Thiên 0 — Lời tựa và mục lục

 # Mai Hoa Dịch Số (phép bói dùng con số để lập quẻ theo Kinh Dịch; gọi là "Mai Hoa", tức "hoa mai", vì tích Thiệu Khang Tiết ngắm hoa mai mà bói)

 Lời tựa

 Hoàng Tông Hy đời Thanh soạn

 Vào khoảng niên hiệu Khánh Lịch đời Tống (1041–1048, thời vua Tống Nhân Tông), tiên sinh họ Thiệu, tên thụy là Khang Tiết (tức Thiệu Ung, nhà triết học đời Tống), ở ẩn trong núi rừng. Mùa đông ông không đốt lò sưởi, mùa hè không dùng quạt, vì lòng chỉ chăm chú vào Kinh Dịch nên quên cả nóng lạnh. Ông vẫn cho rằng mình chưa thấu đến nơi, bèn dán Kinh Dịch lên tường, dốc lòng suy nghĩ và ngày ngày đưa mắt nghiền ngẫm.

 Ông đã hiểu sâu lý lẽ của Kinh Dịch, muốn lập ra phép "số" của Dịch (số: cách dùng con số để lập quẻ và đoán việc), nhưng chưa có gì để kiểm chứng (?).

 Một hôm ông ngủ trưa, có con chuột chạy tới trước mặt. Ông cầm chiếc gối sành đang gối đầu ném nó. Chuột chạy mất, còn gối thì vỡ. Ông thấy bên trong gối có chữ, cầm lên xem: "Chiếc gối này bán cho bậc hiền nhân Khang Tiết. Vào năm…, tháng…, ngày…, giờ…, ném chuột thì gối vỡ." Tiên sinh lấy làm lạ, đến hỏi nhà làm đồ sành. Người làm gối nói: "Trước kia có một người tay cầm cuốn Chu Dịch ngồi nghỉ ở đây, cầm chiếc gối lên mà viết chữ ấy. Hẳn là ông già ấy. Đã lâu lắm ông ta không tới nữa. Tôi biết nhà ông ta."

 Tiên sinh cùng người thợ đến tìm. Tới nơi thì ông già đã mất, chỉ để lại một cuốn sách và dặn người nhà rằng: "Vào năm…, tháng…, giờ…, sẽ có một người có học đến nhà ta. Hãy trao cuốn sách này cho người ấy, người ấy có thể lo liệu xong việc hậu sự cho ta." Người nhà bèn trao sách cho tiên sinh. Tiên sinh mở ra xem, đó là văn bàn về Dịch, kèm theo các khẩu quyết (câu vần tóm tắt phép tắc) và ví dụ. Ông dựa theo ví dụ mà suy tính con số, rồi nói với người nhà: "Khi cha các người còn sống, có để bạc trong cái hầm ở phía tây bắc giường ngủ, có thể lấy ra lo việc chôn cất." Người nhà làm theo lời ông, quả nhiên tìm được bạc.

 Tiên sinh nhận sách đem về. Về sau, một lần ngắm hoa mai, ông thấy chim sẻ tranh nhau trên cành, bèn bày phép tính, biết rằng tối hôm sau sẽ có con gái nhà hàng xóm trèo bẻ hoa, ngã bị thương đùi. Phép bói của ông bắt đầu từ đó. Đời sau truyền lại, bèn gọi là "Quan Mai Số" (phép số xem hoa mai). Lại về sau, ông tính ngày hoa tàn rụng, biết được vào giờ Ngọ (khoảng 11 giờ trưa đến 1 giờ chiều) hoa sẽ bị ngựa giẫm nát. Ông lại tính tấm biển chùa Tây Lâm, biết sẽ có tai họa liên quan đến âm nhân (người thuộc về âm, tức phụ nữ).

 Những việc như thế đều gọi là số Tiên thiên (cách lập quẻ trong sách này: có con số trước rồi mới từ số mà ra quẻ). Bởi vì chưa có quẻ mà đã có số trước. Lấy số để lập quẻ, nên gọi là Hậu thiên (?) (theo lý phải là "Tiên thiên").

