Thiên 11 — Phẩm 11 – Việc ma

 Phẩm thứ mười một: Ma sự (những việc do ma gây ra, tức các chướng ngại do ma — kẻ thù của người tu, chuyên phá hoại việc tu hành — dựng lên để ngăn trở người ta đến với chánh pháp)

 Bấy giờ Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thấu hiểu sâu xa lý "Không") bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Ngài đã nói về công đức (phước lành và điều tốt đẹp có được nhờ làm việc thiện) của thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tin theo Phật pháp). Vậy những chướng ngại khởi lên ra sao?"

 "Này Tu-bồ-đề! Nếu người thuyết pháp (người giảng giải giáo lý của Phật) không vui lòng giảng ngay, thì Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) nên biết đó là ma sự. Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp ham nói mãi không ngừng, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp nói không đến nơi đến chốn, Bồ-tát nên biết đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt thật tướng của mọi sự vật, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giải thoát; cũng chỉ bộ kinh dạy về trí tuệ ấy) mà kiêu căng tự cao, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà chê cười lẫn nhau, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà khinh rẻ lẫn nhau, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà tâm tán loạn, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà tâm không chuyên nhất, Bồ-tát nên biết đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Người tu hành nghĩ rằng: 'Ta đối với Bát-nhã ba-la-mật chẳng nếm được chút hương vị nào', rồi đứng dậy rời chỗ ngồi bỏ đi, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Người tu hành nghĩ rằng: 'Trong Bát-nhã ba-la-mật không có lời thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy sau này chắc chắn sẽ thành Phật) cho ta', tâm không trong sạch, rồi rời chỗ ngồi bỏ đi, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Tu-bồ-đề! Người tu hành nghĩ rằng: 'Trong Bát-nhã ba-la-mật không nói đến tên ta', tâm không trong sạch, Bồ-tát nên biết đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Người tu hành nghĩ rằng: 'Trong Bát-nhã ba-la-mật không nói đến nơi ta sinh ra, hoặc thành ấp, hoặc làng xóm'. Vì cớ ấy mà không thích nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật, liền bỏ đi. Mỗi khi khởi lên một ý nghĩ như thế, liền bị lùi lại bấy nhiêu kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài, không thể tính đếm bằng năm tháng), rồi mới được trở lại tu đạo Bồ-tát. Bồ-tát nên biết đó là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Có những kinh không thể đưa đến Tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ trọn vẹn của Phật), Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật mà đi đọc tụng các kinh ấy, thì Bồ-tát đó là bỏ gốc mà lấy cành lá. Vì sao? Bồ-tát nhờ Bát-nhã ba-la-mật mà thành tựu được pháp thế gian và pháp xuất thế gian (những điều thuộc về cuộc đời và những điều vượt ra ngoài cuộc đời, đưa đến giải thoát); học Bát-nhã ba-la-mật thì học được cả pháp thế gian và pháp xuất thế gian. Nếu bỏ Bát-nhã ba-la-mật, Bồ-tát nên biết đó là ma sự.

 Tu-bồ-đề! Ví như có con chó, bỏ phần ăn chủ cho, lại đi xin ăn của người làm công. Cũng thế, Tu-bồ-đề! Đời sau có những Bồ-tát bỏ Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, trái lại đi lấy các kinh khác của Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà cầu giải thoát cho riêng mình) và Bích-chi Phật (người tự tu, tự giác ngộ một mình mà không nhờ thầy, cũng không đi giáo hóa người khác). Bồ-tát nên biết đó là ma sự.

 "Tu-bồ-đề! Ví như có người đã có được con voi mà không chịu nhìn, trái lại đi tìm dấu chân voi. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!" — "Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy, đã được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà bỏ đi, trái lại đi tìm Tát-bà-nhã trong kinh của Thanh văn, Bích-chi Phật. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không! Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 "Tu-bồ-đề! Ví như có người muốn thấy biển lớn. Thấy rồi, lại quay đi tìm vũng nước đọng trong dấu chân trâu và nói rằng: 'Nước biển lớn có thể nhiều được như thế này chăng?' Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!" — "Tu-bồ-đề! Bồ-tát đời sau cũng vậy, đã được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà bỏ đi, trái lại đi đọc tụng kinh của Thanh văn, Bích-chi Phật. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không! Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 "Tu-bồ-đề! Ví như người thợ muốn xây một tòa cung điện thù thắng như cung điện của Đế Thích (vị vua của cõi trời Đao-lợi), lại đi đo đạc cung điện của mặt trời, mặt trăng. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!" — "Tu-bồ-đề! Bồ-tát đời sau cũng vậy, đã được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà bỏ đi, trái lại tìm Tát-bà-nhã trong kinh của Thanh văn, Bích-chi Phật. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không! Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 "Tu-bồ-đề! Ví như có người muốn thấy Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chánh pháp), đã thấy rồi mà không nhận ra, lại nghĩ rằng: 'Dáng vẻ và oai đức của Chuyển luân vương như thế nào?' Rồi thấy các vua nhỏ, lấy dáng vẻ của họ mà nói rằng: 'Dáng vẻ và oai đức của Chuyển luân vương là như thế này chăng?' Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!" — "Tu-bồ-đề! Bồ-tát đời sau cũng vậy, đã được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà bỏ đi, trái lại tìm Tát-bà-nhã trong kinh của Thanh văn, Bích-chi Phật. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không! Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 "Tu-bồ-đề! Ví như người đói, bỏ món ăn trăm vị, trái lại đi ăn cơm gạo sáu mươi ngày (thứ lúa xấu, chín sau sáu mươi ngày, hạt thô dở). Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!" — "Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy, đã được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà bỏ đi, trái lại tìm Tát-bà-nhã trong kinh của Thanh văn, Bích-chi Phật. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không! Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 "Tu-bồ-đề! Ví như có người được viên ngọc quý vô giá mà đem so ngang với pha lê. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!" — "Tu-bồ-đề! Bồ-tát đời sau cũng vậy, đã được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà đem so ngang với kinh của Thanh văn, Bích-chi Phật, rồi tìm Tát-bà-nhã trong đó. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không! Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà nói nhiều chuyện khác, làm trở ngại, bỏ dở Bát-nhã ba-la-mật, Bồ-tát nên biết đó là ma sự."

 Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật có thể viết chép, đọc, tụng, giảng được sao?" — "Không thể, Tu-bồ-đề! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân viết chép chữ nghĩa mà nghĩ rằng: 'Ta viết Bát-nhã ba-la-mật', thì đó chính là ma sự. Tu-bồ-đề! Khi ấy nên dạy những thiện nam tử, thiện nữ nhân đó rằng: 'Các ngươi chớ cho rằng chỉ nhờ viết chép chữ nghĩa mà có thể nghĩ và nói: Ta viết Bát-nhã ba-la-mật.' Các thiện nam tử dùng những chữ nghĩa này để chỉ bày ý nghĩa của Bát-nhã ba-la-mật, vì thế các ngươi chớ bám chấp vào chữ nghĩa. Nếu bám chấp vào chữ nghĩa, Bồ-tát nên biết đó là ma sự. Nếu không tham đắm bám chấp, tức là thoát khỏi ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà nhớ nghĩ đến các phương, các nước, thành ấp, làng xóm, vua chúa, giặc thù, chuyện đánh nhau; nhớ nghĩ đến cha mẹ, anh em, chị em. Ác ma khiến khởi lên những ý nghĩ như thế để làm trở ngại, bỏ dở Bát-nhã ba-la-mật. Bồ-tát đều phải nhận biết điều ấy. Tu-bồ-đề! Nên biết như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật mà có việc cúng dường khởi lên — quần áo, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men, những vật nuôi sống thân — làm trở ngại, bỏ dở Bát-nhã ba-la-mật. Bồ-tát đều phải nhận biết điều ấy. Tu-bồ-đề! Nên biết như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Ác ma bày ra cơ duyên khiến Bồ-tát gặp được các kinh sâu xa khác. Bồ-tát có phương tiện (sự khéo léo, biết cách vận dụng trí tuệ cho đúng) thì đối với các kinh sâu xa ấy không sinh lòng tham đắm; còn Bồ-tát không có phương tiện thì bỏ Bát-nhã ba-la-mật mà lấy các kinh sâu xa kia. Tu-bồ-đề! Ta trong Bát-nhã ba-la-mật đã nói rộng về phương tiện, đáng lẽ phải tìm ở trong đó, vậy mà trái lại đi tìm phương tiện trong các kinh sâu xa khác, trong pháp của Thanh văn, Bích-chi Phật. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" — "Bạch Thế Tôn, không!"

