Phẩm thứ năm: Năm thần thông hoàn hảo, trong kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (kinh về trí tuệ lớn giúp vượt qua bờ mê sang bờ giác ngộ).
"Lại nữa, này Xá-lợi-phất (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất)! Bồ-tát (bậc tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) thực hành Bát-nhã Ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ) thì nên nghĩ đến việc đầy đủ năm thần thông hoàn hảo, đạt được thần túc (năng lực biến hóa và đi lại tự tại) vô lượng của các Bồ-tát: có thể làm rung chuyển trời đất, biến một thân thành vô số thân rồi lại hợp lại làm một, đi xuyên qua vách đá không gì ngăn ngại. Ví như chim bay không chạm vướng gì; có thể đi trên mặt nước, bước trên hư không, thân phun ra nước và lửa, tay sờ chạm mặt trời mặt trăng, thân đến tận cõi Phạm thiên (cõi trời thuộc cõi Sắc, nơi chúng sinh không còn dục vọng). Có thần thông ấy mà không tự kiêu căng, cũng không thấy có gì để kiêu căng, vì vốn là không (mọi pháp vốn trống rỗng, không có thực thể riêng).
Ai có thể khởi được thần túc ấy? Chỉ người được tát-vân-nhã (trí biết tất cả, trí tuệ toàn giác của Phật) mới khởi được thôi. Này Xá-lợi-phất! Bồ-tát học Bát-nhã Ba-la-mật là đã được chứng nghiệm thần túc; tai nghe thấu suốt vượt hơn tai của chư thiên và loài người. Tuy được nghe thấu suốt mà cũng không kiêu căng; ở trong có và không, rốt cuộc chẳng được gì; đối với cái có là không hay không có là không, đều không có gì sinh ra.
Bồ-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật, được chứng nghiệm thần thông trí tuệ tai trời, lại có thể biết được ý nghĩ trong tâm người khác: biết tâm có dâm dục, giận dữ, si mê, tâm không có dâm dục, giận dữ, si mê; biết tâm có ý ái dục, tâm không có ý ái dục; biết người chấp có là có, biết người chấp không là không (?); biết tâm tán loạn, tâm không tán loạn; tâm rộng, tâm hẹp; tâm có định, tâm không có định; tâm đã giải thoát, tâm chưa giải thoát; tâm cao, tâm thấp. Tuy biết những điều ấy mà không tự kiêu căng. Vì sao vậy? Vì tâm ấy vốn chẳng phải là tâm, vì tâm không thể nghĩ bàn.
Nhờ thần thông mà được chứng nghiệm biết đời trước (?): nhớ từ một niệm đến trăm niệm, từ một ngày đến trăm ngày, một tháng đến trăm tháng, một năm đến trăm năm, một kiếp (khoảng thời gian cực dài) đến trăm kiếp, vô số trăm kiếp, vô số nghìn kiếp, vô số trăm nghìn ức na-thuật (một con số cực lớn) kiếp; tự mình nhận biết hết tên họ, dòng tộc, việc đã làm, điều đã tập, tuổi thọ dài ngắn; những khổ vui đã chịu, chết ở đây sinh ở kia, từ kia sinh đến đây; những việc đã làm, oai nghi lễ tiết, đều nhận biết những gì đã trải qua; mà không vì thần thông ấy mà tự kiêu căng. Bồ-tát học như vậy là học Bát-nhã Ba-la-mật.
Nhờ thần thông mà biết rõ đời trước; nhờ mắt trời mà thấy chúng sinh sống chết, đi về các nẻo thiện ác, được cao hay thấp đều tùy theo việc làm xưa của mỗi người: thân làm ác, miệng nói ác, ý nghĩ ác, chê bai phỉ báng thánh hiền, tin theo tà kiến điên đảo; do nhân duyên tà kiến mà tự hủy hoại thân mình, chết rơi vào địa ngục. Người thân làm thiện, lời nói ý nghĩ cũng thiện, không phỉ báng thánh hiền, thấy biết đúng đắn, tin và thực hành theo, thì được sinh lên cõi trời. Có thể thấy chúng sinh mười phương cho đến năm đường (năm nẻo luân hồi: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục); những gì thấy được là như vậy.
Chỉ một thần thông ấy mà thấy hết mười phương. Lại được chứng nghiệm thần thông lậu tận (dứt sạch mọi phiền não, như dứt sạch chỗ rỉ chảy), mà không chứng lấy đạo Thanh văn (người nghe Phật dạy mà tu, chỉ cầu giải thoát riêng mình), Bích-chi-Phật (người tự giác ngộ không thầy, không giáo hóa rộng), không giữ pháp nào khác, sẽ thành A-duy-tam-Phật (bậc giác ngộ hoàn toàn, tức Phật); không vì đã chứng nghiệm thần thông lậu tận mà tự kiêu căng. Bồ-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật đầy đủ thần thông, công đức ấy càng lúc càng tăng lên cho đến khi thành A-duy-tam-Phật.
Có Bồ-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật, an trú nơi Đàn ba-la-mật (bố thí hoàn hảo), làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, xét thấy là không nên không còn nghi ngờ. Bồ-tát an trú nơi Thi ba-la-mật (giữ giới hoàn hảo), làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, không nghi ngờ về tội và phước, vì là không, không có gì khởi lên. Này Xá-lợi-phất! Có Bồ-tát an trú trong Sằn ba-la-mật (nhẫn nhục hoàn hảo), làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, vì là không nên không khởi giận dữ. Bồ-tát an trú nơi Duy-đãi ba-la-mật (tinh tấn hoàn hảo), làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, thân siêng năng không khởi lười biếng. Bồ-tát an trú nơi Thiền ba-la-mật (thiền định hoàn hảo), làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, tâm chí định tĩnh không khởi động. Bồ-tát an trú trong Bát-nhã Ba-la-mật, làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, không khởi ngu si.
Bồ-tát thực hành Bát-nhã Ba-la-mật, an trú trong sáu ba-la-mật (sáu hạnh hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), làm sạch con đường dẫn đến tát-vân-nhã, đi lại từ nơi không: không nghi cũng không phạm, không giận cũng không nhẫn, không tiến cũng không lười, không định cũng không loạn, không trí cũng không ngu. Cũng không bố thí cũng không tham lam, không giữ giới cũng không phạm giới, không tiến cũng không lùi, không nhẫn cũng không giận, không định cũng không loạn, không tuệ cũng không si, không chê cũng không khen, không hữu vi (do nhân duyên tạo thành) cũng không vô vi (không do tạo tác).
Như vậy, này Xá-lợi-phất! Đối với pháp vốn không từ đâu sinh ra, thì không có người chửi, không có người khen; không có hữu vi, không có vô vi. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát) thực hành Bát-nhã Ba-la-mật. Vì được công đức kỳ lạ đặc biệt, nên hàng Thanh văn, Bích-chi-Phật không theo kịp. Có công đức đầy đủ, dùng để giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video