Kinh Chứng Khế Đại Thừa do Phật nói (Chứng Khế Đại Thừa: chứng ngộ và khế hợp với giáo pháp Đại thừa; Đại thừa là "cỗ xe lớn", con đường tu cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh), quyển hạ.
Lúc bấy giờ, Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc (Bồ-tát: người tu đạo giác ngộ, vừa cầu thành Phật vừa cứu giúp chúng sinh; Ma-ha-tát: "bậc lớn", chỉ Bồ-tát đã tu lâu, công đức sâu dày; Di-lặc là vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp ở thế giới này) nghĩ rằng: "Vì nhân duyên gì mà nay Phật hiện thần thông lớn (thần thông: năng lực siêu phàm, biến hóa không gì ngăn ngại), làm việc chưa từng có, trang hoàng cõi Phật? Ta nên hỏi đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân lý mà đến; Ứng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ đúng đắn và trọn vẹn) để giải quyết điều mình chưa hiểu."
Khi ấy, Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc đứng dậy khỏi chỗ ngồi, để trần vai phải (cách bày tỏ lòng cung kính theo lễ Ấn Độ), quỳ gối phải trên hoa sen, cúi mình chắp tay thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), con có điều nghi, muốn xin Ngài chỉ bảo cho sáng tỏ, mong Ngài rủ lòng cho phép."
Phật bảo Di-lặc: "Ông có điều nghi thì cứ tùy ý hỏi, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sẽ dứt trừ cho ông."
Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc được Phật cho phép, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì, vì ai mà ở thế giới Sa-ha này (tức cõi Ta-bà, thế giới chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ não) hiện ra điều hết sức hi hữu, chưa từng có như thế? Thần thông của Như Lai khiến công đức trang nghiêm của tất cả cõi Phật rộng lớn, đẹp đẽ khác thường, trong sạch sáng ngời, trừ sạch mọi điều xấu ác, không thể nói hết. Xưa nay chưa từng thấy, xưa nay chưa từng nghe. Bạch Thế Tôn, sắp có việc gì xảy ra? Tất cả các Bồ-tát thấy thần thông lớn hiện ra ở thế giới này đều không thể hiểu được."
Bồ-tát Di-lặc dùng kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) hỏi rằng:
Bậc Đại Mâu-ni tôn quý (Mâu-ni: bậc Thánh tịch lặng, chỉ Phật) vì sao — điều kỳ lạ hiện ra nơi đây?
Đất rung động tận bờ biển cả, — thế giới trở nên trong sạch an trụ.
Lưới ánh sáng vàng chiếu khắp nơi, — dập tắt hết bóng tối thế gian.
Hoa sen báu vô số ức đóa, — cây báu cùng muôn hoa trang hoàng.
Hàng câu-chi (con số rất lớn, khoảng mười triệu) lọng, tràng, phướn, — chuỗi ngọc, chuông báu, linh lắc.
Ánh sáng của bao phước đức và trí tuệ — trừ sạch các ác đạo (những cõi xấu khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
Do nhân duyên của ai gìn giữ đức ấy — mà cõi Phật Sa-ha được trong sạch?
Nói kệ xong, Phật bảo Di-lặc: "Ông hãy ngồi lại. Điều chưa từng có hiện ra ở thế giới này, ta sẽ vì ông nói rõ nhân duyên.
Này Di-lặc, ở phương đông, vượt qua số cõi Phật nhiều như a-tăng-kỳ (con số lớn không thể đếm được) lần cát sông Hằng, có một thế giới tên là Thắng Diệu Thanh Tịnh Công Đức Tụ Bảo Trang Nghiêm Trường Tác Quang Minh (nghĩa: nơi chốn trang nghiêm bằng báu, gom tụ công đức thanh tịnh thù diệu, tỏa ánh sáng). Đức Phật ở đó hiệu là Tối Thượng Vi Diệu Khai Phu Quang Minh Trang Nghiêm Thần Thông Pháp Giới Trường Nhất Cái Hiển Hiện Hống Âm Tự Tại Giáo Trí Tỳ-lô-giá-na Tạng Kiến Lập Thần Thông Vương Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (Tỳ-lô-giá-na: "ánh sáng chiếu khắp"). Hiện nay Ngài đang an trụ, gìn giữ, an ổn thuyết pháp giáo hóa. Thế giới ấy trong sạch, không có các ác đạo. Chúng Bồ-tát Ma-ha-tát bậc Thập địa (đã tu lên các bậc cao trong mười bậc tu chứng của Bồ-tát) cư ngụ ở đó.
Ở đó có một vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông, thông suốt không trở ngại mọi thiền định, tam-muội (trạng thái tâm chuyên chú vào một chỗ, không tán loạn), tam-ma-bát-để (trạng thái định sâu, thân tâm bình đẳng an ổn), thần thông và đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, gìn giữ mọi giáo pháp không quên mất) của tất cả các Bồ-tát. Nay vị ấy cùng với cung điện trang nghiêm bằng các thứ báu và chúng Bồ-tát Ma-ha-tát đông vượt quá số đếm, bay trên không đến cõi Phật Sa-ha này. Vì vị chánh sĩ ấy (chánh sĩ: bậc người chân chính, cách gọi tôn xưng Bồ-tát) mà hiện ra thần thông trang nghiêm này làm điềm báo trước."
Khi Phật nói lời ấy, cung điện báu sáng rực cùng vô lượng câu-chi lưới ánh sáng, trang hoàng khắp chung quanh, hiện ra giữa hư không. Trăm nghìn tiếng nhạc, lời ca hòa hợp, rải xuống các loại hoa trời. Trăm ức na-do-tha (con số cực lớn) thứ ánh sáng rực rỡ chiếu khắp, đến tận thế giới Sa-ha này.
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông đặt cung Bảo Trang Nghiêm ở khoảng giữa cõi Dục (cõi của chúng sinh còn tham muốn ăn uống, sắc dục) và cõi Sắc (cõi của chư thiên đã lìa dục nhưng còn thân hình), cùng đồ chúng vây quanh từ trên không hạ xuống, đến chỗ Phật, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật, đi quanh bên phải ba vòng; mọi người đều đã làm lễ kính xong.
Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, cúi mong Ngài thương xót nhận cung Bảo Trang Nghiêm của con. Xin Phật ngồi trong cung này cùng các chúng Bồ-tát Ma-ha-tát, giảng giáo pháp vi diệu rất sâu xa không gì sánh bằng."
Phật bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông: "Lành thay, lành thay! Này chánh sĩ, ông đem cung Bảo Trang Nghiêm dâng hiến Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Phật Tỳ-bà-thi (vị đầu tiên trong bảy vị Phật quá khứ) và các vị Phật khác, cùng nghìn vị Phật trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, thời kỳ có một nghìn vị Phật ra đời), ông đều đã lần lượt đem cung Bảo Trang Nghiêm cúng dường (dâng phẩm vật để tỏ lòng tôn kính). Nay ông cúng dường ta. Lành thay chánh sĩ, đã dùng cung Bảo Trang Nghiêm này trang hoàng cõi Phật Sa-ha."
