Thiên 13 — Bản kinh Âm phù thất thuật — bảy thuật nuôi thần, dưỡng chí

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật* (Bảy phép hợp ngầm của kinh gốc. "Âm phù" là ăn khớp ngầm với nhau như hai nửa tấm thẻ bí mật). Thiên **Thịnh thần pháp ngũ long**: phép làm cho thần dồi dào, lấy hình tượng năm con rồng (tên thiên được chép lặp hai lần).

 Làm cho thần dồi dào: trong đó có năm khí (năm thứ sinh lực tinh thần trong con người). Thần (phần tinh anh, linh diệu điều khiển con người) đứng đầu năm khí. Tâm là chỗ ở của thần. Đức (?) là cái làm cho thần lớn mạnh. Chỗ nuôi thần đều quy về Đạo (nguồn gốc và quy luật tối cao của vũ trụ). Đạo là khởi đầu của trời đất, và cái Một (sự thuần nhất, nguyên sơ) là đầu mối của nó.

 Đạo là cái tạo nên muôn vật, là cái trời sinh ra. Nó bao trùm rộng lớn mà không có hình, biến hóa thành khí, có trước cả trời đất. Không ai thấy được hình dạng, không ai biết được tên của nó, nên gọi nó là thần linh. Vì thế Đạo là nguồn của thần minh (sự sáng suốt linh diệu), và cái Một là đầu mối của mọi biến hóa. Cho nên lấy đức mà nuôi năm khí, tâm giữ được cái Một thì mới có thuật.

 Thuật là con đường của tâm khí (sức sống và ý chí từ trong lòng), là nơi tâm khí trú ngụ, và thần làm kẻ thừa hành cho nó. Chín khiếu (?) (chín lỗ trên thân người: hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi, miệng và hai lỗ đại tiện, tiểu tiện) và mười hai chỗ ở (sáu giác quan cùng sáu thứ mà chúng tiếp nhận: mắt với sắc, tai với tiếng, mũi với mùi, miệng với vị, thân với xúc chạm, ý với sự việc) là cửa ngõ ra vào của khí, đều do tâm tổng quản.

 Người sinh ra đã nhận được Đạo từ trời thì gọi là chân nhân (người đã đạt Đạo, sống hoàn toàn thuận theo tự nhiên). Chân nhân là người hợp làm một với trời. Người tu luyện bên trong mà biết được Đạo thì gọi là thánh nhân (bậc hiểu thấu đạo lý, đức trí hoàn toàn). Thánh nhân biết được nhờ suy xét theo từng loại sự vật. Cho nên con người và sự sống đều cùng từ sự biến hóa của vạn vật mà ra.

 Biết theo loại thì có chỗ cùng tận (?), có chỗ còn ngờ vực, nên phải nhờ tâm thuật (phép vận dụng tâm trí) mới thông suốt được. Tâm không có thuật thì ắt có chỗ không thông. Khi đã thông thì năm khí được nuôi dưỡng; điều cốt yếu là giữ cho thần ở yên trong chỗ của nó, đó gọi là hóa.

 Năm khí của sự hóa là chí, nghĩ, thần, đức (sách chỉ kể bốn thứ (?)), trong đó thần đứng đầu. Tĩnh lặng và hòa thuận là để nuôi khí. Khí được hòa thì bốn thứ kia không suy yếu. Uy thế khắp bốn phía không việc gì không làm được. Giữ lấy thần và cho nó ở yên, đó gọi là thần hóa. Khi thần trở về nơi thân mình thì gọi là chân nhân.

 Chân nhân là người cùng với trời, hợp với Đạo (?). Người ấy giữ cái Một mà nuôi muôn loài, ôm lòng của trời, ban đức nuôi dưỡng. Người ấy vô vi (không làm gì gượng ép, trái tự nhiên) mà vẫn bao gồm được chí, lo, nghĩ, ý, và thi hành được uy thế. Kẻ sĩ thông đạt thì thần dồi dào, nhờ đó mới nuôi được chí.

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật*. Thiên **Dưỡng chí pháp linh quy**: phép nuôi chí, lấy hình tượng con rùa thiêng (tên thiên được chép lặp hai lần).

