Thiên 4 — Bác cách định ngũ hành cho long mạch

 Vạch rõ thuyết về ngũ hành mà long thuộc vào

 Khắp trong trời đất chỉ có tám quẻ. Ngôi vị tiên thiên (cách xếp tám quẻ theo thể gốc của trời đất, do Phục Hy đặt ra) là: “Trời đất định ngôi, núi đầm thông khí, sấm gió xô nhau, nước lửa không chống nhau.” Tám quẻ chung quy chỉ là âm dương (?) mà thôi: núi là dương thì đầm là âm, sấm là dương thì gió là âm, lửa là dương thì nước là âm, đều là hình tượng đối đãi của lưỡng nghi (hai thế lực âm dương đối nhau). Trong sự đối đãi ấy, cơ biến hóa sinh ra. Đó là cái gọi là “cửa của huyền tẫn (cái mẹ huyền diệu sinh ra muôn vật, lời sách Đạo Đức kinh) là gốc của trời đất”, là “một âm một dương gọi là đạo”.

 Tám quẻ là thể của trời đất; ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, năm loại khí vận hành trong trời đất) là dụng của trời đất. Khi nó đang là thể thì chưa thể nói theo dụng. Cho nên Khảm tuy là nước, nhưng đó là nước tiên thiên, không thể nói như nước có hình; Ly tuy là lửa, nhưng đó là lửa tiên thiên, không thể nói như lửa có hình. Cho nên Cấn là núi mà không thể gọi là Thổ, Đoài là đầm mà không thể gọi là Kim, Chấn Tốn là sấm gió mà cũng không (?) thể gọi là Mộc. Nếu bàn theo bát quái phương vị hậu thiên (cách xếp tám quẻ theo phương hướng và sự vận hành của muôn vật, do Văn Vương đặt ra), lấy Khảm ở bắc làm Thủy, Ly ở nam làm Hỏa, Chấn ở đông làm Mộc, Đoài ở tây làm Kim, thì có vẻ đúng. Nhưng bốn góc đều là Thổ, vậy cớ sao Tốn là Mộc, Càn là Kim lại không theo bốn tháng cuối mùa mà theo mùa xuân mùa thu? Đó là cái sai thứ nhất của ngũ hành bát quái.

 Đến khi bàn về hai mươi bốn long (hai mươi bốn phương vị trên la bàn, gồm tám thiên can, mười hai địa chi và bốn quẻ ở bốn góc) thì lại bày ra thuyết tam hợp (ba địa chi cách nhau đều đặn hợp lại thành một hành), rồi lại gán thêm thuyết song sơn (ghép mỗi địa chi với một can hoặc quẻ đứng cạnh nó thành một cặp cùng hành), càng thêm rời rạc gượng ép, hoàn toàn không có căn cứ. Đã lấy đông, nam, tây, bắc làm ngũ hành của bốn phương chính, thì Tỵ, Bính, Đinh đều theo Ly làm Hỏa, Hợi, Nhâm, Quý đều theo Khảm làm Thủy, Dần, Giáp, Ất đều theo Chấn làm Mộc, Thân, Canh, Tân đều theo Đoài làm Kim, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi đều theo bốn góc làm Thổ, như thế còn tạm được.

 Nay lại lấy Tý hợp với Thân, Thìn làm Thủy, rồi kéo cả các chữ bên cạnh là Khôn, Nhâm, Ất cũng hóa thành Thủy; lấy Ngọ hợp với Dần, Tuất làm Hỏa, rồi kéo cả các chữ bên cạnh là Cấn, Bính, Tân cũng hóa thành Hỏa; lấy Mão hợp với Hợi, Mùi làm Mộc, rồi kéo cả các chữ bên cạnh là Càn, Giáp, Đinh cũng hóa thành Mộc; lấy Dậu hợp với Tỵ, Sửu làm Kim, rồi kéo cả các chữ bên cạnh là Tốn, Canh, Quý cũng hóa thành Kim. Xét theo tám quẻ thì quẻ hào lộn xộn, xét theo bốn mùa thì phương vị đảo lộn. Đó là cái sai thứ hai của tam hợp song sơn. Thật đúng là “đường nhiều ngả nên lạc mất dê”, sáng ra lệnh chiều đổi, tự mâu thuẫn với mình, chẳng những trái với lẽ nghĩa mà lời lẽ cũng không thông.

 Lại lấy mạch long xoay trái hay xoay phải mà chia ngũ hành ra âm dương, nói rằng: long Hợi đến từ phương Giáp Mão Ất (đông), Sửu Cấn Dần (đông bắc), Nhâm Tý Quý (bắc) là long Mộc dương; long Hợi đến từ phương Mùi Khôn Thân (tây nam), Canh Dậu Tân (tây), Tuất Càn (tây bắc) là long Mộc âm. Các long khác cũng đều như thế. Đó là cái sai trong cái sai.

