tù, ngoại quái (ba hào trên) động thì tai họa ở tim và mắt.

 Quan quỷ ở cung Đoài phát động là do bệnh ở mặt. Quỷ ở cung Khảm động thì tai họa trong bụng. Thổ ẩn dưới hào Thổ thì sinh sưng độc. Kim ẩn trong vị Kim thì động đến tâm bào (lớp màng bọc tim theo y học cổ truyền).

 Tài ở Thổ hưng thì nôn mửa. Quan quỷ ở Thổ động thì người chậm chạp, trì độn (?). Mộc dưới Mộc, nhiều Mộc thì lúc lạnh lúc nóng. Thủy ẩn dưới Thủy, nhiều Thủy thì bệnh lâm lạnh (tiểu buốt, tiểu rắt do hàn).

 Cung Càn vượng tướng là do đau đầu. Quỷ ở cung Khôn hưng thịnh là đau bụng. Quẻ Khảm có Thủy hưng chỉ là bệnh tai. Cung Cấn có Thổ phát động ắt là tai họa ở tay.

 Phải lấy ngũ hành để bàn về thân thể, chân tay, chuyên dùng lục thần để phân biệt bệnh. Tài gặp Huyền vũ và Hàm trì thì bệnh do ham hoa, mê sắc.

 Tài gặp Thanh long và nhật thần thì bệnh do ham rượu mà hại thân. Huynh đệ hành Kim phát động thì thở suyễn. Quỷ hành Mộc động thì đau mình mẩy.

 Câu trần nếu ở Thổ, Mộc thì bệnh do tranh đất, tranh ruộng. Đằng xà nếu ở Hỏa, Thổ thì tai họa là do gặp chuyện kinh hãi, quái dị.

 Bạch hổ động ở hào Tài thì bệnh mắc từ đám tang. Thanh long hưng gặp Quỷ thì bệnh lây từ chỗ có việc vui.

 Tài là lộc và mệnh, sợ không vong. Hào ẩn phục là hào mệnh, phải phòng bị khắc hại. Trước hết lấy mười quẻ chết làm hung, chớ so như hào thường mà cho là tốt.

 Hung nhất là hào Dụng không thấy hoặc gặp không vong. Có cứu là có Phúc thần đỡ, sinh cho đắc lực.

 Mùa xuân kỵ quẻ Nhu, quẻ Mông. Mùa hạ ghét quẻ Quan, quẻ Cổ. Mùa thu lo quẻ Bác, quẻ Tiết. Mùa đông sợ quẻ Lữ, quẻ Lâm (đều là tên các quẻ trong sáu mươi tư quẻ của Kinh Dịch).

 Lộc mệnh theo Quan quỷ thì khó cứu. Thế, Thân nhập mộ thì khó chữa.

 Quan quỷ gặp Đại sát thì kỵ làm hại hào Thân. Quỷ vào hào Dụng thì chủ chết.

 Phải kỵ sát Thôi thi (thần sát "giục xác", chủ chết), sợ nó ở hào của người bệnh. Mùa xuân là Thìn, mùa hạ là Mùi thì khó chịu nổi nhất. Mùa thu là Tuất, mùa đông là Sửu mà hưng thì cũng chết.

 Lại ghét Thiên địa chuyển sát, đây là hung thần nặng nhất. Nếu gặp nhật thần vượng tướng thì nói là chỗ chết.

 Mùa xuân kỵ hào Mão gặp ngày Mão. Mùa hạ ghét hào Ngọ gặp ngày Ngọ. Mùa thu hành Kim, ngày Dậu là hung nhất. Mùa đông kỵ hào Tý gặp ngày Tý.

 Chẳng kể người trẻ mặt trắng, tiếc thay cả người già tóc bạc như tuyết. Dù có của cải hơn trăm đấu cũng phải mất mạng đi gặp Diêm vương.

 Muốn suy nguyên do thần quỷ thì phải biết đạo trời, đạo đất.

 Cung Càn phát động là nợ lời nguyện với thiên đình. Quỷ ở cung Khôn hưng thịnh là động phạm đến địa phủ. Quỷ ở cung Cấn hại thân là thần đường sá gây họa. Cung Chấn khắc Thế là ngục ty (quan coi ngục ở cõi âm) giáng tai.

