Thiên 21 — Chưa hành kinh đã đau bụng

 Chưa có kinh mà bụng đã đau trước (mục hai mươi mốt)

 Có người phụ nữ bị đau bụng trước kỳ kinh, đau vài ngày rồi mới ra kinh thủy (máu kinh nguyệt), máu kinh ra phần nhiều là cục màu tím đen. Người ta cho rằng đó là do hàn (khí lạnh trong cơ thể) quá nặng mà ra, nào ngờ đó là do nhiệt (khí nóng trong cơ thể) quá nặng, hỏa (khí nóng bốc lên) không được giải tỏa.

 Can (tạng gan theo Đông y, chủ việc tàng trữ huyết và điều hòa sự lưu thông của khí) thuộc hành Mộc (một trong ngũ hành, ứng với cây cỏ, tính ưa vươn lên, thông suốt), bên trong có hỏa. Can được thư thái thì khí huyết thông suốt, bị uất (dồn nén, bế tắc) thì khí không phát ra được. Kinh muốn ra mà can không đáp ứng, thì khí bị đè nén, trái nghịch, nên sinh đau.

 Nhưng khi kinh đã đầy thì không thể giữ lại bên trong được nữa, mà uất hỏa (hỏa sinh ra do khí bị dồn nén lâu ngày) trong can lại thiêu đốt, ép từ bên trong cho kinh ra, nên hỏa cũng nhân đó mà bùng ra dữ dội. Máu kinh có màu tím đen là dấu hiệu thủy và hỏa giao tranh với nhau; máu kinh thành cục là do bị hỏa nung nấu mà đông lại thành hình. Kinh nguyệt mất đi trạng thái bình thường vốn có, chính là vì uất hỏa ở bên trong đã cướp quyền điều khiển của nó.

 Cách chữa tưởng như nên tả (làm tiêu, rút bớt) mạnh hỏa trong can. Nhưng nếu chỉ tả hỏa của can mà không giải uất cho can, thì cái tiêu (biểu hiện bên ngoài của bệnh) của chứng nhiệt có thể trừ được, còn cái bản (gốc rễ của bệnh) của chứng nhiệt vẫn chưa trừ, như thế thì có ích gì? Bài thuốc dùng là Tuyên uất thông kinh thang (thang thuốc làm tan sự dồn nén, thông kinh nguyệt).

 Bạch thược (năm tiền — tiền là đơn vị cân xưa, khoảng 3,7 gam; sao với rượu), Đương quy (năm tiền, sao với rượu), Đan bì (năm tiền), Sơn chi tử (ba tiền, sao), Bạch giới tử (hai tiền, sao rồi nghiền), Sài hồ (một tiền), Hương phụ (một tiền, sao với rượu), Xuyên uất kim (một tiền, sao với giấm), Hoàng cầm (một tiền, sao với rượu), Sinh cam thảo (cam thảo để sống, không chích; một tiền).

 Sắc với nước, uống liền bốn tễ (thang, mỗi tễ là lượng thuốc sắc dùng trong một ngày), thì tháng sau chắc chắn sẽ không còn đau bụng trước rồi mới hành kinh nữa. Bài thuốc này bổ huyết cho can, giải uất cho can, làm thông lợi khí của can và hạ hỏa của can, cho nên công hiệu rất nhanh.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video