Bấy giờ Long vương Sa-kiệt-la (vua rồng ở biển cả) thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, cung Bảo Trang Nghiêm nay ở chỗ nào, lớn nhỏ ra sao?"
Phật bảo Long vương Sa-kiệt-la: "Cung Bảo Trang Nghiêm nay đang ở giữa hư không, khoảng giữa cõi Dục và cõi Sắc. Kích thước lớn bằng một tam thiên đại thiên thế giới (một khối gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ).
Này Long vương, cung Bảo Trang Nghiêm ấy do sức thần thông và tam-muội của tất cả các Phật và Bồ-tát sinh ra; là niềm vui thong dong trong giáo pháp của tất cả Bồ-tát để cúng dường Như Lai; là nơi Phật đi đứng; do căn lành của Phật mà thành; làm trong sạch tâm Bồ-tát, chiếu sáng mười phương thế giới, làm tràn đầy niềm vui trong lòng vô lượng chúng sinh, vượt hơn hết thảy cung điện của chư thiên. Bồ-tát mười phương đều tụ hội ở đó, khắp nơi trang hoàng bằng vô biên sắc màu thù thắng.
Này Long vương, cung Bảo Trang Nghiêm lấy lưu ly trắng làm nền, vàng Diêm-phù-đàn (thứ vàng quý nhất, sắc vàng ánh tía) làm tường, lấy báu Thắng Tạng làm cổng chào; các cửa, lầu, đài quan sát đều dùng mã não và ngọc ma-ni (ngọc báu như ý) làm sạp ngồi hai bên (?); dùng báu Vô Cấu Quang làm lan can, báu Phổ Quang làm đài điện; trên lợp bằng mọi thứ báu đẹp hình bán nguyệt. Vô số cột phướn dài sáng chói đẹp đẽ, gồm tám mươi cây, dựng trong cung báu. Trăm nghìn câu-chi na-do-tha vẻ trang nghiêm sáng rực hiện ra, các thứ báu đẹp xen kẽ trang sức khắp chung quanh, tất cả đều là cảnh giới thù thắng xứng hợp với Như Lai.
Các chuỗi ngọc rủ xuống, dựng nhiều tràng phan và cột phướn, treo vô lượng vô biên a-tăng-kỳ phướn, lọng đẹp đẽ, dải lụa và lưới chuông. Gỗ chiên-đàn Long Trinh (một loại gỗ thơm quý) được mài ra để xoa nền, đốt trầm hương cùng các loại hương quý thơm ngát; rải ngọc rồng, hoa báu và đủ loại hoa trời để cúng dường. Trên các tràng phan cột phướn có nghìn câu-chi thiên đồng (trẻ nhỏ cõi trời) ngồi tấu các thứ nhạc; năm âm (năm cung bậc của âm nhạc) hòa xen, các tiếng phối hợp theo thứ lớp, trong trẻo tuyệt diệu, khoan khoái lòng người, êm tai, vang khắp thế giới, ai nghe cũng an vui.
Này Long vương, cung Bảo Trang Nghiêm đặt trên tầng gió tích tụ. Có nghìn câu-chi ao bằng bảy thứ báu, đáy rải cát vàng, trong vắt sáng sạch, đầy nước tám công đức (nước có tám đặc tính tốt: trong, mát, ngọt, mềm, nhuận, êm, trừ đói khát, nuôi lớn căn lành). Vô lượng trăm nghìn câu-chi na-do-tha hoa sen đẹp đủ màu bằng bảy báu, ánh sáng rực rỡ, nở rộ lớn như bánh xe. Rừng báu bày khắp, cây kiếp thụ (cây như ý ở cõi trời, sinh ra mọi thứ cần dùng) xen hàng; đủ loại hoa báu, đủ loại lưới chuông, chuỗi ngọc đeo cổ, dải lụa, y phục, các đồ trang sức ca-la-ba (?) vi diệu. Hương thơm ngào ngạt, đài báu đứng xen nhau, ánh sáng giao chiếu, thơm ngát rực rỡ.
Dưới mỗi cây pháp đều có tòa sư tử (chỗ ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa giữa muôn thú) cao rộng thù diệu, trang nghiêm đầy đủ, trải áo trời đẹp rủ phủ chung quanh, là chỗ ngồi xứng hợp với Phật và Bồ-tát. Mọi vẻ đẹp đẽ, trang sức thù thắng có trong mười phương thế giới, cùng mưa hương, mưa hoa, mưa báu, đều hiện ra trong cung báu này. Này Long vương, vị trí và hình dáng kích thước của cung Bảo Trang Nghiêm, nên biết là như thế."
Bấy giờ Phật bảo chúng Bồ-tát của Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông: "Các chánh sĩ, tất cả hãy cùng ta lên cung báu. Ta sẽ ngồi trong cung báu, làm cho nguyện ước của Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông được đầy đủ."
Rồi Thế Tôn đứng dậy khỏi tòa, chúng Bồ-tát Ma-ha-tát đông vượt quá số đếm cúng dường cung kính, vây quanh trước sau; Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông hầu bên phải, Bồ-tát Di-lặc hầu bên trái, thong thả an nhiên bay trên không mà đi. Phật cùng các chúng Bồ-tát lên cung báu, ngồi ở chính giữa, quay mặt về hướng đông, trên tòa sư tử cao rộng vô lượng do-tuần (do-tuần: đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số).
Khi Phật lên tòa sư tử, cung Bảo Trang Nghiêm chấn động sáu cách. Trăm nghìn câu-chi na-do-tha lưới ánh sáng lớn đủ màu xanh, vàng, đỏ, trắng, bạc, tía, pha lê… từ cung tuôn ra. Các thiên đồng gõ, thổi, ca hát, tấu các thứ nhạc, mưa hoa trời lớn, đốt hương trời quý, thơm ngát rực rỡ, rơi rải khắp nơi.
Phật bảo các Bồ-tát: "Các ông hãy ngồi trên tòa sen của mình như đã được bày sẵn." Khi ấy các Bồ-tát vâng lời Phật dạy mà ngồi. Mọi người ngồi xong, Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông đứng đầu trước Phật, cùng chúng Bồ-tát nghĩ rằng: "Nay chúng ta nên cúng dường Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và thỉnh hỏi về Phật địa (các bậc, cảnh giới của Phật)."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, tùy theo tâm mình mà làm ra các phẩm vật cúng dường tối thượng thù diệu, vượt ngoài tầm lường của con người, vô lượng vô biên: đủ loại vòng hoa, hương đốt, hương xoa, hương bột, y phục, tràng, phướn, lọng; gõ, thổi, ca hát, các âm thanh cùng hòa vang; ca tụng bằng tiếng Phạm và tán thán bằng lối tụng bối (lối ngâm vịnh ca ngợi Phật). Cùng với chúng Bồ-tát cung kính tôn trọng, hết lòng chí thành cúng dường Phật và các Bồ-tát một cách kỳ đặc xong, lại sửa soạn thêm sự cúng dường vô thượng để dâng Phật: chuỗi ngọc đeo cổ, chiên-đàn Long Trinh, nhụy hoa bằng bảy báu, kho báu Bất Không, ngọc ma-ni lớn trong sạch sáng ngời, đem rải lên Như Lai và trải bày khắp nơi. Rồi cúi đầu lạy sát chân, đi quanh bên phải Thế Tôn mấy trăm nghìn vòng, chắp tay hướng về Phật, nói kệ tán thán rằng:
Nở rộ muôn tướng đẹp thù thắng, — thân trang nghiêm tròn đầy không ai sánh.