 "Tu-bồ-đề! Nên biết như vậy cũng là ma sự. Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người nghe pháp muốn nghe Bát-nhã ba-la-mật, mà người thuyết pháp mỏi mệt biếng nhác, không thích giảng cho. Tu-bồ-đề! Hai bên không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp thân không mệt mỏi, vui lòng giảng Bát-nhã ba-la-mật, mà người nghe pháp lại muốn đi sang nước khác, nên không được viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật. Không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người nghe pháp có sức nhớ, sức hiểu, vui muốn nghe nhận, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật, mà người thuyết pháp lại muốn đi sang nước khác, nên không được viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật. Không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp coi trọng của cải, quần áo, đồ ăn uống, mà người nghe pháp lại tiếc không cho, nên không được viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật. Không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người nghe pháp có lòng tin ưa, muốn cúng dường người thuyết pháp, mà người thuyết pháp tụng tập không thông thạo, người nghe pháp không thích nghe nhận, nên không được viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật. Không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp lòng vui muốn giảng, mà người nghe pháp không thích nghe nhận, nên không được viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật. Không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp thân nặng nề mỏi mệt, bị cơn buồn ngủ che lấp, không muốn nói năng, mà người nghe pháp lại vui muốn nghe nhận, đọc tụng. Không hòa hợp như vậy cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật, có người đến nói về nỗi khổ của ba đường ác (ba cõi tái sinh đau khổ do làm điều ác: địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ): 'Trong địa ngục có những nỗi khổ như thế, trong loài súc sinh, ngạ quỷ (loài quỷ đói) có những nỗi khổ như thế. Chẳng bằng ngay trong thân này dứt hết khổ mà chứng lấy Niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử), cần gì phải sinh ra nữa để chịu các nỗi khổ ấy!' Như vậy, Tu-bồ-đề! Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Khi viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật, có người đến khen ngợi niềm vui trên cõi trời: 'Trong Dục giới (cõi của những loài còn ham muốn ăn uống, dục lạc) có niềm vui ngũ dục (năm thứ ham muốn do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đem lại) cực kỳ tuyệt diệu; trong Sắc giới (cõi trời cao hơn, đã lìa dục lạc thô nhưng còn thân hình vi tế) có niềm vui của thiền định (trạng thái tâm lắng yên chuyên chú); trong Vô sắc giới (cõi trời cao nhất, không còn thân hình, chỉ còn tâm thức) có niềm vui của định lặng dứt (trạng thái thiền sâu, mọi hoạt động của tâm đều lắng tắt).' Rồi lại nói: 'Niềm vui của ba cõi ấy đều là vô thường (không bền lâu), khổ, không (không có thực thể), mang tướng hư hoại. Ngươi ngay trong thân này có thể chứng quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên của bậc Thanh văn, mới vào dòng thánh), quả Tư-đà-hàm (quả vị thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả A-na-hàm (quả vị thứ ba, không còn trở lại cõi dục), quả A-la-hán (quả vị cao nhất, dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), không cần phải nhận thân sau nữa.' Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp ưa thích có đông đồ chúng, nói rằng: 'Nếu theo ta thì ta sẽ trao Bát-nhã ba-la-mật cho; nếu không theo ta thì không trao cho các ngươi.' Vì cớ ấy, có nhiều người đi theo. Khi ấy người thuyết pháp muốn đi qua những nơi hiểm trở gian nan, nguy đến tính mạng, bèn bảo mọi người rằng: 'Này các thiện nam tử! Các ngươi có biết chăng? Cần gì phải theo ta đi qua nơi hiểm nạn này, hãy tự khéo cân nhắc, đừng để sau này hối hận.' Lại nói rằng: 'Cớ sao lại theo đến chỗ đói khát, giặc cướp này?' Người thuyết pháp lấy những cớ nhỏ nhặt ấy mà rời bỏ mọi người. Người nghe pháp nghĩ rằng: 'Đây là dấu hiệu muốn rời bỏ, không phải dấu hiệu muốn trao Bát-nhã ba-la-mật', nên không được viết chép, đọc, tụng, giảng Bát-nhã ba-la-mật. Không hòa hợp như vậy, Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp muốn đi qua những nơi có thú dữ, cọp sói, sư tử, giặc cướp, độc hại, không có nước, bèn bảo mọi người rằng: 'Các ngươi có biết chăng? Nơi ta đến phải đi qua những chỗ có thú dữ, giặc cướp, độc hại, không có nước, các ngươi há chịu nổi những nỗi khổ như thế sao?' Người thuyết pháp lấy những cớ nhỏ nhặt ấy mà rời bỏ họ. Mọi người không còn đi theo nữa, nghĩ rằng: 'Đây là dấu hiệu muốn rời bỏ, không phải dấu hiệu muốn trao Bát-nhã ba-la-mật', liền quay trở về. Tu-bồ-đề! Những trở ngại như thế, Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Người thuyết pháp coi trọng đàn việt (thí chủ, người cúng dường nuôi dưỡng người tu), vì cớ ấy mà thường xuyên qua lại. Vì việc đó, bảo người nghe pháp rằng: 'Này các thiện nam tử! Ta có thí chủ, phải đến thăm hỏi.' Mọi người nghĩ rằng: 'Đây là dấu hiệu không muốn trao Bát-nhã ba-la-mật cho chúng ta', liền bỏ đi, không được học tập, viết chép, đọc, tụng, giảng. Không hòa hợp như vậy, Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Ác ma siêng năng bày đủ mưu kế, muốn khiến không còn ai đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật."

 Tu-bồ-đề bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Ác ma siêng năng bày mưu kế thế nào để khiến người ta không được đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật?"

 "Tu-bồ-đề! Ác ma lừa dối mọi người, nói rằng: 'Đây không phải Bát-nhã ba-la-mật thật. Kinh của ta mới là Bát-nhã ba-la-mật thật.' Tu-bồ-đề! Ác ma lừa dối mọi người như thế, những người chưa được thọ ký sẽ sinh lòng nghi ngờ đối với Bát-nhã ba-la-mật. Vì nghi ngờ nên không được đọc tụng, tu tập Bát-nhã ba-la-mật. Như vậy, Tu-bồ-đề! Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự.

 "Lại nữa, Tu-bồ-đề! Còn có ma sự này: nếu Bồ-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật mà liền chứng thật tế (chân lý rốt ráo; ở đây là chứng nhập rồi dừng lại ở sự giải thoát riêng, không tiến lên quả Phật), giữ lấy quả Thanh văn. Như vậy, Tu-bồ-đề! Bồ-tát nên biết đó cũng là ma sự."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video