Thiên 33 — Bụng dưới căng gấp mà không thụ thai

 Bụng dưới căng gấp mà không thụ thai — mục thứ ba mươi ba

 Có người phụ nữ ở vùng thiếu phúc (bụng dưới, phần dưới rốn) tự thấy như bị bó chặt, căng gấp, không thư thái, không sinh con được. Điều này người ta thường không nhận ra; ai biết đó là do đới mạch (một trong tám mạch đặc biệt của Đông y, chạy vòng quanh eo như sợi dây đai, có tác dụng bó giữ các đường kinh và nâng đỡ tử cung) bị co rút căng gấp.

 Đới mạch buộc quanh vùng eo và rốn, nên lỏng mà không nên căng. Nay đới mạch căng gấp là do khí (năng lượng vận hành trong cơ thể theo Đông y) ở vùng eo rốn không thông lợi. Khí ở eo rốn không thông lợi là do khí của tỳ vị (lá lách và dạ dày theo Đông y, gốc của việc tiêu hoá, sinh ra khí và huyết) không đủ. Tỳ vị khí hư (khí yếu kém) thì khí ở eo rốn bế tắc; khí eo rốn bế tắc thì đới mạch co rút căng gấp, rồi kéo động đến bào thai (ở đây chỉ tử cung, dạ con).

 Khi giao hợp, tinh (tinh dịch của người nam) bắn thẳng vào tử cung, tử cung tạm thời cũng có thể thu nhận được, nhưng sức khó gánh đỡ nổi, nên chắc chắn không tránh khỏi nỗi lo tiểu sản (sẩy thai). Huống chi người ta phần nhiều không biết tiết dục (kiềm chế chuyện vợ chồng), thì làm sao giữ cho thai khỏi rơi được? Đó là lý do đới mạch căng gấp thì không sinh con được.

 Phép chữa nên làm cho đới mạch hết căng gấp, nhưng đới mạch căng gấp thì không thể nới lỏng ngay được; nên làm cho khí ở eo rốn thông lợi, nhưng khí eo rốn cũng không thể thông lợi ngay được. Phải bổ mạnh khí và huyết của tỳ vị, thì eo rốn mới thông lợi, đới mạch mới nới lỏng, tự nhiên việc thụ thai, sinh nở không còn khó nữa. Bài thuốc dùng là Khoan Đới thang (thang thuốc nới lỏng đới mạch).

 Phàm phép chữa để cầu con, không ngoài hai kinh (hệ đường mạch trong cơ thể) là đới mạch và bào thai (tử cung); mấy lời ở đây đã tiết lộ hết điều bí ẩn của tạo hoá rồi.

 Bạch truật 1 lạng (sao với đất); ba kích nhục 5 tiền (ngâm rượu); bổ cốt chỉ 1 tiền (sao với nước muối); nhân sâm 3 tiền; mạch đông 3 tiền (bỏ lõi); đỗ trọng 3 tiền (sao đen); đại thục địa 5 tiền (đồ chín lần); nhục thung dung 3 tiền (rửa sạch); bạch thược 3 tiền (sao với rượu); đương quy 2 tiền (rửa bằng rượu); ngũ vị tử 3 phân (sao); kiến liên tử (hạt sen vùng Kiến, tức Phúc Kiến) 20 hạt (không bỏ tim sen).
(Đơn vị đo lường cổ: 1 lạng = 10 tiền, 1 tiền = 10 phân; 1 lạng thời ấy ước khoảng 37 gam.)

 Sắc với nước mà uống. Uống bốn thang thì bụng dưới hết cảm giác căng gấp; uống một tháng là thụ thai. Chỗ hay của bài thuốc này là bổ cả tỳ lẫn vị, lại làm thông lợi khí ở eo rốn, tự nhiên đới mạch nới lỏng thư thái, có thể nâng đỡ thai mà gánh vác nổi.

 Có người ngờ rằng trong bài dùng ngũ vị tử và bạch thược, là những vị chua có tính thu liễm (co rút, thu gom lại), vậy mà không làm đới mạch căng gấp thêm, trái lại còn làm đới mạch nới lỏng, thật khó hiểu. Nào biết rằng đới mạch căng gấp là do khí huyết hư yếu: huyết hư thì co lại mà không duỗi ra được, khí hư thì co quắp mà không thông đến được.

 Dùng vị chua của thược dược để bình can mộc (làm dịu gan; theo thuyết Ngũ hành, gan thuộc hành Mộc), thì gan không khắc (lấn át, làm hại) tỳ; dùng vị chua của ngũ vị tử để sinh thận thủy (nuôi dưỡng phần âm dịch của thận; thận thuộc hành Thủy), thì thận có thể bồi bổ cho đới mạch. Xem ra như trái ngược nhau, mà thực ra lại hỗ trợ cho nhau, có gì đáng ngờ đâu.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video