Búi tóc trên đỉnh, tóc sạch xanh biếc xoắn về bên phải, — óng ánh như lông công, như sắc ong đen.
Trán rộng phẳng ngay, mịn màng sáng rõ, — sợi lông trắng giữa hai mày trắng tinh như hoa câu-mậu (hoa súng trắng) nở rộ.
Đôi mày cong nửa vòng như trăng đầu tháng, — sống mũi ngay ngắn đoan nghiêm không gì bì.
Mắt như lá sen xanh mới nở, — dái tai mềm mượt như thân cây chuối.
Răng đẹp sáng tươi, trắng đều khít, — trắng ngần như hoa câu-mậu mới hé.
Lưỡi rộng và mỏng ánh như đồng đỏ, — trong các vị ngon bậc nhất được vị thù thắng nhất.
Mặt như trăng tròn sáng tỏ, — môi son màu như quả tần-bà (loại quả màu đỏ tươi).
Má và cằm đầy đặn nở nang rõ rệt, — cánh tay đẹp dài thõng như cành sa-la (loài cây cao thẳng ở Ấn Độ).
Ngón tay thon dài đẹp, giữa các ngón có màng như chân ngỗng chúa, — móng tay đẹp ánh màu như đồng đỏ.
Trong lòng bàn tay có vân hình bánh xe đẹp đẽ, — do vô số kiếp tích chứa đức bố thí rộng lớn mà thành.
Thân phía trước của bậc Mâu-ni như sư tử, — cổ được trang nghiêm bằng các tướng đẹp thù thắng.
Lưng như kim cương, bụng như cánh cung (?), — tướng kín nơi thân dưới ẩn giấu không lộ ra.
Đùi và ống chân thẳng thuôn như vòi voi, — ngón chân đẹp có màng như chân ngỗng, mắt cá chân đẹp lạ.
Lòng bàn chân bằng phẳng, trang nghiêm hình bánh xe, — bậc Thánh tôn đi lại bằng bước sư tử.
Đủ mọi tướng thù thắng, đạt chánh giác (giác ngộ chân chính), — nay con cúi đầu đảnh lễ bậc Tôn quý có đủ tướng đức.
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông nói kệ ca ngợi Phật xong, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, con muốn có điều hỏi, cúi mong Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác rủ lòng thương cho phép."
Phật nói: "Này chánh sĩ, ông cứ tùy ý hỏi. Ta sẽ theo câu ông hỏi mà giải nói cho ông được sáng tỏ."
Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông được Phật cho phép, liền thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, Như Lai địa (các bậc trong cảnh giới của Phật) có bao nhiêu bậc, mà tất cả Bồ-tát đều không thể bước vào, không phải là cảnh giới của Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự mình giải thoát) và Độc giác (người tự mình giác ngộ không cần thầy, nhưng không đi giáo hóa người khác)?"
Phật khen Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông: "Lành thay, lành thay! Này chánh sĩ, nay ông hỏi Như Lai nghĩa này là vì khắp tất cả các Bồ-tát mà phát ra ánh sáng lớn, mở bày trí tuệ chân thật của Phật, làm lợi ích lớn, đem lại an vui lớn. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ, ta sẽ nói cho ông.
Này chánh sĩ, Như Lai địa có mười bậc; tất cả Bồ-tát Ma-ha-tát còn không thể bước vào, huống gì Thanh văn và Độc giác. Mười địa của Như Lai là:
– Địa thứ nhất tên là Tối Thắng Thậm Thâm Nan Thức Tỳ-phú-la Quang Minh Trí Tác (bậc tạo ra ánh sáng trí tuệ rộng lớn, tối thắng, rất sâu, khó biết; tỳ-phú-la nghĩa là rộng lớn).
– Địa thứ hai tên là Vô Cấu Thân Uy Trang Nghiêm Bất Tư Nghị Quang Minh Tác (bậc tạo ra ánh sáng không thể nghĩ bàn, thân không nhơ bẩn, oai nghiêm trang trọng).
– Địa thứ ba tên là Tác Diệu Quang Minh Nguyệt Tràng Bảo Xí Hải Tạng (bậc kho chứa như biển, có cờ báu, tràng phan trăng, tạo ra ánh sáng vi diệu).
– Địa thứ tư tên là Tịnh Diệu Kim Quang Công Đức Thần Thông Trí Tác (bậc tạo ra trí tuệ, thần thông, công đức, ánh vàng trong sạch vi diệu).
– Địa thứ năm tên là Quang Minh Vị Trường Uy Tạng Chiếu Tác (bậc chiếu soi kho oai đức, nơi chốn của hương vị ánh sáng).
– Địa thứ sáu tên là Không Trung Thắng Tịnh Vô Cấu Trì Cự Khai Phu Tác (bậc cầm đuốc không nhơ, trong sạch thù thắng giữa hư không, làm cho nở rộ).
– Địa thứ bảy tên là Thắng Quảng Pháp Giới Tạng Quang Minh Khởi (bậc khởi phát ánh sáng từ kho pháp giới rộng lớn thù thắng).
– Địa thứ tám tên là Tối Thắng Diệu Tịnh Phật Trí Tạng Quang Minh Biến Chiếu Thanh Tịnh Chư Chướng Trí Thông (bậc kho trí tuệ Phật tối thắng, ánh sáng chiếu khắp, làm sạch mọi chướng ngại, trí tuệ thông suốt).
– Địa thứ chín tên là Vô Biên Trang Nghiêm Câu-chi Nguyện Tỳ-lô-giá-na Quang Tác (bậc tạo ra ánh sáng chiếu khắp, có vô số câu-chi đại nguyện, trang nghiêm vô biên).
– Địa thứ mười tên là Trí Hải Bồi-lô-giá-na (bậc biển trí tuệ chiếu sáng khắp nơi; Bồi-lô-giá-na tức Tỳ-lô-giá-na).
Này chánh sĩ, đó gọi là mười địa trí tuệ Như Lai không thể nói được.
Ở Như Lai địa thứ nhất, mọi tập khí (thói quen, dấu vết vi tế còn sót lại của phiền não từ vô số đời) nhỏ nhiệm đều được dứt trừ hẳn một cách đúng đắn, đối với mọi pháp đều tự tại không trở ngại.
Ở Như Lai địa thứ hai, chuyển bánh xe Chánh pháp (tức giảng dạy giáo pháp chân chính, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), mở bày giáo pháp sâu xa.
Ở Như Lai địa thứ ba, đặt ra giáo giới cho hàng Thanh văn, thiết lập Tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác và Bồ-tát).
Ở Như Lai địa thứ tư, giảng tám vạn bốn nghìn pháp môn, hàng phục bốn loại ma (bốn thứ làm hại người tu: ma phiền não, ma thân tâm năm uẩn, ma chết, ma trời).
Ở Như Lai địa thứ năm, đánh đổ các học thuyết khác và tà pháp của họ, điều phục tất cả những kẻ đi theo đường ác.