 Quỷ ở hào năm là thần đầu đường. Quan quỷ ở hào ba là thần trong nhà quấy phá.

 Quỷ ở cung Khảm động thì phải cầu hồn người chết đuối. Quỷ ở cung Tốn hưng thì nên cúng hồn người treo cổ đang quấy.

 Nguyệt phá vào Quan quỷ thì cầu thần Thất sát. Nhật thần mang Quỷ thì khấn Tam ty (?).

 Nhật thần là Quan quỷ có Quý nhân thì có thể khấn Thành hoàng (thần coi giữ thành) cai quản nơi ấy. Thái tuế ở Quan quỷ có Quý nhân thì nên cầu Ngũ đạo (thần coi đường âm) và thần gian thờ nhà mình.

 Cung Đoài có Quan quỷ hưng thì gấp trả lời nguyện đã hứa bằng miệng. Hào Hỏa có Quỷ động thì mau cúng Táo quân (vua bếp).

 Quỷ ở cung Ly hưu tù giữ Thế thì nên cầu sao Đẩu, dâng hoa cúng (?). Quỷ ở cung Càn vượng tướng khắc hào Thân thì nên khấn thiên thần, trả lời nguyện cũ.

 Quan quỷ suy, động ở ngoại quái, từ cung khác đến thì nói là ma bên ngoài quấy. Quỷ hưu tù hưng ở nội quái, cung mình động thì biết là người thân trong nhà đã khuất.

 Cung Khảm vốn động thì là ma chết ở thuyền xe. Quẻ Cấn có hào Thổ phát động thì là hồn chết ở đường sá, ngục tù.

 Quỷ ở hào Ứng khắc hào Thân là gặp ma ngoài. Quan quỷ sinh cho Thế là người thân trong họ. Nhật thần xung động là ma không ai thờ cúng. Hào Thổ nghẽn mà hưng thì ắt có mồ mả.

 Thổ động là người chết trong ngục. Hỏa hưng là người chết vì sinh nở (?).

 Biết ngày vượng thì xem theo bốn mùa, xét kỹ hưu tù thì dựa vào tám tiết (tám tiết khí lớn trong năm như lập xuân, xuân phân…).

 Quỷ hành Kim cung Càn là ông già tóc bạc. Quỷ cung Khảm hưu tù là ma điếc tai quấy phá. Quỷ cung Cấn là ma liệt tay. Quan quỷ cung Chấn là ma tật chân. Hào cung Tốn có Quan quỷ phát động là ma gãy đùi, gù lưng. Quẻ Ly có Quỷ hưng là ma mắt mờ, mắt tối. Quỷ hành Thổ cung Khôn là bà già tóc hoa râm. Quỷ chết hành Kim cung Đoài là hồn sứt môi.

 Muốn biết là tổ tiên hay chú bác thì phải lấy Phụ mẫu mà suy xét. Nếu tìm dì, vợ, tôi tớ thì lại dùng hào Tài mà đoán.

 Hào dương là đàn ông, hào âm là đàn bà.

 Bạch hổ, Tang môn là người thân mới mất còn đặt linh sàng (?). Thanh long, Thiên ất là người thân nhà quyền quý.

 Thanh long, Chu tước gọi là nguyện chay. Bạch hổ, Câu trần ắt là nguyện mặn có thề thốt (?).

 Chu tước, Bạch hổ ở cung Càn, Ly mà hưng động thì chỉ nói là nguyện lạy, đốt hương. Câu trần ở cung Chấn, Tốn mà động thì nói là nguyện đeo gông xiềng (lời nguyện tự mang gông để chuộc tội, cầu khỏi bệnh).

 Quỷ tĩnh mà sinh cho hào Thân thì vẫn là tốt. Quan quỷ hưng khắc Thế thì khấn thần cũng xấu.

 Cũng phải xét hào Tử tôn cùng lúc, lấy nó làm hào thuốc để chữa. Tử tôn vượng, có Phúc thần thì thuốc đắc lực. Tử tôn suy thì dù Biển Thước (danh y nổi tiếng thời Chiến Quốc) cũng khó chữa.