 Còn như thấy ông già có vẻ lo buồn, bói thì biết ông già sẽ gặp họa vì ăn cá; thấy chàng trai trẻ có vẻ vui mừng, bói thì biết sắp có việc vui cưới hỏi; nghe gà gáy, biết con gà ắt sẽ bị đem nấu; nghe trâu rống, biết con trâu sắp bị giết. Những việc như thế đều là số Hậu thiên (cách lập quẻ: thấy hình ảnh sự vật mà có quẻ trước, rồi từ quẻ mà ra số). Bởi vì chưa có số mà đã có quẻ trước. Lấy quẻ để ra số, nên gọi là Hậu thiên.

 Một hôm, ông đặt một chiếc ghế, dùng số mà suy tính, rồi viết dưới đáy ghế rằng: "Năm…, tháng…, ngày…, ghế này sẽ bị một vị khách tiên ngồi làm gãy." Đến đúng kỳ hạn ấy, quả có một vị đạo sĩ đến thăm, ngồi làm gãy chiếc ghế. Vị khách tiên ngượng ngùng xin lỗi. Tiên sinh nói: "Vật thành hay hỏng đều có số định sẵn, sao đáng bận lòng. Vả lại ngài là bậc thần tiên, may được ngài ngồi để chỉ dạy cho." Rồi ông đưa dòng chữ dưới ghế ra cho xem để làm chứng. Vị đạo sĩ sửng sốt, vội đứng dậy đi ra, bỗng chốc biến mất. Bấy giờ mới biết sự huyền diệu của số: đến quỷ thần cũng không trốn thoát được, huống chi là người, huống chi là vật?

 Mục lục

 Quyển một

 Thiên "Tượng số và lý Dịch", phần một (tượng: hình ảnh, biểu tượng mà mỗi quẻ tượng trưng; số: con số dùng để lập quẻ và đoán việc; lý Dịch: đạo lý của Kinh Dịch)

 Số của các quẻ trong Chu Dịch (Chu Dịch: tức Kinh Dịch, sách bói và triết lý có từ đời Chu; quẻ: hình gồm các vạch liền và vạch đứt, dùng để tượng trưng sự vật và đoán việc)

 Ngũ hành sinh khắc (ngũ hành: năm loại khí cơ bản là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; sinh: hành này nuôi dưỡng, làm lợi cho hành kia; khắc: hành này chế ngự, làm hại hành kia)

 Ngũ hành của tám cung (tám cung: tám nhóm quẻ, mỗi nhóm do một trong tám quẻ đơn đứng đầu, cả nhóm mang ngũ hành của quẻ đứng đầu ấy)

 Quẻ khí vượng (lúc quẻ gặp mùa có ngũ hành hợp với mình nên sức mạnh đang thịnh)

 Quẻ khí suy (lúc quẻ gặp mùa không hợp nên sức mạnh yếu đi)

 Mười thiên can (mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, dùng để ghi năm, tháng, ngày, giờ)

 Mười hai địa chi (mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, dùng để ghi năm, tháng, ngày, giờ và phương hướng)

 Ví dụ về tượng của bát quái (bát quái: tám quẻ đơn cơ bản là Càn, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn, mỗi quẻ gồm ba vạch)

 Phép xem bói

 Cách nghiền ngẫm quẻ

 Lấy quẻ thì chia cho tám

 Lấy hào thì chia cho sáu (hào: mỗi vạch liền hoặc đứt trong quẻ; quẻ kép có sáu hào; ở đây là tìm hào động, tức hào sẽ đổi từ âm sang dương hoặc ngược lại)

 Cách lập hỗ quái (hỗ quái: quẻ phụ ghép từ các hào ở giữa của quẻ chính, dùng để xem diễn biến ở giữa của sự việc)

