Thiên 3 — Thiên Xét long mạch

 Tiết thứ ba: Thiên Xét long (long: mạch núi, mạch đất, ví như con rồng uốn lượn)

 Nguyên văn: Xem kỹ lời các bậc thánh xưa để lại mới biết bí quyết tìm long. Sa (các gò đồi, núi nhỏ quanh huyệt) đi, nước phò, kẻ xướng người theo nối nhau, ấy là tình vợ chồng; nước quấn, sa quay, lạy múa nối nhau, ấy là tượng vua tôi.

 Lưu giải: Các bậc hiền triết xưa như Dương Quân Tùng (thầy phong thủy đời Đường) làm bài Tầm long phú có bí quyết về long đất bằng; Dương Hướng Đáp (?) có những lời "hoa sóng lăn trăng", "hoa lau ba lượn"; Lưu Giang Đông có thuyết "trải thảm bày chiếu", "góc ruộng vòng lại như đơm cá" (?). Xét lý ấy mà được bí quyết tìm long đất bằng, mới biết nó cùng thuật với long núi, mà thủy thần (dòng nước, coi như có thần chủ quản) ra vào lại càng quan trọng hơn núi; nên đoạn dưới trước tiên lấy "sa đi nước phò" mà mở ý. Kinh nói: "Khí cưỡi gió thì tan, gặp nước làm ranh thì dừng"; khí bên ngoài là để giữ khí bên trong. Khí là mẹ của nước, nước là con của khí; nước đi thì khí đi, nước dừng thì khí dừng; nước làm ranh ở đâu thì khí dừng ở bên trong đó. Cho nên phàm long đi thì nước tự theo, như vợ chồng theo nhau, tình hòa ý hợp, cũng là lẽ tự nhiên. Phàm chỗ long dừng thì sa bốn phía tự nhiên quay lại nhìn, từng đôi nhìn về cục (thế cục, toàn bộ bố cục quanh huyệt); sa quay thì nước tự nhiên vòng quanh, ngoài cục giao dòng đến minh đường (khoảng đất trống trước huyệt, nơi nước tụ), mênh mang thong thả, dừng mà không động, tụ mà không tan, như lạy như múa, giống bề tôi gặp vua, nghiêm kính phục tùng. Tiên (một nhà chú giải, tức Kính Tiên) nói: Sa quay đầu cúi xuống, cuộn rồi duỗi như tượng múa lạy; nước đến đi quanh co uốn lượn như nét chữ cũng như múa, tụ chứa không chảy cũng như lạy. Lại nói: khi tĩnh như lạy, khi động như múa.

 Nguyên văn: Cho nên lúc long thật mới phát chân, có thế như vạn ngựa phi; sa như sóng trào, nước như vảy cá đan nhau, xúm xít tiến lên, ai biết được dấu vết nơi sẽ đến.

 Lưu giải: Đại để long thật đi thì sa theo nước phò, như thế vạn ngựa phi, không ngăn được. Long thật xuất thân, các sa đưa tiễn đi theo kẹp phò đẩy dồn như sóng trào, lớp lớp chồng chồng, xuôi theo nước mà chạy, tuyệt không có thế quay đầu hay quay lưng; nước theo sa mà đi như vảy cá, hoặc chia hoặc hợp, hoặc hợp rồi lại chia, như vảy đan nhau, theo sa mà đi, cuồn cuộn ra ngoài, không chứa không tụ. Thế long thật xuất thân là như vậy; hình thể ấy há dễ gặp sao? Nay thầy thuật vừa thấy đầu sa vuông vắn liền chỉ trỏ nói long này huyệt (chỗ đất kết khí tốt để đặt mộ, dựng nhà) kia; nào biết long có thể thật, xuất thân phát chân có chỗ dừng có chỗ không dừng, có long chính long phụ, có khí thật khí giả; nhìn sa mà điểm huyệt cũng làm hại người.

 Nguyên văn: Nước như cây cung nằm ngang, sa như ngựa bị ghìm cương, như quân đóng trại, kích bày hàng; ai biết được dấu vết nơi đóng trại dừng lại.

 Lưu giải: Phàm long đến đầu thì các sa đưa tiễn và sa bên từng đôi quay đầu nhìn nhau như ghìm ngựa; bốn dòng nước giao nhau chảy qua minh đường, tụ ngang ôm vòng như cây cung; án (gò thấp trước huyệt như cái bàn) ứng lại, Long Hổ (dãy sa bên trái gọi là Thanh Long, bên phải gọi là Bạch Hổ) bày hai bên như kích, nằm phục như quân. Có hình thế như vậy mới thấy long thật dừng đóng không đi, ấy là kết đất. Nay người làm thuật vừa thấy đầu sa, mặt nước vuông vắn, không xét chỗ hợp dòng giao hội trước hướng mà cứ thế điểm huyệt, cũng làm hại người. Đại phàm long thật kết huyệt không ở bên dòng dài nước lớn, cũng không ra cửa nước lớn; phần nhiều kết ở giữa hai dòng nước kẹp chảy, bên có sa hộ tống mà đến, thẳng đến chỗ nhập thủ (chỗ long đi vào đến đầu huyệt) thì các sa nhìn về cục, hoặc mở ra làm án, hoặc quấn hoặc vòng, hoặc bên ngoài che chắn, phía sau ủng hộ, ắt không lộ thân lộ thể, phô đầu lộ mặt mà để rỉ khí thật. Người xưa nói: "Long tốt như cô gái trong khuê phòng, màn trướng giấu thân không lộ thể", chính là nói vậy.

