Thiên 37 — Phẩm 37 – Không hai

 Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Ma-ha: lớn lao; Bát-nhã: trí tuệ thấy rõ thật tướng của mọi sự vật; Ba-la-mật: hoàn hảo, đưa sang bờ giác ngộ), phẩm Không hai, thứ ba mươi bảy.

 Khi ấy Hiền giả A-nan (vị đệ tử theo hầu Phật, nghe nhiều nhớ nhiều bậc nhất) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Những điều Thế Tôn nói, chưa hề khen ngợi năm Ba-la-mật kia (bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định hoàn hảo), cũng không khen ngợi mười tám pháp của Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật có), mà chỉ khen ngợi Bát-nhã Ba-la-mật. Vì sao vậy?"

 Phật bảo A-nan: "Bát-nhã Ba-la-mật là tôn quý nhất trong năm Ba-la-mật và mười tám pháp của Phật. Thế nào, này A-nan! Bố thí mà không vì Tát-vân-nhã (trí biết tất cả, trí tuệ trọn vẹn của Phật), thì có thể khen ngợi là Đàn Ba-la-mật (bố thí hoàn hảo) được chăng?"

 A-nan đáp: "Bạch Thế Tôn, không được."

 "Giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm (tâm chuyên nhất, tức thiền định), trí tuệ mà không vì Tát-vân-nhã, thì có thể khen ngợi là Bát-nhã Ba-la-mật được chăng?"

 "Bạch Thế Tôn, không được."

 A-nan bạch Phật rằng: "Thế nào là bố thí vì Tát-vân-nhã, mà thành Đàn Ba-la-mật, cho đến thành Bát-nhã Ba-la-mật?"

 Phật bảo A-nan: "Bố thí mà không thấy có hai đối với Tát-vân-nhã, đó là Đàn Ba-la-mật, làm mà không có gì sinh ra, không nương tựa vào đâu. Bố thí hướng về Tát-vân-nhã, đó là Đàn Ba-la-mật, không sinh, không nương tựa, không vướng niệm. Tát-vân-nhã không có hai, đó là Bát-nhã Ba-la-mật."

 A-nan bạch Phật rằng: "Thế nào là nghĩ không có hai, bố thí tương ứng với Tát-vân-nhã?"

 Phật nói: "Đối với ngũ ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành con người: hình sắc, cảm thọ, tưởng tượng, tâm hành, nhận thức) không có hai, cho đến đối với đạo (sự giác ngộ) cũng không có hai. Thế nào là ngũ ấm không có hai, cho đến đạo cũng không có hai? Ngũ ấm, ngũ ấm tự nó là không. Vì sao vậy? Vì ngũ ấm và các Ba-la-mật chỉ là một pháp, không có hai pháp. Đối với đạo cũng là một pháp, không có hai. Vì thế, này A-nan, Bát-nhã Ba-la-mật là tôn quý nhất trong năm Ba-la-mật, cho đến đối với Tát-vân-nhã cũng là tôn quý nhất. Ví như mặt đất lớn, gieo các hạt giống ngũ cốc rải vào trong ấy, đến mùa thì mọc lên. Bát-nhã Ba-la-mật là đất, các Ba-la-mật, ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp hỗ trợ cho sự giác ngộ) cho đến Tát-vân-nhã đều từ trong đó mà sinh ra. Tát-vân-nhã nhờ Bát-nhã Ba-la-mật mà sinh ra; năm Ba-la-mật cũng nhờ Tát-vân-nhã mà sinh ra. Vì thế, này A-nan, Bát-nhã Ba-la-mật là người dẫn đường cho năm Ba-la-mật; năm Ba-la-mật cho đến mười tám pháp của Phật đều đi theo nó."

 Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi) bạch Phật rằng: "Những điều Thế Tôn nói ra để khen ngợi công đức của Bát-nhã Ba-la-mật vẫn chưa hết. Thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) tiếp nhận gìn giữ Bát-nhã Ba-la-mật, hoặc tụng đọc, tập theo, ghi nhớ, giữ gìn, thực hành, tôn kính vâng theo và cúng dường, thì công đức ấy cũng vẫn chưa hết. Nhờ vâng giữ Bát-nhã Ba-la-mật mà mười điều thiện (mười việc lành về thân, miệng, ý) hiện ra ở thế gian; bốn thiền (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), bốn tâm bình đẳng (bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả), bốn định không (bốn tầng thiền định vượt khỏi hình sắc) cho đến mười tám pháp của Phật đều hiện ra ở thế gian. Nhờ vâng làm theo Bát-nhã Ba-la-mật mà người ta mới biết có dòng sát-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng), dòng phạm chí (tức bà-la-môn, giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ), dòng trưởng giả họ lớn (các nhà giàu sang danh giá); mới biết có Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời hộ trì bốn phương) lên đến cõi trời A-ca-nị-tra (cõi trời cao nhất trong cõi Sắc); mới biết có đạo Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên của người tu, mới vào dòng thánh) lên đến đạo A-la-hán (bậc đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh), Bích-chi-phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên), đạo Bồ-tát cho đến đạo Phật."

 Phật bảo Câu-dực (tên gọi khác của Đế Thích): "Công đức của thiện nam tử, thiện nữ nhân tiếp nhận gìn giữ, tụng đọc, thực hành và cúng dường Bát-nhã Ba-la-mật mà Ta nói vẫn chưa trọn. Người tiếp nhận gìn giữ, tụng đọc, thực hành và cúng dường Bát-nhã Ba-la-mật thì công đức không thể cân đếm, không thể hạn lượng. Vì sao vậy? Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân vâng làm theo Bát-nhã Ba-la-mật sẽ được vô lượng phần giới (đức hạnh giữ giới), được vô lượng phần tam-muội (định tâm sâu, tâm chuyên chú một chỗ), phần trí tuệ, phần giải thoát, phần trí thấy biết về giải thoát (năm phần công đức này gọi chung là năm phần pháp thân của bậc thánh), tâm ý không bao giờ rời tâm hướng về Tát-vân-nhã. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đều sẽ được những công đức không thể tính đếm ấy. Này Câu-dực! Nên biết thiện nam tử, thiện nữ nhân vâng làm theo Bát-nhã Ba-la-mật ấy là người nối dõi làm đệ tử của Phật (?), không bao giờ rời Tát-vân-nhã.

 "Này Câu-dực! Đem phần giới, tam-muội, trí tuệ, giải thoát và trí thấy biết về giải thoát của các bậc Thanh văn (người tu nghe lời Phật mà giác ngộ), Bích-chi-phật — năm phần ấy — mà so với năm phần của thiện nam tử, thiện nữ nhân này, thì công đức của người này hơn gấp trăm lần, nghìn lần, ức vạn lần; công đức ấy tôn quý nhất, không có gì có thể ví được. Vì sao vậy? Này Câu-dực! Vì tâm ý của thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã lìa khỏi A-la-hán, Bích-chi-phật, chưa hề mong cầu quả A-la-hán hay Bích-chi-phật. Này Câu-dực! Đối với Bát-nhã Ba-la-mật, nếu có ai chép ra, gìn giữ, tiếp nhận học hỏi, tụng niệm, và cúng dường bằng hoa, hương, lụa, lọng, thì Ta thường khen ngợi đức trọn vẹn đời này và đời sau của thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy."

 Thích-đề-hoàn-nhân bạch Phật rằng: "Con cũng sẽ thường ủng hộ thiện nam tử, thiện nữ nhân vâng làm theo Bát-nhã Ba-la-mật ấy, khiến tâm họ không rời tâm hướng về Tát-vân-nhã."