 Phải nuôi chí là vì sự suy nghĩ của tâm khí chưa thông suốt. Có điều mong muốn thì chí giữ lấy điều đó mà suy nghĩ. Chí là kẻ thừa hành của lòng ham muốn. Ham muốn nhiều thì tâm tán loạn. Tâm tán loạn thì chí suy yếu. Chí suy yếu thì suy nghĩ không thông suốt.

 Cho nên tâm khí chuyên nhất thì lòng ham muốn không chao đảo (?). Lòng ham muốn không chao đảo thì chí và ý không suy yếu. Chí và ý không suy yếu thì lẽ suy nghĩ thông suốt. Lẽ suy nghĩ thông suốt thì lòng hòa thuận, thông đạt. Lòng hòa thuận, thông đạt thì khí rối loạn không quấy nhiễu trong ngực. Vì thế, bên trong thì nuôi chí, bên ngoài thì hiểu người. Nuôi được chí thì tâm thông suốt; hiểu được người thì nhận định rõ ràng.

 Khi muốn dùng người, trước hết phải biết cách người ấy nuôi khí và chí. Biết khí của người thịnh hay suy để nuôi chí khí cho họ, xem họ yên lòng với điều gì để biết họ làm được những gì.

 Chí không được nuôi thì tâm khí không vững. Tâm khí không vững thì lo nghĩ không thông suốt. Lo nghĩ không thông suốt thì chí và ý không vững chắc. Chí và ý không vững chắc thì ứng đối không mạnh mẽ. Ứng đối không mạnh mẽ thì mất chí và tâm khí trống rỗng. Mất chí và tâm khí trống rỗng thì mất thần. Mất thần thì mơ hồ, lờ mờ. Mơ hồ, lờ mờ thì việc xem xét, tổng hợp không nhất quán.

 Bước đầu của việc nuôi chí là cốt làm cho bản thân yên ổn. Bản thân yên ổn thì chí và ý vững chắc. Chí và ý vững chắc thì uy thế không bị phân tán. Thần minh luôn được giữ vững thì mới có thể đem uy thế ấy mà chia sang, tác động đến người khác.

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật*. Thiên **Thực ý pháp đằng xà**: phép làm cho ý vững chắc, lấy hình tượng con đằng xà (loài rắn thần biết bay trong truyền thuyết) (tên thiên được chép lặp hai lần).

 Làm cho ý vững chắc là việc lo tính của khí. Tâm cần yên tĩnh, lo tính cần sâu xa. Tâm yên tĩnh thì sinh ra mưu sách thần diệu. Lo tính sâu xa thì kế mưu thành công. Mưu sách thần diệu sinh ra thì chí không thể bị rối loạn. Kế mưu thành thì công lao không ai chia rẽ, phá hoại được. Ý và lo tính đã định thì tâm được yên. Tâm được yên thì việc làm không sai lầm, và thần tự nhiên được yên ổn. Thần được yên thì ngưng tụ lại.

 Nếu khí và sự hiểu biết chỉ tạm gửi, không vững, thì kẻ gian tà nhân đó dựa vào, mưu dối trá nhân đó mê hoặc, và lời nói không còn xuất phát từ tâm nữa. Cho nên phải tin vững vào tâm thuật, giữ cái chân nhất (cái Một chân thật, bản thể thuần nhất) mà không đổi thay, chờ lúc ý và lo tính của người khác giao hội. Đó là thời cơ để lắng nghe.

 Việc mưu tính là then chốt của còn hay mất. Lo tính không hội tụ thì nghe không kỹ. Chờ không đúng thời cơ thì mưu tính sai hỏng. Như thế thì ý không có gì để tin cậy, trống rỗng mà không thực. Cho nên lo tính trong mưu kế cốt ở chỗ làm cho ý vững chắc; mà làm cho ý vững chắc thì phải bắt đầu từ tâm thuật.

