Tiết thứ tư: Thiên Xét huyệt (huyệt: chỗ đất kết tụ khí tốt, nơi đặt mộ hoặc dựng nhà)
Nguyên văn: Tinh linh tụ ở phương Lục tú (sáu phương có khí đẹp nhất), tinh hoa sinh ra ở trên Thiên môn (cửa trời, tức phương Hợi).
Lưu giải: Cấn (đông bắc), Bính (nam lệch đông), Tốn (đông nam), Tân (tây lệch bắc), Đoài (tây), Đinh (nam lệch tây) là sáu vị trí Lục tú (đây là tên phương trên la bàn phong thủy, vòng tròn chia hai mươi bốn phương mang tên địa chi, thiên can và các quẻ). Vì viên Thiên Thị (vùng sao tượng trưng chợ trời) ở Cấn; viên Thái Vi (vùng sao tượng trưng triều đình) và sao Thiên Quý ở Bính, chủ lộc của thiên hạ; sao Thiên Ất ở Tân, sao Thái Ất ở Tốn, chủ phúc của thiên hạ; sao Thiếu Vi ở Đoài, sao Thọ ở Đinh, chủ thọ của thiên hạ. Phúc, lộc, thọ ba thứ đứng đầu Ngũ phúc (năm điều phúc) trong thiên Hồng Phạm (một thiên trong Kinh Thư); số của Hồng Phạm trên ứng với sao trời, nên khí ở các phương ấy trong quý, thuần đẹp, mà thể long (mạch núi, gọi là rồng) tú lệ. Còn Chấn (đông) là cửa sấm, chủ quyền uy của thiên hạ; Canh như sao Uy Đẩu (?), chủ quyền bốn phương, đi để ban lệnh nghiêm cho muôn vật, nên phương ấy gọi là sao Tướng, cũng là long quý. Nhưng Tốn, Tân, Cấn là phủ văn chương, Đoài, Bính, Đinh là đất giữ sổ sách (?), nên long Lục tú phần nhiều sinh kẻ sĩ văn chương, mà Cấn, Bính thì giàu sang đủ cả; lại không bằng Tốn, Tân là thanh quý, giữ chỗ then chốt; còn Mão, Canh thì sinh người có mưu lược, quyền uy mà thôi. Còn Hợi là viên Tử Vi (vùng sao quanh sao Bắc Cực, tượng cung vua), là ngai của Thiên Hoàng Đại Đế, quý lại càng tôn, nên nói "tinh hoa sinh ra ở trên Thiên môn". Như long Tị cũng phát quý, chỉ là không hiển lớn, không bằng Lục tú và cái đẹp của long Hợi. Long Sửu, Mùi mang khí của tú Quỷ, tú Ngưu, tuy có chút tú khí nhưng rốt cuộc cũng bại tuyệt; trong mười hai long âm, bỏ Sửu, Mùi, Tị không lấy là vì vậy. Còn long dương làm huyệt, như Dần, Thân cũng phát phúc, Thìn, Tuất còn có thể phát tài, mà Tả Khâm tiên nhân (một bậc thầy phong thủy đời trước) không lấy, không chỉ vì chúng cô hư (khí lẻ loi, trống rỗng) mà bỏ: Dần, Thân là sát Phong ma (gió mài), gió có thể bẻ gãy vật, huống chi khí gặp gió thì tan; tuy phát phúc nhưng sinh cô quả, bệnh phong; Thìn, Tuất phát tài mà diệt cả nhà, tuyệt tự, cũng khiến người không nỡ. Còn hai núi Khảm (bắc), Ly (nam) tuy là long dương nhưng là ngôi chính của âm dương; Càn lui về tây bắc thì Khảm nối theo, Khôn lui về tây nam thì Ly nối theo; tuy nói là giao đến cực điểm nhưng khí chưa phế hết, nên hai long ấy cũng có thể phát quý, chỉ là phát nhanh mà phế cũng nhanh, đáng sợ thôi. Như Khôn cũng có khi đặt mộ xong thì phát lớn, nhưng lâu ngày cũng phế lớn. Cho nên nhà địa lý quý âm mà khinh dương; vả lại long dương tính khí chậm yếu, sức nhỏ mà nhẹ, long âm tính gấp, sức dày mà trong. Đó là sự phân biệt âm dương, họa phúc ứng nghiệm là như vậy. Tiên (một nhà chú giải, tức Kính Tiên) nói: Long đi của núi dương nếu thể thế tú lệ, đặc biệt, chỗ nhập thủ (chỗ long đi vào đến đầu huyệt) sâu dày vuông vức, trái phải chu đáo, ở phương Tam cát, Lục tú có sa thủy (núi đồi và nước quanh huyệt) chầu ứng tôn nghiêm, thì cũng được. Nếu điểm huyệt như vậy, một là thu được cái lợi của khí bên ngoài, một là thu được cái tốt của núi mình, cũng có thể phát giàu sang mà vượng nhân đinh (con cháu, số người trong nhà); nhưng ba bốn mươi năm sau phải tìm đất tốt khác thay vào, không thì sức lùi phúc suy, nhân đinh ắt tuyệt. Còn hai long Thìn, Tuất thì quyết không nên đặt mộ.