Ở Như Lai địa thứ sáu, đặt vô biên chúng sinh vào sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa đi lại tự tại, dứt sạch phiền não) và sáu đại thông, tức là: thị hiện (hiện ra cho thấy) vô biên cõi Phật được trang nghiêm trong sạch bằng công đức của Phật; thị hiện vô biên Bồ-tát hầu hạ vây quanh; thị hiện cõi Phật rộng lớn vô biên; thị hiện tự thân hiện ra ở vô biên cõi Phật; thị hiện diệt độ (qua đời, nhập Niết-bàn), cho đến cảnh giáo pháp ẩn mất; thị hiện vô biên thần lực, thần thông biến hóa.
Ở Như Lai địa thứ bảy, vì bảy giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chánh niệm, phân biệt pháp, tinh tấn, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, định, buông xả) không có tự tánh (bản chất riêng cố định) và không có chỗ bám chấp, nên vì các Bồ-tát mà mở bày đúng như thật.
Ở Như Lai địa thứ tám, dùng bốn cách thọ ký (thọ ký: lời Phật báo trước rằng người ấy sau này sẽ thành Phật) mà thọ ký cho tất cả Bồ-tát sẽ đạt A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật).
Ở Như Lai địa thứ chín, dùng phương tiện khéo léo (cách thức linh hoạt phù hợp với từng người) để chỉ bày cho các Bồ-tát.
Ở Như Lai địa thứ mười, lấy lý mọi pháp đều không có tự tánh mà dạy các Bồ-tát, mở ra lời tuyên bố về Đại Bát-niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, giải thoát tuyệt đối của Phật), nói rằng mọi pháp rốt ráo đều là Bát-niết-bàn.
Khi nói tên mười địa Như Lai này, từ cõi Phật Sa-ha cho đến các cõi nước Phật nhiều không thể nói hết trong mười phương đều hiện ra mười tám tướng lớn, đó là: động, động mạnh, động khắp; lay, lay mạnh, lay khắp; chuyển, chuyển mạnh, chuyển khắp; vang tiếng, vang tiếng lớn, vang tiếng khắp; gầm, gầm lớn, gầm khắp; tiếng va đập, tiếng va đập lớn, tiếng va đập khắp nơi. Tất cả cõi Phật phía đông trồi lên thì phía tây lún xuống, phía tây trồi lên thì phía đông lún xuống; phía nam trồi lên thì phía bắc lún xuống, phía bắc trồi lên thì phía nam lún xuống; ở giữa trồi lên thì bốn bên lún xuống, bốn bên trồi lên thì ở giữa lún xuống. Các cõi nước Phật đều hiện ra mười hai tướng chuyển động như thế, mà các chúng sinh không hề sợ hãi hay bị hại, tất cả đều an ổn.
Tất cả cõi Phật phóng ánh sáng lớn; mọi chỗ tối tăm mù mịt, cho đến khoảng giữa các thế giới, đều được chiếu sáng rực. Tất cả các thế giới, dù đang thành hay đang hoại, dù có Phật hay không có Phật, đều hiện ra ở cõi này. Hoa đẹp cõi trời mưa khắp mười phương vô biên cõi Phật không thể nói hết, đó là hoa mạn-đà-la (hoa trời màu trắng, thấy thì vui lòng) và hoa đại mạn-đà-la, hoa mạn-thù-sa (hoa trời màu đỏ, mềm mại) và hoa đại mạn-thù-sa, hoa Quang và hoa Đại Quang, hoa Nguyệt và hoa Đại Nguyệt. Cho đến các nhạc cụ ở tất cả cõi Phật, không ai tấu mà tự vang lên. Tất cả đều hiện rõ điều chưa từng có.
Những thị giả thân cận của Phật ở tất cả các cõi Phật đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi, mỗi vị hỏi Phật của mình về điều hết sức kỳ đặc chưa từng có này. Các đức Phật đều theo câu hỏi mà giảng nói rộng rãi.
Bấy giờ Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông cùng mọi người ngồi trong cung Bảo Trang Nghiêm; hội chúng Bồ-tát đều khen ngợi lấy làm lạ: "Cảnh giới sâu xa của Như Lai, chỗ các Phật đi đến, là tột cùng khó biết, vi diệu khó thấy, tất cả Bồ-tát đều không thể bước vào, huống gì Thanh văn, Độc giác. Vì sao vậy? Mười địa Như Lai không thể nghĩ bàn này, chúng ta xưa nay chưa từng nghe. Nay nên cùng thỉnh đức Như Lai A-la-ha Tam-miệu-tam-phật-đà (A-la-ha: bậc đáng được cúng dường; Tam-miệu-tam-phật-đà: bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) giảng rộng nghĩa này."
Khi ấy các Bồ-tát đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi mình chắp tay, nói kệ thỉnh rằng:
Đấng Thế Thắng Tôn (bậc tôn quý vượt hơn thế gian) không ai sánh bằng — đã nói danh hiệu các địa của Phật,
Xưa nay chưa từng được nghe, — vô thượng, không gì sánh kịp.
Chúng con vui mừng, một lòng thỉnh cầu — mong Ngài giảng rộng nghĩa các địa,
Như người đói thèm món ăn ngon, — như người khát mong thức uống ngọt.
Nguyện Phật khắp rủ lòng thương — nói đầy đủ về Như Lai địa.
Chúng Bồ-tát nói kệ thỉnh Phật xong, đi quanh bên phải ba vòng, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi ai nấy lui về ngồi trên tòa sen của mình.
Bấy giờ Thế Tôn vươn mình như sư tử (dáng oai nghiêm của Phật khi sắp thuyết pháp), nhìn khắp mười phương, bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông: "Này chánh sĩ, nghĩa của Như Lai địa tột cùng sâu xa vi diệu, khó biết, khó vào, khó ngộ, không phải là cảnh giới của lời nói, vượt ngoài mọi âm thanh và lời biện giải. Vì sao vậy? Địa của Thanh văn, Độc giác còn không thể nói được, huống gì địa của Bồ-tát, địa của Như Lai mà có thể dùng lời nói ra."
Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, địa của Thanh văn có bao nhiêu?"
Phật nói: "Địa của Thanh văn có mười, đó là: địa thực hành nương tựa Tam quy (quy y, tức nương tựa vào ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng); địa Tùy tín hành (tu theo lòng tin); địa Tùy pháp hành (tu theo sự hiểu giáo pháp); địa phàm phu thiện (người chưa chứng thánh nhưng làm lành); địa học giới (học giữ giới luật); địa Đệ bát nhân (người đang hướng tới quả thánh đầu tiên, tính từ trên xuống là bậc thứ tám); địa Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên, bậc "vào dòng thánh"); địa Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần); địa A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi Dục); địa A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh)."
"Bạch Thế Tôn, địa của Độc giác có bao nhiêu?"