 Theo lối vô vi mà tìm cầu: làm cho ngũ tạng (năm tạng trong cơ thể theo y học cổ: tim, gan, tỳ, phổi, thận) yên tĩnh, làm cho lục phủ (sáu phủ: dạ dày, ruột non, ruột già, mật, bàng quang và tam tiêu) điều hòa, thông suốt. Tinh, thần, hồn, phách (các phần tinh khí và linh hồn trong người: tinh là tinh khí gốc, thần là tinh thần, hồn là phần linh thiêng nhẹ nhàng, phách là phần linh gắn với thể xác) được giữ vững không lay động. Có như thế mới có thể nhìn vào trong, lắng nghe vào trong (tự xét bản thân), đặt chí và lo tính vào cõi thái hư (cõi trống không mênh mông, khởi nguyên của vũ trụ), chờ thần qua lại.

 Nhờ đó mà xem trời đất mở ra từ thuở ban đầu, biết muôn vật được tạo hóa ra sao, thấy được chỗ bắt đầu và kết thúc của âm dương (hai mặt đối lập mà bổ sung cho nhau của mọi sự vật), truy xét lẽ cai trị trong việc đời. Không ra khỏi cửa mà biết việc thiên hạ, không nhìn qua cửa sổ mà thấy đạo trời. Không trông thấy mà vẫn ra lệnh được, không đi mà vẫn đến được. Đó gọi là biết bằng Đạo. Nhờ đó mà thông với thần minh, ứng biến không theo khuôn phép cố định nào, và thần ở yên lại trong mình.

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật*. Thiên **Phân uy pháp phục hùng**: phép chia uy, lấy hình tượng con gấu nằm rình (tên thiên được chép lặp hai lần).

 Chia uy là sự che phủ, bao trùm của thần. Cho nên giữ ý tĩnh lặng, giữ chí vững chắc, để thần trở về chỗ ở của nó, thì uy che phủ mạnh mẽ. Uy che phủ mạnh mẽ thì bên trong vững chắc. Bên trong vững chắc thì không ai địch nổi. Không ai địch nổi thì có thể chia lấy uy của người và lay động thế của họ, như trời vậy.

 Lấy cái thực đánh cái hư, lấy cái có đánh cái không, giống như đem một dật đặt lên cân so với một thù (dật và thù là đơn vị khối lượng thời cổ: một dật khoảng hai mươi hoặc hai mươi bốn lạng, một thù chỉ bằng một phần hai mươi bốn lạng; ý nói chênh lệch rất xa). Cho nên mình động thì người ắt theo, mình xướng thì người ắt họa.

 Co một ngón tay lại để xem các phần còn lại phản ứng thế nào; động và biến hiện rõ ra hình, không ai chen vào được. Xét kỹ việc xướng và họa, dùng kẽ hở để thấy kẽ hở. Động và biến đã rõ thì uy có thể chia được. Khi muốn động và biến, trước hết phải nuôi chí để dò xem kẽ hở.

 Biết giữ mình vững chắc là tự nuôi mình. Biết nhún nhường mình là nuôi người. Cho nên thần còn giữ được mà không cần dùng đến binh đao, như thế mới là biết hình thế.

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật*. Thiên **Tán thế pháp chí điểu**: phép làm tan thế, lấy hình tượng loài chim dữ (như chim ưng, chim cắt) (tên thiên được chép lặp hai lần).

 Làm tan thế là việc do thần sai khiến. Khi dùng phép này, phải theo kẽ hở mà hành động. Uy nghiêm và dồi dào ở bên trong, nhắm vào kẽ hở mà làm thì thế của đối phương sẽ tan. Kẻ bị tan thế thì tâm trống rỗng mà chí tràn lan, ý suy yếu, uy mất, tinh thần không chuyên nhất, lời nói hướng ra ngoài và hay thay đổi.

 Cho nên xem chí và ý của họ để làm thước đo, rồi dùng phép dò đoán mà thuyết phục, mưu tính công việc, dùng hết cách tròn (linh hoạt) và cách vuông (ngay thẳng, cố định), cân nhắc chỗ ngắn chỗ dài. Không có kẽ hở thì không làm tan thế được; phải chờ có kẽ hở mới hành động, hành động thì thế của đối phương bị chia tách.

 Cho nên người giỏi suy xét kẽ hở thì bên trong phải tinh luyện năm khí, bên ngoài phải xem chỗ hư chỗ thực, hành động mà không đánh mất cái thực của việc chia tách. Khi hành động thì thuận theo chí và ý của người, biết được kế mưu của họ. Thế là chỗ quyết định lợi hay hại, là uy lực của quyền biến (biến hóa linh hoạt theo hoàn cảnh). Thế mà bại là do không dùng thần để xem xét nghiêm cẩn (?).