 Phải xét kỹ tượng lớn của quẻ ra sao để biết lành dữ, tốt xấu.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "kỳ" đọc là qi, thanh hai, nghĩa là thần đất. (2) Chữ "sưu" đọc là chou, thanh một, nghĩa là khỏi bệnh. (3) Chữ "di" đọc là yi, thanh hai, nghĩa là vết thương. (4) Chữ "úc" đọc là yu, thanh bốn, nghĩa là ấm, nóng.

 Mười hai, bài ca dùng ngũ hành bàn bệnh:

 Kim quỷ hưng thịnh thì bệnh ở răng và đầu. Lại có Bạch hổ thì chảy máu mủ.

 Mộc quỷ động thì là chứng phong. Đầu choáng, mắt mờ, biết bao giờ mới dứt.

 Thủy hưng thì lúc nóng lúc lạnh, phần nhiều là sốt rét. Kiết lỵ, cảm gió chưa dễ chữa.

 Hỏa quỷ là chứng hư lao kèm suy nhược. Mắt đau nhức là có nguyên do.

 Thổ quỷ là tỳ vị hư, vàng da, phù thũng. Nếu hào Gian động thì phải lo bệnh nghẹn ở ngực.

 Mười ba, bí quyết dùng lục thần bàn về thần quỷ:

 Thanh long là nguyện lành với Quán Âm. Thượng thánh, Tam Quan (ba vị quan coi trời, đất, nước) đều là thần. Đoán về quỷ là ma chết vì sinh nở, có mang máu. Nếu động thì ắt là thần bản đường nhà mình đến.

 Chu tước là thần gian thờ và Táo quân, cờ phướn, nguyện hương, lòng giữ nguyện chay. Quỷ là thổ huyết và bệnh lao. Bệnh mắt, chết vì thương tích đều có nguyên do.

 Câu trần là Thổ địa và Thành hoàng, đoán cùng với thần đất cũng không hại. Quỷ là kiết lỵ và chứng cổ trướng (bụng trướng to). Gặp Thổ thì biết là chết vì nghẹn tắc cổ họng.

 Đằng xà vốn là Phi lai thổ (thần đất từ nơi khác đến) (?). Gặp Quỷ thì là Thất sát, hành Kim thì là ba (?). Gặp Quan quỷ là chết thắt cổ. Hành Hỏa là lao. Trẻ con ắt bị bỏng nước sôi, lửa.

 Bạch hổ ở Thái tuế là Đại tướng quân, Ngũ lộ, Thương ty, Ngũ Thánh. Là kinh văn, tin hương, nguyện ở gian thờ. Là hồn chết bất đắc kỳ tử, chết thương tích, hồn chết bụng trướng (?).

 Huyền vũ gọi là Chân Vũ đế, cầu Thủy tiên, Ngũ Thánh, kinh Phật. Quỷ thì đoán là chết vì rơi xuống nước. Phép linh hoạt hoàn toàn dựa vào trí tuệ mà suy.

 Mười bốn, bí quyết dùng lục thần bàn về thần quấy:

 Hào Thanh long động cùng Hoàng tuyền (thần sát chủ cõi chết), mắc bệnh thì trước xem hỏi gốc họa. Lời nguyện với Phật năm cũ đang thúc đòi, gấp khấn thần bếp và tổ tiên.

 Hào Chu tước hưng thì họa không nhẹ, Ngũ quỷ đi khắp nơi đứng trước cửa. Lời nguyện hứa trong mộng đang thúc đòi, chiếu thẳng hay chiếu cạnh đến sao bản mệnh.

 Hào Câu trần động thì họa khó đương, là Thổ địa, thần gian thờ và vua bếp. Dịch bệnh theo mùa thì cầu cúng Ngũ ôn (năm vị thần dịch bệnh). Dấu vết ở gian thờ bị sâu mọt làm hư.

 Hào Đằng xà phát thì bệnh đeo thân, là thần bếp, Thổ địa và người thân đã khuất. Lời nguyện hứa với Thiên tào (quan nhà trời) đang thúc đòi, thị phi, cãi vã, trong mộng giật mình.