Nguyên văn: Chấn Canh hội lại thì rạng võ, nhưng cũng có nặng nhẹ; Khảm Ly giao nhau đã đến cực, sao không có dày mỏng.
Lưu giải: Hai long Chấn, Canh chủ về võ, thuyết ấy đã thấy ở thiên trước. Nhưng Chấn là cửa sấm, theo quẻ định thì sao Liêm Trinh ở đó, nên có uy, chủ sinh đại tướng, có quyền trấn giữ biên cương, đè nén bờ cõi; còn phương Canh cũng không mất chức thần tướng; đó là phân biệt nặng nhẹ. Nếu long Canh tọa (dựa lưng) Càn, chầu (hướng mặt) về Tốn thì chủ sinh người văn võ song toàn; long Chấn tọa Ất chầu Tân, hoặc hai phương Canh, Tân có núi nước ứng nhau, cũng chủ tuổi trẻ đỗ khoa giáp (đỗ đạt cao trong thi cử), giữ chức nắm binh quyền.
Nguyên văn: Long Quý cưỡi khí Khảm nên có chỗ dùng; Khôn là mẹ ở nách phía tây nên chưa thuần. Bởi vì âm dương già cực, bốn mộ (bốn phương Thìn, Tuất, Sửu, Mùi) chứa Kim, Dần Giáp gặp hàng Phong ma, Tị Thân ở chỗ lệch hai bốn (?); dù cưỡi sinh khí, dừng tụ, có tượng thành thai, nhưng dương cùng cực thì bóc mất gốc, rốt cuộc mắc lỗi cô hư.
Lưu giải: Quý vốn là núi dương mà được chính khí của Khảm nên có chỗ dùng; lại huyệt Khảm hướng Ly cũng có lợi. Khôn cũng là núi dương nhưng thuộc viên Thái Vi, nên không coi là dương mà coi là âm; long Khôn là âm cực, ở giữa Thân và Mùi, hơi có quanh co là không thuần, nên nói "chưa thuần".
Như Càn là dương cực, Khôn là âm cực; lão âm, lão dương không sinh được vật nên lui ra mà không dùng. Thìn, Tuất, Sửu, Mùi có bốn Kim ngầm làm sát là các tú Cang, Lâu, Ngưu, Quỷ (bốn trong hai mươi tám chòm sao lớn, thuộc Kim) ẩn ở đó. Dần, Giáp là thần sấm, gió nước, uy của Chấn làm tan khí; huống chi Hỏa sinh ở Dần, gió sinh từ Mộc; trong ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) chỉ có tính Hỏa dữ dội, tính Mộc dễ cháy, gió thì có thể làm tan khí, bẻ gãy vật. Câu "Tị Thân ở chỗ lệch hai bốn" thì không rõ ý; tất cả đều là nói rõ về huyệt long dương.
Trên đây nói các núi bốn mộ, Càn, Khôn, Dần, Thân, Tị, Giáp, tuy đến cưỡi phương sinh khí, mà chỗ nhập thủ lại được bốn thú (bốn phía quanh huyệt: Thanh Long bên trái, Bạch Hổ bên phải, Chu Tước phía trước, Huyền Vũ phía sau) xúm tụ, sa thủy hội về minh đường (khoảng đất trống trước huyệt, nơi nước tụ), dừng lại mà có tình, thì cũng có thể hưng phát giàu sang. Nhưng rốt cuộc là long dương khí tan, phạm lỗi cô hư, không chỉ dễ hưng dễ suy, mà sự bất lợi cho nhân đinh, họa hình phạt, bệnh tật ắt không tránh khỏi. Long Tị thuộc âm mà lại xếp vào trong núi dương, là vì họa của long Tị giống như núi dương.
Lại nói trong Lục tú chỉ có Tị, Hợi là hơn hết (?), vậy Tị cũng là long tốt; Tả Khâm tiên nhân lại không lấy Tị là vì sự hưng phế của nó không tốt, không phải bỏ tài và đức của nó; giống như hai núi Sửu, Mùi, nên đoạn dưới nói như vậy.
Nguyên văn: Cho nên nhà địa lý quý long âm (?) mà lấy vượng tướng (khí đang cực thịnh và đang lên), tuy vậy long Sửu, Mùi, Tị vẫn bị bỏ; khinh long dương mà tránh cô hư, tuy vậy dù Dần, Giáp, Thân cũng khó dung.
Lưu giải: Đây kết lại đoạn trên. Nhà địa lý quý long âm là vì lấy khí vượng tướng; nhưng khí tuy vượng tướng mà đức không đủ thì cũng không đẹp, nên Sửu, Mùi, Tị tuy là núi âm mà lại bị bỏ; tuy quý long âm mà không lấy hết mọi long âm. Khinh long dương là vì khí cô hư; nhưng khí long tuy phạm cô hư mà đức có thể dùng thì chưa từng không lấy, như hai long Khảm, Ly phát quý là vậy. Còn đã là long dương mà tú khí lại không thuần dày, dễ hưng dễ suy, lại gây họa tuyệt người, như ba long Dần, Giáp, Thân, đặt mộ vào thì phát rất nhanh, tưởng như có thể lấy, nhưng có họa hình phạt, tuyệt đinh, nên không dám dùng.