Phật nói: "Địa của Độc giác có mười, đó là: địa tích lũy các điều lành; địa tự giác ngộ lý duyên khởi sâu xa (duyên khởi: mọi sự vật đều do nhân và duyên hợp lại mà sinh ra); địa giác ngộ Tứ thánh đế (bốn chân lý của bậc thánh: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ); địa trí tuệ sắc bén sâu xa thù thắng; địa Bát thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng); địa biết pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng), hư không giới và chúng sinh giới; địa chứng sự tịch diệt; địa có tánh sáu thần thông; địa vào chỗ vi diệu; địa tập khí đã mỏng."
"Bạch Thế Tôn, địa của Bồ-tát có bao nhiêu?"
Phật nói: "Địa của Bồ-tát có mười, đó là: Hoan Hỷ địa (bậc vui mừng vì mới chứng được phần chân lý); Vô Cấu địa (bậc lìa nhơ bẩn, giới hạnh trong sạch); Minh địa (bậc phát ra ánh sáng trí tuệ); Diệm địa (bậc trí tuệ rực như lửa đốt phiền não); Cực Nan Thắng địa (bậc vượt qua điều cực khó vượt); Hiện Tiền địa (bậc trí tuệ chân thật hiện ra trước mắt); Viễn Hành địa (bậc đi xa, vượt khỏi cảnh giới thế gian); Bất Động địa (bậc không còn bị lay động); Thiện Tuệ địa (?) (bậc trí tuệ khéo léo giảng pháp không trở ngại); Pháp Vân địa (bậc như mây giáo pháp che khắp, tưới mưa pháp cho chúng sinh)."
"Bạch Thế Tôn, tất cả các địa riêng ấy từ đâu mà sinh ra?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, các địa riêng ấy đều từ Như Lai địa mà sinh ra."
"Bạch Thế Tôn, các sự giải thoát (thoát khỏi sự trói buộc của phiền não và sinh tử) khác nhau như thế nào?"
Phật nói: "Nước sông và nước biển lớn khác nhau như thế nào?"
"Bạch Thế Tôn, nước sông và nước biển khác nhau ở chỗ lớn nhỏ."
Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Này chánh sĩ, sự giải thoát của Thanh văn, Độc giác giống như nước sông; sự giải thoát của Như Lai giống như nước biển lớn."
"Bạch Thế Tôn, sông lớn, sông nhỏ và mọi dòng chảy, há chẳng phải đều đổ vào biển sao?"
Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói. Dù là pháp của Thanh văn, pháp của Độc giác, pháp của Bồ-tát hay pháp của Phật, tất cả đều cùng đổ vào kho Trí Hải Bồi-lô-giá-na (biển trí tuệ chiếu sáng khắp nơi)."
"Bạch Thế Tôn, xin Ngài hiện cho thấy sự an trụ ở Như Lai địa thứ nhất, là cảnh giới riêng của Như Lai mà tất cả Bồ-tát đều không biết được, huống gì Thanh văn, Độc giác."
Bấy giờ Thế Tôn hiện ra cõi Phật của chính mình, tên là Vô Biên A-tăng-kỳ Công Đức Bảo Cái Bất Khả Tư Nghị Trang Nghiêm (cõi trang nghiêm không thể nghĩ bàn, có lọng báu công đức vô biên vô số). Cõi ấy rộng lớn: các cõi Phật nhiều như số hạt bụi nhỏ của câu-chi na-do-tha tam thiên đại thiên thế giới nhiều như cát sông Hằng, mỗi mỗi đều nhập vào trong cõi Phật chúa Vô Biên A-tăng-kỳ Công Đức Bảo Cái Bất Khả Tư Nghị Trang Nghiêm.
Trong cõi Phật chúa ấy, núi Di-lâu, núi Tu-di (ngọn núi cao nhất ở trung tâm mỗi thế giới), núi Ma-ha Di-lâu và các dãy núi Đen; các sông, biển, khe, gò, đồi, chỗ hiểm trở; đất, đá, sỏi vụn, phân nhơ, các loài sâu bọ, bùn lầy dơ bẩn; địa ngục, súc sinh, cõi quỷ của vua Diêm-ma (vua cai quản cõi chết); trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ nhanh nhẹn), càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la (loài thần hiếu chiến hay đánh nhau với trời), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca múa), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và loài chẳng phải người; cùng mọi sự trang nghiêm của cõi Phật cũ, thảy đều được dẹp bỏ. Mặt đất bằng phẳng như lòng bàn tay, làm bằng lưu ly.
Chính giữa cõi Phật, trên nền đất bằng báu xanh biếc, từ tầng kim cương (tầng đáy cứng chắc nhất của mặt đất) mọc lên vua cây Bồ-đề Vô Ưu (cây dưới đó Phật thành đạo), trang nghiêm bằng hoa báu tối thượng thù diệu, thân cây làm bằng bảy báu, vươn cao đặc biệt, rực rỡ, cao bằng số thế giới nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô lượng cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, tán che rộng cũng như vậy. Lá báu, hoa báu, quả báu, đủ thứ trang nghiêm; cành nhánh sum suê đều làm bằng báu quý. Các thứ ngọc ma-ni quý và nhụy báu Bất Không tỏa sáng rực; chuỗi ngọc đeo cổ, dải lụa, lưới chuông rủ treo phủ kín. Phát ra ánh sáng tràng hoa như chớp, ánh vàng, ánh ma-ni, ánh ngọc đế thanh (ngọc xanh quý của trời Đế Thích), pha lê, ngọc nhật ái, ngọc nguyệt ái (các loại ngọc sáng như mặt trời, mặt trăng). Lại tỏa ra các thứ hương thơm thù diệu đẹp lòng như trầm thủy, đa-già-la (một loại cây hương), hắc trầm, lá đa-ma-la (một loại cây hương), ca-la-nỗ-sa-lợi (?), chiên-đàn Long Trinh, chiên-đàn đầu trâu (loại chiên-đàn quý nhất), thơm khắp cõi Phật. Các tiếng nhạc vang lên, khắp mọi thế giới mưa xuống đủ thứ báu.
Phía đông cây Bồ-đề có vua ao Bồ-đề tên là Vô Cấu Tối Thượng Thanh Tịnh. Ao ấy rộng lớn bằng số thế giới nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô lượng tam thiên đại thiên thế giới nhiều như cát sông Hằng; làm bằng bảy báu, đầy nước tám công đức, cát vàng Diêm-phù-đàn rải khắp đáy; bốn góc có bốn bậc thềm khảm các thứ báu; đủ loại sạp báu, lan can bày đặt chung quanh.
Trong ao Bồ-đề có vua hoa sen Bồ-đề tên là Diệu Khai Phu Diện, rộng lớn bằng số thế giới nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô lượng tam thiên đại thiên thế giới nhiều như cát sông Hằng. Cánh hoa sen ấy trang nghiêm bằng vô lượng trăm nghìn câu-chi na-do-tha thứ bảy báu, mềm mại, bóng láng, thơm sạch vi diệu.