 Lại theo hành mà long thuộc vào để khởi các giai đoạn trường sinh, mộc dục, quan đới, lâm quan, đế vượng, suy, bệnh, tử, mộ, tuyệt, thai, dưỡng (mười hai giai đoạn vòng đời của khí theo thuyết ngũ hành: mới sinh, tắm gội, đội mũ trưởng thành, ra làm quan, cực thịnh, suy, bệnh, chết, vào mồ, dứt hẳn, thụ thai, nuôi trong bụng mẹ). Lại theo âm dương của long đi thuận hay nghịch mà chia chỗ khởi trường sinh, nói rằng: Mộc dương ở Giáp, trường sinh ở Hợi, vượng ở Mão, mộ ở Mùi; Mộc âm thuộc Ất, trường sinh ở Ngọ, vượng ở Dần, mộ ở Tuất. Các hành khác cũng đều như thế. Cả đời như phát cuồng, coi đó là lẽ nhất định, thật đáng thương xót.

 Ngũ hành là tinh hoa của hai khí âm dương, tỏa ra trong muôn hình muôn vẻ, chảy khắp sáu cõi (trên, dưới và bốn phương), đầy trong trời đất; không chỗ nào không có khí ngũ hành, không vật nào không có thể ngũ hành. Nay nói về long thì: thẳng là Mộc, tròn là Kim, cong là Thủy, nhọn là Hỏa, vuông là Thổ. Lại xét đến cùng các biến thể của ngũ hành mà nói: Tham Lang là Mộc, Cự Môn là Thổ, Lộc Tồn là Thổ, Văn Khúc là Thủy, Liêm Trinh là Hỏa, Vũ Khúc là Kim, Phá Quân là Kim, Tả Phụ là Thổ, Hữu Bật là Kim (đây là cửu tinh, tức chín dạng núi đặt tên theo chín sao Bắc Đẩu). Biến hóa của ngũ hành đến đây là hết. Đó là điều mà các bậc tiên giác như Dương (Dương Quân Tùng), Tằng (Tằng Văn Địch, học trò Dương Quân Tùng) đã mở mắt mở lòng, nói rõ cho người đời sau.

 Ngũ hành chín sao ấy, có khi là sao khởi tổ (ngọn núi gốc nơi long phát ra), có khi là sao truyền biến (ngọn núi trên đường long đi, đổi hình), có khi là sao kết huyệt (ngọn núi nơi long dừng lại tụ khí), có khi là sao kèm theo phò tá; có khi kiêm hai, có khi kiêm ba, có khi kiêm bốn, thậm chí năm sao truyền biến liên tiếp thì đất lớn không sao tả xiết. Do đó thấy rằng ngũ hành là thứ biến hóa, chưa từng có chuyện chỉ lấy một hành đứng yên không đổi để dùng. Nay không tìm sự biến hóa của ngũ hành ở hình thể long, mà chỉ giữ lấy phương vị để bàn tên gọi ngũ hành, thế là khiến sinh cơ của trời đất không đổi không hóa, lấy một mà bỏ hết bốn. Lại theo phương vị xoay trái xoay phải mà chia ngũ hành ra âm dương, thế là khiến sự lưu hành của một khí chống bên trái thì hụt bên phải, được một nửa mà không trọn được cái một.

 Thử nói về sản vật: nếu bảo phương nam là đất Hỏa nên không có nước lớn, phương bắc là đất Thủy nên không ăn đồ nấu bằng lửa, phương tây là đất Kim nên không sinh gỗ tốt (?), phương đông là đất Mộc nên không sinh kim loại tốt, có lẽ nào như thế? Thử nói về tính nết: người ta ai cũng đủ năm đức (nhân, nghĩa, lễ, trí, tín); nếu bảo người phương đông đều không có nghĩa, người phương tây đều không có nhân, người phương bắc đều không có lễ, người phương nam đều không có trí, có lẽ nào như thế? Lại chẳng thấy sự vận hành của bốn mùa sao? Khí xuân vừa thổi thì muôn vật đều sinh, chẳng riêng đông nam sinh mà tây bắc cũng không chỗ nào không sinh; khí thu vừa se lạnh thì muôn vật đều rụng, chẳng riêng tây bắc rụng mà đông nam cũng không chỗ nào không rụng. Vậy khí sinh, khí giết không thể đem phương hướng mà giới hạn được.

 Lại chẳng thấy công dụng của năm thứ vật liệu sao? Gỗ làm cột kèo phải gặp búa rìu mới thành vật dùng; kim loại vào lò phải qua rèn đúc mới thành đồ; đất lớn không có cày bừa thì không cày cấy được; nước suối trong không có lửa đun thì không ăn uống được. Phái Đạo gia hiểu thấu điều ấy một cách thần diệu, nên có ý nghĩa “thủy hỏa giao cấu, kim mộc hợp nhất” (nước lửa giao hợp, kim mộc hòa làm một) để dùng vào việc luyện đại đan (thuốc trường sinh của Đạo giáo), tức là tượng quẻ Ký Tế (nước trên lửa dưới, nước lửa giao nhau) và quẻ Quy Muội (sấm trên đầm dưới, tượng Mộc và Kim giao hợp) trong Kinh Dịch. Cho nên nói: “Hiểu được ngũ hành đảo ngược rồi lại đảo ngược, ấy là tiên Đại La (bậc tiên cao nhất của Đạo giáo).” Cái gọi là tương sinh nào hẳn đã sinh, cái gọi là tương khắc nào hẳn đã khắc?