 Lập quẻ theo năm, tháng, ngày, giờ

 Ví dụ xem bói theo số đếm của đồ vật

 Ví dụ xem bói theo âm thanh

 Xem bói theo chữ viết

 Xem bói theo từ một chữ đến mười một chữ

 Xem bói theo số trượng, số thước (trượng: đơn vị đo dài, bằng mười thước)

 Xem bói theo số thước, số tấc (tấc: đơn vị đo dài, bằng một phần mười thước)

 Xem bói cho người khác

 Xem bói cho chính mình

 Xem bói về động vật

 Xem bói về đồ vật nằm yên

 Thiên "Tượng số và lý Dịch", phần hai

 Cách lập quẻ từ sự vật

 Muôn vật xếp loại theo tám quẻ

 Hình vẽ phương vị của bát quái (phương vị: phương hướng mà mỗi quẻ ứng với)

 Quẻ xem hoa mai

 Quẻ xem hoa mẫu đơn

 Quẻ xem việc hàng xóm gõ cửa ban đêm mượn đồ

 Hôm nay việc động việc tĩnh ra sao

 Quẻ xem tấm biển chùa Tây Lâm

 Quẻ xem ông già có vẻ lo buồn

 Quẻ xem chàng trai trẻ có vẻ vui mừng

 Quẻ xem trâu rống thảm thiết

 Quẻ xem gà gáy buồn thảm

 Quẻ xem cành khô rơi xuống đất

 Quẻ xem khi nhận biết gió và chim (?)

 Quẻ xem khi nhận biết gió (?)

 Quẻ xem chim

 Xem bói theo tiếng động nghe được

 Xem bói theo hình dáng đồ vật

 Xem bói bằng cách nghiệm màu sắc

 Thiên "Tượng số và lý Dịch", phần ba

 Tượng theo loại của tám quẻ

 Muôn vật xếp loại theo tám quẻ

 Quyển hai

 Thiên "Thể dụng sinh khắc", phần một (thể: quẻ đơn tượng trưng cho bản thân người hỏi hoặc chủ thể của việc; dụng: quẻ đơn tượng trưng cho sự việc, đối tượng tác động đến chủ thể; xem thể và dụng sinh hay khắc nhau mà đoán tốt xấu)

 Điều huyền diệu sâu kín của phép bói Tâm Dịch (Tâm Dịch: phép dùng Dịch dựa vào sự cảm ứng của lòng người trước sự vật)

 Khẩu quyết tổng quát về xem bói

 Khẩu quyết bàn về lý lẽ của việc xem bói

 Bàn về Tiên thiên và Hậu thiên

 Những bàn luận còn sót lại về cách đoán quẻ

 Khẩu quyết về thể và dụng trong Tâm Dịch theo bát quái

 Khẩu quyết tổng quát về thể và dụng

 Thiên "Thể dụng sinh khắc", phần hai

 Xem về thời tiết, thứ nhất

 Xem về việc đời của con người, thứ hai

 Xem về nhà cửa gia đình, thứ ba

 Xem về nhà ở, thứ tư

 Xem về hôn nhân, thứ năm

 Xem về sinh đẻ, thứ sáu

 Xem về ăn uống, thứ bảy

 Xem về việc mưu cầu, thứ tám

 Xem về việc cầu danh tiếng, đỗ đạt, thứ chín

 Xem về việc cầu tiền của, thứ mười

 Xem về việc mua bán giao dịch, thứ mười một

 Xem về việc đi xa, thứ mười hai

 Xem về người đi xa (bao giờ về), thứ mười ba

 Xem về việc đến gặp người trên, thứ mười bốn

 Xem về đồ vật bị mất, thứ mười lăm

 Xem về bệnh tật, thứ mười sáu

 Xem về việc quan và kiện tụng, thứ mười bảy

 Xem về mồ mả, thứ mười tám

 Thiên "Thể dụng sinh khắc", phần ba

 Lời tựa thiên "Tam yếu linh ứng" (tam yếu: ba điều cốt yếu là tai, mắt và lòng; linh ứng: điềm báo ứng nghiệm thiêng liêng mà tai nghe, mắt thấy, lòng cảm được)