Trên đài hoa sen có vua điện Bồ-đề tên là Vô Biên Trang Nghiêm, cao rộng bằng số thế giới nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô số tam thiên đại thiên thế giới nhiều như cát sông Hằng, làm bằng bảy báu, tốt đẹp thù thắng, thần thông hiển hiện rực rỡ, hơn cung Bảo Trang Nghiêm lúc trước gấp ức câu-chi lần. Ví như ánh đom đóm đặt bên mặt trời; cung Bảo Trang Nghiêm đặt bên điện Bồ-đề thì mọi ánh sáng đều không hiện ra, cũng giống như vậy. Vua điện Bồ-đề có ánh sáng thần thông trang nghiêm thù diệu vô biên rực rỡ, khiến mặt trời mặt trăng thôi chiếu, không còn oai sắc; ánh sáng của tất cả Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Phạm thiên (vua cõi trời Sắc giới), chư thiên cõi Tịnh Cư (cõi trời nơi các bậc thánh A-na-hàm cư ngụ) đều bị che lấp, vẻ đẹp không hiện ra được.
Trong điện Bồ-đề có vua tòa sư tử Đại Bồ-đề tên là Diệu Quang Minh Bất Không Nhụy Nghiêm. Tòa ấy cao và rộng ngang bằng nhau, bằng số thế giới nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô lượng na-do-tha thế giới nhiều như cát sông Hằng; được trang nghiêm chung quanh bằng đủ thứ bảy báu có ánh sắc tuyệt đẹp; phủ rủ và trải bày các loại lụa trời vi diệu như lụa Ca-thi-ca (lụa xứ Ca-thi), lụa Tỳ-đà-ha (lụa xứ Tỳ-đà-ha), lụa kiêu-xa-da (lụa tơ tằm).
Phật Thích-ca Mâu-ni, hiệu là Vô Cấu Quang Minh Công Đức Hoa Ly Nhiễm Nguyệt Chiếu Bồi-lô-giá-na Tạng Tràng Tỳ-lưu-ly Trường Trang Nghiêm Viên Quang Diệu Tướng Công Đức Tụ Thần Thông Thắng Tạng Nhật Nguyệt Trí Quang Vương Như Lai, ngồi trên tòa sư tử Bồ-đề. Thân Ngài lớn bằng số tam thiên đại thiên thế giới nhiều như số hạt bụi nhỏ của các cõi Phật nhiều như trăm câu-chi lần cát sông Hằng; thân thể tròn đầy, có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ (những đặc điểm hình thể tốt đẹp của Phật); hào quang tròn trang nghiêm, tóc đẹp, đỉnh đầu thù thắng không ai nhìn thấy được chóp. Vi diệu, rõ ràng, trong sạch như ánh mặt trời rọi vào gương sáng; không phải là thân bằng máu thịt xương tủy, không phải thân ca-la-la (giai đoạn bào thai đầu tiên trong bụng mẹ); trong sạch tuyệt diệu, ánh sắc rực rỡ như vàng Diêm-phù-đàn, trong trẻo sáng suốt như ngọc tỳ-lưu-ly (ngọc lưu ly xanh), ngọc đế thanh.
Ngài đã diệt trừ mọi tập khí nhỏ nhiệm, là bậc Đại Giác Thế Tôn, đầy đủ mọi điều thù thắng, là bậc thầy có trí tuệ biết tất cả, đối với mọi pháp tự tại không trở ngại; là bậc vô thượng đưa người qua bờ (?), bậc hiểu tất cả, bậc đại bi tối thượng, bậc trượng phu tối thượng, sư tử trong loài trượng phu; đã dứt sạch tận cùng dòng lậu (lậu: phiền não rỉ chảy khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử). Thân kim cương được trang nghiêm bằng trăm phước; có đủ mười trí lực của Phật (mười năng lực hiểu biết toàn hảo chỉ Phật mới có), khối công đức lớn, bốn điều không sợ hãi (sự tự tin tuyệt đối khi thuyết pháp), mười tám pháp riêng của Phật (mười tám phẩm chất chỉ Phật có, không chung với ai); rống lên tiếng sư tử chân chính (lời thuyết pháp oai hùng, không ai bác bỏ được). Tuổi thọ vô biên, không suy, không già. Ở cõi thanh tịnh chứng Tam-bồ-đề (giác ngộ chân chính), đạt được chân thật của chính mình, ánh sáng của chính mình (?), hóa sinh (sinh ra bằng biến hóa, không qua thai hay trứng) vô lượng chúng Bồ-tát Ma-ha-tát cúng dường vây quanh.
Các Bồ-tát ấy, mỗi vị tùy theo sắc tướng và vật dụng hưởng thụ của mình, ở trong ao báu, trên đài hoa sen, trong điện báu, dưới các cây báu, trên tòa sư tử, theo đúng sự trang nghiêm xứng hợp với Phật mà hiện ra trang nghiêm. Công đức trang nghiêm của thế giới Phật này thù diệu thanh tịnh; thân Phật và đồ chúng thù diệu thanh tịnh; kiếp (khoảng thời gian cực dài) cũng thù thắng thanh tịnh, kiếp ấy tên là Đại Kiếp Vương. Độ dài của kiếp ấy và mức độ trang nghiêm đều không thể nói được. Giới hạn của cõi Phật và cảnh giới của Như Lai vượt ngoài lời nói, không có chỗ chốn. Chứng Tam-bồ-đề như vậy gọi là an trụ ở Như Lai địa.
Bấy giờ Phật bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông: "Này chánh sĩ, ông có thấy cảnh tượng thịnh vượng này của Như Lai không?"
Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông thưa: "Dạ vâng, con đã thấy, bạch Thế Tôn, con đã thấy, bạch Tu-già-đà (Thiện Thệ: bậc khéo đi đến nơi giải thoát, một danh hiệu của Phật)."
Phật nói: "Này chánh sĩ, đó là Như Lai địa thứ nhất: Tối Thắng Thậm Thâm Nan Thức Tỳ-phú-la Quang Trí Tác. Phật an trụ ở địa này thì thần thông là như vậy, như ta nay hiện thần thông. Đức Quyết Định Nguyện Trang Nghiêm Công Đức Xí Trường Nhất Cái Âm Tự Tại Uy Vương Bảo Tích Bồi-lô-giá-na Tạng Thắng Tướng Khởi Đỉnh Kế Thanh Tịnh Diện A-súc Vô Gián Quang Như Lai cũng ở thế giới Hoan Hỷ hiện thần thông lớn như vậy, được trời và người kính thờ. Đức Thắng Uy Đức Liên Hoa Sinh Chúng Đức Thắng Trang Nghiêm Ma-ni Quang Vương Như Lai, đức Vô Biên Quang Như Lai, đức Liên Hoa Khai Phu Tú Vương Thần Thông Na-già Tự Tại Vương Như Lai, đức Bảo Tích Như Lai — những vị Phật như thế, cùng các vị Phật hiện tại và tương lai khác ở trong cõi thanh tịnh thù diệu, nên biết đều an trụ ở Phật địa."
Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, các vị Phật hiện tại và tương lai thành Chánh Đẳng Giác trong đời ngũ trược (thời đại có năm thứ vẩn đục: thời thế, kiến chấp sai lầm, phiền não, chúng sinh xấu kém, tuổi thọ ngắn ngủi), há đều không đạt được Như Lai địa sao?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, các Phật và Bồ-tát có lòng đại bi và phương tiện, thấy các chúng sinh chìm sâu trong ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ vòng sinh tử), ở trong bóng tối vô minh (sự mê muội không thấy chân lý), bị lưới ái dục quấn chặt, bị tà kiến điên đảo, gốc lòng tin khuyết thiếu, rơi vào trong vô biên khổ đau, qua lại trong sáu nẻo (sáu cõi luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục). Các loài chúng sinh trôi dạt chìm nổi từ thuở vô thủy (không có khởi đầu), không biết cội gốc của mình, không biết Phật, không biết Phật pháp, không biết pháp của Bồ-tát, không thể biết đúng như thật con đường ra khỏi sinh tử.