 Hào Bạch hổ hưng thì việc chẳng lành, trước thần có nguyện, trước Phật có hương. Cầu cúng Phúc đức, Ngũ đạo, Thổ địa, Bắc điện, kẻo sinh chuyện quái gở.

 Hào Huyền vũ hưng thì bệnh hung, trong nhà người với vật chẳng hòa. Gấp nương nhờ Bắc Âm (vị thần cai quản địa ngục) và cầu Thổ địa, người thân đã khuất giữ mệnh ở trong đó.

 Mười lăm, bí quyết chính yếu khi xem phong thủy (xem đất đặt mộ, dựng nhà):

 Phàm xem phong thủy phải suy xét kỹ, năm loại lục thân đều đủ, không được để bị tổn hại.

 Tài động thì ruộng vườn lúc thêm lúc bớt, bằng không thì người bề trên gặp tai ương.

 Phụ mẫu hưng ắt là đất "hoàn hồn" (?), trẻ nhỏ và gia súc đều không thịnh.

 Quỷ động thì anh em phần nhiều ngỗ nghịch, nhà cửa bất lợi, vướng quan sự.

 Huynh đệ hưng thì của cải hao tán nhiều, hoặc đàn bà chết trẻ.

 Tử tôn động thì ắt không có kiện tụng, con cháu ắt hiển quý, ít tai ương.

 Mười sáu, chương "Làm sao biết":

 Làm sao biết nhà người cha mẹ bệnh? Bạch hổ ở hào Phụ mẫu, lại bị hình khắc.

 Làm sao biết nhà người cha mẹ gặp tai? Hào Tài phát động, thần sát làm hại.

 Làm sao biết nhà người có con cháu? Xem Thanh long, Phúc đức trong các hào mà bàn.

 Làm sao biết nhà người không có con cháu? Sáu hào không thấy Phúc thần.

 Làm sao biết nhà người con cháu bệnh? Hào Phụ mẫu động đến khắc.

 Làm sao biết nhà người con cháu gặp tai? Bạch hổ đến ở Phúc đức.

 Làm sao biết nhà người con nhỏ chết? Tử tôn gặp không vong, thêm Bạch hổ.

 Làm sao biết nhà người anh em mất? Hào Dụng rơi vào không vong, bị Bạch hổ hại.

 Làm sao biết nhà người vợ gặp tai? Bạch hổ ở Huynh đệ động làm hại Tài.

 Làm sao biết nhà người vợ có mang? Thanh long ở Tài, có thần Thiên hỷ.

 Làm sao biết nhà người có vợ cả vợ lẽ? Nội quái, ngoại quái có hai Tài vượng tướng thì quyết.

 Làm sao biết nhà người mất vợ? Hào Tài mang Quỷ, rơi vào không vong.

 Làm sao biết nhà người kiện tụng xong? Quan quỷ không vong lại hưu tù.

 Làm sao biết nhà người nhiều kiện tụng? Chu tước, Bạch hổ giữ Thế, Quỷ đến giúp.

 Làm sao biết nhà người đông người? Lục thân có khí, thần vui đến.

 Làm sao biết nhà người thêm người? Thanh long đắc vị, ở giữ hào Tài.

 Làm sao biết nhà người rất giàu? Hào Tài vượng tướng lại ở trong kho (trạng thái "mộ" của chính nó, ví như kho chứa).

 Làm sao biết nhà người thêm ruộng đất? Câu trần vào Thổ, có Thiên hỷ.

 Làm sao biết nhà người thêm sản nghiệp? Thanh long ở Tài vượng tướng thì nói vậy.

 Làm sao biết nhà người có của ngoài đến? Ngoại quái có Thanh long ở Phúc đức.

 Làm sao biết nhà người có việc vui? Thanh long, Phúc đức ở hào cửa, sân.

 Làm sao biết nhà người giàu sang hưng thịnh? Tượng Phật (Kim quỷ), Tử tôn có Thanh long ở trên.

 Làm sao biết nhà người phần nhiều nghèo hèn? Hào Tài mang sát hao, thấy hưu tù.

 Làm sao biết nhà người không có chỗ nương tựa? Trong quẻ Phúc đức rơi vào không vong, ở thế tử.