Nguyên văn: Dùng Khảm Ly là để cầu cái hay về một mặt; tránh Sửu Mùi là để bỏ khí của bốn Kim. Tuy nói long không có khác biệt lành dữ, nhưng khí có khác nhau trong đục; trong thì chủ sang, đục thì chủ hèn, đó là lẽ thường. Âm ắt lành, dương ắt dữ, là do khí khiến như vậy. Cho nên Tam cát (ba phương tốt), Lục tú là then chốt chủ giàu sang, mà âm dương phối hợp là chỗ huyền áo của việc vận dụng.
Lưu giải: Khảm, Ly là hai long dương mà vẫn dùng, vì Khảm, Ly là đất của Thái dương, Thái âm, Hỏa ở nam, Thủy ở bắc, có cái đẹp của quẻ Ký Tế (quẻ Nước trên Lửa, tượng việc đã thành), đặt mộ vào thì phát giàu sang hiển đạt, người và của đều vượng, nên cũng có thể lấy. Còn Sửu, Mùi tuy là núi âm, rốt cuộc bị Kim ngầm làm hại nên không dùng. Sự khác biệt lành dữ của hai mươi bốn long không có chỗ nào để khảo nghiệm, nhưng khí có sự phân biệt âm dương trong đục, nên ứng với sang hèn lành dữ.
Tam cát, người xưa nói là Tham, Cự, Vũ (ba sao tốt trong Cửu tinh, chín sao dùng để định tính chất núi: Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc). Nhưng Tham, Cự, Vũ của Cửu tinh có người lấy theo phép định quẻ, có người phối theo Trường sinh, Đế vượng, có người lấy theo ba vòng (?), có người lấy theo phương tọa; cách lấy không có kiến giải nhất định. Cho nên Tam cát nói ở đây không phải là Tham, Cự, Vũ của Cửu tinh.
Cho nên trong Ngọc xích kinh không có một lời nào nhắc đến Cửu tinh, và Tam cát này quyết không lấy theo Cửu tinh. Đây là nói ba long Hợi, Chấn, Cấn là Tam cát. Các long Tam cát, Lục tú thật chung đúc tú khí, là then chốt của giàu sang; còn khi vận dụng chỉ hướng thì cần âm dương phối hợp mới đáng quý, như Cấn gặp Bính, Đoài gặp Đinh, Tốn gặp Tân, v.v., là âm dương gặp nhau.
Kinh nói: "Âm dương gặp nhau thì phúc lộc mãi tốt lành; âm dương trái nhau (?) thì họa lỗi nối gót đến cửa", là vì lẽ ấy. Tiên nói: Cấn Bính, Đoài Đinh, Tốn Tân là quái khí ngũ hành (ngũ hành tính theo khí của các quẻ), dùng để thu cái tốt của núi đến; tịnh âm tịnh dương (phép chia các phương thành nhóm thuần âm, thuần dương) dùng để thu cái tú của khí nạp vào; như long Tốn mà ở phương Tân có sa thủy tú lệ thì lấy Tân mà thu nó. Nhưng hình long có khác nhau nghiêng lệch, thủy thần (dòng nước, coi như có thần chủ quản) có sai khác đến đi, thì nạp giáp (phép gán các thiên can vào các quẻ) cũng có chỗ không thể hợp hết, cốt là không nên câu nệ vào đó. Lại có tam hợp ngũ hành (ba phương kết hợp thành một cục cùng một hành), như Dần Ngọ Tuất, Cấn Bính Tân, v.v., lấy nghĩa một khí gặp nhau để làm rõ tình trạng sinh vượng hưu phế của sa thủy; thu được thì gọi là ngũ hành trên hướng, ngũ hành nạp âm (hành gắn với từng cặp can chi) của núi, là cái thường của tam hợp (?).
Dương Công (Dương Quân Tùng, thầy phong thủy đời Đường) dùng quái khí để định sang hèn của long huyệt; ngũ hành trên hướng thì Dương Công dùng để tránh lành dữ của sa thủy; còn phép tam hợp thì người dùng nên linh động, không nên chấp vào phép chết. Nay nhà thuật dùng quái khí thì chấp vào nạp giáp mà không biết biến, tuy có hung sát cũng không đoái đến; dùng tam hợp lấy hướng thì chấp tam hợp không đổi, tuy thủy thần chảy ngược trái cũng không biết tránh. Lại có người theo núi đi, theo thế đất mà đặt hướng, thì nói rằng có long thật ắt có án (gò thấp trước huyệt như cái bàn) thật, nước thật, chỉ lấy án ứng, cửa mặt vuông vắn mà không xét sa thủy, long, hướng có hợp phép hay không; kiến thức của thầy tầm thường ấy ngu biết bao.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video