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Khi thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy tụng nói Bát-nhã Ba-la-mật, vô số trăm nghìn chư thiên đều đến chỗ thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, đều chắp tay nghe nhận Bát-nhã Ba-la-mật. Các thiên tử ấy lại dùng oai thần gia hộ cho thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, khiến họ mau hiểu thấu, tăng thêm sự hiểu biết và tài biện luận. Đó là đức thiện nam tử, thiện nữ nhân được ngay trong đời này.

 "Lại nữa, này Câu-dực! Khi thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật giữa bốn chúng đệ tử (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ), không bao giờ có lòng mỏi mệt biếng nhác, không ai có thể bắt bẻ chê trách (?), huống chi là có người muốn khinh rẻ hủy báng. Vì sao vậy? Vì được Bát-nhã Ba-la-mật che chở. Bát-nhã Ba-la-mật phân biệt rõ các pháp. Thế nào là phân biệt? Đây là đạo, đây là đời; đây là thiện, đây là bất thiện; đây là vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy, tức thanh tịnh, ra khỏi thế gian), đây là hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn trong vòng thế gian); đây là đầy đủ, đây là không đầy đủ; đây là pháp Thanh văn, đây là pháp Bích-chi-phật, đây là Phật pháp; đó gọi là phân biệt. Vì sao vậy? Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã an trụ trong nội ngoại không (tính không của các pháp bên trong và bên ngoài thân tâm) và hữu vô không (tính không của cả cái có lẫn cái không). Vì Bát-nhã Ba-la-mật không có chỗ khuyết, nên cũng không thấy ai có thể tìm ra chỗ khuyết của Bát-nhã Ba-la-mật. Người vâng giữ Bát-nhã Ba-la-mật như vậy thì không ai có thể thừa dịp hãm hại được.

 "Lại nữa, này Câu-dực! Thiện nam tử, thiện nữ nhân gìn giữ và thực hành Bát-nhã Ba-la-mật như vậy thì tâm không bao giờ biếng nhác, không bao giờ sợ hãi. Vì sao vậy? Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy không bao giờ thấy dấu hiệu nào của sự sợ hãi hay biếng nhác. Đó là phước đức thiện nam tử, thiện nữ nhân được ngay trong đời này.

 "Lại nữa, này Câu-dực! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân tiếp nhận gìn giữ Bát-nhã Ba-la-mật, cúng dường hương, hoa, cờ phướn, lụa, lọng; người cúng dường như vậy được cha mẹ kính yêu, anh em, họ hàng, bạn bè quen biết đều cung kính; các vị A-la-hán, Bích-chi-phật, các Bồ-tát và chư Phật khắp mười phương đều cùng yêu kính. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy cũng được người thế gian, chư thiên và a-tu-luân (tức a-tu-la, loài thần hiếu chiến thường đánh nhau với chư thiên) yêu kính. Người ấy thực hành sáu Ba-la-mật (sáu hạnh hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) không có lúc gián đoạn; không bao giờ rời nội ngoại không và hữu vô không; không bao giờ rời ba mươi bảy phẩm, mười tám pháp của Phật; không bao giờ rời các cửa tam-muội, các cửa đà-lân-ni (pháp ghi nhớ giữ gìn trọn vẹn mọi lời dạy, không để quên mất); không bao giờ rời thần thông của Bồ-tát; việc dạy dỗ chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật không bao giờ gián đoạn; sức người ấy đủ để hàng phục những lời phỉ báng từ bên ngoài. Này Câu-dực! Đó là đức đời này và đời sau của thiện nam tử, thiện nữ nhân tiếp nhận thực hành Bát-nhã Ba-la-mật.

