Trạch kinh (Sách kinh điển về nhà ở)
Trạch kinh
Tứ khố toàn thư đề yếu (lời giới thiệu tóm lược về sách, do các quan biên soạn bộ "Tứ khố toàn thư" – bộ tùng thư lớn do triều Thanh tổ chức sưu tập, chia làm bốn kho: kinh, sử, tử, tập – viết cho từng cuốn sách được đưa vào bộ này)
Bọn thần chúng tôi kính cẩn xét rằng: sách "Trạch kinh" gồm hai quyển, bản cũ ghi là do Hoàng Đế (vị vua huyền thoại thời thượng cổ của Trung Hoa) soạn. Xét thấy: trong "Hán chí" (tức thiên Nghệ văn chí của sách Hán thư, bản mục lục sách vở đời Hán), thuộc nhóm hình pháp gia (trường phái chuyên xem xét hình thế của đất đai, nhà cửa, cũng như tướng mạo người và vật để đoán lành dữ), có sách "Cung trạch địa hình" gồm hai mươi quyển. Như vậy sách xem đất làm nhà có từ sớm hơn sách xem đất đặt mộ (?).
Tuy vậy, "Tùy chí" (tức thiên Kinh tịch chí của sách Tùy thư, mục lục sách vở đời Tùy) có sách "Trạch cát hung luận" ba quyển và "Tướng trạch đồ" tám quyển; "Cựu Đường chí" (tức thiên Kinh tịch chí của sách Cựu Đường thư, mục lục sách vở đời Đường) có sách "Ngũ tính trạch kinh" (sách xem nhà theo ngũ tính – cách xếp mọi họ người vào năm âm cung, thương, giốc, chủy, vũ, ứng với năm hành, rồi theo đó định hướng nhà hợp hay không hợp) hai quyển; tất cả đều không nói là do Hoàng Đế viết. Vậy sách này có lẽ là mượn danh.
Xét trong sách có nhắc tới "Hoàng Đế nhị trạch kinh" cùng các sách "Trạch kinh" của Hoài Nam Tử (tức Lưu An, vương đời Hán), Lý Thuần Phong (nhà thiên văn, lịch pháp đời Đường), Lã Tài (học giả đời Đường, từng chỉnh lý sách âm dương) v.v., tổng cộng hai mươi chín loại. Như thế lúc soạn sách, vốn không hề giả xưng là của Hoàng Đế; chỉ vì những kẻ làm nghề phương kỹ (các nghề thuật như bói toán, xem đất, xem tướng, chữa bệnh…) muốn làm cho thuyết của mình thêm thần bí (?), nên mới gán bừa là Hoàng Đế soạn mà thôi.
Phép của sách chia ra hai mươi bốn lộ (hai mươi bốn phương vị quanh ngôi nhà, mỗi phương ứng với một quẻ, một can hoặc một chi) để tra xét lành dữ. Lấy theo vị trí của tám quẻ (?), các hướng Càn, Khảm, Cấn, Chấn (bốn quẻ trong Bát quái, ứng với các phương tây bắc, bắc, đông bắc, đông) cùng phương Thìn (một trong mười hai địa chi, ứng hướng đông nam lệch đông) thuộc dương; các hướng Tốn, Ly, Khôn, Đoài (bốn quẻ ứng với các phương đông nam, nam, tây nam, tây) cùng phương Tuất (địa chi ứng hướng tây bắc lệch tây) thuộc âm. Phần dương lấy phương Hợi (địa chi ứng hướng tây bắc lệch bắc) làm đầu, phương Tỵ (địa chi ứng hướng đông nam lệch nam) làm đuôi; phần âm lấy Tỵ làm đầu, Hợi làm đuôi. Chủ yếu đặt ở chỗ âm dương tương đắc (âm và dương hòa hợp, bổ trợ cho nhau thì nhà mới tốt). Thuyết này khá có lý lẽ, lời văn cũng đều nhã nhặn, chuẩn mực.
Thiên Nghệ văn chí trong sách Tống sử, ở mục ngũ hành (loại sách về âm dương, năm hành kim, mộc, thủy, hỏa, thổ dùng để đoán lành dữ), có sách "Tướng trạch kinh" một quyển, ngờ rằng chính là sách này. Trong các sách thuật số (các môn dùng số lý, âm dương, ngũ hành để đoán vận mệnh, lành dữ), đây vẫn là sách gần với thời cổ nhất. Tháng Mười năm Càn Long thứ bốn mươi sáu (năm 1781), kính cẩn hiệu đính xong và dâng lên.
Tổng toản quan (quan đứng đầu việc biên soạn) là các thần Kỷ Quân, Lục Tích Hùng, Tôn Sĩ Nghị.
Tổng hiệu quan (quan đứng đầu việc hiệu đính, soát lỗi) là thần Lục Phí Trì.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video