 Làm sao biết nhà người bếp hư? Huyền vũ mang Quỷ ở hào hai (?).

 Làm sao biết nhà người nồi thủng dột? Huyền vũ vào Thủy, Quỷ đến nhập.

 Làm sao biết nhà người nhà cửa mới? Phụ mẫu có Thanh long, vượng tướng thật.

 Làm sao biết nhà người nhà cửa đổ nát? Phụ mẫu có Bạch hổ, hưu tù mà hư.

 Làm sao biết nhà người mộ bị gió lùa? Bạch hổ không vong, Tốn, Tỵ đánh vào.

 Làm sao biết nhà người mộ có nước? Bạch hổ không vong ở Hợi, Tý.

 Làm sao biết nhà người không có hương hỏa thờ cúng? Trong quẻ sáu hào không thấy Hỏa.

 Làm sao biết nhà người không có phong thủy? Trong quẻ sáu hào không thấy Thủy.

 Làm sao biết nhà người có hai bếp riêng? Trong quẻ ắt có hai lớp Hỏa.

 Làm sao biết nhà người không thờ Phật? Hào Kim quỷ rơi vào không vong thì quyết.

 Làm sao biết hai họ ở chung một nhà? Trong quẻ suy thấy hai Quỷ vượng tướng.

 Làm sao biết một nhà có hai họ? Trong quẻ có hai lớp Phụ mẫu.

 Làm sao biết nhà người gà gáy loạn? Đằng xà vào Dậu, khỏi phải nghi.

 Làm sao biết nhà người chó sủa loạn? Đằng xà vào Tuất lại gặp Quỷ.

 Làm sao biết nhà người gặp cãi vã? Chu tước giữ Thế, Quỷ đến xúi.

 Làm sao biết nhà người cãi vã đến? Trong quẻ Chu tước mang Mộc mà cười.

 Làm sao biết nhà người nhiều tranh giành? Chu tước, Huynh đệ giữ Thế, Ứng.

 Làm sao biết nhà người có tiểu nhân sinh sự? Huyền vũ, Quan quỷ động đến hào Thân.

 Làm sao biết nhà người gặp trộm cướp? Huyền vũ ở Tài, Quỷ vượng giúp.

 Làm sao biết nhà người tai họa sinh ra? Quỷ ở hào Ứng đến khắc Thế.

 Làm sao biết nhà người mắc bệnh đậu, sởi? Hào Đằng xà bị Hỏa đốt thì định.

 Làm sao biết nhà người bệnh sắp chết? Thân, Mệnh, Thế, Quỷ nhập mộ mà suy.

 Làm sao biết nhà người hay mộng mị? Đằng xà mang Quỷ đến giữ Thế.

 Làm sao biết nhà người có ma quái? Đằng xà, Bạch hổ ở hào cửa.

 Làm sao biết nhà người có người nhảy sông? Huyền vũ vào Thủy, sát ở Quỷ.

 Làm sao biết nhà người có người treo cổ? Đằng xà, Mộc quỷ ở hào Thế.

 Làm sao biết nhà người có tang? Tang môn, Điếu khách (thần sát chủ viếng tang) ở Quỷ.

 Làm sao biết nhà người bị mất đồ? Huyền vũ mang Quỷ, hào Ứng phát động.

 Làm sao biết nhà người mất quần áo? Câu trần, Huyền vũ vào đất Tài.

 Làm sao biết nhà người hao gia súc? Bạch hổ mang Quỷ ở con giáp tương ứng.

 Làm sao biết nhà người mất trâu? Hào năm Sửu là Quỷ gặp không vong thì lo. (Chú 1)

 Làm sao biết nhà người mất gà? Hào đầu mang Quỷ, Huyền vũ lấn vào.

 Làm sao biết nhà người không có trâu, heo? Sửu, Hợi gặp không vong, cả hai đều trống.

 Làm sao biết nhà người không có gà, chó? Hai hào Dậu, Tuất bị không vong cuốn đi.

 Làm sao biết nhà người người không đến? Thế, Ứng đều rơi vào không vong.

 Làm sao biết nhà người nhà không yên? Sáu hào đều động, rối ren lộn xộn.

 Tiên nhân làm ra chương "Làm sao biết" để lại cho đời sau làm kế sinh nhai.