 "Này Câu-dực! Thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã Ba-la-mật, giữ quyển kinh và tụng đọc, thì các vị Tứ Thiên Vương trong cõi tam thiên đại thiên (một thế giới lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) đều đến chỗ thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nghe nhận Bát-nhã Ba-la-mật, lễ bái cung kính rồi đi. Từ cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, nơi Đế Thích làm vua) lên đến cõi trời A-ca-nị-tra, những vị trời thực hành đạo Bồ-tát đều đến chỗ thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, nghe nhận Bát-nhã Ba-la-mật, phụng sự cung kính lễ bái rồi đi. Các vị Tứ Thiên Vương, các vị trời A-ca-nị-tra khắp mười phương, cùng các loài rồng thần, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có thể bay đi), càn-thát-bà (thần nhạc của trời, sống bằng hương thơm), a-tu-luân, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-đà-la (thần ca hát của trời, đầu có sừng), ma-hầu-lặc (thần rắn lớn), đều đến xem Bát-nhã Ba-la-mật, lễ bái, cúng dường, phụng sự, cung kính. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nên biết như vầy: 'Đây là sự bố thí bằng pháp.' Trong cõi tam thiên đại thiên này và trong các cõi nước mười phương, các vị Tứ Thiên Vương, các thiên tử, lên đến các thiên tử cõi trời A-ca-nị-tra, những vị thực hành đạo Bồ-tát, đều cùng ủng hộ thiện nam tử, thiện nữ nhân thực hành Bát-nhã Ba-la-mật; mọi sự tà ác hãm hại đều không thể thừa dịp được, trừ món nợ nghiệp từ đời trước chưa trả (?). Như vậy, này Câu-dực! Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy được phước ngay trong đời này. Các thiên tử sở dĩ muốn đến chỗ thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy là vì muốn thành A-nậu-đa-la tam-da-tam-phật (giác ngộ tối thượng, chân chính và trọn vẹn của Phật), muốn cứu giúp che chở chúng sinh, làm cho chúng sinh yên ổn, muốn đem niềm vui cho chúng sinh."

 Khi ấy Thích-đề-hoàn-nhân bạch Phật rằng: "Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy làm sao biết được các vị Tứ Thiên Vương và các vị trời A-ca-nị-tra khắp mười phương đến chỗ có Bát-nhã Ba-la-mật? Khi các vị ấy cung kính tiếp nhận, gìn giữ, lễ bái, thì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy lấy gì mà biết?"

 Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân: "Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nếu thấy ánh sáng trong sạch có màu sắc lạ, thì đó là biết lúc chư thiên đến nghe nhận Bát-nhã Ba-la-mật, lễ bái cung kính. Này Câu-dực! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy ngửi thấy mùi hương lạ, mầu nhiệm, chưa từng ngửi thấy bao giờ, thì nên biết đó là lúc các vị trời lớn, tôn quý đến nghe nhận Bát-nhã Ba-la-mật, cung kính lễ bái. Này Câu-dực! Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy phải thường giữ mình sạch sẽ, tự tâm vui vẻ. Vì giữ mình sạch sẽ, vui vẻ nên chư thiên đều rất hoan hỷ, đến chỗ thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nghe nhận Bát-nhã Ba-la-mật, phụng sự lễ bái. Khi các vị trời lớn tôn quý ấy đến, thì các loài trời và quỷ thần nhỏ bé, ít oai thần ở nơi đó đều tránh đi hết, vì không chịu nổi oai thần của các vị trời tôn quý ấy. Nhờ các vị trời tôn quý ấy đến, thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đều thoát khỏi mọi tai nạn.

