Thiên 58 — Chiến Xa — Đánh bằng xe

 Thiên thứ năm mươi tám: Chiến xa (xe chiến, loại xe ngựa kéo dùng để đánh trận)

 Vũ Vương (tức Chu Vũ Vương, vị vua lập ra nhà Chu) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công, quân sư của Vũ Vương) rằng: "Dùng xe chiến thì thế nào?"

Thái Công đáp: "Bộ binh quý ở chỗ biết ứng biến theo tình hình, xe chiến quý ở chỗ biết rõ địa hình, kỵ binh quý ở chỗ biết những lối tắt và đường hiểm ít ai ngờ tới. Ba quân (toàn bộ quân đội, gồm các cánh quân hợp thành) tuy cùng gọi là quân nhưng mỗi loại có cách dùng khác nhau. Phàm khi đánh bằng xe chiến, có mười loại đất chết và tám loại đất thắng."

 Vũ Vương hỏi: "Mười loại đất chết là thế nào?"

Thái Công đáp: "Đi vào được mà không có đường quay về, đó là đất chết của xe chiến. Vượt qua những nơi hiểm trở hiểm nghèo, đuổi theo địch mà đi quá xa, đó là đất kiệt sức của xe. Phía trước bằng phẳng mà phía sau hiểm trở, đó là đất khốn đốn của xe. Sa vào chỗ hiểm trở mà khó thoát ra, đó là đất tuyệt đường của xe. Đất sụt lở (?) thấp trũng, dần dần thành đầm lầy, đất đen dẻo dính, đó là đất làm xe mệt nhọc. Bên trái hiểm trở, bên phải bằng phẳng, lại phải leo gò, ngửa mặt lên dốc, đó là đất ngược thế của xe. Cỏ mọc rậm rạp khắp đồng ruộng, phải lội qua đầm sâu, đó là đất cản trở của xe. Xe ít mà đất bằng phẳng, không địch nổi bộ binh của đối phương, đó là đất thua của xe. Phía sau có ngòi rãnh, bên trái có nước sâu, bên phải có dốc cao, đó là đất làm hỏng xe. Mưa dầm suốt ngày đêm, mười ngày không dứt, đường sá sụt lở, phía trước không tiến được, phía sau không rút ra được, đó là đất sa lầy của xe.

 Mười loại ấy là đất chết của xe chiến. Cho nên đó là chỗ khiến tướng vụng về bị bắt, và là chỗ mà tướng sáng suốt biết tránh được."

 Vũ Vương hỏi: "Tám loại đất thắng là thế nào?"

Thái Công đáp: "Khi quân địch phía trước, phía sau hàng ngũ, thế trận chưa ổn định, thì xông vào đánh ngay. Cờ xí của địch rối loạn, người ngựa liên tục xao động, thì xông vào đánh ngay. Quân lính của địch kẻ tiến người lùi, kẻ sang trái người sang phải, thì xông vào đánh ngay. Thế trận của địch không vững chắc, quân lính trước sau cứ ngoái nhìn nhau, thì xông vào đánh ngay. Quân địch tiến lên thì do dự, lui về thì nhút nhát, thì xông vào đánh ngay. Ba quân của địch bỗng nhiên kinh hoảng, cùng vội vã nhốn nháo đứng dậy, thì xông vào đánh ngay. Giao chiến ở đất bằng phẳng, đến chiều tối mà địch vẫn không rút ra được, thì xông vào đánh ngay. Quân địch đi đường xa, đến tối mới hạ trại, ba quân sợ hãi, thì xông vào đánh ngay. Tám loại ấy là đất thắng của xe chiến.

 Tướng nào hiểu rõ mười điều hại và tám điều thắng ấy, thì dù địch vây kín bốn phía, với nghìn cỗ xe, vạn quân kỵ, xông lên phía trước, phi ngựa hai bên sườn, đánh vạn trận cũng ắt thắng cả."

Vũ Vương nói: "Hay thay!"

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video