Các Phật và Bồ-tát thương xót những chúng sinh ấy, nên dùng hóa thân (thân biến hiện ra để giáo hóa) hiện sinh vào cõi xấu ác: hoặc thị hiện qua đời rồi chuyển sinh; hoặc hiện vào thai, sinh ra, lớn lên, tuổi trẻ vui chơi, dạo trong cung điện giữa các cung nữ; hoặc hiện chán lìa thế tục, xuất gia tu khổ hạnh, đến đạo tràng (nơi thành đạo) hàng phục quân ma, chứng Tam-bồ-đề; được thỉnh cầu thuyết pháp, chuyển bánh xe pháp lớn, đánh đổ lý luận ngoại đạo, chế ngự phá tan tà pháp, điều phục những kẻ đi theo đường ác tà khiến họ trở về đường chánh; cho đến thị hiện thọ mạng ngắn ngủi, nhập Đại Bát-niết-bàn, dùng sức tam-muội làm thân thể vỡ vụn như hạt cải, dựng lên trăm nghìn câu-chi na-do-tha kho xá-lợi (di cốt của Phật sau khi thiêu), để vô lượng trời, rồng cho đến người và loài chẳng phải người hết lòng chí thành tôn trọng cúng dường một cách kỳ đặc; hoặc có người trong giáo pháp ấy xuất gia, thọ nhận giáo pháp mà tu hành; hoặc có người gieo hạt giống thành Phật, ra khỏi biển sinh tử.
Này chánh sĩ, pháp tánh vi diệu của các Phật như thế cứu vớt vô biên a-tăng-kỳ chúng sinh đang trôi lăn trong biển khổ sinh tử, dùng thần thông phương tiện mà thị hiện sinh ra ở cõi nhơ uế; hoặc Bồ-tát dùng thần thông phương tiện hóa thân, thị hiện làm Bồ-tát và chúng Bồ-tát."
Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông thưa: "Bạch Thế Tôn, thân của Như Lai có mấy loại?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, thân Như Lai nói gọn có ba: Viên mãn tư dụng thân (thân thọ hưởng trọn vẹn, tức Báo thân: thân đầy đủ công đức, an hưởng niềm vui giáo pháp, hiện ở cõi thanh tịnh), Hóa thân và Tự tánh thân (thân bản tánh, tức Pháp thân: chính chân lý, không có hình tướng)."
"Bạch Thế Tôn, thế nào là Viên mãn tư dụng thân của Như Lai?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, ta mà ông đang thấy đây chính là Viên mãn tư dụng thân của Như Lai. Các vị Phật khác chứng Tam-phật-đà (giác ngộ chân chính trọn vẹn) ở cõi thanh tịnh — dù đang chứng hay sẽ chứng — nên biết đều là Viên mãn tư dụng thân của Như Lai."
"Bạch Thế Tôn, thế nào là Hóa thân của Như Lai?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, như Phật Lực Siêu Dũng, Phật Phá Ma, Phật Đại Bi Tư và các vị Phật khác hiện ra ở cõi nhơ uế chứng Tam-phật-đà — đã chứng hay sẽ chứng —; hoặc thị hiện qua đời, chỉ cho mọi người thấy giáo pháp còn tồn tại trong thời Chánh pháp (thời giáo pháp còn nguyên vẹn, người tu chứng quả) và thời Tượng pháp (thời giáo pháp chỉ còn hình thức giống như thật, ít người chứng quả); cho đến thị hiện tất cả Phật pháp ẩn mất, diệt hết. Này chánh sĩ, ông chớ hiểu những điều ấy là thật. Vì sao vậy? Nên biết những việc như thế đều là do phương tiện đại bi mà ứng hợp hóa hiện ra."
"Bạch Thế Tôn, thế nào là Pháp thân của Như Lai (cũng gọi là Tự tánh thân)?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, Pháp thân là không có hình sắc, không hiện ra, không bị ngăn ngại, không có gì giống, không biểu lộ, không trụ một chỗ, không nương tựa, không nắm bắt được, không diệt, không sinh, không thể đem gì ra ví được. Như vậy, này chánh sĩ, Tự tánh thân của Như Lai không thể nói được. Thân của Như Lai là Pháp thân, Trí thân, thân không ai bằng, thân không gì sánh ngang được, thân Bồi-lô-giá-na (thân chiếu sáng khắp nơi), thân như hư không, thân không đứt đoạn, thân không hư hoại, thân vô lượng, thân tối thượng, thân chân thật, thân không thể ví dụ, thân tự tánh."
"Bạch Thế Tôn, Tự tánh thân của Như Lai nếu là không hình sắc, không hiện ra, cho đến không thể nói được, thì há chẳng phải là tướng đoạn diệt (mất hẳn, trống rỗng không còn gì) sao?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, ý ông nghĩ sao? Hư không là đoạn diệt hay là có?"
"Bạch Thế Tôn, hư không chẳng phải đoạn diệt, cũng chẳng phải có. Vì sao vậy? Hư không nếu là đoạn diệt thì không có tác dụng không ngăn ngại (dung chứa mọi vật); nếu là có thì phải có số lượng tích tụ, có hình sắc, vật thể. Bạch Thế Tôn, vì thế hư không chẳng phải đoạn diệt, chẳng phải có, mà trùm khắp tất cả."
Phật nói: "Này chánh sĩ, lành thay, lành thay! Đúng vậy, đúng vậy. Tự tánh thân của Như Lai chẳng phải đoạn diệt, chẳng phải có. Vì sao vậy? Này chánh sĩ, Tự tánh thân của Như Lai nếu là đoạn diệt thì không có Phật ra đời thị hiện vô lượng thần thông làm lợi ích lớn; nếu là có thì phải có tích tụ, có chỗ chốn, có thể cầm lấy trao cho, chẳng khác gì mọi kẻ phàm phu ngu muội, và lẽ ra không có trước sau mà cùng lúc thành Phật (?). Vì thế Tự tánh thân của Như Lai chẳng phải đoạn diệt, chẳng phải có, mà vì tất cả chúng sinh làm mọi Phật sự (việc của Phật, tức giáo hóa cứu độ)."
"Bạch Thế Tôn, cúng dường Tự tánh thân, Viên mãn tư dụng thân và Hóa thân của Như Lai, cúng dường thân nào được phước lớn hơn?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, nếu cúng dường một thân Như Lai tức là cúng dường tất cả các thân Như Lai. Vì sao vậy? Mọi ánh sáng đều có thể trừ bóng tối mà soi chiếu, không có ánh sáng nào ở chung với bóng tối. Cũng vậy, này chánh sĩ, người cúng dường bất kỳ thân nào của Như Lai thì căn lành của họ đều rộng lớn, diệt trừ mọi bóng tối vô minh chất chồng, soi mở con đường Niết-bàn giải thoát, mọi bóng tối chướng ngại đều không thể ở chung."