 Họa phúc, lành dữ có thật linh nghiệm không? Thầy bói đương thời hãy suy xét kỹ từng câu.

 Làm sao biết được chỗ sâu xa? Chỗ sâu xa nằm ở việc liệu sinh khắc. Nếu muốn biết lành hay dữ thì xem lục thần và can chi.

 Một cung chia tám quẻ, một quẻ chọn sáu hào. Thế là chỗ mình ở, Ứng là bên khách đối diện.

 Mộc ở đất phương đông, Hỏa ở phương nam, Thủy chảy về phương bắc, Kim xếp ở phương tây.

 Trước hào Thế có hào Quan quỷ thì trước mặt có đền miếu. Hào Thế là Thủy mang Quỷ thì có ma khóc dưới nước.

 Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; Phụ mẫu, Huynh đệ, Tử tôn, Thê tài, Quan quỷ; lục thần cùng lục thân, họa phúc lấy theo nhật thần.

 Hãy xét kỹ từng hào, chỗ sâu xa trong đó không gì sánh được.

 (Chú 1) Theo cách sắp xếp ngũ hành các quẻ trong tám cung, hào năm không thể có hào Sửu. Ta biết hào Sửu chỉ có ở các quẻ âm. Trong bốn quẻ âm Tốn, Ly, Khôn, Đoài thì hào Sửu của cung Tốn ở hào đầu, của cung Ly ở hào hai, của cung Đoài ở hào ba, của cung Khôn ở hào bốn. Vì vậy hào năm không thể có hào Sửu.

 Vấn đề này có lẽ có hai khả năng. Một là, theo chương bàn về sáu loài gia súc, hào năm chỉ chỗ của trâu, nhưng không thể có hào Sửu. Hai là, Sửu tượng trưng cho trâu, hào năm chỉ chỗ của trâu, cũng chỉ đường đi. Tác giả có thể cho rằng trâu ở đúng chỗ của trâu, lại ở trên đường, nên biểu thị trâu bị mất. Lập luận này nghe thì có lý, nhưng thiếu chân thực và chặt chẽ. Người học nên chú ý phân biệt để khỏi bị lầm.

 Mười bảy, bài phú về yêu quái:

 Người biết điều này hiếm, người dùng được càng khó. Ai được truyền vào cửa này thì trăm lần đoán trúng cả trăm. Quẻ nào cũng có quái. Nếu không phải thần truyền cho thì không thấy được chỗ sâu xa. Người học hãy xét kỹ.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Càn, bị Tỵ xung hình: kẻ đầu bù chân đất đêm dọa người, hóa heo, hóa ngựa làm yêu tinh. Lắm chuyện ồn ào, nhà không yên. Thoa cài ngược, gương bám (?) làm hại người.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Khảm, bị Ngọ đến xung: không đầu không đuôi, chẳng làm nên trò gì. Đen mà thấp, lại không dấu vết. Lội bùn té nước, tiếng ầm ĩ suông.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Cấn, nếu gặp Thân: tiếng yêu như chó sủa ăng ẳng ban đêm. Giữa không trung thường vỗ tay, ma nhà trêu người nhà. Chó làm quái, cơ nghiệp đổ. Ném gạch, ném ngói chẳng lúc nào yên.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Chấn, bị Dậu xung hình: giữa không trung nghe tiếng ghế bàn chuyển động, tiếng giậm bước như người đi. Rắn lớn thường hiện ra, đồ sành sứ kêu làm người hoảng. Thùng, rương làm yêu khiến người trong nhà bệnh.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Tốn, lại bị Hợi xung: tiếng gà báo lửa cháy, ma quái nổi gió lớn. Ma thắt cổ quấy giữa không trung, có tiếng động dưới gầm giường và trong phòng.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Ly, bị Tý đến hình: nồi vạc phát tiếng yêu. Giữa không trung chợt thấy ánh lửa. Kẻ mặc áo đỏ là ai? Là rùa, ba ba lâu năm đã thành tinh.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Khôn, bị Dần xung: trên bếp núc làm yêu tinh. Tiếng thở dài như trâu là người đã chết. Ma bụng to, da vàng phù hiện ra, không yên ổn.