 Thiên "Tam yếu linh ứng"

 Thiên "Thể dụng sinh khắc", phần bốn

 Lý lẽ sâu xa về Thập ứng (thập ứng: mười loại điềm báo ứng nghiệm từ trời, đất, người, mùa tiết, phương hướng, sự vật, lời nói, âm thanh, màu sắc, chữ viết)

 Các mục của Thập ứng

 Nói rõ thêm về điềm ứng của thời tiết

 Nói rõ thêm về điềm ứng của địa thế xung quanh

 Nói rõ thêm về điềm ứng của việc con người

 Nói rõ thêm về điềm ứng của mùa tiết

 Nói rõ thêm về điềm ứng của phương hướng và quẻ

 Nói rõ thêm về điềm ứng của động vật

 Nói rõ thêm về điềm ứng của đồ vật nằm yên

 Nói rõ thêm về điềm ứng của lời nói

 Nói rõ thêm về điềm ứng của âm thanh

 Nói rõ thêm về điềm ứng của năm màu sắc

 Nói rõ thêm về điềm ứng của chữ viết

 Những bàn luận còn sót lại

 Thể và dụng

 Bàn về thể và dụng

 Bàn về suy và vượng

 Bàn về trong và ngoài (quẻ trong: quẻ đơn ở dưới; quẻ ngoài: quẻ đơn ở trên)

 Động và tĩnh

 Hướng và bối (hướng: sự vật quay về phía mình, là thuận; bối: sự vật quay lưng lại, là nghịch)

 Xem bói khi sự vật ở trạng thái tĩnh

 Thiên "Thể dụng sinh khắc", phần năm

 Bài ca xem vật thấu suốt lẽ huyền diệu

 Ví dụ về việc cộng thêm số khi lập quẻ

 Khẩu quyết xem nhà cửa

 Xem về đồ dùng

 Quyển ba

 Thiên "Khẩu quyết tổng quát về đoán quẻ", phần một

 Hình vẽ phương vị của bát quái

 Lời tựa phần khẩu quyết "Quan Mai Số"

 Thứ tự âm dương được định cho tám quẻ

 Tám mẫu về biến quái (biến quái: quẻ mới thành ra sau khi hào động đổi âm thành dương hoặc dương thành âm, dùng để xem kết cục)

 Khẩu quyết xem quẻ

 Khẩu quyết về thể, dụng, hỗ quái và biến quái

 Khẩu quyết về thể dụng sinh khắc

 Khẩu quyết về thể dụng suy vượng

 Khẩu quyết về thể dụng động tĩnh

 Khẩu quyết về chỗ ngồi và dáng vẻ của người khi xem bói (?)

 Khẩu quyết về khắc ứng khi xem bói (khắc ứng: điềm báo cho biết lúc nào và bằng cách nào việc sẽ ứng nghiệm)

 Thiên "Khẩu quyết tổng quát về đoán quẻ", phần hai

 Bài phú về muôn vật (phú: một thể văn có vần, có đối)

 Thiên về ăn uống

 Bài ca khẩu quyết về sự huyền diệu của việc xem vật

 Bài ca về sự ứng nghiệm của các việc

 Thiên "Khẩu quyết tổng quát về đoán quẻ", phần ba

 Tính tình trái ngược nhau của các quẻ

 Ví dụ xem bói theo loại sự vật

 Khẩu quyết lấy số của vật làm thể

 Xem vật thì lấy hào biến làm chính (hào biến: tức hào động, hào sẽ đổi âm dương)

 Phép khắc ứng khi xem vật

 Khẩu quyết xem vật theo thời điểm

 Ví dụ dùng Dịch để xem vật

 Những trò thử nghiệm với muôn vật

 Thiên "Khẩu quyết tổng quát về đoán quẻ", phần bốn

 Khẩu quyết về Thập ứng khi xem bói

 Bàn về mười điềm ứng lớn của sự việc

 Điềm ứng của quẻ

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video