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật*. Thiên **Chuyển viên pháp mãnh thú**: phép xoay tròn, lấy hình tượng loài thú dữ (chữ "viên" là tròn, bản gốc chép nhầm thành chữ khác (?); tên thiên được chép lặp hai lần).

 Xoay tròn là kế sách vô cùng. Muốn có kế vô cùng thì phải có tấm lòng của thánh nhân, để truy về nguồn của trí khôn không thể lường được. Dùng trí khôn không thể lường ấy mà thông suốt tâm thuật, thì thần và Đạo hòa lẫn làm một khối. Dùng sự biến hóa mà bàn về muôn loài, thì lời thuyết và ý tứ không bao giờ cạn.

 Trí lược và kế mưu đều có hình dạng riêng: có cái tròn, có cái vuông, có cái thuộc âm, có cái thuộc dương, có cái tốt lành, có cái xấu dữ; loại việc mỗi thứ một khác. Cho nên thánh nhân ôm giữ những điều này, dùng phép xoay tròn để tìm chỗ hợp. Vì thế thánh nhân cùng với đấng tạo hóa làm khởi đầu, mọi hành động không gì không bao hàm Đạo lớn, để quan sát cõi thần minh.

 Trời đất không có giới hạn, việc đời không có cùng tận; mỗi thứ đều theo loại của nó mà thành. Thấy được kế mưu của người thì ắt biết được kết cục tốt hay xấu, thành hay bại của nó. Xoay tròn thì có khi xoay mà được tốt lành, có khi xoay mà gặp xấu dữ. Thánh nhân dựa vào Đạo, biết trước còn hay mất, nên biết xoay tròn rồi theo vuông.

 Tròn là để hợp với lời nói; vuông là để sắp đặt công việc. Chuyển hóa là để quan sát kế mưu; tiếp xúc với sự vật là để xem ý muốn tiến hay lui. Khi đã thấy được chỗ hội tụ của mọi điều ấy, mới nắm lấy điểm then chốt mà kết lại, để tiếp nối lời thuyết của mình.

 Sách *Quỷ Cốc Tử – Bản kinh âm phù thất thuật*. Thiên **Tổn duyệt pháp linh thi**: phép tổn duyệt ("tổn" là giảm bớt, gạt bỏ; "duyệt" ở đây chỉ việc quan sát để nhận biết), lấy hình tượng cỏ thi thiêng (loại cỏ người xưa dùng thân để bói toán) (tên thiên được chép lặp hai lần).

 Tổn duyệt là sự quyết đoán vào lúc cơ nguy (thời điểm then chốt, hiểm nghèo). Việc có cái tình cờ xảy ra, vật có lúc thành lúc bại; những biến động lúc cơ nguy không thể không xem xét. Cho nên thánh nhân theo lối vô vi mà đối đãi người có đức: nghe lời thì xét kỹ lời, xem có hợp với việc hay không. Duyệt là để biết; tổn là để làm. Khi bớt đi hay nói ra, nếu việc có chỗ không thể được thì thánh nhân không vì nó mà nói.

 Cho nên người trí không vì lời của mình mà bỏ mất lời của người. Vì thế lời không rườm rà mà tâm không trống rỗng, chí không rối loạn mà ý không tà lệch. Xét đúng chỗ khó chỗ dễ của việc rồi mới mưu tính; dựa vào đạo tự nhiên mà làm cho việc thành thực. Cái tròn không lăn đi, cái vuông không dừng lại (?), đó gọi là công lớn. Thêm vào hay bớt đi đều phải có lời lẽ cho nó.

 Dùng quyền biến của phép chia uy và phép làm tan thế để thấy rõ sự nhận biết và uy lực (?), thì lúc cơ nguy mới quyết đoán được. Cho nên người giỏi phép tổn duyệt ví như tháo nước từ con đê cao nghìn nhận (nhận là đơn vị đo chiều cao thời cổ, khoảng bảy đến tám thước), hay lăn tảng đá tròn xuống hang sâu vạn nhận. Người làm được như thế là vì hình thế buộc mọi việc không thể không diễn ra như vậy.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video