"Bạch Thế Tôn, xin Ngài chỉ bày Như Lai địa thứ hai."
Phật nói: "Này chánh sĩ, ông có thể thấy được chăng?"
"Bạch Thế Tôn, con mong được quán sát hình tướng."
Khi ấy Phật liền từ một lỗ chân lông phóng ra ánh sáng vô tánh (ánh sáng không có tự tánh), chiếu khắp cho đến các cõi nước Phật nhiều không thể nói hết; không còn mọi hình sắc, hết thảy hình tướng đều không hiện ra.
Phật bảo các Bồ-tát: "Các ông nay thấy gì?"
Khi ấy các Bồ-tát đều thưa Phật: "Chỉ thấy ánh sáng, ngoài ra không thấy gì."
Phật nói: "Ánh sáng các ông thấy ra sao?"
Các Bồ-tát thưa: "Các cõi Phật nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô lượng trăm nghìn câu-chi na-do-tha cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, chúng con chỉ thấy là một vùng ánh sáng trùm khắp."
Nói như vậy xong, Phật thu lưới ánh sáng lại, các cõi Phật trở lại như cũ.
Phật bảo các Bồ-tát: "Các ông đối với Như Lai địa thứ hai còn không thể nhận biết, không thể hiểu rõ, huống gì có thể nói, có thể thấy Như Lai địa thứ ba cho đến địa thứ mười.
Này các chánh sĩ, ví như mặt trời mặt trăng, chúng sinh nhờ ánh sáng của chúng mà sinh sống, lớn lên; do mặt trời mặt trăng vận hành mà có ngày đêm, bác-xoa (nửa tháng), tháng, năm, la-bà (khoảnh khắc rất ngắn), mâu-hô-lật-đa (khoảng bốn mươi tám phút), tiết khí, mùa vụ, khiến chúng sinh biết được. Nhưng chúng sinh chỉ thấy ánh sáng của cung điện mặt trời mặt trăng, còn sắc thân đầy đủ của mặt trời mặt trăng thì đều không thấy được.
Này các chánh sĩ, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cũng như vậy, nuôi dưỡng tất cả chúng sinh. Nhờ Như Lai mà chúng sinh biết được pháp lành và chẳng lành, pháp thế gian và xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian), hữu lậu (còn phiền não) và vô lậu (sạch phiền não). Chúng sinh biết rồi thì tu hành đúng như thật, được vượt qua cánh đồng hoang của các cõi đầy khổ đau sinh tử (?). Nhưng các chúng sinh đều không thể thấy được sắc thân đầy đủ trọn vẹn của Như Lai, chỉ thấy sự ứng hóa bằng phương tiện, thần lực đại bi của Như Lai. Này các chánh sĩ, nên biết Như Lai địa vượt ngoài mọi âm thanh lời nói; nay ta chỉ dùng tên gọi mà nói thôi."
Bấy giờ Bồ-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, ai có thể vượt qua tất cả các ác đạo?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, đối với pháp môn Đại thừa Chứng Khế 'Mười địa Như Lai tối thắng rất sâu — kho Bồi-lô-giá-na trí tuệ đi vào cảnh giới của tất cả các Phật' này, nếu ai được nghe, nghe rồi tin sâu, tin rồi thọ trì (nhận lấy và gìn giữ), đọc tụng, chép viết, giảng giải cho người khác, truyền bá rộng rãi; hoặc dù chỉ gìn giữ tên của pháp môn này, thì những người ấy đều vượt qua tất cả các ác đạo, những chốn đầy khổ đau."
"Bạch Thế Tôn, ai là người phát tâm bồ-đề (tâm mong cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh)?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, người thọ trì pháp môn này, cho đến người chỉ giữ tên của nó, là người phát tâm bồ-đề."
"Bạch Thế Tôn, ai là người thực hành hạnh Bồ-tát?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, người giữ gìn pháp môn này là người thực hành hạnh Bồ-tát."
"Bạch Thế Tôn, ai có thể ít nhọc công mà làm đầy đủ sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người giữ gìn pháp môn này."
"Bạch Thế Tôn, ai là người ở cùng với Phật?"
Phật nói: "Là người được nghe pháp môn này."
"Bạch Thế Tôn, ai dễ được thọ ký?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người giữ gìn điều bí mật sâu xa này của Như Lai."
"Bạch Thế Tôn, ai làm người dẫn đường lớn cho tất cả chúng sinh?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người giữ gìn Như Lai tạng (kho tàng của Như Lai) này."
"Bạch Thế Tôn, ai là con của Phật?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người tin sâu pháp môn này."
"Bạch Thế Tôn, ai đạt được tất cả các địa của Bồ-tát?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người lắng nghe pháp môn này."
"Bạch Thế Tôn, ai đạt được tất cả Phật pháp?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người cúng dường, tôn trọng ngọn đuốc pháp này."
"Bạch Thế Tôn, ai biết pháp của thừa Thanh văn và Độc giác mà không dùng các thừa ấy để được độ (tức không dừng lại ở các con đường ấy)?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, là người tu hành theo kho Chánh pháp này."
"Bạch Thế Tôn, kinh này nên gọi tên là gì? Phải vâng giữ thế nào?"
Phật nói: "Này chánh sĩ, pháp môn này tên là Chứng Khế Đại Thừa, cũng gọi là Nhập Nhất Thiết Phật Cảnh Trí Bồi-lô-giá-na Tạng (kho chiếu sáng khắp nơi của trí tuệ đi vào cảnh giới của tất cả các Phật). Hãy vâng giữ như vậy."
Bấy giờ Thế Tôn nói kệ rằng:
Nếu muốn chứng ngộ bồ-đề (giác ngộ) của Phật, — con đường chân thật vô thượng, rộng lớn, thù thắng,
Mở ra trí tuệ tối thượng không thể nghĩ bàn, — chuyển bánh xe pháp vi diệu, thánh thiện, vô lậu,
Muốn dựng cờ pháp, đánh trống pháp, — thắp sáng đuốc pháp lớn, thổi tù và pháp,
Muốn dùng ánh sáng trí tuệ phá tan vô minh, — giải thoát chúng sinh, an trụ nơi trí giác ngộ,
Muốn hàng phục quân ma, cúng dường Phật, — ánh sáng tối thượng soi chiếu tất cả,
Có trí tuệ không vướng pháp thế gian, không nhiễm ô, — vì lợi ích chúng sinh mà tu tạo cõi thanh tịnh,
Thì đều nên nghe và giữ gìn bộ kinh quý báu này, — chép viết, đọc tụng, truyền bá rộng rãi,
Giảng nói, suy ngẫm về kho tàng thù thắng của Phật, — về các địa sâu xa vi diệu của tất cả Như Lai.
Phật nói kinh này xong, Bồ-tát Ma-ha-tát Hải Thắng Trì Thâm Du Hí Trí Thần Thông cùng các chúng Bồ-tát Ma-ha-tát nghe lời Phật dạy đều vui mừng vâng làm theo.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video