 Nguyên văn: Khi long chưa dừng thì đến như đuổi theo; khi long đã dừng thì dừng như nằm phục. Sa trái quay về phải, sa phải đan về trái, các dòng nước chầu về minh đường, các long rón chân; dồn khí ngưng thần thì tuy vẫy cũng không đến; trước sau khóa cửa thì đuổi cũng không đi.

 Lưu giải: Khi long chưa dừng thì đến như đuổi theo, khi long đã dừng thì dừng như nằm phục; sa trái quay về phải, sa phải quay về trái, các dòng nước chầu về minh đường, các long rón chân. Long thật chưa dừng thì thế dồn dồn mà đi, không chịu dừng; đến khi dừng thì thế liền nằm phục, tĩnh mà không động; sa trái đến minh đường hướng sang phải, hoặc sa phải qua minh đường hướng sang trái, bốn bên vây giữ minh đường, các sa đưa tiễn rón chân chầu hướng, hộ vệ; như vậy mới là thế long thật dừng nghỉ.

 Nguyên văn: Cho nên ở phương nước giao, sa hội mới thấy được đất long thật nhập thủ. Nếu thế nước rỉ rả mà tình như đổ ra biển, sa như quạ bay, như hàng nhạn, nhìn suốt đến chân trời; thủy thần tản mạn không quay về thì long còn đi mà chưa dừng; vi viên (các sa vây quanh như tường thành) tản như sao mà không ngoảnh lại thì khí còn đi mà chưa thu. Dù có mở cửa dựng mặt, nên biết đó là cánh chim trong gió, vảy cá đang bơi (chưa yên chỗ). Dù có chứa nước làm cửa ải, cũng là chém lưng cắt khí. Sa dài trải như chiếu thì lấy một đoạn ở dòng nhánh; khối lớn trải như thảm thì tìm chỗ thuần nhất ở sự phối hợp. Thấu suốt huyền cơ thì thật có thể xoay lại tạo hóa. Bí quyết của người xưa, há để dễ dàng trao cho kẻ không xứng.

 Lưu giải: Nước giao ở trước cục, sa hội ở hai bên trái phải, đây là chỗ thấy thế long nghỉ đậu. Tìm long phải trước xem thế trước sau trái phải của cục thế nào, rồi xét kỹ thể chế tốt xấu, mới biết được tình trạng và dấu vết lành dữ, họa phúc. "Rỉ rả đổ ra biển" là nói nước đi mà không tụ; "quạ bay, hàng nhạn" là nói sa đi mà không ngoảnh lại. Bốn câu này để nói thế long đi mà chưa dừng, như câu ở dưới nói: muốn biết long đi đâu, hãy xem nước đi hay dừng. Nước đi thì long đi, nước tụ thì long dừng. Cho nên thủy thần tản mạn không thu thì biết long còn đi, chưa thấy dừng đậu. Khí long ngưng dừng phải thấy sa bên chắp tay nằm phục, quay về cửa ải mới thấy được. Nếu vi viên bày bên mà các sa hướng ra ngoài, không đoái đến cục minh đường, thì biết khí còn đi, chưa thấy thu xếp. Long đi không dừng, khí đi chưa thu, giữa chừng có đầu sa chia bày cửa mặt, trông như có huyệt trường (khu đất làm huyệt) có thể chỉ điểm, ấy chẳng qua là chia nhánh kết huyệt trên đường long đi, chẳng phải khí chung đúc đất lớn; như chim đậu rừng gió há yên được cánh, cá bơi nước xiết há thả được vảy; tuy có phát phúc cũng không lâu dài. Long thật xuất thân, giữa đường có khi được chỗ nước tụ mà chia đầu dựng mặt, hoặc có nước nhánh vung vai phá bụng mà dựng đầu; những huyệt trường này cũng chỉ là phép chém cắt lưng long lấy khí đặt huyệt mà thôi, rốt cuộc không phải đất khí tụ chứa của chính long. Hình thế như vậy phải là người mắt khéo, lòng nghĩ sâu, khéo dùng không mất phép, mới được phúc. Sa dài thẳng ra theo nước mà đi như chiếu trải, không có vòng ranh thu xếp, thì không thể đặt huyệt; nếu giữa chừng có nước nhánh cắm phá bụng nó, móc lấy khí vào cục, thì cũng là phép chém lưng cắt mạch. (Khối lớn trải như thảm thì phải có chỗ phối hợp) mới hòa kết thành huyệt thật; không thì chỉ là một mảng da gò, lấy gì mà nghiệm khí (?). Đây cũng là phép chém khí đặt huyệt, cơ khéo huyền vi, có thể xoay lại thế tự nhiên của trời đất, hung có thể chuyển thành cát; không phải người sâu về thuật thì không thấu được chỗ sâu xa của nó. Người được chỗ sâu xa ấy thì đủ sức dự vào việc tạo hóa, giúp người lập mệnh, sáng còn nghèo mà chiều đã giàu. "Biển Đông nghe về, đến Nam Dương thấy Ngọa Long" (?), người xưa sợ tiết lộ thiên cơ nên giữ kín không nói ra.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video