 Nay «Ngọc Xích» nói: “Quý Nhâm (phương bắc) đến từ Đoài Canh (phương tây) thì thành tượng toàn vẹn; nước Khảm (bắc) đón về Dần Mão (đông) gọi là thần dẫn khí. Kim đến chỗ Hỏa thì tự thiêu xác mình; Mộc vào đất Kim thì gần như tuyệt mạng. Long Hỏa sợ thấy Đoài Canh, gặp sao Bắc Thần (phương bắc) thì tự bỏ đi; Chấn ở đông lo gặp nạn lửa, thấy Đoài ở tây thì hại hồn.” Thế là núi sông có tinh anh đẹp nhất mà lại lấy phương vị để gạt bỏ.

 Huống chi ngũ hành bàn chuyện sinh, vượng, mộ mà cũng đem phương vị ra giới hạn, thuyết ấy do ai khởi ra? Nếu nói theo vận trời thì dương lên thì muôn vật đều sinh, âm lên thì muôn vật đều chết, không có chuyện chỗ này sinh chỗ kia chết, chỗ này chết chỗ kia sinh. Nếu nói theo mạch đất thì có khí thì muôn vật đều sinh, không khí thì chỗ nào cũng chết, không có ranh giới chỗ này sinh chỗ kia vào mộ, chỗ này vượng chỗ kia suy. Nay họ cứ đòi long phải từ sinh hướng tới vượng, từ vượng chầu về sinh; nước phải đến từ phương sinh vượng, đi về phương tù tạ (khí bị giam hãm, tàn lụi); sa (gò núi quanh huyệt) cao thấp cũng thế. Tất cả đều do nhận lầm hành mà long đến thuộc vào, rồi từ đó những lời bàn không gốc rễ lũ lượt sinh ra.

 Lại có kẻ nói nếu sinh, vượng, mộ của long không hợp thì còn có phép lập hướng tiêu nạp (lấy hướng mộ để thu nước tốt, cho nước xấu chảy đi). Có người lấy tọa sơn (phía lưng ngôi mộ tựa vào) để khởi ngũ hành, có người lấy hướng (phía mặt ngôi mộ nhìn ra) để bàn ngũ hành. Họ không biết rằng sơn long hay đất bằng đều có huyệt nhất định, có hướng tự nhiên sinh thành, há để cho người ta bám vào nghĩa chữ mà tùy ý xê dịch? Lấy hướng mà bàn ngũ hành vốn đã sai, lấy tọa sơn mà bàn ngũ hành cũng chưa phải là đúng. «Ngọc Xích» lại nói nước đôi: “Có thể hợp song sơn để dùng phép liên châu (các phương vị nối nhau như chuỗi ngọc) cho thật huyền diệu; nên theo lệ quẻ để tìm đến gốc của nạp giáp (phép ghép thiên can vào quẻ).” Sao mà như chuột thò đầu nhìn hai phía, chẳng có chủ kiến gì cả!

 Tôi mong những người đời học địa lý (phong thủy): sơn long thì chỉ xem ngũ tinh (năm dạng núi theo ngũ hành) của hình thể nơi kết huyệt, đất bằng thì chỉ xem ngũ tinh của thủy thành (dòng nước bao quanh huyệt như bức thành); đó mới là ngũ hành thật. Nếu tinh thông nghĩa ấy thì dù theo kịp bước chân Dương Quân Tùng, Lại Văn Tuấn cũng chẳng khó. Còn ngũ hành theo phương vị thì chẳng những sinh khắc ra vào của tiểu huyền không, ngũ hành tông miếu, ngũ hành hồng phạm, song sơn, tam hợp (các hệ thống gán ngũ hành cho phương vị theo những cách khác nhau) quyết không thể tin, mà ngay cả chính ngũ hành (ngũ hành theo phương chính: đông Mộc, nam Hỏa, tây Kim, bắc Thủy, giữa Thổ) và bát quái ngũ hành (ngũ hành gán theo tám quẻ) cũng không nên câu nệ. Cửa ải này một khi phá được thì cái thấy chân chính dần mở ra, tà thuyết dứt hẳn, đạo địa lý mới có lối vào.

 Than ôi! Ước gì tôi được rửa sạch tâm can người đời, nói rõ cho họ biết bí quyết thật của huyền không đại quái (phép dùng quẻ Dịch kết hợp thời vận để xét khí tốt xấu) và thiên nguyên cửu khí (chín loại khí vận thay nhau làm chủ theo thời gian), để cho chỗ bí mật của Hoàng Thạch công và sách «Thanh Nang» (sách phong thủy cổ, tương truyền do Hoàng Thạch công truyền lại) sáng rõ như mặt trời mặt trăng treo trên cao mà soi khắp!

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video