 Quỷ có Đằng xà ở cung Đoài, bị Mão hình: giữa không trung tiếng thở dài lúc nặng lúc nhẹ. Dê hiện ra, cái bình có miệng sứt (?). Hài cốt khổ vì bị phơi trần. Dao, đá lại thành tinh. Hồn trẻ chết non dời nam đổi bắc.

 Lời bình của Hổ Dịch (người hiệu đính sách): Cách chấm câu của thiên này ở mấy bản đều không chuẩn, câu văn không thông nghĩa. Tôi dựa vào hiểu biết của mình chấm câu lại thiên này. Chỗ nào chưa đúng, mong các bậc thông thạo không tiếc lời chỉ bảo, sửa chữa.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "ngân" đọc là yin, thanh hai. "Ngân ngân" là tiếng chó sủa dữ. (2) Chữ "nghiệt" đọc là nie, thanh bốn, nghĩa là dùng lời mà luận tội, lời luận công bằng như mặt nước phẳng.

 Mười tám, bàn về tìm ma:

 Xem hào Quỷ phát động thì mới là thật.

 Tý: chuột quấy phá gặm nhà, lúc chập tối kỵ hỏa hoạn. Trẻ nhỏ ban đêm kêu khóc, dưới mái hiên có ma gây họa thúc giục.

 Sửu: có mộ cổ ở phía tây bắc, chuồng trâu lại liền với kho. Đào đất gặp huyệt mộ, xác chôn ngầm ban đêm gây họa.

 Dần: rắn, hổ đến quấy, gia súc mất mát. Người trong nhà có bệnh, phải gấp lo giữ yên lành.

 Mão: bên kia tường có ma mang máu, gây tai khiến mẹ bệnh nằm giường. Có ô rách và tủ chạn, lại có giường người chết.

 Thìn: gà, chó chết trong bếp, đền miếu không thắp hương. Chỗ dơ phạm đến chỗ thần rồng, có họa cho con trai nhỏ.

 Tỵ: mua phải quần áo cũ, là đồ trên người chết. Rắn vào nhà quấy phá, phòng hao heo, trâu, dê.

 Ngọ: chuột quấy phá gặm nhà, không ngờ lửa cháy áo. Gấp cúng tiễn Bạch hổ đi thì người trong nhà mới yên ổn.

 Mùi: trẻ nhỏ, tôi tớ bỏ trốn, chõ kêu, nồi nước sôi trào. Cửa và bếp do bên ngoài mang đến gây họa trong nhà.

 Thân: ma khách chết ở đất lạ vào nhà, quấy phá ở gian thờ. Chập tối gà gáy, cây khô bị gió làm gãy.

 Dậu: nhà có chuột gặm tủ, chân đèn không thành đôi. Bếp có ba vết nứt (?), một người con gái nguyền rủa.

 Tuất: chim bay vào nhà, phân rơi bẩn quần áo. Bếp vỡ, nồi thủng, đèn thờ bị chuột phá.

 Hợi: ông bà đã về với cát bụi mà xưa nay không thắp hương. Trẻ nhỏ làm dơ, phạm đến, dẫn ma đến quấy phá gây họa.

 Chú thích chữ hiếm: (1) Chữ "tắng" đọc là zeng, thanh bốn, nghĩa là cái chõ để đồ xôi, hấp cơm. (2) Chữ "kình" đọc là qing, thanh hai, nghĩa là chân đèn.

 Mười chín, lệ về hào tham, hào ước, quẻ chi và quẻ hỗ:

 Hào tham, hào ước: "tham" là hào hai, hào ba. "Ước" là hào bốn, hào năm.

 Quẻ chi tức là quẻ biến (quẻ mới sinh ra khi các hào động biến đổi). Một hào động thì xem quẻ biến, hai hào động thì không xem quẻ biến.

 Quẻ hỗ là bỏ hào trên cùng và hào đầu. Ở trên lấy hào ba, bốn, năm, ở dưới lấy hào hai, ba, bốn để ghép thành quẻ mới, không kể hào động hay tĩnh.

 Bốn mùa thay nhau vận hành, như mặt trời, mặt trăng thay nhau soi sáng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video