Bụng dưới đau sau khi hành kinh (có kinh nguyệt) — mục thứ hai mươi hai
Có người phụ nữ bị đau bụng dưới sau khi hành kinh. Người ta cho đó là do khí huyết (khí là năng lượng vận hành trong cơ thể, huyết là máu cùng phần nuôi dưỡng của nó) bị hư (suy yếu, thiếu hụt). Nào ai biết đó là do thận khí (khí lực của tạng Thận, theo Đông y là gốc của sinh sản, chủ việc giữ tinh và sinh ra kinh nguyệt) bị cạn kiệt. Kinh thủy (máu kinh nguyệt) vốn là chân thủy "thiên nhất" (thứ nước gốc, tinh khiết nhất, do trời sinh ra đầu tiên theo thuyết "Trời số một sinh ra Thủy"; ở đây chỉ tinh chất của tạng Thận sinh ra kinh nguyệt). Đầy thì tràn ra, hư thì bế lại, đó cũng là lẽ thường. Vậy sao hư lại có thể gây đau? Là vì một khi thận thủy (phần âm dịch, tinh chất của tạng Thận, thuộc hành Thủy) đã hư thì Thủy không sinh được Mộc (theo thuyết Ngũ hành, Thủy nuôi Mộc; ở đây Thận thuộc Thủy, Can tức gan thuộc Mộc). Khi ấy can mộc (tạng Can, thuộc hành Mộc) ắt sẽ khắc tỳ thổ (lấn át tạng Tỳ, tức hệ tiêu hóa, thuộc hành Thổ). Mộc và Thổ tranh chấp nhau thì khí ắt đi ngược, cho nên mới gây đau. Cách chữa nhất định phải lấy việc làm thư thái can khí (khí của tạng Can, chủ sự lưu thông, điều hòa khí huyết) làm chính, rồi thêm các vị thuốc bổ thận. Như vậy thủy đầy đủ thì can khí càng yên. Can khí yên thì khí nghịch (khí đi ngược chiều) tự thuận lại, còn đau đớn gì nữa. Dùng bài Điều can thang (thang thuốc điều hòa tạng Can).
Hai bài thuốc chữa đau bụng trước kỳ kinh và sau kỳ kinh đều cực hay, không được thêm bớt. Nếu có chứng bệnh khác kèm theo thì cũng nên lấy bài này làm chính, rồi thêm vị thuốc khác vào mà chữa; còn bài gốc thì không được bỏ bớt một vị nào.
Sơn dược (củ mài, hoài sơn) năm tiền (tiền: đơn vị cân thời xưa, khoảng 3,7 gam), sao; A giao (keo nấu từ da lừa) ba tiền, sao với bột mì trắng; Đương quy ba tiền, rửa bằng rượu; Bạch thược (rễ cây thược dược trắng) ba tiền, sao với rượu; Sơn thù nhục (thịt quả sơn thù) ba tiền, hấp chín; Ba kích (rễ cây ba kích) một tiền, ngâm nước muối; Cam thảo một tiền.
Sắc với nước rồi uống. Bài thuốc này điều hòa can khí một cách êm dịu, vừa có thể xoay chuyển khí nghịch, lại giỏi làm hết cơn đau do khí uất (khí bị dồn ứ, bế tắc). Các chứng bệnh sau kỳ kinh, dùng bài này để điều trị là tốt nhất, không chỉ chữa riêng chứng đau bụng sau kỳ kinh mà thôi.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video