 "Chỗ ở của thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy phải luôn được giữ sạch sẽ, thắp đèn, đốt hương, treo lụa và lọng hoa, trang hoàng vô lượng, thường cúng dường sạch sẽ. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy không bao giờ có lòng mỏi mệt chán nản, thân và tâm nhẹ nhàng, thường được yên ổn, nằm ngồi đều yên, không bao giờ gặp ác mộng, không thấy giấc mơ nào khác. Người ấy chỉ mơ thấy Phật, chỉ mơ nghe Pháp, chỉ thấy Tăng tỳ-kheo (đoàn thể người xuất gia tu hành); chỉ thấy ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (các dấu hiệu tốt đẹp nơi thân Phật); chỉ thấy các đệ tử, quyến thuộc vây quanh mà Phật thuyết pháp cho; chỉ thấy và nghe về sáu Ba-la-mật; chỉ thấy ba mươi bảy phẩm, mười tám pháp của Phật; chỉ thấy việc giảng giải sáu Ba-la-mật với nghĩa lý đầy đủ (?); chỉ thấy Phật ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo); chỉ thấy các Bồ-tát đi đến cây Phật vào lúc thành A-nậu-đa-la tam-da-tam-phật; chỉ thấy đã thành A-duy-tam-phật (sự thành Phật trọn vẹn) mà chuyển bánh xe pháp (Phật thuyết pháp, như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não); chỉ thấy vô số trăm nghìn chúng Bồ-tát; chỉ thấy mình sẽ như vậy mà nhận được trí tuệ Tát-vân-nhã (?); chỉ thấy việc giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật; chỉ nghe âm thanh của vô số chư Phật khắp mười phương; chỉ nghe rằng ở phương nọ, cõi nước nọ, có đức Phật hiệu là như thế, có bao nhiêu trăm nghìn Bồ-tát, đệ tử, quyến thuộc vây quanh mà Ngài thuyết pháp cho; chỉ thấy bao nhiêu chư Phật khắp mười phương bát-nê-hoàn (nhập niết-bàn, tức Phật qua đời); chỉ thấy sau khi các Ngài bát-nê-hoàn, người ta lấy xá-lợi (di cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật) dựng tháp bảy báu, đem hoa quý và hương cúng dường tháp.

 "Này Câu-dực! Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy mơ thấy như vậy, chỉ thấy những hình ảnh tốt đẹp mầu nhiệm. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nằm yên, dậy yên, thân thể cũng yên, sạch sẽ và nhẹ nhàng, không tham ăn uống, không tham y phục, đối với mọi sự cúng dường không mong cầu gì. Này Câu-dực! Ví như vị tỳ-kheo chuyên tu tập, tâm đặt nơi thiền định, không tham ăn, lấy thiền định làm đủ. Vì sao vậy? Vì chư thiên và quỷ thần lấy tinh chất của các vị ngon đến bồi bổ khí lực cho người ấy. Chư thiên và quỷ thần ở các cõi Phật mười phương cũng đều đem tinh khí của các thức ăn uống đến bồi bổ cho người ấy."

 Phật bảo Câu-dực: "Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được công đức ngay trong đời này thì phải tiếp nhận học hỏi Bát-nhã Ba-la-mật này, chép ra gìn giữ, tụng đọc, tâm không bao giờ rời Tát-vân-nhã. Giả sử thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy không thể tiếp nhận gìn giữ Bát-nhã Ba-la-mật, không thể tụng đọc và thực hành những điều trong đó, mà chỉ chép thành quyển kinh để giữ gìn, cung kính phụng sự, đem hương hoa, cờ phướn, lọng mà quy y cúng dường, thì công đức ấy đã không thể tính đếm. Nếu lại còn tiếp nhận học hỏi, tụng đọc, giữ gìn và thực hành Bát-nhã Ba-la-mật, tâm không bao giờ rời Tát-vân-nhã, thì công đức ấy vượt hơn công đức cúng dường chư Phật ở các cõi nước mười phương nhiều như cát sông Hằng. Nếu có người cúng dường chư Phật hiện tại khắp mười phương suốt cả đời mình, bằng hương, hoa, lụa, lọng, cờ phướn, đồ trang hoàng, y áo, bình bát và các vật dụng (?); hoặc sau khi Phật bát-nê-hoàn, lấy xá-lợi dựng tháp bảy báu, cúng dường như trước; thì vẫn không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân tiếp nhận gìn giữ Bát-nhã Ba-la-mật, tụng đọc, học tập, ghi nhớ những điều trong đó; công đức người này có được vượt hơn người cúng dường kia gấp trăm lần, nghìn lần, ức vạn lần."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video